{"id":13606,"date":"2014-12-05T10:43:39","date_gmt":"2014-12-05T08:43:39","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=13606"},"modified":"2014-12-05T10:43:39","modified_gmt":"2014-12-05T08:43:39","slug":"spo-bir-muafiyet-hikayesi-ced-yonetmeligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/spo-bir-muafiyet-hikayesi-ced-yonetmeligi\/","title":{"rendered":"\u015ePO: Bir muafiyet hikayesi; \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi"},"content":{"rendered":"<p><em>&#8220;\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) y\u00f6netmeli\u011fi yeniden de\u011fi\u015ftirildi.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Mevzu \u00c7ED olunca bas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z neredeyse yeg\u00e2ne c\u00fcmle bu. \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011finin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi (1993) yirmi y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrede yap\u0131lan onca de\u011fi\u015fiklik sonucunda; uzmanlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla, \u00e7evreye olabilecek olumsuz etkilerin belirlenece\u011fi kapsaml\u0131 bir bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi, y\u0131llar itibariyle kurum g\u00f6r\u00fc\u015flerinden olu\u015fan idari bir i\u015fleme\/formaliteye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hukuksuzlu\u011fun hukuk olarak kabul edildi\u011fi bu d\u00f6nemin son icraat\u0131 ile yeniden de\u011fi\u015ftirilip,25.11.2014 tarihinde Resmi Gazete`de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Y\u00f6netmelik ile siyasi iktidar, halihaz\u0131rda \u00c7ED s\u00fcrecinin bir idari formalite i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesiyle yetinmeyerek, defalarca g\u00fcndeme getirdi\u011fi muafiyetlerin sonuncusunu do\u011fal varl\u0131klar aleyhine bir kez daha uygulamaya soktu. \u00c7ED muafiyetlerine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan davalarda al\u0131nm\u0131\u015f bir\u00e7ok olumsuz \u0130dare ve Dan\u0131\u015ftay Mahkemesi Karar\u0131 ortada iken, son olarak da 03.07.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi karar\u0131yla iptal edilen Ge\u00e7ici 3. maddenin[1] yeni Y\u00f6netmeli\u011fe de \u0131srarla konulmas\u0131, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n keyfi olarak nas\u0131l hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6sterdi. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni Y\u00f6netmelikte yer alan;<\/p>\n<ul>\n<li>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci ad\u0131 alt\u0131nda Ge\u00e7ici 1. Maddeyle, <em>&#8220;Y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden \u00f6nce, sunulmu\u015f projeler i\u00e7in bu Y\u00f6netmeli\u011fin lehte olan h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131&#8221;<\/em> h\u00fckme ba\u011flanarak halen \u00c7ED s\u00fcreci devam eden projeler,<\/li>\n<li>Kapsam d\u0131\u015f\u0131 projeler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Ge\u00e7ici 2. Maddeyle <em>&#8220;\u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011finin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 1992 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesi tesisler&#8221;<\/em><\/li>\n<li>Kanuni kapsam d\u0131\u015f\u0131 projeler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Ge\u00e7ici 3. Maddeyle,<em> &#8220;23\/6\/1997 tarihinden \u00f6nce kamu yat\u0131r\u0131m program\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup, 29\/5\/2013 tarihi itibariyle \u00fcretim veya i\u015fletmeye ba\u015flam\u0131\u015f olan projeler ile bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan yap\u0131 ve tesisler&#8221;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>muafiyet kapsam\u0131na konuldu. B\u00f6ylelikle, ge\u00e7ici maddelerle 3. K\u00f6pr\u00fc, \u0130zmir \u2013 \u0130stanbul (Gebze) Otoyolu, Il\u0131su Baraj\u0131 ve HES projeleri \u00c7ED kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>Y\u00f6netmelik ile birlikte;<\/p>\n<ul>\n<li><em>Ekosistem y\u0131rt\u0131lmalar\u0131na yol a\u00e7an b\u00fcy\u00fck ula\u015f\u0131m projeleri olan, &#8220;\u015fehirleraras\u0131 karayollar\u0131, demiryolu ve havaalanlar\u0131, t\u00fcneller, feribot iskeleleri&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>Arkeolojik miras\u0131n yok olmas\u0131na yol a\u00e7acak, &#8220;yeralt\u0131ndan ge\u00e7en demiryolu hatlar\u0131, metrolar&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>K\u0131y\u0131 ve deniz ekosistemini, bunlar\u0131n beslenme alanlar\u0131n\u0131 yok