{"id":1391,"date":"2009-07-15T07:13:33","date_gmt":"2009-07-15T04:13:33","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=1391"},"modified":"2019-01-28T21:01:31","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:31","slug":"kontorlu-sayac-soygunu-alp-tekin-babac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/kontorlu-sayac-soygunu-alp-tekin-babac\/","title":{"rendered":"Kont\u00f6rl\u00fc Saya\u00e7 Soygunu &#8211; Alp Tekin Baba\u00e7"},"content":{"rendered":"<div><em>\u201c&#8230; Bu tarifelerin tespitinde &#8230; y\u00fczde 10&#8217;dan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacak nispette bir k\u00e2r oran\u0131 esas al\u0131n\u0131r.\u201d\u00a0<\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu madde, \u0130stanbul Su ve Kanalizyon \u0130daresi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Kurulu\u015f ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 23. maddesidir. Bu kanun 1981 y\u0131l\u0131n\u0131n MGK toplant\u0131s\u0131nda, bug\u00fcnlerde intihar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Kenan Evren\u2019in imzas\u0131yla \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Model olarak al\u0131nan bu kanun, kamu hizmetlerinde kar amac\u0131 g\u00fctme ilkesini yerle\u015ftirerek hizmetlerin \u00f6zelle\u015ftirilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f ve neoliberal sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda kamunun tasfiyesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n (DB) da \u00f6zellikle iftihar etti\u011fi bu model (\u0130SK\u0130 modeli) s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok ilde hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise vites b\u00fcy\u00fcten bir sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131 tam gaz halk\u0131n \u00fcst\u00fcne geliyor. Neoliberal politikalar t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 yerde, zulas\u0131nda biriktirdi\u011fi y\u00fcksek dozajl\u0131 sald\u0131r\u0131 modellerini hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Belediyeler de tekellerin k\u00e2r\u0131n\u0131 garanti eden ta\u015feronlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Su alan\u0131ndaki yeni sald\u0131r\u0131n\u0131n ad\u0131 \u00f6n \u00f6demeli (kont\u00f6rl\u00fc) su sayac\u0131.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Belediyelerin su ve kanalizasyon idareleri, \u00f6denmeyen su paralar\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek \u00f6n \u00f6demeli saya\u00e7 uygulamas\u0131na gittiklerini a\u00e7\u0131klasa da, 1981\u2019deki DB s\u00f6zle\u015fmesinin T\u00fcrkiye\u2019ye arma\u011fan\u0131 olan \u0130SK\u0130 modeli bize belediyelerin ya da yetkili kurumlar\u0131n gerek\u00e7elerinin alt\u0131nda mutlaka bir gasp plan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 ile ne de\u011fi\u015fiyor?\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kont\u00f6rl\u00fc ya da \u00f6n \u00f6demeli saya\u00e7 ile ilk olarak halk, hizmet garantisi almaks\u0131z\u0131n belediyeye ve belediyelerin anla\u015fmal\u0131 oldu\u011fu \u015firketlere \u00f6deme garantisi vermi\u015f oluyor. Mekanik saya\u00e7 kullan\u0131c\u0131s\u0131, kulland\u0131\u011f\u0131 suyun paras\u0131n\u0131 \u00f6derken, kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 kullan\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6nceden ne kadar kullanaca\u011f\u0131n\u0131 garanti ediyor. Ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde \u00f6n \u00f6demeli olan saya\u00e7larla birlikte \u00f6nce para \u00f6deniyor ard\u0131ndan su kullan\u0131l\u0131yor. \u0130kinci olarak su gibi bir temel ihtiyac\u0131n \u00f6n \u00f6demeye tabi tutulmas\u0131, halk\u0131n su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 de\u011fil, \u201cparan kadar su\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131yor. Bu uygulama ile birlikte saya\u00e7 \u00fczerindeki k\u0131smi kullan\u0131c\u0131 kontrol\u00fc de kar mant\u0131\u011f\u0131 ile hareket eden \u015firketlere ge\u00e7mi\u015f oluyor. Kapanan suyun, borcunu \u00f6deyemeyen ancak su ihtiyac\u0131 \u201cbuharla\u015fmayan\u201d kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan saha sonra \u00f6denecek cezal\u0131 faturalar\u0131 g\u00f6ze al\u0131narak \u201cfiilen\u201d a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Ucuz maliyet yalan\u0131yla ya\u011fman\u0131n boyutu gizleniyor\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00dclkemizde \u00e7o\u011fu zaman \u201csu tasarrufu yapal\u0131m\u201d s\u00f6ylemleriyle me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 \u015fimdilerde \u201cmaliyeti daha ucuz\u201d \u015feklinde yutturuluyor. Hatta devlet, \u201cart\u0131k kesim paras\u0131 alm\u0131yoruz, ayr\u0131ca vatanda\u015fa faiz y\u00fck\u00fc binmiyor\u201d diyerek eskiden kesim i\u015flerinden faiz geliri sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile itiraf ediyor. Oysa, bu kadar ucuz maliyet propagandas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda halk\u0131n su hakk\u0131n\u0131n gasp edilmesinin yan\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r miktarda k\u00e2r d\u00fcrt\u00fcs\u00fc var.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Belediye ihalelerini alan \u015firketler ilk b\u00fcy\u00fck vurgunlar\u0131n\u0131 montajdan elde ettiler. Uygulaman\u0131n ilk d\u00f6nemlerinde kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 tak\u0131lan abonelerden belli miktarlarda montaj bedelleri al\u0131nd\u0131. B\u00f6ylelikle belediyelerin kasalar\u0131na toplu halde para girmi\u015f oldu. Dolay\u0131s\u0131yla bu paralar belediyenin anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015firketlerin kasalar\u0131na da yans\u0131d\u0131. Daha sonras\u0131nda belediyeler montaj paralar\u0131n\u0131 abonelere iade etmek zorunda kald\u0131ysa da ilk montajla iade aras\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrede paraya hayli faiz binmi\u015f oldu. Belediyenin aboneye geri \u00f6dedi\u011fi saya\u00e7 bedeli genellikle anapara iken faizden kazand\u0131klar\u0131 para yanlar\u0131na kar kald\u0131.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ayn\u0131 mant\u0131k sadece montaj a\u015famas\u0131nda de\u011fil her hizmet al\u0131m\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Her kont\u00f6r dolumu asl\u0131nda belediyeler ve \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplu para, s\u0131cak para demek. \u00d6nceden kesim i\u015flemlerinden sonra kullan\u0131lan su bedeline faiz uygulayan Belediyeler, \u015fimdi ise gelen s\u0131cak parayla ciddi faiz gelirleri elde ediyor. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda, halk\u0131n su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00f6ncelik olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Belediyelerin bir di\u011fer yalan\u0131 ise suyun ucuza maliyeti. Devlet, \u00f6n \u00f6demeli saya\u00e7 ile saya\u00e7 okuma i\u015fini bitiriken, o i\u015f\u00e7ilere verdikleri paran\u0131n maliyete etki edece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak bu durum halk\u0131n suyu ucuza mal etmesi anlam\u0131na gelmiyor. Yani bu durum faturalara yans\u0131m\u0131yor. Heleki, \u00f6n \u00f6demeli saya\u00e7lar\u0131n yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Ankara\u2019da bu saya\u00e7lar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden, kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne kadar suya herhangi bir indirim yap\u0131lmad\u0131. \u0130stanbul\u2019da da uygulama s\u00fcrecince herhangi bir indirim yap\u0131lmad\u0131. \u00d6n \u00f6demeli saya\u00e7larla birlikte saya\u00e7 okuma i\u015finin bitmesiyle birlikte halka bir maliyet daha y\u00fckleniyor. Ayda bir yap\u0131lan su faturas\u0131 \u00f6demelerini yerini ayda birden fazla kont\u00f6r dolumuna b\u0131rak\u0131yor. B\u00f6ylelikle her abone paray\u0131 \u00f6demek i\u00e7in ayr\u0131ca ula\u015f\u0131m paras\u0131 \u00f6demek zorunda kal\u0131yor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Su \u00fczerinden bor\u00e7 bata\u011f\u0131na do\u011fru\u2026\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Hizmet