{"id":11465,"date":"2014-07-15T18:22:26","date_gmt":"2014-07-15T15:22:26","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=11465"},"modified":"2019-01-28T20:40:58","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:58","slug":"90-milyar-dolarlik-imtiyaz-projeleri-mustafa-sonmez-sozcu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/90-milyar-dolarlik-imtiyaz-projeleri-mustafa-sonmez-sozcu\/","title":{"rendered":"90 milyar dolarl\u0131k imtiyaz projeleri \u2013 Mustafa S\u00f6nmez (S\u00f6zc\u00fc)"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #171717;\">\u00c7o\u011fu enerji, ula\u015ft\u0131rma, liman olmak \u00fczere kamu altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 devletin bizzat kendisinin yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u015fapkas\u0131 ile yapmas\u0131 yerine yerli-yabanc\u0131 konsorsiyumlara belli bir anla\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde yapt\u0131rmas\u0131na dayanan\u00a0<strong>Kamu- \u00d6zel Ortakl\u0131\u011f\u0131 projeleri,<\/strong>\u00a0Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re 167\u2019ye, proje tutar\u0131 da 88 milyar dolara \u00e7\u0131kt\u0131. Ama bunlar 2013 sonu verileri. 2014\u2019tekiler ile birlikte 90 milyarl\u0131k bir proje stokundan s\u00f6z edebiliriz.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\"><strong>D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n<\/strong>\u00a0\u00f6zellikle te\u015fvik etti\u011fi bu Kamu-\u00d6zel Ortakl\u0131\u011f\u0131(PPP) modeli ile bir\u00e7ok \u00fclkede \u00e7ok say\u0131da proje ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve s\u00fcr\u00fcyor. K\u00d6\u0130 adl\u0131 sistem, \u00f6z\u00fcnde\u00a0<strong>imtiyaz<\/strong>\u00a0anla\u015fmalar\u0131 ve \u00a0<strong>devletten 3 temel destek<\/strong>\u00a0isteniyor;\u00a0<strong>1<\/strong>-Kamu arsas\u0131 sa\u011flamas\u0131 k\u0131y\u0131, orman su kayna\u011f\u0131 gibi kamu varl\u0131klar\u0131n\u0131 tahsis etmesi\u00a0<strong>2-<\/strong>\u00dcretilen enerjiyi \u00f6teki hizmetleri 25-30 y\u0131l boyunca sat\u0131n almay\u0131 garanti etmesi\u00a0<strong>3-<\/strong>\u00a0Projelerin yap\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finde uluslararas\u0131 bankalara garant\u00f6r olmas\u0131, birlikte bor\u00e7lanmas\u0131\u2026<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\"><strong><a style=\"color: #217dd3;\" href=\"http:\/\/www.sendika.org\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/tablo_kamu%C3%B6zel.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-205177\" src=\"http:\/\/www.sendika.org\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/tablo_kamu%C3%B6zel-276x300.jpg\" alt=\"tablo_kamu\u00f6zel\" width=\"276\" height=\"300\" \/><\/a>PPP Modas\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">Di\u011fer benzer \u00fclkelerde bu t\u00fcr projelerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ne kadar? D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine g\u00f6re, Brezilya\u2019n\u0131n bu kapsamda 402 milyar dolar ile ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi, Hindistan\u2019\u0131n 306 milyar dolarl\u0131k kontrat yapt\u0131\u011f\u0131, Rusya\u2019n\u0131n 127, \u00c7in\u2019in 119, Meksika\u2019n\u0131n 115, Arjantin\u2019in 91 milyar dolarl\u0131k PPP proje demetine sahip olduklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye, ilk 10 \u00fclke aras\u0131nda hen\u00fcz 7\u2019nci s\u0131rada g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u00a0T\u00fcrkiye\u2019de PPP, 1980\u2032lerin ba\u015f\u0131nda, kamu d\u0131\u015f\u0131ndaki kurulu\u015flar\u0131n elektrik \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftirmesini sa\u011flayan 3096 say\u0131l\u0131 kanuna kadar uzan\u0131yor.Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6re,\u00a0<strong>yap-i\u015flet-devret<\/strong>modeline imk\u00e2n tan\u0131yan 1994 tarihli 3996 say\u0131l\u0131 kanundan beri, 2013 sonu itibariyle ba\u015fta enerji ve ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6rlerinde farkl\u0131 modeller uygulanarak s\u00f6zle\u015fme b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 88 milyar dolara ula\u015fan 167 adet proje var.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\"><strong>AKP sevdi<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">T\u00fcrkiye\u2019nin 88 milyar dolarl\u0131k projelerinin 9 milyar dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131, \u00a0AKP d\u00f6neminden \u00f6nce, 79 milyar dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131 da AKP iktidar\u0131nda projelendirildi. Bunlardan \u00f6zellikle 46 milyar dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131 2010-2013 d\u00f6nemine ait. Kuzey \u0130stanbul\u2019un can\u0131na okumay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen \u201cmega projeler\u201d bu kapsamda.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">Yeni bir geli\u015fme olarak, 2013 Mart ay\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren bir kanunla, PPP modeli ile\u00a0<strong>sa\u011fl\u0131k tesislerinin<\/strong>artt\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflendi. 