eden, &#8220;derin deniz de\u015farj\u0131 projeleri, 3.000.000 m3 ve \u00fczeri denizden, g\u00f6llerden ve nehirlerin dibinden malzeme \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 planlanan dip taramas\u0131 projeleri. Akarsu havzalar\u0131 aras\u0131ndaki su transferleri, g\u00fcne\u015flenme, sportif ama\u00e7l\u0131 iskeleleri, yeralt\u0131 suyu \u00e7\u0131karma veya yeralt\u0131nda depolama projeleri&#8221;, farkl\u0131 akarsular\u0131n yata\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek yap\u0131lan &#8220;100 milyon m3\/y\u0131l s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131nda kalan HES projeleri, 1.000.000 m3\/y\u0131l alt\u0131nda kalan yer alt\u0131 suyu \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na dair projeler&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>\u00d6nemli ku\u015f konaklama b\u00f6lgeleri olan, &#8220;tuzun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlarda y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetler&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>Plans\u0131z, noktasal geli\u015fmenin somut \u00f6rnekleri olan &#8220;toplu konut projeleri, hastane kamp\u00fcsleri, e\u011fitim kamp\u00fcsleri, al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>Do\u011fal alanlar kadar kentsel belle\u011fi yok eden, ger\u00e7ekle\u015fen uygulamalar ile ya\u015fayanlar\u0131n bor\u00e7land\u0131r\u0131larak kent d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc &#8220;kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alanlar\u0131 (kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm karar\u0131 veren ve plan\u0131n\u0131 yapan Bakanl\u0131\u011fa b\u0131rak\u0131larak)&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>Do\u011fal ormanlar\u0131m\u0131zda yarat\u0131lan tahribat ile yeralt\u0131 suyuna olumsuz etkisi bilinen, &#8220;golf tesisleri, olimpik spor kompleksleri&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>En geni\u015f \u015fekliyle orman talan\u0131na ve tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n yok olmas\u0131na yol a\u00e7acak &#8220;arazi kullan\u0131m vasf\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi ama\u00e7layan projeler&#8221;, di\u011fer bir ifadeyle &#8220;orman alanlar\u0131n\u0131n ba\u015fka ama\u00e7la kullan\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi projeleri ile tar\u0131msal ama\u00e7l\u0131 su y\u00f6netimi projeleri&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>\u00c7evresel etkileri somut olarak bilinen, &#8220;n\u00fckleer santral, termik santral, kur\u015fun fabrikas\u0131 gibi tesislerin s\u00f6k\u00fclmesi gibi faaliyetler, seramik \u00fcreten tesisler, beyaz e\u015fya boyama, sanayi ve enerji tesislerinin s\u00f6k\u00fcm\u00fc faaliyetleri&#8221;<\/em><\/li>\n<li><em>\u00c7evresel etkinin trib\u00fcn say\u0131s\u0131yla artt\u0131\u011f\u0131 bilinmesine kar\u015f\u0131n, karar i\u00e7in &#8220;kurulu g\u00fc\u00e7 kriteri getirilen r\u00fczg\u00e2r enerji santralleri&#8221;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c7ED s\u00fcrecinden muaf tutuldu.<\/p>\n<p>&#8230;<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu Y\u00f6netmelikle Mersin`den, Sinop`a, Artvin`den Manisa`ya, Y\u0131rca`ya, Alak\u0131r`dan, Tuz G\u00f6l\u00fc`ne, \u00c7anakkale`den Amasra`ya kadar \u00fclkenin hemen her yerinde do\u011fal alanlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fclmeksizin talan\u0131 artarak devam edecektir. Konuya ili\u015fkin yetkili makamlarca ileri s\u00fcr\u00fclen, AB direktifine uyum gerek\u00e7esi de aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. 1993 y\u0131l\u0131ndan bu yana 7 defa ana de\u011fi\u015fiklik olmak \u00fczere g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar 17 defa de\u011fi\u015ftirilen \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi, AB`de 1985 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen sadece 3 defa de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ziyaretinde, yang\u0131ndan mal ka\u00e7\u0131r\u0131rcas\u0131na aceleyle ve daha hen\u00fcz Y\u00f6netmeli\u011fe ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcrken Mersin Akkuyu N\u00fckleer Santraline (N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrali, Radyoaktif At\u0131k Depolama Tesisi, R\u0131ht\u0131m, Deniz Dolgu Alan\u0131 ve Ya\u015fam Merkezi) ili\u015fkin \u00c7ED olumlu karar\u0131 verilmi\u015ftir. \u00c7ernobil ve Fuku\u015fima`da ya\u015fanm\u0131\u015f felaketlerden sonra b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin vazge\u00e7me