{"id":14449,"date":"2015-01-29T11:52:35","date_gmt":"2015-01-29T09:52:35","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=14449"},"modified":"2019-01-29T14:45:19","modified_gmt":"2019-01-29T11:45:19","slug":"temiz-bir-hava-derin-bir-nefes-hayati-can","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/temiz-bir-hava-derin-bir-nefes-hayati-can\/","title":{"rendered":"Temiz bir hava, derin bir nefes\u2026 &#8211; Hayati Can"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;Temiz bir hava i\u00e7in Y\u0131rca\u2019da zeytinliklerin \u00f6n\u00fcne set olmak, a\u011fa\u00e7lar i\u00e7in n\u00f6bet tutmak, bisiklet yolu i\u00e7in inat etmek, enerji faturalar\u0131ndaki soyguna dur demek gerekiyor.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de hava kirlili\u011fi kimi kentlerde s\u0131n\u0131r de\u011ferleri fazlas\u0131yla a\u015f\u0131yor. Hava kirlili\u011fi \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar, solunum yolu problemi olanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehlike. Kirli hava akci\u011fer kanserine, kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Kentlerdeki \u00f6l\u00e7\u00fcmler ise her nefeste biraz daha zehirlendi\u011fimizi g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye\u2019de toplam n\u00fcfusun % 10\u2019u temiz, % 25\u2019i orta, % 65\u2019i ise hassas ve tehlikeli hava kalitesiyle ya\u015f\u0131yor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn son raporuna g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de Batman, Afyon, Osmaniye, Gaziantep, Siirt zehir soluyor. Bu 6 kentte hava kirlili\u011fi i\u00e7in belirlenen e\u015fik de\u011ferler 4-5 kat a\u015f\u0131lm\u0131\u015f durumda. Ankara, \u0130zmir, Antalya, Edirne, Trabzon illerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 44 kentte de hava kirlili\u011fi s\u0131n\u0131r de\u011ferin \u00fcst\u00fcnde.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz ay Bursa\u2019da doktorlar, m\u00fchendisler, avukatlar hava kirlili\u011fine kar\u015f\u0131 maskeler takarak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015f, merkezi ve yerel y\u00f6netimleri g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Toplant\u0131da Bursa Demirta\u015f Organize Sanayi B\u00f6lgesi\u2019nde(DOSAB) yap\u0131lmas\u0131 planlanan termik santrale kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadele hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f, temiz bir hava ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam i\u00e7in termik santral projesinin iptal edilmesi ifade edilmi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>Terminat\u00f6r santraller<\/strong><br \/>\nT\u00fcrkiye genelinde yap\u0131lmas\u0131 planlanan 81 termik santral projesi bulunuyor. Termik santrallerde k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131larak elektrik \u00fcretimi yap\u0131l\u0131yor. Santrallerde kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr hava kirlili\u011fine yol a\u00e7\u0131yor. \u00dcstelik termik santraller i\u00e7in ye\u015fil alanlar katlediliyor. AKP\u2019nin b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u015firketlerden Kolin, termik santral yapmak \u00fczere Y\u0131rca\u2019da 6 bin zeytin a\u011fac\u0131n\u0131 bir gecede yok etti. Temiz bir hava i\u00e7in gerekli olan oksijen d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc sa\u011flayan zeytinlikler katledildi. Ya\u015fam\u0131 savunan Y\u0131rcal\u0131lar m\u00fccadeleleriyle temiz bir hava solumaya, enerji haklar\u0131na da sahip \u00e7\u0131k\u0131yor asl\u0131nda.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14450\" aria-describedby=\"caption-attachment-14450\" style=\"width: 320px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/dilovasi_zehir.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-14450\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/dilovasi_zehir.jpg\" alt=\"dilovasi_zehir\" width=\"320\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/dilovasi_zehir.jpg 350w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/dilovasi_zehir-300x192.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/dilovasi_zehir-150x96.