kullan\u0131m\u0131 ve kullan\u0131mdan do\u011fan rant\u0131n aktar\u0131m\u0131 konusunda 1980\u2019lerle ba\u015flayan ve GATS\u2019la devam eden politikalar\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6n \u00f6demeli saya\u00e7lar, neoliberal y\u0131k\u0131m\u0131n gelecekte ula\u015faca\u011f\u0131 boyutlar hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli emareleri de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ryor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00d6rne\u011fin, baz\u0131 g\u00fcvenlik tart\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131lan \u201cherkesin ba\u015f\u0131na da polis dikemezsin ya\u201d arg\u00fcman\u0131 kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7larla ger\u00e7ek olaca\u011fa benziyor. T\u0131pk\u0131 \u2018al\u0131\u015fveri\u015flerde nakit para yoksa kredi kart\u0131 ile \u00f6demek kolayl\u0131k sa\u011fl\u0131yor\u2019 s\u00f6ylemiyle insanlara yutturulan ve bir\u00e7ok insan\u0131 bor\u00e7 boyunduru\u011funa alan 5 santime 8.5 santim boyutundaki kredi kart\u0131 gibi gayet basit bir alet olan kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 da ilerleyen g\u00fcnlerde, halk\u0131 susuzluk \u00fczerinden bor\u00e7 bata\u011f\u0131na sokman\u0131n bir mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bunun i\u00e7in belediyeleri denetleyecek yasalar da ortadan kald\u0131r\u0131labilir.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Haklar m\u00fccadelesinde yeni bir cephe\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Genel anlam\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan hizmetlerin ve temel ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi s\u00fcre\u00e7lerinin nispeten daha h\u0131zl\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti gibi \u00fclkelerde halk a\u011f\u0131r bedeller \u00f6dedi. Ancak su faturalar\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u00f6l\u00fcm ve hastal\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda bu \u00fclkelerde do\u011frudan hak almaya y\u00f6nelik fiili m\u00fccadele dinamiklerine de zemin haz\u0131rlad\u0131. G\u00fcney Afrika\u2019da elektri\u011fin \u00f6zelle\u015ftirmesi sonras\u0131nda karanl\u0131kta kalan halk\u0131n ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131kan \u2018gerilla teknisyenler\u2019, kont\u00f6rl\u00fc su saya\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 da m\u00fccadele etti. Elektrik kesintilerini Soweto kentinde durduran gerilla teknisyenler ve SECC (Soweto Elektrik Krizi Komitesi) \u00f6rg\u00fctlenmesi, \u00fclke geneline yay\u0131ld\u0131, su ve elektrik kesintilerini tamamen durduramasa da 2000\u2019li y\u0131llarda ba\u015flayan \u00f6zelle\u015ftirmeyi tamamlama noktas\u0131nda h\u00fck\u00fcmetin \u00f6n\u00fcnde ciddi bir diren\u00e7 noktas\u0131 oldu ve halen h\u00fck\u00fcmet suyu \u00f6zelle\u015ftiremedi.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>T\u00fcrkiye\u2019de kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130stanbul\u2019un g\u00fcndemine 2008\u2019in sonlar\u0131nda girmeye ba\u015flayan \u00f6n \u00f6demeli su sayac\u0131 uygulamas\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda \u00e7e\u015fitli belediyeler taraf\u0131ndan test edilip 2003 y\u0131l\u0131 sonras\u0131nda kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcne dek \u0130stanbul, Ankara, Eski\u015fehir, Isparta, Sivas, \u00c7anakkale, Akhisar, Konya\u2019da uygulanan kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7, ba\u015fka bir\u00e7ok belediyenin de g\u00fcndeminde. Ancak \u00fclke genelinde standart bir saya\u00e7 uygulamas\u0131 yok. Uygulamalar, tarifeler, montaj paralar\u0131 belediyeden belediye farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steriyor. Baz\u0131 belediyelerde kartl\u0131 saya\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131na indirimler yap\u0131l\u0131yor (Eski\u015fehir ve Akhisar).