{"id":13468,"date":"2014-11-26T10:27:08","date_gmt":"2014-11-26T08:27:08","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=13468"},"modified":"2019-01-28T20:40:55","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:55","slug":"siz-hala-havalimanilandiramadiklarimizdan-misiniz-millicografya-com","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/siz-hala-havalimanilandiramadiklarimizdan-misiniz-millicografya-com\/","title":{"rendered":"Siz hala havaliman\u0131land\u0131ramad\u0131klar\u0131m\u0131zdan m\u0131s\u0131n\u0131z? (millicografya.com)"},"content":{"rendered":"

Ya da Rize Vesilesiyle (Dolgu) Havaliman\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Ekoloji Politi\u011fi<\/strong><\/p>\n

Bir hayal daha ger\u00e7ek oluyor\u2026 \u00c7ok de\u011fil, daha 1960\u2019lar\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar \u0130stanbul\u2019a en h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir bi\u00e7imde ancak deniz yolu ile 2-3 g\u00fcnde ula\u015fabilen Rizeli kendine ait bir havaliman\u0131na kavu\u015fmaya \u00e7ok yak\u0131n. Rize Havaliman\u0131\u2019n\u0131n tamamlanmas\u0131 ile bu s\u00fcre \u2013hadi check-in s\u00fcresini de dahil edelim\u2013 2 saat civar\u0131na d\u00fc\u015fecek. Rize Havaliman\u0131\u2019n\u0131n temellerinin (e\u011fer denizi doldurma temel say\u0131labilirse) 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda at\u0131lmas\u0131 bekleniyor. Havaliman\u0131 i\u00e7in 266 hektar deniz dolgusu yap\u0131lmas\u0131 ve projenin 520 Milyon TL\u2019ye mal olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n

Kaderi y\u00fczy\u0131llar boyunca bir yerlere ula\u015famama ve kendisine ula\u015f\u0131lamama ile \u00e7izilmi\u015f; k\u00f6yden \u015fehre, \u015fehirden \u0130stanbul\u2019a bir t\u00fcrl\u00fc varamama hikayelerinin toplumsal bellekte hala canl\u0131 oldu\u011fu Rize i\u00e7i havaliman\u0131n\u0131n, her \u015fey bir yana, sembolik \u00f6nemi elbette \u00e7ok b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n

\"rize-havaliman\u0131-banner\"<\/a><\/p>\n

Trabzon\u2019la Rize\u2019nin a\u00e7\u0131lan aras\u0131<\/strong><\/p>\n

Ancak, sembolik diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten halihaz\u0131rda bir Rizeli i\u00e7in Trabzon Havaliman\u0131\u2019na eri\u015fim, bir Beykoz\u2019lunun Sabiha G\u00f6k\u00e7en Havaliman\u0131\u2019na eri\u015fiminden \u00e7ok daha kolay, konforlu ve ucuz. Rize merkezden binece\u011finiz bir minib\u00fcs 8 Lira kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda en \u00e7ok 50 dakika i\u00e7erisinde sizi Trabzon Havaliman\u0131 (Rize\u2019nin 72 km bat\u0131s\u0131nda) \u00f6n\u00fcnde b\u0131rak\u0131yor. D\u00f6n\u00fc\u015fte bir ka\u00e7 lira daha verirseniz i\u00e7 hatlar terminalinin \u00f6n\u00fcnden bekleyen Hava\u015f Otob\u00fcs\u00fc ile sahil yoluna \u00e7\u0131k\u0131p minib\u00fcs yakalama derdine bile girmiyorsunuz. (Bu arada Trabzon Havaliman\u0131\u2019n\u0131n ne kadar yaya dostu oldu\u011funa Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fck de \u015fahit)<\/p>\n