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14450\" class=\"wp-caption-text\">Doktor Onur Hamzao\u011flu\u2019nun raporu ile g\u00fcndemimize giren Dilovas\u0131\u2019nda hava kirlili\u011fi sebebiyle kanser olma riski di\u011fer kentlere g\u00f6re 8,7 kat daha fazla. Dilovas\u0131 halk\u0131 200\u2019e yak\u0131n sanayi \u015firketiyle birlikte ya\u015f\u0131yor. Havadaki zararl\u0131 partik\u00fcl miktar\u0131 en fazla 20 birim olabilecekken, Dilovas\u0131\u2019nda 2013 y\u0131l\u0131 hava kirlili\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde zararl\u0131 partik\u00fcl miktar\u0131 91,3 birim \u00e7\u0131kt\u0131. Sanayi \u015firketleri \u00e7evresel kirlili\u011fi hi\u00e7e sayarak Dilovas\u0131 halk\u0131n\u0131 zehirliyor. \u0130lgili bakanl\u0131klar ise denetim yapm\u0131yor. Oysa \u015firketlerin \u00e7evreye verdi\u011fi zarar daha az zararl\u0131 hammadde se\u00e7imi, kat\u0131 at\u0131klar\u0131 bertaraf etmesi, ar\u0131tma sistemleri ve filtreleme sistemleriyle en aza indirilebiliyor.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Zehir sa\u00e7an AKP k\u00f6m\u00fcrleri<\/strong><br \/>\nIs\u0131nmak i\u00e7in kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr de havay\u0131 kirleten \u00f6nemli bir etken. AKP yanda\u015f maden \u015firketlerinden kentlerde kullan\u0131lmas\u0131 yasak olan, yand\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ok az \u0131s\u0131 veren kalitesiz k\u00f6m\u00fcrleri de\u011ferinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde para vererek al\u0131yor. K\u00f6m\u00fcrleri se\u00e7im d\u00f6nemlerinde kendisine oy olarak ba\u011flamak i\u00e7in bir\u00e7ok farkl\u0131 ilde halka da\u011f\u0131t\u0131yor. Madenlerde i\u015f\u00e7iler k\u00f6lece \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, i\u015f cinayetlerine kurban gidiyor. Elektrik, do\u011falgaz faturalar\u0131n\u0131 \u00f6deyemeyen halk \u0131s\u0131nmak i\u00e7in bu k\u00f6m\u00fcrleri kullanmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Havam\u0131z AKP\u2019nin k\u00f6m\u00fcrleriyle kirleniyor. Kentlerde temiz hava, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam talebinin yan\u0131nda enerji hakk\u0131yla birlikte \u00f6rg\u00fctlenebilecek bir talep olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Egzoza a\u00e7\u0131lan yollar<\/strong><br \/>\nHava kirlili\u011finin bir di\u011fer nedeni otomotiv odakl\u0131 ula\u015f\u0131m sistemleri. Karayoluna dayal\u0131 ula\u015f\u0131m politikalar\u0131yla te\u015fvik edilen motorlu ta\u015f\u0131tlar havay\u0131 kirletiyor. Motorlu ta\u015f\u0131tlardan \u00e7\u0131kan egzoz gazlar\u0131 kirlili\u011fin nedenini olu\u015fturuyor. Kentlerdeki ye\u015fil alanlar yol yapmak \u00fczere yok ediliyor. Yeni yollar yeni motorlu ta\u015f\u0131tlara, artan egzoz gaz\u0131na sebep oluyor. Toplu ula\u015f\u0131m sistemlerinin tesis edilmesi, deniz ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ve rayl\u0131 sistemlerin \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131, ula\u015f\u0131m sistemleriyle entegre bisiklet yollar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi kentlerde temiz hava i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlardan birisini olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Hava t\u00fcm ya\u015fam\u0131 ku\u015fatan ve onu var eden temel maddeyi; oksijeni bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Kentlerdeki ye\u015fil alanlar, ormanlar, korular, zeytinlikler ya\u015fam i\u00e7in gereken oksijen d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc sa\u011fl\u0131yor. Ya\u015fam savunucular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan temiz hava bir temenniden daha fazla m\u00fccadelelere konu oluyor. Temiz bir hava i\u00e7in Y\u0131rca\u2019da zeytinliklerin \u00f6n\u00fcne set olmak, a\u011fa\u00e7lar i\u00e7in n\u00f6bet tutmak, bisiklet yolu i\u00e7in inat etmek, enerji faturalar\u0131ndaki soyguna dur demek gerekiyor<\/p>\n<p><strong>Hayati Can<\/strong><br \/>\n<strong> Makina M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#8220;Temiz bir hava i\u00e7in Y\u0131rca\u2019da zeytinliklerin \u00f6n\u00fcne set olmak, a\u011fa\u00e7lar i\u00e7in n\u00f6bet&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4723,1991],"tags":[2272,1523],"class_list":{"0":"post-14449","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga-yazilar","8":"category-yazilar","9":"tag-hava-kirliligi","10":"tag-hayati-can"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14449\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}