\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kartl\u0131 saya\u00e7lar, baz\u0131 belediyelerin imar y\u00f6netmeliklerine de girmi\u015f bulunuyor. Evi yapt\u0131racak olan ki\u015fi ya da kurum ne t\u00fcr saya\u00e7 takaca\u011f\u0131n\u0131 planda belirtmek durumunda ve karar verirken de ilgili Su Kanalizasyon \u0130daresinin fikrine dan\u0131\u015fmak zorunda. Hatta \u0130stanbul\u2019da yeni yap\u0131lan bir\u00e7ok binada kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7lar var. Bu durum, bir yan\u0131yla uygulaman\u0131n ne kadar dayatmac\u0131 i\u015fledi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererken bir yan\u0131yla da sayac\u0131n in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcne de girdi\u011fini g\u00f6steriyor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Saya\u00e7lar kont\u00f6rl\u00fc, \u015firketler AKP\u2019li\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019de kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 ihalelerine giren firmalar incelendi\u011finde, MVM, Elektromed, Alfaser ve Termikel \u015firketler grubunu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Elektromed ve Alfaser Termikel \u015eirketler Grubu b\u00fcnyesindeler. Ayr\u0131ca Termikel b\u00fcnyesindeki Elektromed daha \u00f6nce de Alfa ismiyle Ankara do\u011falgaz saya\u00e7lar\u0131 ihalesini alm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 grubun b\u00fcnyesinde, 2007 y\u0131l\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7ukur, bir \u00e7ocu\u011fun \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebebiyet verdi\u011fi i\u00e7in ceza alan MVM \u015firketi de var. MVM\u2019nin sahibi Bilal \u015eahin, Elektromed\u2019in Ba\u015fkan\u0131 Ahmet Kaya\u2019n\u0131n ablas\u0131yla evli. \u015eahin ayn\u0131 zamanda Ba\u015fbakan da dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok AKP kurmay\u0131yla beraber Birlik Vakf\u0131\u2019n\u0131n kurucu kurulunda yer al\u0131yor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Uygulamayla ilgili yan\u0131lsamalar ve yan\u0131lsaman\u0131n man\u00fcplasyonu<\/strong>\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cJaponlar yapm\u0131\u015f\u2026 helal olsun adamlara\u2026\u201d dedirtecek bir bulu\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7, uygulaman\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011fu Tekirda\u011f, Isparta, Tarsus gibi kimi yerlerde, yerel internet sitelerinin forumlar\u0131ndaki ve bloglardaki yorumlara bak\u0131l\u0131rsa neredeyse modernli\u011fin timsali. Oysa kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 uygulamas\u0131, 2000 y\u0131l\u0131nda G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti\u2019nde suyun \u00f6zelle\u015ftirilmesiyle birlikte ilk i\u015f olarak uygulanm\u0131\u015f ve \u00fclkeye salg\u0131n hastal\u0131klarla \u00f6l\u00fcm d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey getirmemi\u015ftir. Y\u00fcksek su fiyatlar\u0131 sebebiyle kont\u00f6r alamayan yoksul G\u00fcney Afrikal\u0131lar, 17 y\u0131ld\u0131r halka paras\u0131z su temin eden su kanal\u0131n\u0131n Suez \u015eirketi taraf\u0131ndan kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, su ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 nehirlerden kar\u015f\u0131lamaya ba\u015flam\u0131\u015flar. 2000 A\u011fustos\u2019unda Kwa-Zulu Natal\u2019da ba\u015flayan kolera salg\u0131n\u0131 sonucu 250 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ve salg\u0131n 140 bin ki\u015fiyi etkilemi\u015ftir.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 uygulamas\u0131na ge\u00e7i\u015f, fatural\u0131 telefon hatt\u0131ndan kont\u00f6rl\u00fc telefon hatt\u0131na ge\u00e7i\u015f gibi de alg\u0131lanabiliyor. Bu alg\u0131lamaya kar\u015f\u0131 evde herkesin kolayl\u0131kla yapabilece\u011fi bir deney mevcut. Kont\u00f6r\u00fcn\u00fcz yokken su i\u00e7medi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Hatta d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin deneyin. Ne kadar dayan\u0131rs\u0131n\u0131z? Cevaba ula\u015fmak i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcre, kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7taki kont\u00f6rs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn yani susuzlu\u011fun, cep telefonundaki kont\u00f6rs\u00fczl\u00fckten daha ger\u00e7ek oldu\u011funu mutlaka ortaya koyacakt\u0131r.