Afşin’de bir sene önce meydana gelen ve 11 kişinin yaşamını yitirdiği iş kazasına TMMOB raporu yayınlandı. Rapor insanların daha fazla kar için öldüğünü gözler önüne seriyor
TMMOB, Maraş’ın Afşin ilçesindeki Çöllolar kömür sahasında bir yıl önce meydana gelen ve 11 kişinin ölümü ile sonuçlanan ve 9 kişiye hala ulaşılamayan heyelanla ilgili bir rapor yayınladı.
Raporu hazırlayan komisyon kömür havzasında bir üretim zorlamasının olduğunu tespit etti. Projede 2011 yılı sonuna kadar yaklaşık 200 milyon m3 toprak kazısına karşılık 12 milyon ton kömür üretilmesi planlanırken, 60 milyon m3 eksik kazı yapılarak planlanandan 14 milyon ton daha fazla kömür üretildiğine dikkat çekilen raporda “gerekli güvenlik sağlanmadan, bir üretim zorlaması olmuştur” denildi. Raporda tespit edilen güvenlik sorunları şunlar:
* Projede öngörülenden daha dik şev açıları oluşturulması.
* Kömür üretimine geçmeden sahanın susuzlaştırılması gerekirken tam tersi bir uygulama yapılarak kömür üretimine ağırlık verilmesi.
* Sahada açılmış drenaj kuyularının hangi seviyelere kadar açıldığının ve ne kadar su pompalandığının bilinmemesi.
* Pompalanan suyu havza dışına taşıyacak kanalların toprak içinde açıldığı ve sızdırmazlık konusunda hiçbir önlem alınmaması.
Madencilikte kazaya davetiye çıkarılıyor
TMMOB raporunda çok riskli bir alan olan kömür madenciliği üretimi konusunda geçmişten gelen hiçbir deneyimi, birikimi ve yeterli kadroları bulunmayan Elektrik Üretim A.Ş.’ye kömür rezervlerinin yarıya yakınının ruhsatının verildiğine de dikkat çekiliyor.
Özelleştirme, taşeronlaşma, rodövans vb gibi uygulamalarla kamu madenciliğini küçültüldüğünün hatırlatıldığı raporda, “kamu kurumlarında uzun yıllar sonucu elde edilmiş olan madencilik bilgi ve deneyim birikiminin dağıtılmıştır” deniliyor. Komisyon madenciliğin şirketlere bırakılmasının yanında kamusal denetimin de yeterli ve etkin bir biçimde yapılamamasının iş kazalarının artmasına neden olduğunu vurguluyor. Rapora göre 2008 yılında 43 maden çalışanı iş kazası sonucu yaşamını yitirmişken, 2009 yılında bu sayı 92’ye, 2010 yılında 105 kişiye çıkıyor. 2011 yılında ise 92 maden emekçisi yaşamını yitirdi ve bu kazaların yüzde 98’i önlenebilirdi.
Raporda çözüm de var
TMMOB tarafından hazırlanan raporda madenilik sektöründeki iş kazalarının önlenmesi için yapılması gerekenler şu şekilde sıralanıyor:
• Özelleştirmeler durdurulmalı, taşeronlaşma uygulamaları iptal edilmelidir.
• Kar öncelikli ve ucuz işgücüne dayalı çalışma anlayışı terk edilmelidir.
• Kazaların önlenebilmesi için bilimsel ve teknik yatırımların yanı sıra, örgütlenmenin ve sendikalaşmanın önündeki engellerin kaldırılması, çalışma yaşamı ile birlikte çalışanların sosyal ve ekonomik yaşamlarının da iyileştirilmesi zorunludur.
• İş güvenliği denetiminden birinci derecede sorumlu olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yaşanan iş kazalarının önlenebilmesi için görevlerini tam olarak yerine getirmelidir. Yasal mevzuatlarda yapılacak düzenlemelerle denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekirken, çıkarılan yönetmeliklerde denetimin özelleştirildiği ve ticarileştirildiği, meslek odalarının görüşlerinin dikkate alınmadığı görülmektedir.
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın, gerekli denetimleri yapabilmeleri için, kadrolarının maden mühendisleri ile güçlendirilmesi gereklidir.
• Sektörde ulusal düzeyde acil durum planı ve risk haritaları çıkarılmalı ve saha denetimleri bu doğrultuda yapılmalıdır.
• Ölümlere, yaralanmalara ve maddi kayıplara neden olan kazaların ve meslek hastalıklarının önlenebilmesi amacıyla gerekli olan düzenleme, araştırma ve geliştirme programlarının doğru şekilde yapılandırılabilmesi için; ilgili bakanlıkların, madencilik kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin, sendikaların ve madencilik sektörünün, bilgi ve birikimini bünyesinde taşıyan odalar ile birliktelik ve işbirliği yapmaları zorunludur.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, TMMOB’nin görüşleri de dikkate alınarak acilen çıkarılmalıdır.
• İş kazalarının önlenmesi çalışmaları başta olmak üzere, ulusal madencilik politikalarının oluşturulması için, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde tüm sektör bileşenlerinin, meslek odalarının ve üniversitelerin katılacağı Madencilik Şurası acilen toplanmalıdır.
• Madencilik Bakanlığı kurulmalı ve sektöre hak ettiği önem verilmelidir.
Raporun tamamına http://www.tmmob.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=7918&tipi=19 linkinden ulaşabilirsiniz.
Kaynak: Sendika.Org
