Birka\u00e7 hafta \u00f6nce h\u00fck\u00fcmet s\u00f6zc\u00fcs\u00fc B\u00fclent ARIN\u00c7 taraf\u0131ndan Ankara kentsel mek\u00e2n\u0131n\u0131n parsel parsel sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 itiraf edilmi\u015f, bu \u015fekilde yerel-merkezi y\u00f6netim i\u015fbirli\u011fi ile kentsel mek\u00e2n \u00fczerinden elde edilen haks\u0131z \u00e7\u0131kar kamuoyuna yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Geni\u015f halk kesiminin kamusal menfaatleri aleyhine, sadece belirli \u00e7\u0131kar gruplar\u0131na sermaye aktarma ve birikim amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, plan de\u011fi\u015fiklikleri, gayrim\u00fclk tahsisleri gibi y\u00f6ntemlere konu olmu\u015ftur. Sermayenin kar\u0131n\u0131 artt\u0131ran, buna kar\u015f\u0131l\u0131k halk\u0131m\u0131z\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131na sebep olan, bu i\u015fleyi\u015fin bir di\u011fer \u00f6nemli arac\u0131 \u201c\u00f6zel m\u00fclkiyete tabii binalar\u0131n\u201d kamu kurumlar\u0131n\u0131n hizmeti i\u00e7in \u201ckiralama\u201d i\u015flemidir.<\/p>\n
\u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ankara \u015eubemiz taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00f6stermektedir ki, \u201ckiralama\u201d sosyal adaletsizli\u011fi derinle\u015ftiren, belirli kesimlerin kirli ili\u015fkilerle haks\u0131z zenginle\u015fmesine olanak veren etkili ve sinsi y\u00f6ntemlerden birisidir.<\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere, Ankara son y\u0131llarda \u00f6zellikle par\u00e7ac\u0131 plan de\u011fi\u015fikli\u011fi hamleleriyle a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde yap\u0131la\u015fm\u0131\u015f, bu yap\u0131la\u015fma sermayedarlar\u0131n yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile orta-\u00fcst gelir gruplar\u0131n\u0131n yer se\u00e7imlerini etkilemi\u015ftir. Kentsel rant\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu Konya Yolu, Eski\u015fehir Yolu, \u00c7ukurambar, S\u00f6\u011f\u00fct\u00f6z\u00fc, Balgat ve yak\u0131n \u00e7evreler bu yap\u0131la\u015fmadan en vah\u015fi \u015fekilde nasibini alan alanlar olmu\u015ftur. \u015eehircilik ilkelerine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde kapitalist irrasyonalite neticesinde in\u015fa edilen bu \u00e7ok katl\u0131 rezidanslar\u0131n, plazalar\u0131n bir \u00e7o\u011fu piyasada al\u0131c\u0131 bulamam\u0131\u015f, bu yap\u0131l\u0131 \u00e7evre t\u00fcketilememi\u015ftir. Bu durum bir yandan Ankara\u2019n\u0131n ekonomik anlamda zay\u0131flamas\u0131n\u0131n, di\u011fer yandan da in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 arz fazlas\u0131 bir d\u00f6neme girdi\u011finin g\u00f6stergesi olarak okunabilir.<\/p>\n
Ancak krizler d\u00f6neminde geni\u015f halk kesimlerinin cebine vergiler, zamlar yoluyla el atan iktidar, \u015fimdi ise sermaye kesimlerini i\u00e7erisinde bulunduklar\u0131 krizden \u00e7\u0131karmak i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201ckiralama\u201d sistemini etkili bir ara\u00e7 olarak kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ba\u015fkent Ankara Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015fundan bug\u00fcne kadar resmi kurum alanlar\u0131na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015fken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ilgin\u00e7 bir \u015fekilde resmi kurumlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu kirac\u0131 durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devletin m\u00fclkiyet sahibi olmamas\u0131n\u0131n ekonomik rasyonalite ile uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenirken, kamu kurumlar\u0131n\u0131n Ankara\u2019n\u0131n en pahal\u0131 yerlerinden \u00c7ukurambar ve Konya Yolu, Eski\u015fehir Yolu \u00e7evresinde yer alan plazalar\u0131 ve binalar\u0131 kiralayarak yerle\u015fmesi sadece zengin in\u015faat \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir anlam\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, kamu kurumlar\u0131n\u0131n \u201ckamu hizmeti\u201d ad\u0131na kiralama y\u00f6ntemi bir zorunluluk de\u011fil, bilin\u00e7li olarak se\u00e7ilen bir sermaye transfer y\u00f6ntemidir.<\/p>\n
