Direni\u015finin 12. g\u00fcn\u00fcndeki (17 May\u0131s) Kamp Armen\u2019i ziyaret i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f, \u00e7ok katmanl\u0131 bir hikayeye denk d\u00fc\u015fece\u011fimizi biliyorduk. Bir zamanlar \u0130stanbul\u2019un \u00fccra say\u0131lan yeri Tuzla\u2019da Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n eme\u011fiyle yarat\u0131lm\u0131\u015f Kamp Armen\u2019e i\u015f cinayetlerinin naml\u0131 mekan\u0131 Tuzla tersanelerinden, Tuzla\u2019n\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fcjdelenen mahallelerinden ge\u00e7ip gelmi\u015ftik. Kamp, \u015fimdi bir vahayd\u0131 villalar aras\u0131nda. Yoksul, kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131n diktikleri a\u011fa\u00e7lar\u0131n yerine \u015fimdi milyon dolarla ifade edilen binalar\u0131n planland\u0131\u011f\u0131 bir vaha. Kamp\u0131n \u015fimdiki sahibi \u201cAraziyi \u00f6nce temizlemeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, tinerciler girip \u00e7\u0131k\u0131yor. Riskli bir yap\u0131, y\u0131k\u0131lma tehlikesi var. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fim. \u0130stanbul\u2019un en b\u00fcy\u00fck e\u011flence merkezi ve yat liman\u0131 yap\u0131l\u0131yor Tuzla\u2019ya. Arsan\u0131n \u00fczerine yap\u0131lacak \u015fey, daha sat\u0131labilir hale geldi\u201d diye anlatm\u0131\u015ft\u0131 planlar\u0131n\u0131.<\/p>\n
Hen\u00fcz varm\u0131\u015ft\u0131k ki kamp\u0131n giri\u015finde duvara ili\u015ftirilmi\u015f bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n bir c\u00fcmlesi buyur etti bizi. \u201cKamp Armen, bize k\u0131l\u0131\u00e7 seslerinden ka\u00e7\u0131p a\u011fa\u00e7 g\u00f6lgelerine s\u0131\u011f\u0131nan Ermenilerin emanetidir\u201d diyordu Nor Zartonk imzal\u0131 a\u00e7\u0131klama. Tek bir c\u00fcmle, \u00f6n\u00fcm\u00fcze b\u0131rak\u0131vermi\u015fti hakikati. \u0130\u00e7eri girdi\u011fimizde de ilk olarak Nor Zartonk\u2019tan Alexis\u2019le ba\u015flad\u0131k konu\u015fmaya. Ard\u0131ndan da ge\u00e7mi\u015fiyle-bug\u00fcn\u00fcyle T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u011fini en a\u00e7\u0131k, en yal\u0131n haliyle anlatan hayat hikayelerini dinledik.<\/p>\n
Kamusal alan b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f<\/strong> O \u00e7ocuklardan biriyle, Garabet\u2019le birlikteyiz. \u201cBen Garabet Orun\u00f6z. 1960 Malatya do\u011fumluyum, 64\u2019te annemi kaybettikten sonra 7 ya\u015f\u0131na kadar Malatya\u2019da mahallede b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. 7 ya\u015f\u0131nda buraya, Ermeni Protestan Vakf\u0131\u2019n\u0131n yat\u0131l\u0131 okuluna g\u00f6nderildim. K\u0131\u015flar\u0131 Gedikpa\u015fa\u2019da kald\u0131m, binan\u0131n ikinci kat\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda kampa dahil oldum.\u201d O g\u00fcnlerin Tuzla\u2019s\u0131n\u0131 soruyorum, kollar\u0131yla kamp\u0131 \u00e7evreleyen villalardan yol a\u00e7arak anlat\u0131yor: \u201cTuzla\u2019ya \u015furadan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 7 kilometre ilerisi \u0130\u00e7meler tren istasyonu, buradan trenin ge\u00e7i\u015fini seyrederdik, Aydos Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. Buradan oraya toplam 3 ya da 4 ev vard\u0131\u201d diyerek isimleri say\u0131yor kimlerin evi oldu\u011funu. \u201c70\u2019li y\u0131llardan sonra Kamil Abd\u00fc\u015f G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kurutulaca\u011f\u0131 yerine \u015fimdiki Sabiha G\u00f6k\u00e7en Havaalan\u0131\u2019n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6ylendi ama kurutamad\u0131lar sonra tersane yap\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6ylentisi \u00e7\u0131kt\u0131, 73-74\u2019te tersane \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flad\u0131 75\u2019te birden \u00e7o\u011fald\u0131, araziler k\u0131ymetlendi. Bamya tarlas\u0131yd\u0131 buralar\u0131.