{"id":1029,"date":"2009-04-08T07:11:52","date_gmt":"2009-04-08T04:11:52","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=1029"},"modified":"2019-01-29T14:33:08","modified_gmt":"2019-01-29T11:33:08","slug":"bir-bilim-ve-aydnlanma-savacsn-kaybettik-cemal-oeretmen-ender-helvacolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bir-bilim-ve-aydnlanma-savacsn-kaybettik-cemal-oeretmen-ender-helvacolu\/","title":{"rendered":"Bir Bilim ve Ayd\u0131nlanma sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 kaybettik: Cemal \u00d6\u011fretmen &#8211; Ender Helvac\u0131o\u011flu*"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir Bilim ve Ayd\u0131nlanma sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 kaybettik<br \/>Cemal \u00d6\u011fretmen<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemizin \u00f6nde gelen bilim felsefecisi ve bilim tarih\u00e7isi, ya\u015fam\u0131 boyu bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Ayd\u0131nlanma hedefi i\u00e7in m\u00fccadele etmi\u015f de\u011ferli bilim insan\u0131 Sevgili Cemal \u00d6\u011fretmenimizi kaybettik. Prof. Dr. Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m 20 Mart g\u00fcn\u00fc uykuda ge\u00e7irdi\u011fi kalp krizi sonucu 84 ya\u015f\u0131nda hayata veda etti. <\/p>\n<p>1963-1985 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ODT\u00dc\u2019de mant\u0131k, bilim felsefesi ve bilim tarihi dallar\u0131nda \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi yapan Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m, uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndaki \u00e7ok say\u0131da kitab\u0131 ve \u00e7evirilerinin yan\u0131 s\u0131ra bilimsel konular\u0131 pop\u00fcler bir dille \u00f6zellikle gen\u00e7 okurlara sunan eserlere de imza att\u0131. Meslek dergilerinde, <em>Bilim ve Teknik, Bilim ve \u00dctopya <\/em>ve <em>Bilim ve Gelecek<\/em> gibi pop\u00fcler bilim dergilerinde onlarca incelemesi ve makalesi yay\u0131nland\u0131. <\/p>\n<p>Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m uzun s\u00fcreli \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi ya\u015fam\u0131nda \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirdi ama yazd\u0131\u011f\u0131 pop\u00fcler bilim kitaplar\u0131yla bir\u00e7ok ku\u015fa\u011f\u0131 bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyle tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131, onlar\u0131n y\u00fcre\u011fine ve beynine bilim ate\u015finin d\u00fc\u015fmesine arac\u0131 oldu, dolay\u0131s\u0131yla hepimizin \u00f6\u011fretmeni say\u0131l\u0131r. Bu nedenle biz ona \u201cCemal \u00d6\u011fretmen\u201d deriz; \u201cProf. Dr.\u201dluktan \u00f6te bir unvand\u0131r bu. <\/p>\n<p>Bilim etkinli\u011fini ve bilimsel y\u00f6ntemi \u00fcnl\u00fc bilginlerin ya\u015fam\u0131ndan kesitler vererek a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u201cBilimin \u00d6nc\u00fcleri\u201d adl\u0131 kitab\u0131 T\u00dcB\u0130TAK Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan 23 bask\u0131 yapm\u0131\u015f, AKP\u2019nin T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131 daha sonra art\u0131k bu kitab\u0131 basmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Kitab\u0131n 24. ve 25. bask\u0131lar\u0131 da Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. K\u00fct\u00fcphaneme bakm\u0131\u015ft\u0131m, bende bu kitab\u0131n 5. bask\u0131s\u0131 vard\u0131. Benden 15 ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz Nal\u00e2n Mahsereci\u2019de ise 14. bask\u0131s\u0131 varm\u0131\u015f. Aram\u0131za yeni kat\u0131lan \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi G\u00fcner Or\u2019da ise 22. bask\u0131s\u0131. \u015eimdi \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz bir bilim dergisinde bir araya gelmi\u015f ve bu kitab\u0131n yeni bask\u0131lar\u0131n\u0131 yap\u0131yorduk. Ona neden \u201cCemal \u00d6\u011fretmen\u201d dedi\u011fimiz san\u0131r\u0131m anla\u015f\u0131l\u0131yordur. <\/p>\n<p>Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m ya\u015fam\u0131 boyunca bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden bir milim bile taviz vermedi. Bir y\u0131l kadar \u00f6nce \u201cCemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019a Arma\u011fan\u201d adl\u0131 kitap i\u00e7in yaz\u0131 istediklerinde hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015f\u0131m: \u201cBenim i\u00e7in Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m ad\u0131 \u2018bilimsel refleks\u2019le e\u015fde\u011fer. Bilim d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011fa, do\u011fa\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011fe, hurafeye, metafizi\u011fe kar\u015f\u0131 ani bir tepki vermek\u2026 Gelin buna \u2018Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m refleksi\u2019 diyelim. Bu reflekse sahipseniz e\u011fer, bilimi sadece \u00f6\u011frenip \u00f6\u011fretmiyorsunuz, ya\u015f\u0131yorsunuz. \u0130\u015fte bunu kazand\u0131rd\u0131 bize Cemal Hoca; bize bir ya\u015fam verdi, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Bu nedenle sadece hocam\u0131z de\u011fil, babam\u0131z da say\u0131l\u0131r bizim.