Her ne kadar yak\u0131n zamanda B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 ve Melih G\u00f6k\u00e7ek aras\u0131nda bir polemik ya\u015fansa da, bu kiralama i\u015finde merkezi idarenin yerel y\u00f6netimle bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde oldu\u011fu, kamu kurumlar\u0131n\u0131n yer se\u00e7iminin kurals\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, serbestle\u015ftirdi\u011fi ve sermaye talepleri do\u011frultusunda kamu kaynaklar\u0131n\u0131n harcand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Ankara B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan 16.02.2007 tarihinde onaylanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 1\/25000 \u00f6l\u00e7ekli Ba\u015fkent Ankara Naz\u0131m \u0130mar Plan\u0131nda “Kamu Kurum Kurulu\u015f Alanlar\u0131 Ana Plan\u0131” kapsam\u0131nda, kamu kurumlar\u0131n\u0131n yer se\u00e7imine y\u00f6nelik ilke ve ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00fcretilece\u011fi, bu plan\u0131n, merkezler ana plan\u0131 ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flamas\u0131 ve e\u011fitim-sa\u011fl\u0131k-k\u00fclt\u00fcr gibi kamusal hizmetlerle, merkez i\u015flevleri ve kamu kurumlar\u0131n\u0131n sundu\u011fu hizmetlerin birlikte ele al\u0131nmas\u0131 suretiyle, kamu kurumlar\u0131n\u0131n yer se\u00e7imine ve faaliyetine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirilece\u011fine h\u00fckmedilmi\u015f olsa da bu plan \u00f6zellikle yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Neticede kamu kurumlar\u0131, i\u015ftiraklar\u0131 ve te\u015fekk\u00fclleri Ankara\u2019da par\u00e7ac\u0131l olarak yer se\u00e7meye ba\u015flam\u0131\u015f; b\u00f6ylece olumsuz kentsel mek\u00e2nsal etkiler yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Plan olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan bu bilin\u00e7li m\u00fcdahaleler, kamu kayna\u011f\u0131n\u0131, kiralama yoluyla \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde sermayeye transfer etmektedir. Bu da e\u015fitsiz gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131, hizmet sunumunu ve toplumsal ayr\u0131\u015fmay\u0131 daha da derinle\u015ftirmektedir.<\/p>\n
Kentimizde \u00f6ncelikle \u201cAnkaray\u0131 parsel parsel satt\u0131lar\u201d bi\u00e7iminde itiraf edilen soygunun sadece belirli kesimler eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011fini bir\u00e7ok sermaye grubunun, merkezi ve yerel iktidarlar\u0131n bu soygunu birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini daha \u00f6nce vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n kendi hizmet binalar\u0131n\u0131 in\u015fa etmek yerine kirac\u0131 olma yolunu benimsemesi ile ger\u00e7ekle\u015fen, kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 israf etme yolunu eri\u015febildi\u011fimiz bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda halk\u0131n bilgisine sunmak \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ankara \u015eubesi olarak sorumlulu\u011fumuzdur.<\/p>\n
Fahi\u015f kira bedelleri ile anla\u015fma yapan \u201cKamu yarar\u0131n\u0131, menfaatini, kaynaklar\u0131n\u0131 korumakla m\u00fckellef\u201d kamu idarelerinden Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k 765 bin TL (stopaj hari\u00e7), Afet Acil Durum Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 500 bin TL (stopaj hari\u00e7), Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 311.823 TL (+ KDV), Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Vergi Denetim Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 293 bin TL (stopaj hari\u00e7), Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye \u0130la\u00e7 ve T\u0131bb\u0131 Cihaz Kurumu 353.301,62 TL, Yurtd\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkler ve Akraba Topluluklar\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 230 bin TL, Ba\u015fbakanl\u0131k Bas\u0131n Yay\u0131n ve Enformasyon Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 250 bin TL, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6\u011f\u00fct\u00f6z\u00fc Hizmet Binas\u0131 226500 TL (+KDV) i\u00e7in kira \u00fccreti \u00f6demektedir.<\/p>\n