2007 y\u0131l\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 nezdinde kurulan \u2018Kamu \u00d6zel Ortakl\u0131\u011f\u0131 Dairesi\u2019 , PPP modelinin sistematik bir \u00f6rg\u00fctlenme olarak faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmesi anlam\u0131ndaki en \u00f6nemli ad\u0131mlardan biri. Bu yap\u0131da bir\u00e7ok ilde yeni\u00a0<strong>sa\u011fl\u0131k tesislerinin<\/strong>\u00a0kurulmas\u0131yla ilgili giri\u015fimler ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7da\u015f, T\u00fcrkerler, \u015eent\u00fcrkler, S\u0131la,YDA,<strong>Medikal Park<\/strong>\u2026 Bu \u015firketleri hep TOK\u0130 ihalelerinde g\u00f6r\u00fcyorduk, sa\u011fl\u0131k kamp\u00fcs\u00fc imtiyazlar\u0131nda da \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kt\u0131. Tezgah ayn\u0131. Bir de yabanc\u0131 ortaklar var \u00e7o\u011funda. Onlar hem projeden paylar\u0131n\u0131 al\u0131yorlar hem de d\u0131\u015far\u0131dan para bulmaya yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Devlet, yat\u0131r\u0131mc\u0131 olarak g\u00fcya para ay\u0131rm\u0131yor, hatta d\u0131\u015far\u0131dan bor\u00e7lanm\u0131yor ama onun yerine \u00f6zel sekt\u00f6r\u00a0<strong>bor\u00e7lan\u0131yor\u00a0<\/strong>ve bu projeler h\u0131zla T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0<strong>d\u0131\u015f bor\u00e7 stokunu<\/strong>\u00a0katl\u0131yor. 390 milyar dolara ula\u015fan d\u0131\u015f bor\u00e7 stokunun \u00fc\u00e7te ikisi \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn ve bu bor\u00e7lar, bu t\u00fcr imtiyazl\u0131 projelerle de \u00e7o\u011fal\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\"><strong>Hazine Garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">PPP modelinin\u00a0<strong>\u201cHazine Garantili kredi\u201d<\/strong>\u00a0k\u0131sm\u0131 ile ilgili olarak ge\u00e7ti\u011fimiz ay Bakanlar Kurulu\u2019nun Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan bir karar\u0131 g\u00fcndemi i\u015fgal etmi\u015fti. Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131, asgari yat\u0131r\u0131m tutar\u0131 1 milyar TL olan yap-i\u015flet-devret projeleri ile Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen asgari yat\u0131r\u0131m tutar\u0131 500 milyon TL olan yap-kirala-devret projelerinde, bor\u00e7 \u00fcstlenim taahh\u00fcd\u00fc verebilecek.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">S\u00f6z konusu karar, y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve yat\u0131r\u0131m portresi milyarlarca dolara ula\u015fan ba\u015fta 3. havaliman\u0131, 3. k\u00f6pr\u00fc, Gebze-\u0130zmit Otoyol projesi ve Kanal \u0130stanbul olmak \u00fczere RTE\u2019nin\u00a0<strong>\u201cmega projeler\u201d<\/strong>\u00a0olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 projeleri kapsamayacak denildi. Ama ne zaman ne yap\u0131laca\u011f\u0131, \u015fartlara ba\u011fl\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevzuat\u00a0<strong>her yere<\/strong>\u00a0<strong>\u00e7ekilebilecek<\/strong>kadar esnek.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\"><strong>Kolayl\u0131klar\u2026<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">Hazine garantisinin toplam \u00fcst limiti\u00a0<strong>3 milyar dolar<\/strong>\u00a0olacak. Ancak \u015fu ana kadar ilana \u00e7\u0131km\u0131\u015f projelerin bu s\u0131n\u0131rdan muaf tutulaca\u011f\u0131 belirtildi. Bu da projelerin finansman s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015famas\u0131 halinde, Hazine\u2019nin devreye girece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<br \/>\nProjeleri i\u00e7in finans deste\u011fi isteyen kamu kurumlar\u0131, Hazine\u2019ye yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuracak ve bu talep, finans talep eden bakan\u0131n teklifi ile Bakanlar Kurulu\u2019na sunulacak. Bakanlar Kurulu, Hazine\u2019nin karar\u0131na g\u00f6re onay verirse, ilgili bor\u00e7 \u00fcstlenim anla\u015fmas\u0131 imzalanacak. Ancak, imzalanan bor\u00e7 \u00fcstlenim anla\u015fmalar\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlanmayacak. Kamuoyu hangi projelere Hazine garantisi sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemeyecek.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">Uygulama kapsam\u0131nda yurtd\u0131\u015f\u0131ndan temin edilen krediler de olacak. Hazine\u2019den bor\u00e7 \u00fcstlenimi istenilmesi halinde, ilgili kredit\u00f6r taraf\u0131ndan \u00f6denmesi gereken tutar m\u00fcste\u015farl\u0131\u011fa bildirilecek. Hazine de bu tutar \u00fczerinden \u2018devlet d\u0131\u015f bor\u00e7 kayd\u0131\u2019 olu\u015fturacak.<\/p>\n<p style=\"color: #171717;\">PPP\u2019lerle ilgili en \u00f6nemli sorun\u00a0<strong>\u015feffaf olmamalar\u0131<\/strong>. AKP\u2019nin nesi \u015feffaf ki bunlar olsun denilecektir ki, do\u011frudur.<strong>Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/strong>\u00a0koordinasyon sa\u011flam\u0131\u015f gibi ama verdi\u011fi bilgiler ceviz kabu\u011funu doldurmaz. 90-100 milyar dolarl\u0131k projeler alabildi\u011fine \u015feffafl\u0131k ister, biz de a\u00e7\u0131kl\u0131k ve daha fazla bilgi istiyoruz, ilgili Bakanl\u0131ktan\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00c7o\u011fu enerji, ula\u015ft\u0131rma, liman olmak \u00fczere kamu altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 devletin bizzat kendisinin&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11465","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11465"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11465\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}