\u201d<\/p>\n \u201cKe\u015fkelerim beni incitiyor\u201d<\/strong> Ac\u0131lara susmak<\/strong> \u201cPeki Garabet abi bundan sonra ne olacak?\u201d diyorum. \u201cBizim m\u00fccadelemiz 32 y\u0131ld\u0131r s\u00fcr\u00fcyor bundan sonra bir 32 y\u0131l daha ya\u015famayaca\u011f\u0131z ama 32 saatten fazla beklemek de istemiyoruz\u201d derken sloganlarla ziyaret\u00e7iler giriyor kampa. Bir g\u00f6z\u00fcm\u00fcz onlarda. \u201cT\u00fcrkiyeli halklar\u0131n vicdanlar\u0131na son derece g\u00fcveniyorum bu toplum vicdans\u0131z de\u011fil, bak bu insanlar o vicdanl\u0131 insanlar\u0131n aras\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p geliyor\u201d diyor. \u201cK\u00fctahya\u2019dan \u0130zmir\u2019den gelen var, \u015fa\u015f\u0131rtmad\u0131 beni bu destek\u201d diyerek cebine y\u00f6neliyor.<\/p>\n Yaz\u0131lmam\u0131\u015f 5,5 milyon mektup<\/strong> \u201cBen bu toplumun vicdan\u0131na g\u00fcveniyorum\u201d diye yineliyor, \u201cBizim olan yerimizi fazla de\u011fil 24 saat sonra versinler cennete \u00e7evirmeye hemen ba\u015flayal\u0131m\u201d diyerek konuklar\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere gidiyor yan\u0131mdan, \u201cNe kadar erken, o kadar g\u00fczel bir cennet yarat\u0131r\u0131z\u201d diyerek uzakla\u015f\u0131rken arkas\u0131ndan bak\u0131yorum.<\/p>\n \u201cBuras\u0131 kalacak, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar oynayacak\u201d<\/strong> \u201cBiz kendimizi bile s\u00f6yleyemiyorduk ki\u201d<\/strong> Kamp Armen\u2019in ge\u00e7mi\u015finin anlatt\u0131\u011f\u0131 bunlar oldu ama bug\u00fcn g\u00f6sterdi\u011fi \u015fey ba\u015fka: Bir hak m\u00fccadelesinde yanyana gelen, direni\u015fi ortakla\u015ft\u0131r\u0131rken birbirini tan\u0131yan halklar\u0131n ortak kuraca\u011f\u0131 bir hayat var. \u201cNe kadar erken o kadar g\u00fczel bir cennet yarat\u0131r\u0131z.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Direni\u015finin 12. g\u00fcn\u00fcndeki (17 May\u0131s) Kamp Armen\u2019i ziyaret i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u00e7…\n","protected":false},"author":3,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2489],"class_list":{"0":"post-15926","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-kamp-armen"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15926"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15926\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nAlexis, kamp\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u015flayan \u2018g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u00fcreci\u2019ne kat\u0131lan \u2018m\u00fczakere ekibi\u2019nde. B\u00f6yle tarif edince g\u00fcl\u00fcms\u00fcyoruz ikimiz de. Direni\u015fin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201ckom\u00fcnvari bir ya\u015famla in\u015fa edilmi\u015f\u201d dedi\u011fi kamp\u0131n kendileri i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini anlat\u0131yor \u201cO zaman buraya gelen yoksul \u00e7ocuklar\u0131n Ermenilikle ili\u015fki kurabilecekleri alanlar\u0131 kalmam\u0131\u015f, okullar\u0131 yok, hastaneleri yok\u2026 Kimliklerine dair bilgi alacaklar\u0131 yer yok.\u201d<\/p>\n
