\u00dclkemizde, yeni yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131nda tar\u0131m arazileri, mera, orman ve k\u0131y\u0131 alanlar\u0131 gibi \u00f6zellikle korunmas\u0131 gereken alanlar neoliberal politikalar ve programlar \u00e7er\u00e7evesinde mevzuat de\u011fi\u015fiklikleriyle rant alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Son d\u00f6nemlerde Toplu Konut Kanunu\u2018nda ve Turizmi Te\u015fvik Kanunu gibi bir \u00e7ok kanunda yeni de\u011fi\u015fiklikler g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Manisa Milletvekili Recai Berber\u2018in verdi\u011fi “2985 Say\u0131l\u0131 Toplu Konut Kanunu Ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun Teklifi” ine g\u00f6re siyasal iktidar sahil \u015feritlerinde imar ve ruhsat yetkisini belediyelerden al\u0131p K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2018na devretmeye haz\u0131rlanmaktad\u0131r. <\/p>\n
3621 say\u0131l\u0131 K\u0131y\u0131 Kanunu\u2018na g\u00f6re; k\u0131y\u0131lar, devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufu alt\u0131ndad\u0131r. K\u0131y\u0131lar, herkesin e\u015fit ve serbest olarak yararlanmas\u0131na a\u00e7\u0131kt\u0131r, buralarda hi\u00e7bir yap\u0131 yap\u0131lamaz; K\u0131y\u0131 ve sahil \u015feridine duvar, \u00e7it, parmakl\u0131k, tel \u00f6rg\u00fc, hendek, kaz\u0131k ve benzeri engeller olu\u015fturulamaz. K\u0131y\u0131 ve sahil \u015feritlerinden yararlanmada \u00f6ncelikle kamu yarar\u0131 g\u00f6zetilir. K\u0131y\u0131da, uygulama imar plan\u0131 karar\u0131 ile; iskele, liman, bar\u0131nak, yana\u015fma yeri, r\u0131ht\u0131m, kay\u0131khane, tuzla, dalyan, tersane, gemi s\u00f6k\u00fcm yeri ve su \u00fcr\u00fcnlerini \u00fcretim ve yeti\u015ftirme tesisleri, kruvaziyer gemilerin yana\u015fmas\u0131na ve yolcular\u0131 indirmeye m\u00fcsait deniz yap\u0131lar\u0131 ve yan tesislerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 kruvaziyer ve yat limanlar\u0131, sahil \u015feritlerinde ise, uygulama imar plan\u0131 karar\u0131yla k\u0131y\u0131da belirtilen yap\u0131 ve tesislerle birlikte toplum yarar\u0131na a\u00e7\u0131k olmak \u015fart\u0131yla konaklama hari\u00e7 g\u00fcn\u00fc birlik turizm yap\u0131 ve tesisleri yap\u0131labilir denilmektedir.<\/p>\n
Yasa teklifi ile, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 k\u0131y\u0131 ve sahil \u015feridi dahil turizm alanlar\u0131nda imar y\u00f6n\u00fcnden tek merkezi g\u00fc\u00e7 haline getirilmek istenmektedir. Teklifin 5\u2018inci maddesi, “k\u00fclt\u00fcr ve turizm koruma ve geli\u015fim b\u00f6lgeleri ile turizm merkezlerinde k\u0131y\u0131da ve sahil \u015feridinde kalan yerler dahil imar uygulamalar\u0131 ile ruhsatland\u0131rma i\u015flemleri K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2018n\u0131n talebi \u00fczerine Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2018nce yap\u0131l\u0131r. D\u00fczenlenen ruhsatlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi ilgili idarelere g\u00f6nderilir” h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
B\u00f6ylece, turizm alanlar\u0131 ile k\u0131y\u0131 ve sahil \u015feridinde yerel y\u00f6netimlerin \u0130mar Yasas\u0131\u2018ndan kaynaklanan imar uygulamalar\u0131 (parselasyon planlar\u0131-18. madde uygulamalar\u0131) ve yap\u0131 ruhsatlar\u0131na ili\u015fkin yetkileri al\u0131n\u0131p, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2018na devredilmektedir. Yasa teklifinde, Bakanl\u0131\u011f\u0131n talebi ile imar uygulamalar\u0131 ve ruhsatlara ili\u015fkin yap\u0131 ruhsat\u0131, yap\u0131lar\u0131n denetimi, yap\u0131 kullanma izni verilmesine kadar t\u00fcm i\u015flemler yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131rken bu i\u015flemlerin Bakanl\u0131\u011f\u0131n insiyatifine b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Mevcut Turizm Te\u015fvik Yasas\u0131\u2018na g\u00f6re, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve turizm koruma ve geli\u015fim b\u00f6lgeleri ve turizm merkezleri i\u00e7inde her \u00f6l\u00e7ekteki planlar\u0131 yapmaya, yapt\u0131rma, onaylama ve tadil etmeye zaten yetkilidir. Siyasal iktidar, s\u00f6z konusu bu alanlarda K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2018n\u0131n “planlama” yetkisi ile yetinmeyip t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2018de k\u0131y\u0131 ve sahil \u015feritleri de dahil bu t\u00fcr alanlardaki di\u011fer imar yetkilerinin yerel y\u00f6netimlerin yani belediyelerin ve \u0130l Genel Meclislerinin ellerinden al\u0131nmas\u0131n\u0131 istemektedir. Siyasal iktidar\u0131n bu istemi 2009 yerel se\u00e7imlerinde ortaya \u00e7\u0131kan siyasal haritaya g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011finde