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 uygulamas\u0131 kirac\u0131lar\u0131 ma\u011fdur ederken \u201cev sahiplerini sevindiriyor\u201d ifadesi de tamamen bir yan\u0131lsama. Evin m\u00fclkiyeti ev sahibi \u00fczerine olmas\u0131na kar\u015f\u0131n saya\u00e7 m\u00fclkiyeti kullan\u0131c\u0131ya aittir. Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 de\u011fi\u015fiminde aslolan mal sahibi de\u011fil sayac\u0131n kimin \u00fczerine kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fudur. Uygulama bir taraf\u0131yla da depozitoyu i\u00e7 etmeye kalkan ev sahiplerini ba\u015fka bahaneler uydurmaya zorlayaca\u011fa benziyor. \u00d6nceden ev sahipleri, su faturas\u0131n\u0131 \u00f6demeyen kirac\u0131ya depozitosunu vermezken \u015fimdi daha ba\u015fka bahaneler uydurmak zorunda kalacak. Kirac\u0131 ise ev sahibinin bask\u0131s\u0131ndan ziyade susuzlukla y\u00fczle\u015fecek. Tabii, ev sahibi kirac\u0131s\u0131n\u0131n susuzlu\u011funa sevinecekse, oras\u0131 ayr\u0131\u2026\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cSu tasarrufu yapmak i\u00e7in birebir\u201d hatta, \u201cne yapal\u0131m adam olmuyoruz su tasarrufu yapam\u0131yoruz b\u00f6yle olmas\u0131 \u00e7ok daha iyi oldu\u201d gibi g\u00f6r\u00fc\u015fler de var. Oysa tasarruf ya da israf saya\u00e7la ilgili bir hadise de\u011fildir. Tamamen ya\u015fam tarz\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u015fekli ile ilgilidir. Heleki t\u00fcketime dayal\u0131 ekonomilerin uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde fazla t\u00fcketim basit saya\u00e7larla engellenecek bir vaka hi\u00e7 de\u011fildir. T\u0131pk\u0131 \u00e7ok yemek yiyen, hareket etmeyen ama kilo vermek isteyen bir insan\u0131n yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hatta ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fi s\u00fcrece ne yaparsa yaps\u0131n kilo veremeyece\u011fi gibi su tasarrufu da t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile ilgilidir. Peki, kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7la tasarruf yapmay\u0131 ak\u0131l eden belediyeler daha \u00f6nce tasarruf yapam\u0131yor muydu? Yapamad\u0131ysalar ileride de yapamazlar. Hatta bu tasarruf gerek\u00e7esine s\u0131\u011f\u0131nan belediyeler, Dikili Belediyesini, paras\u0131z su hizmeti veriyor diye dava etmemi\u015fler miydi?\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dikili\u2019de suyun 11 tona kadar kullan\u0131m\u0131 1 kuru\u015f, o da kar amac\u0131 g\u00fctm\u00fcyor bu belediye diye a\u00e7\u0131lan davadan \u00f6nce bedava olan suya konulan sembolik de\u011fer. Oysa Dikili\u2019de saya\u00e7lar gayet mekanik.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>\u0130stanbul\u2019dan kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 manzaralar\u0131\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>DB\u2019nin iftihar etti\u011fi, y\u0131ld\u0131zl\u0131 be\u015f verdi\u011fi \u0130SK\u0130 \u00f6n \u00f6demeli ya da kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131 1999 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6netim kurulu karar\u0131na dayand\u0131r\u0131yor. Ayr\u0131ca internet sitesinde de kont\u00f6rl\u00fc sayac\u0131n kendilerine g\u00f6re t\u00fcrl\u00fc avantajlar\u0131n\u0131 s\u0131ral\u0131yor. Normal saya\u00e7 yerine kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 takmaya gelen \u0130SK\u0130 g\u00f6revlileri al\u0131nan y\u00f6netim kurulu karar\u0131n\u0131 \u201cnas\u0131l olsa herkes kont\u00f6rl\u00fc sayaca ge\u00e7ecek\u201d s\u00f6ylemi ile kullan\u0131c\u0131ya empoze ederek kullan\u0131c\u0131n\u0131n itiraz etmesinin fiilen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Hizmet akdi mal sahibi ile \u0130SK\u0130 aras\u0131nda, yani hizmeti alan ile hizmeti sunan aras\u0131nda imzalanan bir