Bu hesaba g\u00f6re \u201cRizeli 2 saat 50 dakika yerine 2 saatte \u0130stanbul\u2019a varacak demek ki, b\u00fcy\u00fck bir fark olmasa da nereden baksan %30\u2019luk bir k\u0131salma s\u00f6z konusu\u201d diyebilirsiniz. Ancak, havaliman\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yer haliyle Rize\u2019nin i\u00e7inde de\u011fil, 34 km do\u011fusunda Pazar il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Ye\u015filk\u00f6y\u2019\u00fcn sahili. Basit bir matematik ile Rize merkez \u0130stanbul\u2019a 72km-35km=37km \u2013Karadeniz Sahil yolu standartlar\u0131nda yakla\u015f\u0131k 25 dakika\u2013 daha yakla\u015fm\u0131\u015f olacak, hay\u0131rl\u0131 olsun.<\/p>\n

\"Rize-havaliman\u0131-ulasim-1024x1024\"<\/a>
Rize\u2019nin bat\u0131da Trabzon ve do\u011fuda yeni yap\u0131lacak Rize havalimanlar\u0131na mesafesi. Google\u2019a bakmay\u0131n; Karadeniz Sahil Yolu standartlar\u0131nda ilkine 50, ikincisine 25 dakikada ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu hesap kitaba kar\u015f\u0131n Rize Havaliman\u0131\u2019n\u0131n sadece Rize\u2019ye de\u011fil, do\u011fusunda bulunan ve il s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bir havaliman\u0131na sahip olmayan Artvin\u2019e de hizmet edece\u011fi itiraz\u0131 seslendirilebilir. Keza, havaliman\u0131 asl\u0131nda b\u00f6lgesel bir havaliman\u0131; tam ve resmi ad\u0131 da Rize-Artvin Havaliman\u0131. Ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki, bu resmi ad \u015fimdiden ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmaya mahkum. Ne b\u00f6lgenin yerel bas\u0131n\u0131, ne internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ne de Google\u2019\u0131n Artvin\u2019i i\u015fin i\u015fine kar\u0131\u015ft\u0131rmaya pek niyeti yok. \u0130nternet arama sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re resmen var olmayan Rize Havaliman\u0131\u2019n\u0131n tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131 in\u015faat\u0131 bir ka\u00e7 aya ba\u015flayacak Rize-Artvin Havaliman\u0131\u2019ndan 4 kat daha fazla. Havaliman\u0131 ile ilgili yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar\u0131n hepsi Rize Havaliman\u0131\u2019ndan bahsediyor; projeyi destekleyenler Rize\u2019nin bu i\u015ften ne kadar \u00e7ok kar edece\u011fini, Rize\u2019nin bu vesile ile d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131p duruyorlar. Facebook\u2019ta havaliman\u0131 ad\u0131na a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir hesap yeni projeden Rize R.T.E Havaliman\u0131 diye bahsederken, konu ile ilgili bir twitter hesab\u0131 kendine Rize Airport ismini uygun g\u00f6rm\u00fc\u015f. Zaten Artvin bas\u0131n\u0131n\u0131n da konuya ilgi ve alakas\u0131 Rize bas\u0131n\u0131n\u0131n onda biri bile de\u011fil.<\/p>\n

Asl\u0131nda bu durum pek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 da say\u0131lmaz. Artvin ili s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde havaliman\u0131 yok ancak Artvinlilerin kullanabilece\u011fi ve s\u0131kl\u0131kla da kulland\u0131klar\u0131 Batum havaliman\u0131 var. Batum Artvin\u2019in en kalabal\u0131k il\u00e7esi Hopa\u2019ya 40km, Artvin\u2019e de 100km mesafede; ikisine de yeni havaliman\u0131ndan daha yak\u0131n. G\u00fcrcistan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olmas\u0131na kar\u015f\u0131n Hopa\u2019dan Batum\u2019a ge\u00e7i\u015f olduk\u00e7a rahat ancak nereden baksak g\u00fcmr\u00fck vs. i\u00e7in harcanacak bir saatlik ekstra bir s\u00fcreyi g\u00f6zden \u00e7\u0131kartmak gerekiyor. Yine de Batum (Hopa)-\u0130stanbul aras\u0131 gidi\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f u\u00e7u\u015fmak bir sebepten \u0130stanbul-Trabzon aras\u0131 u\u00e7u\u015fmaya g\u00f6re zaman zaman 100 TL\u2019ye varan oranlarda daha ucuz. Bu y\u00fczden pek \u00e7ok Artvinli, Hopal\u0131 hatta zaman zaman (do\u011fu) Rizeli Trabzon yerine Batum u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131 tercih ediyor. Rize Havaliman\u0131 hizmete girdi\u011finde, e\u011fer u\u00e7man\u0131n ekonomisi de\u011fi\u015fmezse, bir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in Batum havaliman\u0131 \u00e7ekicili\u011fini koruyabilir.<\/p>\n