\u201d <\/p>\n<p>Bu tavizsiz tutumu, do\u011fal olarak gerici iktidarlarla \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 getirmi\u015fti. Erbakan H\u00fck\u00fcmeti s\u0131ras\u0131nda T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n Bilim ve Teknik\u2019inde yaz\u0131lar\u0131 sans\u00fcrlenmi\u015fti. T\u0131pk\u0131 son d\u00f6nemde bu sefer AKP H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan kitaplar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 engellendi\u011fi gibi. \u0130ki sans\u00fcrlenmede de esas sorun Darwin ve Evrim Kuram\u0131 idi. Cemal \u00d6\u011fretmen\u2019e kimse bu konuda taviz verdiremez. \u0130lkinde Bilim ve \u00dctopya dergisinde, ikincisinde de Bilim ve Gelecek dergisinde bizimle birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. De\u011ferli e\u015fi Suzan Han\u0131m\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden iki g\u00fcn \u00f6nce T\u00dcB\u0130TAK\u2019taki son Darwin skandal\u0131 hakk\u0131nda arkada\u015flar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcye bo\u011fulmu\u015f. Darwin\u2019in do\u011fumunun 200. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, D\u00fcnya Darwin Y\u0131l\u0131\u2019nda hayata g\u00f6zlerini yumdu Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m. <\/p>\n<p>Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m tam bir Ayd\u0131nlanma sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. Gen\u00e7 Cumhuriyetin halk\u00e7\u0131 ve devrimci ilkeleriyle yeti\u015fmi\u015fti. Cumhuriyet daha sonra yozla\u015ft\u0131 belki ama Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m bu ilkelerden hi\u00e7 vazge\u00e7medi. Bu, ya\u015fam\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda neden hep sosyalistlerle ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klar. Felsefi olarak Marksist de\u011fildi, hatta baz\u0131 metinlerinde Marksist felsefeye ele\u015ftiriler de getirmi\u015fti; devrimci bir Ayd\u0131nlanmac\u0131yd\u0131. Fakat hi\u00e7bir zaman Ayd\u0131nlanmay\u0131, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi topluma yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya giydirilen bir elbise olarak anlamad\u0131. Her zaman emekten yana oldu. Son derece al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcyd\u00fc, vitrin adam\u0131 de\u011fildi, maraton ko\u015fucusuydu. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fu sat\u0131rlar b\u00fct\u00fcn bilimcilerin kula\u011f\u0131na k\u00fcpe olmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p><strong><em>\u201cMutlulu\u011fu g\u00f6steri\u015fte, g\u00f6rkemli ya\u015famda aramad\u0131m. Arayamazd\u0131m da, \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u015fam boyu beni tutsak alan saplant\u0131m salt kendi g\u00fcc\u00fcmle bir yerlere ula\u015fmak, bir \u015feyler ortaya koymakt\u0131. \u00d6v\u00fcnerek s\u00f6yleyebilirim: Meslek ya\u015fam\u0131mda ilerlemek i\u00e7in kimseye s\u0131\u011f\u0131nmad\u0131m; etkili ya da yetkililerin l\u00fctfunu aramad\u0131m. Sonunda bir yere ula\u015fabildiysem, bunu sarp kayalara t\u0131rmanma direncime bor\u00e7luyum. \u0130kiy\u00fczl\u00fcl\u00fck, yaranma, ikbal aray\u0131\u015f\u0131, en ba\u015fta da ilkesizlik uzak durdu\u011fum, dahas\u0131 kimi kez mesle\u011fimden kovulma riskini g\u00f6ze alarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m davran\u0131\u015flar olmu\u015ftur.\u201d <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ayd\u0131nlanman\u0131n ve eme\u011fin insan\u0131d\u0131r Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m. Biz ondan bu refleksi \u00f6\u011frendik. <\/p>\n<p>\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz Sevgili \u00d6\u011fretmenimiz. Umar\u0131m size lay\u0131k oluruz\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<br \/>* Bilim ve Gelecek Dergisi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni<br \/><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bir Bilim ve Ayd\u0131nlanma sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 kaybettikCemal \u00d6\u011fretmen\n\u00dclkemizin \u00f6nde gelen bilim felsefecisi ve bilim tarih\u00e7isi, ya\u015fam\u0131 boyu bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Ayd\u0131nlanma hedefi i\u00e7in m\u00fccadele etmi\u015f de\u011ferli bilim insan\u0131 Sevgili Cemal \u00d6\u011fretmenimizi kaybettik. Prof. Dr. Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m 20 Mart g\u00fcn\u00fc uykuda ge\u00e7irdi\u011fi kalp krizi sonucu 84 ya\u015f\u0131nda hayata veda etti. \n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4714,1991],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1029","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-enerji-yazilar","8":"category-yazilar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1029\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}