Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulu, 1992 y\u0131l\u0131nda Rio de Janerio\u2018da d\u00fczenlenen BM \u00c7evre ve Kalk\u0131nma Konferans\u0131\u2018nda d\u00fcnyada suyun giderek artan \u00f6neminden dolay\u0131 her y\u0131l 22 Mart\u2018\u0131n “D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc” olarak kutlanmas\u0131na karar verdi. 22 Mart 1993 tarihinden bu yana, her y\u0131l farkl\u0131 temalarla kutlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler ve \u00fcye \u00fclkeler bug\u00fcn\u00fc, d\u00fcnyadaki su kaynaklar\u0131 ile ilgili somut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmek ve BM tavsiyelerini uygulamaya ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Her y\u0131l Birle\u015fmi\u015f Milletlerin su alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan farkl\u0131 bir kurulu\u015fu D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2018nde yap\u0131lacak uluslararas\u0131 etkinlikleri destekleyip koordine etmektedir.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletlere \u00fcye \u00fclkelerin d\u0131\u015f\u0131nda, i\u00e7ilebilir su kaynaklar\u0131 ve su ya\u015fam\u0131n\u0131 destekleyen baz\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2018n\u00fc, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6ncelikli su sorunlar\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in iyi bir f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirmektedir. \u00d6rne\u011fin, D\u00fcnya Su Konseyi 1997\u2018den bu yana her \u00fc\u00e7 y\u0131lda bir d\u00fczenledi\u011fi D\u00fcnya Su Forumu ile bir hafta boyunca binlerce kat\u0131l\u0131mc\u0131ya ula\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc vesilesi ile 2003, 2006, 2009 ve 2012 y\u0131llar\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler D\u00fcnya Su Kaynaklar\u0131n\u0131 Geli\u015ftirme Raporu yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Su, uzun bir s\u00fcreden beri harcanm\u0131\u015f, yanl\u0131\u015f y\u00f6netilmi\u015f ve fazla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kurakl\u0131\u011f\u0131n gazete man\u015fetlerinde geni\u015f yer al\u0131p \u00f6zellikle dikkatlerimizi \u00e7ekmesine kar\u015f\u0131l\u0131k, gittik\u00e7e fazlala\u015fan su t\u00fcketimimizin uzun vadede yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar g\u00f6zden ka\u00e7maktad\u0131r. Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini her yerde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n seviyeleri d\u00fc\u015fmekte, g\u00f6ller k\u00fc\u00e7\u00fclmekte, sulak alanlar yok olmaktad\u0131r. Nehir yataklar\u0131ndan ba\u015fka havzalara, t\u00fcnellerle su aktar\u0131larak hem \u00e7evreye zarar veren hem de fevkalade pahal\u0131 uygulamalar s\u00f6z konusu. Dere yataklar\u0131n\u0131n \u00fczerine hidroelektrik santralleri kurulmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u0130stanbul\u2018da 3. Havaliman\u0131 ve 3. K\u00f6pr\u00fc, Ankara\u2018da Atat\u00fcrk Orman \u00c7iftli\u011fi ve Antalya Phaselis\u2018te oldu\u011fu gibi sulak alanlara, ku\u015f g\u00f6\u00e7 yollar\u0131na, tar\u0131msal ve\/veya sit alanlar\u0131na in\u015faatlar yap\u0131l\u0131yor. Su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7eken \u015fehirlerde, ayn\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 su kayna\u011f\u0131n\u0131 payla\u015fmak zorunda kalan \u015fehirlilerle \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131ndaki rekabet art\u0131yor. Halihaz\u0131rdaki su kanunu tasla\u011f\u0131 suyu da bir meta olarak g\u00f6r\u00fcp y\u00fczeysel sular\u0131n uzun s\u00fcre kiralanmas\u0131na izin vermekte ve havzalar aras\u0131 su aktar\u0131m\u0131na olanak tan\u0131yor. Ve su u\u011fruna sava\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, gittik\u00e7e daha fazla y\u00fcksek sesle dile getiriliyor.<\/p>\n
Kurakl\u0131k belirtilerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kayg\u0131lar\u0131n giderek b\u00fcy\u00fcy\u00fcp yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131, ciddi bir kurakl\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz bir d\u00f6nemdeyiz. Kurakl\u0131\u011f\u0131 sadece y\u0131llara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131mla ifade etmek ve normal bir s\u00fcre\u00e7 olarak dile getirmek do\u011fru de\u011fildir. Ormans\u0131zla\u015fma, sulak alanlar\u0131n yok olmas\u0131, kamu yarar\u0131ndan uzak projeler, mikro HES\u2018lere dayal\u0131 bir enerji politikas\u0131 hi\u00e7 ku\u015fkusuz olas\u0131 sorunlar\u0131 per\u00e7inlemekte ve \u015fiddetini artt\u0131rmaktad\u0131r. O nedenle, 80 y\u0131ll\u0131n en yo\u011fun kurakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifade ederek bunun do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu vurgulamak bilim d\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3 YANIMIZ DEN\u0130Z AMA DERELER G\u00d6LLER KURUYOR. G\u0130DEREK SU FAK\u0130R\u0130 OLUYORUZ!<\/p>\n