D\u00fcnyada dolgu havalimanlar\u0131<\/strong><\/p>\n

\u00d6te yandan Rize Havaliman\u0131 2015 i\u00e7inde kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lacak Ordu-Giresun havaliman\u0131 gibi deniz doldurularak yap\u0131lacak. Malum, Do\u011fu Karadeniz\u2019de de\u011fil havaliman\u0131, otopark dahi yapacak d\u00fcz alan bulmak g\u00fc\u00e7; f\u0131nd\u0131k ve \u00e7ay ekonomisi y\u00fcz\u00fcnden araziler pahal\u0131. T\u00fcm bunlara hafriyatla m\u00fccadele ve deniz doldurma konular\u0131ndaki e\u015fsiz bilgi birikimimiz de eklenince havalimanlar\u0131n\u0131 denize in\u015fa etmek parlak bir se\u00e7enek olmu\u015f. Bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberlere g\u00f6re tamamland\u0131\u011f\u0131nda Ordu-Giresun d\u00fcnyan\u0131n deniz doldurularak yap\u0131lm\u0131\u015f 3., Rize ise 4. havaliman\u0131 olacak. Evet, bu tarz havalimanlar\u0131na \u00e7ok s\u0131k rastlanm\u0131yor olabilir ancak say\u0131lar\u0131 lanse edilenin hayli \u00fcst\u00fcnde. Basit bir ara\u015ft\u0131rma ile bulabildiklerimi a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda toparlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m:<\/p>\n

\"dolsu-havalimanlari-tablo\"<\/a><\/p>\n

Bu havalimanlar\u0131n\u0131n hepsi deniz doldurularak yap\u0131lm\u0131\u015f off-shore havalimanlar\u0131. Birtak\u0131m ortak noktalar\u0131 var. Birincisi bulunduklar\u0131 kent ve b\u00f6lgede bo\u015f ve d\u00fcz arazi eksikli\u011fi var. \u0130kincisi \u00e7ok n\u00fcfus yo\u011fun yerlerde konumlanm\u0131\u015f durumdalar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc bu havalimanlar\u0131 ya \u00e7ok yo\u011fun hava trafi\u011fine sahipler, ya da yak\u0131nlar\u0131nda bulunan ve \u00e7ok yo\u011fun havalimanlar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Ordu-Giresun ve Rize Havalimanlar\u0131n\u0131n bu \u00fc\u00e7 gerek\u00e7enin ilkini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair bir \u015f\u00fcphe yok san\u0131r\u0131m. Di\u011fer iki gerek\u00e7e ise sallant\u0131da. 2013 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Trabzon, Rize, Giresun\u2019un neredeyse tamam\u0131, Artvin ve Ordu\u2019nun da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne hizmet eden Trabzon Havaliman\u0131 2.6 milyon yolcu ta\u015f\u0131m\u0131\u015f. Bu rakamdan Ordu-Giresun ve Rize havalimanlar\u0131 kendi paylar\u0131n\u0131 al\u0131nca, haydi biraz kendine ait yeni talep yaratsalar dahi, d\u00fcnyan\u0131n deniz doldurularak yap\u0131lm\u0131\u015f en az yolcu ta\u015f\u0131yan iki havaliman\u0131na sahip olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n garantisini \u015fimdiden verebiliriz.<\/p>\n