s\u00f6zle\u015fmedir. \u0130SK\u0130\u2019nin saya\u00e7 de\u011fi\u015ftirmeye gitti\u011fi yerlere verdi\u011fi ka\u011f\u0131tta \u201chizmet akdi gere\u011fi kont\u00f6rl\u00fc sayac\u0131 takmaya geldik\u201d ibaresi var. Bu durumda \u0130SK\u0130 \u201chizmet akdi gere\u011fi\u201d, hizmet akdini bozmu\u015f oluyor. Bu ka\u011f\u0131tta ve \u0130SK\u0130\u2019nin internet sitesinde bahsedilen avantajlardan biri olarak da \u201csaya\u00e7 monte \u00fccreti yoktur\u201d maddesi de ge\u00e7iyor. Bu s\u00f6ylem halka sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir kolayl\u0131k de\u011fil, tamamen \u0130SK\u0130\u2019nin, kullan\u0131c\u0131n\u0131n haberi olmaks\u0131z\u0131n kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7lar\u0131 takmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Saya\u00e7larla ilgili yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemden kalan bor\u00e7larla ilgili olarak ihtarname g\u00f6nderilmesi, uyulmamas\u0131 durumunda ise abonenin kayd\u0131n\u0131n fi\u015flenerek abonenin kont\u00f6r y\u00fckleyemez hale getirilmesi de yer al\u0131yor. Bu durumda abonenin borcunun taksitlendirilece\u011fi ya da senet yap\u0131laca\u011f\u0131 yaz\u0131yor. B\u00f6ylelikle borcu olan kullan\u0131c\u0131 temel insan hakk\u0131 olan su hakk\u0131ndan \u0130SK\u0130 ya da ilgili kurum taraf\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7larla birlikte suyun ne zaman kesilece\u011fi de kestirilemeyecek ya da halk\u0131n su ile kurdu\u011fu ili\u015fki hep diken \u00fcst\u00fcnde olacak. Berber m\u00fc\u015fterisini t\u0131ra\u015f ederken su gidebilecek, kahvehaneler Pazar g\u00fcnleri \u00e7ay yapamaz duruma gelebilecek, k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc banyo yaparken su kesilebilecek\u2026\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130SK\u0130\u2019nin normal sayaca g\u00f6re daha avantajl\u0131 addetti\u011fi durum maddi a\u00e7\u0131dan da kullan\u0131c\u0131 cephesinde tersine i\u015flemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, normal saya\u00e7ta 50 TL t\u00fcketen bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n eline ge\u00e7en faturada ne kadar vergi kesintisi oldu\u011fu g\u00f6z\u00fckmektedir. Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7larda zaten metrek\u00fcp ba\u015f\u0131na vergilendirilmi\u015f meblaalar \u00fczerinden su t\u00fcketimi yap\u0131lmaktad\u0131r. Saya\u00e7lardaki entegre devre, kullan\u0131lan metrek\u00fcp\u00fc kont\u00f6re \u00e7evirmektedir. Bunun \u00fcst\u00fcne kullan\u0131c\u0131 ayr\u0131ca y\u00fckledi\u011fi kont\u00f6r ba\u015f\u0131na y\u00fczde 40\u2019l\u0131k bir tutar\u0131 da ne id\u00fc\u011f\u00fc belirsiz \u2018cari i\u015flem tutar\u0131\u2019 olarak \u00f6demektedir. Hal b\u00f6yle olunca 50 TL kont\u00f6r dolduran bir kullan\u0131c\u0131 30 TL lik vergilendirilmi\u015f su kullanmaktad\u0131r.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 uygulamas\u0131na kar\u015f\u0131 9 Temmuz 2008\u2019de Ankara\u2019da a\u00e7\u0131lan bir dava kullan\u0131c\u0131 lehine sonu\u00e7land\u0131 ve bu davan\u0131n ard\u0131ndan Temmuz\u2019un ilk haftas\u0131nda B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7uygulamas\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kald\u0131. Mahkeme kamu hizmeti anlay\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcketim garantili bi\u00e7imin de\u011fil, hizmet garantili bi\u00e7imin lehine karar vermi\u015f oldu.(1)\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Ne yapmal\u0131<\/strong>\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00d6ncelikle uygulaman\u0131n sadece Belediyenin su ve kanalizasyon idaresinin ya da yetkili kurumun y\u00f6netim kurulu karar\u0131 oldu\u011fu, anayasal bir yapt\u0131r\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 gibi anayasa taraf\u0131ndan da su\u00e7 unsuru ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilinmelidir. Haliyle bu durumun yetkili kurumlar taraf\u0131ndan bilinmemesi gibi bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayr\u0131ca yetkili kurumlar\u0131n mal sahibi ile anla\u015fmas\u0131 diye bir \u015fey yoktur. Saya\u00e7 suyu kullanan\u0131nd\u0131r.