T\u00fcrkiye, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine su zengini bir \u00fclke de\u011fildir. Y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen kullan\u0131labilir su miktar\u0131 8.000-10.000 m3 olan \u00fclkeler su zengini, 2.000 m3\u2018den az olanlar su azl\u0131\u011f\u0131 \u00e7eken, 1.000 m3\u2018ten az\u0131 da su fakiri \u00fclkeler aras\u0131nda kabul edilmektedir. DS\u0130\u2018nin verilerine g\u00f6re \u00fclkemizin t\u00fcketilebilir yer\u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 su potansiyeli y\u0131lda ortalama toplam 112 milyar m3\u2018t\u00fcr ve T\u00fcrkiye, ki\u015fi ba\u015f\u0131na ortalama 1.500 m3 ile su azl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir \u00fclkedir. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) 2030 y\u0131l\u0131nda \u00fclke n\u00fcfusumuzun 100 milyon olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Mevcut kaynaklar\u0131n tamam\u0131n\u0131n bozulmadan korundu\u011funu varsaysak bile 2030 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen kullan\u0131labilir su miktar\u0131n\u0131n 1.000 m3\/y\u0131l civar\u0131nda olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Avrupa \u00c7evre Ajans\u0131\u2018n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda da 2030 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2018nin pek \u00e7ok b\u00f6lgesinde orta ve y\u00fcksek seviyelerde su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fanaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilmektedir. Bu nedenle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, T\u00fcrkiye yak\u0131n gelecekte ciddi su sorunlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmaya aday bir \u00fclkedir.<\/p>\n
Tabii bu say\u0131lar, n\u00fcfusa g\u00f6re de\u011ferlendirilmi\u015f ve AKP h\u00fck\u00fcmetinin gerek \u00e7evre alan\u0131ndaki bilim d\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok ba\u015fl\u0131 y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 (\u00c7evre ve \u015eehircilik ve Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakanl\u0131klar\u0131) gerekse ormanlar\u0131, sulak alanlar\u0131 yok eden projeleri kapsamadan hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle, yap\u0131lmas\u0131 \u00f6n g\u00f6r\u00fclen ve ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131, sulak alanlar\u0131m\u0131z\u0131 yok edecek olan “ak\u0131l almaz projeler” ile 2030\u2018u dahi g\u00f6remeden su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, su kaynaklar\u0131n\u0131n k\u0131t oldu\u011fu bir b\u00f6lgede Ortado\u011fu\u2018da yer almaktad\u0131r. 2000\u2018li y\u0131llardan \u00f6nce su zengini kabul edilebilecek durumda iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde su s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015fayan \u00fclkeler grubuna geriledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecek olursa su y\u00f6netimindeki yanl\u0131\u015flar, uygulanan su politikalar\u0131, artan n\u00fcfusla birlikte t\u00fcm sekt\u00f6rlerde artan su talebi, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, su sorununun ne boyutlara geldi\u011finin \u00f6nemli g\u00f6stergesidir.<\/p>\n
SONU\u00c7 ve \u00d6NER\u0130LER<\/p>\n
Ya\u015fam i\u00e7in zorunlu olan su, korunmal\u0131, savunulmal\u0131 ve do\u011fru kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Asla sadece bir enerji kayna\u011f\u0131 veya ticari bir mal olarak g\u00f6r\u00fclmemeli, ekolojik sistemin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Su kaynaklar\u0131 y\u00f6netiminde ba\u015fl\u0131ca hedef, alternatifi olmayan do\u011fal bir kaynak olan suyun daha planl\u0131 ve ekonomik kullan\u0131lmas\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131 tehdit eden sorunlar\u0131n belirlenmesi ve \u00f6nlenmesi, su ve suya ba\u011fl\u0131 ekosistemlerin korunmas\u0131 ve bunlara ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir su kaynaklar\u0131 y\u00f6netimi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizde suyun kullan\u0131m\u0131yla ilgili pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, y\u00fcr\u00fct\u00fclen politika ve uygulamalar, ihtiya\u00e7 belirleme a\u015famas\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiler T\u00fcrkiye\u2018nin gelece\u011fi i\u00e7in ciddi tehlike olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Uzun y\u0131llard\u0131r y\u00fcr\u00fct\u00fclen yanl\u0131\u015f ve hukuksuz uygulamalar, nedeniyle