Peki bu neden \u00f6nemli? Denize dolgu ile yap\u0131lan havalimanlar\u0131, karaya yap\u0131lanlardan (do\u011fald\u0131r ki) 4-5 kat daha pahal\u0131oluyor. Ger\u00e7i Ordu Valisi\u2019nin Ordu-Giresun havaliman\u0131n\u0131n 300 milyon TL\u2019ye mal oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fini de hat\u0131rlatal\u0131m. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yerle\u015fkesi\u2019nin (halk aras\u0131nda bilinen ad\u0131yla AK Saray) 1 milyar 300 milyon TL\u2019ye, benzer b\u00fcy\u00fckl\u00fckte denize dolgu ile 2006\u2019da bitirilen Kobe Havaliman\u0131\u2019n\u0131n da 8.7 milyar dolara mal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bu Vali\u2019den duydu\u011fumuz rakam neredeyse ger\u00e7ek olamayacak kadar hesapl\u0131.<\/p>\n

\"ndfjkcvnd\"<\/a><\/p>\n

Bununla birlikte denize dolgu ile yap\u0131lan havalimanlar\u0131n\u0131n yap\u0131m masraf\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, i\u015fletme maliyetlerinin de \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu hat\u0131rlatmam\u0131z gerekiyor. Bu tarz havalimanlar\u0131 zemin \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 s\u0131k bak\u0131m ve teknolojik donan\u0131m istiyor, bu da i\u015fletme, vergi ve u\u00e7u\u015f maliyetlerine yans\u0131yor. Tam da bu sebepten, \u00f6rne\u011fin t\u00fcr\u00fcn\u00fcn en bilinen \u00f6rneklerinden Kansai \u00e7ok \u00f6nemli bir merkez olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, uluslararas\u0131 havayolu \u015firketlerinin m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a kullanmak istemedikleri bir havaliman\u0131. \u00d6te yandan Hong Kong gibi vazge\u00e7ilemeyecek havaliman\u0131 \u00f6rnekleri bir yana deniz dolgusu ile yap\u0131lan havalimanlar\u0131 Japonya ve \u00c7in\u2019de \u00e7ekici olmaya devam etmekle birlikte daha \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r olmu\u015flar. Kobe Havaliman\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Kobe Belediyesi\u2019nin 2006\u2019dan beri hala defterleri d\u00fczeltemedi\u011fi aktar\u0131l\u0131yor. Hikaye benzer\u2026 B\u00f6lge\u2019de var olan iki havaliman\u0131na rakip \u00e7\u0131kart\u0131p, \u015fehrin prestiji ve ekonomisi \u015fahland\u0131r\u0131lmak istenmi\u015f, tam tersi olmu\u015f. Tabi bizde vakti gelince hesap verilmek zorunda kal\u0131nan yerel bir b\u00fct\u00e7e olmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015fler ters gidince hesaba tutacak bir yetkili de bulamayabiliriz.<\/p>\n

Demokratik havaliman\u0131?<\/strong><\/p>\n

Asl\u0131nda \u00e7ok daha fazla uzat\u0131labilecek bu bilet, maliyet ve mesafe kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakal\u0131m. Maksad\u0131m Rize Havaliman\u0131 i\u00e7in fizibilite \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sunmak de\u011fil elbet. Rize ile Artvin, Pazar ile Arde\u015fen, Trabzon ile t\u00fcm Do\u011fu Karadeniz aras\u0131nda havaliman\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen kavga g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn (kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 mikro milliyet\u00e7ilik su\u00e7lamalar\u0131n\u0131n) bir par\u00e7as\u0131 olma niyetinde de de\u011filim hi\u00e7 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bir havaliman\u0131 nas\u0131l zarar eder ya da bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 zarar ettirir; bu konunun da uzman\u0131 say\u0131lmam. Trabzon havaliman\u0131 trafi\u011fi y\u00fck\u00fcn\u00fcn ciddi bir oran\u0131n\u0131 Rize yolcular\u0131 \u00e7ekiyor. Rize Havaliman\u0131 yeni bir talep yaratmasa da (ho\u015f, y\u0131ll\u0131k 4 milyon yolcu beklentisi oldu\u011funu da not edelim) Trabzon\u2019dan \u00e7ekebilece\u011fi trafik ona belki de yetecektir. \u00dcstelik havaliman\u0131 hem in\u015fas\u0131 hem de i\u015fletmesi s\u0131ras\u0131nda bir miktar i\u015f imkan\u0131 yaratacak. Bu imkanlar\u0131 hepten yok saymak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Rizelilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun da bu i\u015fe ziyadesiyle hevesli olduklar\u0131n\u0131, havaliman\u0131ndan b\u00fcy\u00fck beklentileri oldu\u011funu da biliyoruz. O halde ne demeye uzun uzun tayyare muhabbeti yap\u0131yoruz?<\/p>\n