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Su Kanalizasyon \u0130daresinden yetkililer \u201csayac\u0131 de\u011fi\u015ftirece\u011fiz bize verilen emir bu y\u00f6nde\u201d \u015feklinde kap\u0131ya gelebilir. Hatta jandarma, polis ve son g\u00fcnlerde gecekondu y\u0131k\u0131mlar\u0131nda boy g\u00f6steren \u015fimdilik sadece \u0130stanbul\u2019da olan \u201c\u0130SK\u0130 robokoplar\u0131\u201d da kap\u0131ya gelebilir ki \u0130SK\u0130 muhtemelen bu t\u00fcr durumlar\u0131 \u00f6nceden tahmin ederek robokop yeti\u015ftirmi\u015f olsa gerek. B\u00f6yle durumlarda \u201cde\u011fi\u015ftirmek istemiyorum\u201d demek yeterli, garanti olsun diye tutanak da tutulabilir. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n izni d\u0131\u015f\u0131nda sayaca dokunmak h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa hatta gaspa girer. Yani nas\u0131l belediyeler kesik sayac\u0131 a\u00e7an aboneye cezai yapt\u0131r\u0131m uygulayabiliyorsa, faal durumdaki sayaca olas\u0131 herhangi bir m\u00fcdahale ve sald\u0131r\u0131da da abonenin cezai yapt\u0131r\u0131m i\u00e7in idari mahkemelere dava a\u00e7ma hakk\u0131 vard\u0131r. Bu y\u00fczden kont\u00f6rl\u00fc saya\u00e7 takma ekipleri av\u0131n\u0131n bo\u015f an\u0131n\u0131 kollayan avc\u0131 misali bor\u00e7tan dolay\u0131 suyun kesildi\u011fi d\u00f6nemleri bekliyor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Su kanalizasyon idareleri hukuki m\u00fccadeleyi \u015fimdilik kaybetmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak bu kurumlar, haber vermeksizin abonelerin saya\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek fiili bir uygulamaya giri\u015fiyor. Fiili uygulamaya kar\u015f\u0131, fiili m\u00fccadele daha da \u00f6nem kazan\u0131yor.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u015eimdilik \u00f6zellikle suyun fatura borcu sebebiyle kesik oldu\u011fu d\u00f6nemlerde daha dikkatli olmak gerekir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, sayaca yap\u0131lan m\u00fcdahale asl\u0131nda su hakk\u0131na y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131d\u0131r ve bu sald\u0131r\u0131 ayn\u0131 zamanda bir m\u00fccadeleye davettir. Susuz kal\u0131p kalmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirleyecek olan da bu m\u00fccadeledir.\u00a0<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Notlar:\u00a0<\/div>\n<div>1) 2008\u2019deki mahkeme karar\u0131 i\u00e7in http:\/\/www.tuketicihaklari.org.tr\/index.php?option=com_content&#038;task=view&#038;id=295&#038;Itemid=49 adresine bak\u0131labilir.\u00a0<\/div>\n<div><strong><em>Kaynak: Sendika.org<\/em><\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201c&#8230; Bu tarifelerin tespitinde &#8230; y\u00fczde 10&#8217;dan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacak nispette bir k\u00e2r oran\u0131 esas al\u0131n\u0131r.\u201d\u00a0\n\nBu madde, \u0130stanbul Su ve Kanalizyon \u0130daresi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Kurulu\u015f ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 23. maddesidir. Bu kanun 1981 y\u0131l\u0131n\u0131n MGK toplant\u0131s\u0131nda, bug\u00fcnlerde intihar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Kenan Evren\u2019in imzas\u0131yla \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Model olarak al\u0131nan bu kanun, kamu hizmetlerinde kar amac\u0131 g\u00fctme ilkesini yerle\u015ftirerek hizmetlerin \u00f6zelle\u015ftirilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f ve neoliberal sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda kamunun tasfiyesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n (DB) da \u00f6zellikle iftihar etti\u011fi bu model (\u0130SK\u0130 modeli) s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok ilde hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.\u00a0\n\n\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1391","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}