Kamu kurumlar\u0131n\u0131n hizmet binalar\u0131n\u0131 kiralayarak hizmet verme e\u011filimleri a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r. B\u00f6yle bir y\u00f6nteme ba\u015fvurman\u0131n ak\u0131lc\u0131 ve kamucu nedenleri, gerek\u00e7eleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleyedi\u011fimizde iki soru \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
1- Kamu yap\u0131lar\u0131 i\u00e7in devletin yeterli kayna\u011f\u0131 m\u0131 yoktur?<\/strong><\/p>\n Devletin uzun vadede kamu kurum yap\u0131lar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak maddi kayna\u011f\u0131 olmayabilir, in\u015faat malzemesi k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olabilir, i\u015fg\u00fcc\u00fc eksikli\u011fi olabilir vs., ancak AKP iktidar\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu in\u015faata dayal\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme modelinde bu k\u0131tl\u0131klar\u0131n hi\u00e7 birinin ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. B\u00fct\u00fcn kentlerimizde gerek TOK\u0130 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kamu eliyle gerek sermayedarlar eliyle kamu yap\u0131lar\u0131 in\u015faatlar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Hizmet binas\u0131 yap\u0131m\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ti\u011fimiz sene ihaleye \u00e7\u0131kan Karayollar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn ihale bedeli 63.780.000 TL T\u00dc\u0130K\u2019in ihale bedeli ise 83.780.000 TL\u2019dir. Bu kurumlar\u0131n in\u015faat yap\u0131m bedelleriyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda kirac\u0131 durumundaki kamu kurumlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 10-12 y\u0131ll\u0131k kira bedellerine kendi hizmet binalar\u0131n\u0131 in\u015fa edebilecekleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yani a\u00e7\u0131k bir kaynak israf\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n 2-Kamu yap\u0131lar\u0131 i\u00e7in devletin yeterli kamu arazisi mi yoktur?<\/strong><\/p>\n Mevcut kamu arazilerinin kullan\u0131m\u0131 ve ihtiya\u00e7 duyulan kamu arazileri, yap\u0131lar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak plan \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kamu kurum yap\u0131lar\u0131 i\u00e7in kamu arazisi \u00fcretmek, \u00f6rg\u00fctlemek m\u00fcmk\u00fcn iken, devlet planl\u0131 mekansal geli\u015fme ile bu sorunu \u00e7\u00f6zmeyi tercih etmemekte, tersine piyasac\u0131 y\u00f6ntemlerle ilerlemekte ve kamu arazilerinin el de\u011fi\u015ftirmesine neden olmaktad\u0131r. Yurdun d\u00f6rt bir yan\u0131nda TOK\u0130 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kamu arazileri \u00fczerinde devam eden in\u015faatlar ve kamu ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 bunun en belirgin \u00f6rnekleridir.<\/p>\n \u00d6zetle \u201ckamu hizmeti\u201d ad\u0131na uygulanan bu y\u00f6ntemin hi\u00e7bir mant\u0131kl\u0131, me\u015fru a\u00e7\u0131klamas\u0131 yoktur. Mant\u0131kl\u0131 tek a\u00e7\u0131klama, AKP iktidar\u0131 ile yak\u0131n sermayesi aras\u0131nda gizli bir anla\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere, Ankara B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Melih G\u00f6k\u00e7ek S\u00f6\u011f\u00fct\u00f6z\u00fc b\u00f6lgesini Ankara’n\u0131n Manhattan’\u0131 yapma hayallerini defalarca dillendirmi\u015ftir. AKP ve sermayesi aras\u0131ndaki anla\u015fmalardan biri Ankara\u2019daki Manhattan projesiyle ilgilidir. Anla\u015fma ile plan de\u011fi\u015fiklikleri ve arsa tahsislerinin yan\u0131s\u0131ra muhtemelen kamu idarelerince kiralama taahh\u00fcd\u00fc verilmektedir.