Yap\u0131yoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc havaliman\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczeri ekonomik mant\u0131\u011f\u0131 ve etkisi kadar mekan\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi ve bu de\u011fi\u015fikli\u011fin yerel ya\u015fam alanlar\u0131na yapaca\u011f\u0131 bask\u0131y\u0131 konu\u015fmak zorunday\u0131z; t\u00fcm bunlar\u0131 \u2013bu t\u00fcr projelerde s\u0131kl\u0131kla oldu\u011fu \u00fczere- y\u00fcklenici m\u00fcteahhitlik firmas\u0131n\u0131n insaf\u0131na b\u0131rakamay\u0131z.<\/p>\n

Ordu Valisi Ordu-Giresun Havaliman\u0131\u2019n\u0131n ne pahas\u0131na yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cbir da\u011f\u0131 yok ettik ama sonu\u00e7ta g\u00fczel bir havaliman\u0131na kavu\u015ftuk\u201d itiraf\u0131 ile ifade etmi\u015fti. Sahipsiz da\u011f, vadi ve yayla olmayan Rize\u2019de havaliman\u0131na feda edilecek da\u011f nereden ve nas\u0131l bulunacak? Bu da\u011f denize indirilirken \u00e7evre sakinlerinin r\u0131zas\u0131 al\u0131nacak m\u0131, hadi al\u0131nd\u0131 diyelim zarar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131lanacak m\u0131? Olu\u015facak ekolojik tahribat\u0131n \u00f6n\u00fcne nas\u0131l ge\u00e7ilecek? Bu arada Japonya ve \u00c7in\u2019deki dolgu havalimanlar\u0131n\u0131n bizdekilere g\u00f6re k\u0131y\u0131dan hayli a\u00e7\u0131kta olduklar\u0131na dikkatinizi yukar\u0131daki foto\u011fraflar vas\u0131tas\u0131yla \u00e7ekeyim.<\/p>\n