\nBamya tarlas\u0131 Tuzla\u2019dan bug\u00fcn\u00fcn Tuzlas\u0131\u2019na, bu kadar h\u0131zl\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme tan\u0131k olmak ger\u00e7eklik hissini kopar\u0131yor bir yerde. O g\u00fcnleri nas\u0131l hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyorum. \u201cAc\u0131 veriyor bana o g\u00fcnleri hat\u0131rlamak. Yaz\u0131n biz cennete gidiyorduk, buras\u0131 bizim cennetimizdi\u201d diyor. Son y\u0131llarda mezunlar olarak kampta yapt\u0131klar\u0131 piknikleri anlat\u0131yor: \u201cHrant abi \u2018Garo bizi topla Tuzla\u2019ya gidelim\u2019 dedi, \u201cOlur abi deyip asl\u0131nda oral\u0131 da olmam\u0131\u015ft\u0131m kulak arkas\u0131 etmi\u015ftim, ke\u015fke etmemi\u015f olsayd\u0131m, ke\u015fke o dedi\u011finde buraya gelmi\u015f olsayd\u0131k. Sonra bakt\u0131m ki ke\u015fkelerim beni incitiyor, azaltmak i\u00e7in vasiyet kabul ettim. Hrant abi olmasa da o aram\u0131zda olacakm\u0131\u015f gibi kampa gidelim dedim. 2008 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131n\u0131n son pazar\u0131 topland\u0131k 130 ki\u015fi bir araya geldik.\u201d<\/p>\n
\n\u201cSizin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z var m\u0131, onlar ne hissediyor babalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yeri g\u00f6r\u00fcnce\u201d diyorum, cevab\u0131 tan\u0131d\u0131k: \u201cBana ac\u0131 vermemek ad\u0131na \u00e7ok dillendirmiyorlar, ama y\u00fcrekleri buruk.\u00a0 Birka\u00e7 defa konu\u015ftuk evde, hatta k\u0131zlar\u0131m konu ettiler, ac\u0131 hissetti\u011fimi anlam\u0131\u015flar ki \u00e7ok sormuyorlar ama ne zaman buraya gelmeye kalksam onlar da kalk\u0131p geliyorlar\u201d<\/p>\n
\n\u201cCebimde bir tane \u00e7ok \u00f6zel bir mektup var, d\u00fcn ak\u015fam bir arkada\u015f geldi ve bir mektup verdi. Bu mektup \u00e7ok \u00f6zel\u201d diyerek arka cebinden katlanm\u0131\u015f halde bir mektup \u00e7\u0131kar\u0131yor. El yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f, 4 sayfal\u0131k bir mektup. \u0130lk sat\u0131rlar\u0131n\u0131 okuyor bana: \u201c\u0130ki y\u0131l \u00f6nce hayat\u0131m\u0131n ilk d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 zannetmi\u015ftim. Kanser hastas\u0131 olan halam belki de an\u0131lar\u0131yla birlikte \u00f6lmek istemeyerek Ermeni as\u0131ll\u0131 oldu\u011fumuzu, dedesinin dedesinin asl\u0131nda zengin bir Ermeni oldu\u011funu ama K\u00fctahya-Eski\u015fehir sava\u015flar\u0131ndan sonra \u0130n\u00f6n\u00fc taraf\u0131ndan zorla T\u00fcrkle\u015ftirildi\u011fimizi anlatm\u0131\u015ft\u0131. Gecenin ikisiydi san\u0131r\u0131m bunlar\u0131 duydu\u011fumda. Kendimi bir bo\u015flukta hissetmi\u015ftim, t\u00fcm ge\u00e7mi\u015fim bir gecede yalan olmu\u015ftu, nas\u0131l bir kaderdi bu. Milliyet\u00e7i hareketin kalesi olarak bilinen bir fen lisesinin en g\u00f6zde \u00f6\u011frencisiydim T\u00fcrkl\u00fck \u00fczerine yaz\u0131lar yazan \u00fclk\u00fc ocaklar\u0131nda g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6z\u00fc kara bir T\u00fcrk genciydim, asl\u0131nda de\u011filmi\u015fim\u2026\u201d \u201cB\u00f6yle devam eden bir mektup\u201d diyerek mektubu okumay\u0131 b\u0131rakt\u0131 Garo abi, \u201c5,5 milyon b\u00f6yle mektup yazacak insan var bu \u00fclkede\u201d dedi. \u0130\u015fte bir tanesi anlat\u0131yor mu bize tarihimizi, getirin g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc \u00f6n\u00fcne 5,5 milyon mektubu, 5,5 milyon hayat\u0131. 5,5 milyon!<\/p>\n