e\u011filiminde oldu\u011fu n\u00fckleer santral konusuna ili\u015fkin Akkuyu veya Sinop`ta AKP H\u00fck\u00fcmeti`nin \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tehlikeli s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir. Yine Manisa Turgutlu, \u00c7alda\u011f\u0131\u2018nda s\u00fclfir asit ile yap\u0131lmak istenen nikel madencili\u011fi nedeniyle 2 milyona yak\u0131n a\u011fac\u0131n ve Gediz Ovas\u0131`n\u0131n yok olma tehlikesine kar\u015f\u0131n ilgili firma taraf\u0131ndan bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda haz\u0131rlanan 2\u2018nci \u00c7ED raporu Ekim ay\u0131nda \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan onanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 \u00e7ok yak\u0131n zamanda zeytinlik alan \u00fczerinde termik santral yapmak u\u011fruna binlerce a\u011fac\u0131n katledildi\u011fiY\u0131rca`da, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan onaylanan \u00c7ED raporu gibi.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131 ekolojik ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n para ve h\u0131rs bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda yok edilmesi s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rabilmek i\u00e7in elinden gelen t\u00fcm \u00e7abay\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Yeni sa\u011f d\u00fczenin insan\u0131 ve do\u011fay\u0131 s\u00f6m\u00fcren bu had bilmez gidi\u015fat\u0131, toplum ve gelecek ku\u015faklar ad\u0131na korkutucudur. \u0130mar planlar\u0131, \u00c7ED raporlar\u0131, mahkeme kararlar\u0131n\u0131 birer teferruat olarak g\u00f6ren bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n elbette bilim, kamu yarar\u0131, hukuk ve demokrasi ile ba\u011fda\u015fan bir taraf\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Mek\u00e2nsal ve stratejik plan kararlar\u0131na bilimsel altl\u0131k olu\u015fturmas\u0131 gereken, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 ortada olan \u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerinde s\u00fcrekli muafiyet yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, raporlar\u0131 alelade bir prosed\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, g\u00f6stermelik kat\u0131l\u0131m toplant\u0131lar\u0131 organize etmek, siyasi iktidar\u0131n kentle\u015fme ve \u00e7evre konusundaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 son derece net bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tekrar hat\u0131rlatmak isteriz: herkesin diline pelesenk olan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik s\u00f6ylemleri bir tarafa b\u0131rak\u0131lsa bile, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7evrenin korunmas\u0131n\u0131 devlete ve vatanda\u015fa \u00f6dev olarak vermi\u015ftir. En basit olarak \u00c7ED konusunda Y\u00fcksek Mahkemenin iptal gerek\u00e7esi olarak belirtti\u011fi \u00fczere; &#8220;\u00c7ED, kalk\u0131nma ve ekonomik geli\u015fme i\u00e7in yat\u0131r\u0131m ve faaliyetlerin, do\u011fay\u0131 tahrip etmeden ve \u00e7evreyi kirletmeden ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerden birisidir. \u00c7ED ile korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan temel unsur, \u00e7evre ve bu \u00e7evre i\u00e7erisindeki varl\u0131klard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcm bu ger\u00e7ekler ortada iken, her ge\u00e7en g\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yasal d\u00fczenlemeler ve uygulamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011fadan, bilimden, umutlu bir gelecekten ve kamu yarar\u0131ndan yana olan bizler, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131ndan, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn gelece\u011fi olan ormanlar\u0131ndan, k\u0131y\u0131lar\u0131ndan, meralar\u0131ndan, akarsular\u0131ndan, g\u00f6llerinden, k\u0131y\u0131lar\u0131ndan di\u011fer bir ifadeyle t\u00fcm ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131zdan yana m\u00fccadele etmekten vazge\u00e7meyece\u011fimizi tekrar belirtiyoruz.<\/p>\n<p><strong>TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131<\/strong><br \/>\n<strong> Y\u00f6netim Kurulu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#8220;\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) y\u00f6netmeli\u011fi yeniden de\u011fi\u015ftirildi.&#8221; Mevzu \u00c7ED olunca bas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13606","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genel"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13606\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}