\"crop\"<\/a><\/p>\n

\u00d6te yandan deniz doldurma i\u015flemlerinin bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa b\u00fcy\u00fck ket vurma ihtimali i\u00e7erdi\u011fini, \u00f6zellikle k\u0131y\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fini, bal\u0131k pop\u00fclasyonu ve \u00e7e\u015fidini ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bunu d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan (bkz: Batam, Endonezya \u00f6rne\u011fi) \u00f6\u011frendi\u011fimiz gibi, en yak\u0131ndan Karadeniz Sahil Yolu tecr\u00fcbesinde bizzat biliyoruz. \u0130ki hafta \u00f6nce konu\u015ftu\u011fum Trabzonlu bal\u0131k\u00e7\u0131lar son on y\u0131lda, Do\u011fu Karadeniz hatt\u0131nda k\u0131y\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, (sahil yolunun arma\u011fan\u0131 b\u00fcy\u00fck kaya aralar\u0131n\u0131 seven 1-2 bal\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011falmas\u0131na kar\u015f\u0131n) en az 10 \u00e7e\u015fit bal\u0131\u011f\u0131n da ciddi \u015fekilde b\u00f6lge sahilini terk etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yorlard\u0131. \u00d6yle ki, Do\u011fu Karadeniz Kalk\u0131nma Ajans\u0131\u2019n\u0131n (DOKA) Japon Uluslararas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131 (JICA) ile birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir proje kapsam\u0131nda Karadeniz bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131na ekonomik fayda sa\u011flas\u0131n diye S\u00fcrmene\u2019den denize b\u0131rak\u0131lan y\u00fczlerce Kalkan s\u00fcr\u00fcs\u00fc ancak sahili do\u011fal kalabilmi\u015f Batum ve Sinop k\u0131y\u0131lar\u0131nda yakalanabilmi\u015f. Ger\u00e7ekten de Do\u011fu Karadeniz sahili, Karadenizlilerin \u201cbiz buradan doldurduk\u00e7a, Rus \u015fehirleri suya g\u00f6m\u00fclm\u00fcyor mu? dedikleri kadar var. B\u00f6lgenin en heyecan verici siyasi-ekonomik muhabbetleri dolgu alanlar\u0131n\u0131n nas\u0131l ve kimler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenece\u011fi \u00fczerine. Bu kadar sahil doldurmas\u0131 yaparken, zaten b\u00f6lgede dar bir b\u00f6lgeye s\u0131k\u0131\u015fmak zorunda kalan bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7in yeni bir vizyon d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor mu? Yoksa, havaliman\u0131 in\u015faat\u0131nda i\u015fe al\u0131nacak olanlar, misal, Pazarl\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131lar m\u0131 olacak?<\/p>\n

Kalk\u0131nman\u0131n g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fc<\/strong><\/p>\n

\"rize-havalimani-poster-213x300\"<\/a>T\u00fcm bu sorular proje \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p pi\u015ftikten sonraya kald\u0131\u011f\u0131ndan sorarsak cevaplar\u0131 kervan yolda d\u00fcz\u00fcl\u00fcr misali tecelli ediyor. Havaliman\u0131 in\u015fas\u0131 esasen ola\u011fan bir demokrasi sorunuyken, hikmetinden sual olunamaz ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir kalk\u0131nma re\u00e7etesi haline geliyor. Havaliman\u0131 taraftarlar\u0131n\u0131n dilinde Rize\u2019nin makus talihini de\u011fi\u015ftirecek sihirli bir de\u011fnek. B\u00f6lgenin art\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc (ve ekonomik getirisini) yitiren sahici sihirli de\u011fne\u011finin, nam\u0131 de\u011fer siyah alt\u0131n, \u00e7ay\u0131n ise pabucu dama at\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u201cHavaliman\u0131 paras\u0131yla \u00e7ayda at\u0131l\u0131m yapal\u0131m, taban fiyatlar\u0131 y\u00fckseltelim, \u00fcretim kooperatifleri kural\u0131m, \u00e7ayl\u0131klar\u0131 yenileyelim\u201d gibi fikirler, in\u015faat\u0131n t\u00fcm kap\u0131lar\u0131 a\u00e7an tek anahtar oldu\u011fu bu siyasi iklimde pek dillendirilemiyor. Dillendirilemiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir paran\u0131n b\u00f6lgeye ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc gelmeyece\u011fi, hele \u00e7ay vs. i\u00e7in hi\u00e7 gelmeyece\u011fi de \u00e7ok iyi biliniyor.<\/p>\n