\nO\u011flu bir 24 Nisan g\u00fcn\u00fc, \u2018vatani g\u00f6revi\u2019nde \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f Ani Bal\u0131k\u00e7\u0131 ile beraberiz \u015fimdi de. Ermenice yaz\u0131lm\u0131\u015f bir yaz\u0131n\u0131n gramerini kontrol ederken g\u00f6r\u00fcyorum. Emekli \u00f6\u011fretmen olan Ani, kampta d\u00fczenlenen at\u00f6lyeler kapsam\u0131nda Ermenice dersi vermi\u015fti. Kampta co\u015fkulu \u015fark\u0131lar \u00e7alarken O\u011flu Sevag\u2019\u0131n isminin verildi\u011fi odan\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erek sessiz bir yer ar\u0131yoruz.\u00a0 \u201cAk\u0131l erdiremiyorum\u2026\u201d diye ba\u015fl\u0131yor konu\u015fmaya, \u201cEl de\u011fi\u015ftirmesi mi gerekiyor, birinin almas\u0131 m\u0131 laz\u0131m buray\u0131, belki tekrar in\u015fa edecektik, d\u00fczeltecektik\u201d \u201c100 y\u0131l \u00f6nce yap\u0131lanlar can gasp\u0131, mal gasp\u0131 yine tekrarlan\u0131yor\u201d derken hala iyimser: \u201c\u0130yi oldu bir bak\u0131ma, hi\u00e7 olmazsa buras\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu herkes \u00f6\u011frendi, duydu ve g\u00f6rd\u00fc\u201d Sevag\u2019\u0131 anlat\u0131yor, Hrant\u2019\u0131 anlat\u0131yor, torununu da getirecekmi\u015f bug\u00fcn ama uyuyormu\u015f zor olacakm\u0131\u015f arabaya koyup getirmesi\u2026\u201cBuras\u0131 kalmal\u0131, kalacak da, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar oynayacak dini, dili, \u0131rk\u0131 fark etmez\u201d diyor.<\/p>\n
\nKamp\u0131n kap\u0131s\u0131nda, deste\u011fe gelenlerden biriyle tan\u0131\u015f\u0131yoruz. \u201cBen anlatay\u0131m size buralar\u0131, ben burada do\u011fdum \u0130\u00e7meler\u2019de\u201d diye ba\u015fl\u0131yor 41 ya\u015f\u0131ndaki B\u00fclent. \u201cBiz buraya denize geliyorduk y\u00fczmeye k\u00fc\u00e7\u00fckken, buralar hep bo\u015ftu ev falan yoktu, bize hep burada perili ev oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. \u00c7ocuktuk merak ediyorduk. Yazlar\u0131 \u00e7ocuklar geliyordu buraya, belki de buradakileri kimse bilmesin diye \u2018perili ev\u2019 diyorlard\u0131.\u201d \u201c\u00c7ocuklarla konu\u015fuyor muydunuz, arkada\u015f m\u0131yd\u0131n\u0131z\u201d gibi naif bir soru yoksul \u00e7ocuklar\u0131n yazl\u0131k arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil ba\u015fka bir devlet ger\u00e7e\u011fini a\u00e7\u0131yor \u00f6n\u00fcme: \u201c\u00c7ocuklarla ileti\u015fimimiz yoktu biz de \u00e7ocuktuk ne oldu\u011funu bilmiyorduk, bilseydik arkada\u015fl\u0131k ederdik, ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n insanlar\u0131y\u0131z\u201d diyor Bing\u00f6ll\u00fc B\u00fclent. \u201cSonradan \u00f6\u011frendik Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n yetimhanesini oldu\u011funu, ileride \u015furada bir manast\u0131r oldu\u011funu\u2026.\u201d \u201cE b\u00fcy\u00fckler s\u00f6ylemez miydi, konu\u015fmazlar m\u0131yd\u0131\u201d diyorum, \u201cO zamanki \u015feyi biliyorsunuz, zaten bizim kimlik sorunumuz vard\u0131, K\u00fcrt Aleviyiz, biz kendimizi bile s\u00f6yleyemiyorduk ki\u2026\u201d diyor, kendisini bekleyen k\u0131z\u0131yla elele ayr\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n