<\/p>\n Bu anla\u015fma ba\u011flam\u0131nda, bo\u015f kalan plazalar\u0131n kamu kurumlar\u0131nca kiralanmas\u0131 bir usul haline getirilirken, plazalar\u0131n kaba in\u015faat\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, i\u00e7 in\u015faat\u0131 ise kamu kurumunun ihtiyac\u0131na(!) g\u00f6re kamu kurumu taraf\u0131ndan tamamlanarak, yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n masraflar\u0131n\u0131n azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekler de g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n Ortaya konan s\u00fcre\u00e7 kamuya maddi zarar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kent mekan\u0131na da geri d\u00f6n\u00fclemez zararlar vermektedir. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n merkezi i\u015flevlerinin yitirmesi ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k kent merkezi fonksiyonlar\u0131n\u0131n olumsuz etkilenmesi, sa\u00e7aklanmas\u0131, kamu kurumlar\u0131n\u0131n birbirleriyle ili\u015fkilerinin zay\u0131flamas\u0131 gibi sorunlara nedenlere olmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6te yandan, mimari kimlikleri ile kentsel imge ve alg\u0131y\u0131 bi\u00e7imlendiren unsurlardan kamu yap\u0131lar\u0131n\u0131n kiral\u0131k plazalarda hizmet vermesi bu \u00f6zelliklerin de yok olmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Oysa ki, Cumhuriyetin ba\u015fkenti projesi olarak yap\u0131la\u015fan Ankara’da kamu kurumlar\u0131 y\u0131llarca mimari kimlikleriyle kentsel mekanda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015ftir. Bug\u00fcn ise plazalardaki kamu kurumlar\u0131 herhangi bir kamu kimli\u011fini temsil etmemekte, kent imgesinin kapitalist reya ile bi\u00e7imlendirmeye hizmet etmektedir.<\/p>\n Kamu kurumlar\u0131n\u0131n kiral\u0131k plazalarda hizmet vermesine sal\u0131k veren devletin Cumhurba\u015fkan\u0131n, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde payla\u015ft\u0131\u011f\u0131, devleti bir “anonim \u015firketi” gibi y\u00f6netme hayali ve Ba\u015fbakan\u0131n kamuya ait lojmanlar\u0131n, tesislerin kamu israf\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sat\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi s\u00f6zleri biraraya geldi\u011finde t\u00fcm bu analiz daha da netlik kazanmaktad\u0131r. \u0130sraf diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurmu\u015f, s\u0131rt\u0131na ekonomik sorunlar\u0131 y\u00fckledi\u011fi emek\u00e7inin sosyal haklar\u0131na g\u00f6z koymu\u015f AKP iktidar\u0131 batmaya mahk\u00fbmdur.<\/p>\n Biz \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ankara \u015eubesi olarak tekrardan vurgulamak isteriz ki “parsel parsel sat\u0131\u015f” AKP iktidar\u0131n\u0131n hayat damarlar\u0131ndan birisidir. Kamu kaynaklar\u0131n\u0131 pervas\u0131zca harcayan, kamusall\u0131klar\u0131 yok eden, kamu m\u00fclklerinin el de\u011fi\u015ftirmesine neden olan, kar odakl\u0131 kentle\u015fmeyi palazland\u0131ran AKP iktidar\u0131n\u0131n t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 kentlerimize, kamusal kaynaklar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kma m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fimizi bir kez daha belirtiyor ve t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131 bu m\u00fccadeleye omuz vermeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/p>\n TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ankara \u015eubesi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Birka\u00e7 hafta \u00f6nce h\u00fck\u00fcmet s\u00f6zc\u00fcs\u00fc B\u00fclent ARIN\u00c7 taraf\u0131ndan Ankara kentsel mek\u00e2n\u0131n\u0131n parsel…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[1411,54,180,1963],"class_list":{"0":"post-15460","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"tag-ankara","9":"tag-gokcek","10":"tag-melih-gokcek","11":"tag-sehir-plancilari-odasi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15460"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15460\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}