Tar\u0131m\u0131ndan \u00fcmidin kesildi\u011fi, sanayile\u015fmenin eski bir nostalji olarak kald\u0131\u011f\u0131 bu anda gelece\u011fe dair t\u00fcm umutlar turizme y\u00fcklenmi\u015f durumda. Turizme b\u00f6lge i\u00e7in tek kurtulu\u015f yolu olarak bak\u0131l\u0131yor. Havaliman\u0131 da bu ba\u011flamda anlam kazan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Havaliman\u0131 \u015fehri k\u0131sa yoldan d\u00fcnyaya tan\u0131tacak. Rize Kent Konseyi Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n da dedi\u011fi gibi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cRize\u2019ye yap\u0131lacak bir havaliman\u0131 1.5-2 saatlik bir u\u00e7u\u015fla bizi 1.5 milyar insanla bulu\u015fturacak\u201d. Diyelim ki 1,5 milyar insan Rize\u2019den bihaber ve Trabzon havaliman\u0131 ile Rize \u015fehri aras\u0131ndaki 50 dakikal\u0131k yoldan \u00fcrken yerli yabanc\u0131 turistler Rize Havaliman\u0131\u2019n\u0131n tamamlanmas\u0131 ile ak\u0131n ak\u0131n Rize\u2019ye akacaklar. Ancak tam da bu noktada iki dakika durup hangi turizm diye sormam\u0131z gerekmez mi? B\u00fcy\u00fck havaliman\u0131, ye\u015fil yol projesi (bkz: Biryol,Aksu ve Evin) ve 5 y\u0131ld\u0131zl\u0131 yayla otelleri gibi projeler ile \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacak olan, b\u00f6lgeden alaca\u011f\u0131 b\u0131rakaca\u011f\u0131ndan fazla kitle turizmi olacakt\u0131r. Rize\u2019nin vadi, dere ve yaylalar\u0131na ve k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmelerinin istedi\u011fi ve kald\u0131rabilece\u011fi Kuzey\u2019in Antalya\u2019s\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fmak m\u0131d\u0131r? So\u00e7i seferi ve Alman ordusunun Mezar-\u0131 \u015eerif aktarmalar\u0131n\u0131 bir tarafa b\u0131rakacak olursak, Trabzon Havaliman\u0131\u2019n\u0131n 3 y\u0131ld\u0131r direk rutin d\u0131\u015f ziyaret\u00e7ileri k\u00f6rfez \u00fclkelerinden gelen aileler. K\u00f6rfez kitle turizminin b\u00f6lge \u00fczerine etkilerini \u2013ayr\u0131mc\u0131l\u0131k\/\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k belas\u0131na kap\u0131lmadan- inceleyecek birileri yak\u0131nda muhakkak \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in villa siteler yapmak \u00fczere kapat\u0131lan Ak\u00e7aabat k\u00f6ylerinden ba\u015flamak en isabetlisi olacak.<\/p>\n

Ve t\u00fcm bunlar\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde uzun uzad\u0131ya tart\u0131\u015f\u0131labilece\u011fi bir imkan olan Rize Havaliman\u0131 \u00c7evre Etki De\u011ferlendirme (\u00c7ED) halk\u0131 bilgilendirme toplant\u0131s\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Rize-Pazar\u2019da yap\u0131ld\u0131. Yerel bas\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimiz kadar\u0131yla toplant\u0131 hararetli ve bol tart\u0131\u015fmal\u0131 ge\u00e7mi\u015f. B\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck bir proje i\u00e7in bir defa, o da bir iki saatli\u011fine, yap\u0131lan bir halk toplant\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131k ge\u00e7mesini de bekleyemeyiz elbet. Toplant\u0131da dillendirilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve itirazlar\u0131 g\u00f6rebilmek ve bir \u00c7ED bilgilendirme toplant\u0131s\u0131n\u0131n neye benzedi\u011fini hayal edebilmek i\u00e7in Rize\u2019nin yerel gazetelerinden Toplum Gazetesi\u2019nin haberine geni\u015f bir \u015fekilde bakal\u0131m:<\/p>\n

S\u0131laya u\u00e7ak bileti l\u00fctfen, gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f olsun\u2026<\/strong><\/p>\n