halk\u0131n demokratik tercihinin ve milli iradenin cezaland\u0131r\u0131lmak istendi\u011fi anlam\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2018de ulusal, b\u00f6lgesel ve yerel bazda b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlaman\u0131n yap\u0131lmamas\u0131, planlamada par\u00e7ac\u0131 yakla\u015f\u0131mlar planl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kent olgusundan uzak yerle\u015fimlerin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu durum ise \u00e7evre de\u011ferlerimizin, ekolojinin, kentlerin ve turizmin gelece\u011finin yok edilmesine neden olmaktad\u0131r. 2004 y\u0131l\u0131nda Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131nca 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanununun g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak yenilenmesi konusunda ciddi bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilim insanlar\u0131, akademisyenler, kurum ve kurulu\u015f temsilcileri, uzmanlar ve meslek odalar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda “\u0130mar ve \u015eehirle\u015fme Yasa Tasar\u0131s\u0131” haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de bu yasa kapsam\u0131nda bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fczenlenmesi \u00f6nerilmi\u015ftir. Ancak haz\u0131rlanan Yasa Tasar\u0131s\u0131 siyasal iktidarca raflarda tozlanmaya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anla\u015f\u0131lan o ki, geni\u015f toplum kesimlerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla haz\u0131rlanan \u0130mar ve \u015eehirle\u015fme Kanun Tasla\u011f\u0131n\u0131, siyasal iktidar kendi \u00f6zel uygulama isteklerinin engeli olarak g\u00f6rmektedir. Haz\u0131rlanan Kanun Tasla\u011f\u0131nda “planlama” ve “imar uygulamalar\u0131”n\u0131n denetimi amac\u0131yla i\u00e7inde meslek odalar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu Yerel Denetim Komisyonlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 \u00f6nerilmi\u015ftir. \u00d6zetle, Yerel Denetim Komisyonlar\u0131 haz\u0131rlanacak her t\u00fcr ve \u00f6l\u00e7ekteki planlar ile imar plan\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131 planl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kentle\u015fme i\u00e7in kent, toplum ve kamu yarar\u0131na bu denetleme g\u00f6revini y\u00fcr\u00fcteceklerdi. <\/p>\n
Siyasal iktidar bu tasar\u0131 yerine \u0130mar Yasas\u0131\u2018n\u0131 par\u00e7a par\u00e7a de\u011fi\u015ftirerek ilerlemek istemektedir. Planlama ve uygulama a\u015famalar\u0131nda halk\u0131n ve meslek odalar\u0131n\u0131n demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131ran insan odakl\u0131 olmayan, ranta y\u00f6nelik belirli gruplara hizmet eden h\u00fck\u00fcmler getirmek istemektedir. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 bu i\u015fleyi\u015fe \u00f6rnek olarak verilebilir. Planlaman\u0131n \u00e7ok ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekirken \u015fimdi bu \u00e7ok ba\u015fl\u0131l\u0131k imar uygulamas\u0131nda da yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmak istenmektedir.<\/p>\n
Yasa teklifinde Toplu Konut Kanunda 4. Maddeye ek madde 14 ile “Ata\u015fehir Finans B\u00f6lgesi S\u0131n\u0131r Krokisi\u2018nde g\u00f6sterilen alan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalan b\u00f6lgede ilgili mevzuat\u0131na g\u00f6re b\u00fcy\u00fck\u015fehir veya il\u00e7e belediyeleri ve di\u011fer kamu kurulu\u015flar\u0131na ait olan her \u00f6l\u00e7ek ve nitelikteki imar planlar\u0131, parselasyon planlar\u0131 ve sair t\u00fcm imar uygulamalar\u0131na dair yapma, yapt\u0131rma, onama, ask\u0131, ilan, itirazlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi dahil t\u00fcm izin ve yetkiler ile proje onay\u0131, yap\u0131 izni, yap\u0131m s\u00fcrecindeki yap\u0131 denetimi yap\u0131 kullanma izni ve in\u015faata dair sair t\u00fcm izin ve yetkiler, ilgili mevzuat\u0131ndaki esaslara uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmek suretiyle Ba\u015fkanl\u0131\u011fa aittir” h\u00fckm\u00fc getirilmek istenmektedir.<\/p>\n