yeralt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc sular\u0131m\u0131z\u0131n kalite ve miktar\u0131nda ciddi azalmalar ortaya \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen, T\u00fcrkiye\u2018de hen\u00fcz t\u00fcm taraflar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f, kamu yarar\u0131 g\u00f6zeten b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir su politikas\u0131 ve suyun y\u00f6netimiyle ilgili temel ilke ve y\u00f6ntemlerin \u00e7er\u00e7evesini belirleyen bir \u00c7er\u00e7eve Su Kanunu bulunmamaktad\u0131r. Bu ihtiya\u00e7, suyu do\u011fadan ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6rmeden, orman alanlar\u0131, sulak alanlar\u0131 koruyan bir perspektifle biran \u00f6nce giderilmelidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2018de su kaynaklar\u0131n\u0131n etkin ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimi i\u00e7in, “Ulusal Su Politikas\u0131” olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye su politikas\u0131, Avrupa Birli\u011fi su politikalar\u0131 ve uluslararas\u0131 su politikalar\u0131n\u0131 dikkate alarak \u00fclke ko\u015fullar\u0131na uygun olacak \u015fekilde belirlenmelidir. Su kaynaklar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in, merkezi y\u00f6netimlere ba\u011fl\u0131 kalmayarak, uzun d\u00f6nemli politikalar \u00fcretilmeli, bu politikalar ve planlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi “ki\u015filere”, “projelere”, “siyasi iktidarlara” g\u00f6re de\u011fi\u015ftirilmemelidir.<\/p>\n
3. Havaliman\u0131n\u0131n yer se\u00e7imi yanl\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu proje \u0130stanbul\u2018un ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 t\u00fcketecek ve ba\u015fka havzalardan su aktar\u0131m\u0131 projeleri dahi bu sorunu \u00e7\u00f6zemeyecektir. G\u00fcndemde olan, 3. Havaliman\u0131, Kanal \u0130stanbul ve \u00fclkemizde orman ve sulak alanlar\u0131, dereleri yok edecek t\u00fcm projeler durdurulmal\u0131, akl\u0131 selim \u00e7\u00f6z\u00fcmler kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015fla \u00fcretilmelidir.<\/p>\n
\u00c7evre m\u00fchendisleri, ald\u0131klar\u0131 formasyon gere\u011fi, su y\u00f6netimi konusunda uzmand\u0131rlar. \u0130\u00e7mesuyu ve at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131, \u00e7evre teknolojisi, projelendirmesi gibi konularda e\u011fitim g\u00f6ren \u00e7evre m\u00fchendisleri, ne yaz\u0131k ki, gerek belediyelerde, \u0130ller Bankas\u0131\u2018nda, ilgili bakanl\u0131klarda yeterince istihdam edilmemekte ve \u0130ller Bankas\u0131\u2018n\u0131n ve baz\u0131 belediyelerin ar\u0131tma tesisi ihalelerinde yok say\u0131lmaktad\u0131r. Bu sorun acilen giderilmeli ve su m\u00fchendisi olarak da tabir edilen \u00e7evre m\u00fchendislerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi sa\u011flanmald\u0131r.<\/p>\n
Teknik alt yap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00e7evre m\u00fchendisi istihdam eden, \u00e7evreye, suya dair t\u00fcm mevzuat\u0131 kendi b\u00fcnyesinde toplam\u0131\u015f, kamu yarar\u0131 g\u00f6zeten bir \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131 acilen kurulmal\u0131d\u0131r!<\/p>\n
Temiz suya eri\u015fimin, sa\u011fl\u0131k politikas\u0131n\u0131n da temeli olmal\u0131d\u0131r. Temiz suya eri\u015femeyen nesillerin, hastal\u0131klarla, sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki maliyetlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fi ger\u00e7ektir.<\/p>\n
Ciddi \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, T\u00fcrkiye\u2018nin su ihtiyac\u0131 giderek artacak ve 2030\u2018u g\u00f6remeden ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su miktar\u0131 kritik s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131nda olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizde, bize ve gelecek nesillere kadar yetecek su kayna\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ancak, bu kaynaklardan yararlanabilmemiz i\u00e7in, koruma alanlar\u0131n\u0131n belirlenmesi, kirliliklere kar\u015f\u0131 korunmas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir su kullan\u0131m\u0131 ve y\u00f6netimi ile ilgili sa\u011fl\u0131kl\u0131 politikalar\u0131n \u00fcretilmesi gerekmektedir. Do\u011fay\u0131, ya\u015fam\u0131 koruyarak kalk\u0131nmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
TMMOB \u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131<\/strong><\/p>\n Y\u00f6netim Kurulu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulu, 1992 y\u0131l\u0131nda Rio de Janerio\u2018da d\u00fczenlenen BM…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[],"class_list":{"0":"post-15121","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}