Bir yandan kimin hangi kalitede i\u015flerde, nas\u0131l bir g\u00fcvence ile ne kadar uzun \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 belli olmasa da kuvvetli bir i\u015f-a\u015f ihtimali \u00f6b\u00fcr tarafta tahrip olacak da\u011f ve sahil hatt\u0131n\u0131n (tabiri caizse kaba\u011f\u0131n) kimin k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131nda patlayaca\u011f\u0131na dair belirsizlik. Bu belirsizlik heyulas\u0131n\u0131n i\u00e7inde \u00e7arp\u0131\u015fan umut ve endi\u015fenin kap\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman umut kazan\u0131yor. Keza umudun vadedebildi\u011fini, endi\u015fe edemiyor. Bo\u015falan k\u00f6yler, daralan sahil kasabalar\u0131, art\u0131k para etmeyen \u00e7ay ve f\u0131nd\u0131k, h\u0131zla ya\u015flanan hala en h\u0131zl\u0131 g\u00f6\u00e7 veren Karadeniz\u2026 T\u00fcm bunlar\u0131n bu halini kaybetmeme endi\u015fesi, bir ihtimal tutabilecek olan havaliman\u0131 ile D\u00fcnya\u2019ya a\u00e7\u0131lan Rize h\u00fclyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda eziliyor. Haberde bahsedilen havaliman\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara k\u0131z\u0131p onlar\u0131 susturan teyze de havaliman\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7\u00fc durduraca\u011f\u0131ndan emin; bari g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f olanlar daha s\u0131k tatile, ziyarete gelebilsinler derdinde. Rize\u2019den \u00e7\u0131km\u0131\u015f en ba\u015far\u0131l\u0131 siyaset\u00e7i \u00e7\u0131lg\u0131n projeci, en zengin m\u00fcte\u015febbisler in\u015faat\u00e7\u0131 iken havaliman\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak siyaseten intihar olmal\u0131. Alt\u0131 bo\u015f da olsa, bir hayal de olsa yeni ve \u015fahlanan Rize tahayy\u00fcl\u00fc var olan\u0131 savunma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile dengelenemiyor. \u0130n\u015faat ekonomisinde pay kapabilme ihtimali k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa k\u00fc\u00e7\u00fclen \u00e7ay tarlalar\u0131na ve azalan taban fiyatlar\u0131na tamah etmekten daha \u00e7ekici. Sorun t\u00fcm bu doldurmalar\u0131n, in\u015faatlar\u0131n getirisi kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcs\u00fc olabilece\u011fini bilmemekte de\u011fil, sorun bu kumar\u0131 oynamamay\u0131 motive edebilecek ba\u015fka bir hayalden mahrum olmam\u0131z. Yepyeni ve farkl\u0131 bir siyasi tahayy\u00fcl\u00fcn yoklu\u011funda de\u011fil her il, her il\u00e7eye bile havaliman\u0131 yapabiliriz.<\/p>\n

\"Rize-havaliman\u0131-karikat\u00fcr\"<\/a><\/p>\n

Not:<\/strong> Havaalan\u0131 ile havaliman\u0131 aras\u0131ndaki fark\u0131 biliyor muydunuz? Ben de bu yaz\u0131 vesilesi ile \u00f6\u011frendim. \u0130lki sadece hava ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n ini\u015f kalk\u0131\u015f yapabildikleri tesisten ibaretken, ikincisi ise ayn\u0131 tesisin uluslararas\u0131 hava trafi\u011fini y\u00f6nlendirebildi\u011fi, g\u00fcmr\u00fck, g\u00f6\u00e7menlik, karantina gibi servisleri de sa\u011flayabileni. Ama bu ayr\u0131m\u0131n art\u0131k hi\u00e7 bir anlam\u0131 yok keza Devlet Hava Meydanlar\u0131 \u0130\u015fletmesi (DHM\u0130) 2012 y\u0131l\u0131nda bu ayr\u0131m\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ve t\u00fcm tesisleri havaliman\u0131 olarak isimlendirmeye kararvermi\u015f. K\u0131saca art\u0131k havaalan\u0131 diye bir \u015fey yok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ya da Rize Vesilesiyle (Dolgu) Havaliman\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Ekoloji Politi\u011fi Bir hayal daha…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2219,2218,2220,2122],"class_list":{"0":"post-13468","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-dolgu-havalimani","9":"tag-havalimani","10":"tag-rize-havalimani","11":"tag-talan"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}