B\u00f6ylece Ata\u015fehir Finans B\u00f6lgesi\u2018nin t\u00fcm imar yetkileri TOK\u0130\u2018ye devredilmi\u015f olacakt\u0131r. Daha \u00f6nce 5018 say\u0131l\u0131 kanunun ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz edinmeyi d\u00fczenleyen 45.maddesi ile ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 46. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, devletin \u015firket gibi i\u015fletilmesi s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra 5793 say\u0131l\u0131 kanunla TOK\u0130\u2018nin i\u015flev de\u011fi\u015ftirip, kamu arazilerini kent kimli\u011fine uygun, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin geli\u015fmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek, plan b\u00fct\u00fcn\u00fcne sayg\u0131l\u0131 bi\u00e7imde planlayarak kaynak yaratmas\u0131 ve bu kaynaklar\u0131 sosyal konutlara, kentsel geli\u015fim projelerine aktarmak yerine kentlere ve k\u0131y\u0131lara ticari a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bak\u0131\u015fla yakla\u015fmas\u0131 olumlu kurulu\u015f amac\u0131n\u0131 olumsuzla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. TOK\u0130\u2018ye 2007 y\u0131l\u0131nda bu alanlara y\u00f6nelik her t\u00fcr ve \u00f6l\u00e7ekte plan yapma yetkisi verilmi\u015ftir. Bu teklifle art\u0131k b\u00f6lge ya da parsel baz\u0131nda ve adrese teslim \u015feklinde \u0130stanbul\u2018un g\u00f6zde merkezlerinin TOK\u0130\u2018ye devredildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Teklifte TOK\u0130 i\u00e7inde \u00fcst d\u00fczey mevkilerdeki ki\u015filerin maa\u015flar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 talebi de yer almaktad\u0131r. K\u00fcresel krizin t\u00fcm emek\u00e7ileri ve i\u015f\u00e7ileri vurdu\u011fu bir d\u00f6nemde sadece TOK\u0130\u2018nin \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerinin maa\u015flar\u0131n\u0131n bu yasa teklifiyle y\u00fckseltilmesi par\u00e7ac\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, e\u015fitsizli\u011fin kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6steren en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fidir. <\/p>\n
Ayr\u0131ca, Kat M\u00fclkiyeti Kanunu\u2018nda d\u00fczenlenen de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle, \u0130mar Kanunu\u2018nun 28. ve 42. maddelerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da devam etmektedir. Bu de\u011fi\u015fiklik ve yeniden yap\u0131land\u0131rma s\u00fcre\u00e7leri, yasaman\u0131n genellik b\u00fct\u00fcnc\u00fcll\u00fck prensiplerini zedelemekte ve yasa yapma s\u00fcrecinde par\u00e7ac\u0131 g\u00fcn\u00fcbirlik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ile ortaya konan \u0130mar Yasas\u0131 tasar\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi yerine, \u00fclkemizin turizmini, k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zdaki ve di\u011fer turizm alanlar\u0131ndaki yerel y\u00f6netimleri ve halk\u0131 do\u011frudan ilgilendiren bir konunun par\u00e7ac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla yasa teklifi \u015feklinde bir millet vekilinin ba\u015fvurusu ile g\u00fcndeme getirilmesini son derece sak\u0131ncal\u0131 ve yanl\u0131\u015f bulmaktay\u0131z.<\/p>\n
\u00dclkemizin \u00e7evre de\u011ferleri korunarak planl\u0131 kalk\u0131nmas\u0131nda insan do\u011fa, insan toprak, insan kent ili\u015fkilerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve ya\u015fanabilir k\u0131l\u0131nmas\u0131nda belirleyici olacak bir imar yasas\u0131 yerine b\u00f6ylesi hassas konular\u0131n yasa teklifleri \u015feklinde par\u00e7a par\u00e7a g\u00fcndeme getirilmesini hem hukuk ve m\u00fchendislik a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de halk\u0131m\u0131z ve \u00fclkemizin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilemez olarak g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
K\u0131y\u0131 Kanunu, Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar Kanunu, Turizmi Te\u015fvik Kanunu, Toplu Konut Kanunu ve \u0130mar Kanunu gibi kanunlar en g\u00f6zde ve de\u011ferli kamu arazilerinin yabanc\u0131 ve yerli sermayeye rant u\u011fruna sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in de\u011fi\u015ftirilmesi her ge\u00e7en g\u00fcn artan bir h\u0131zla devam etmektedir. Kanun de\u011fi\u015fikliklerinin \u0130lgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile meslek odalar\u0131, halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla, bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve ortak ak\u0131lla olu\u015fturulan g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00f6neri ve raporlara siyasi iktidarlarca gerekli \u00f6nem verilerek haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fini bir kez daha yineliyoruz.<\/p>\n
\u00dcyelerimize ve kamuoyuna duyurulur.<\/p>\n
TMMOB HAR\u0130TA VE KADASTRO M\u00dcHEND\u0130SLER\u0130 ODASI<\/strong>
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00dclkemizde, yeni yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131nda tar\u0131m arazileri, mera, orman ve k\u0131y\u0131 alanlar\u0131…\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1318","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1318"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1318\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}