{"id":1717,"date":"2009-11-16T22:42:27","date_gmt":"2009-11-16T19:42:27","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=1717"},"modified":"2019-01-28T18:37:54","modified_gmt":"2019-01-28T15:37:54","slug":"spo-dunya-sehircilik-gunu-bildirgesi-2009","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/spo-dunya-sehircilik-gunu-bildirgesi-2009\/","title":{"rendered":"\u015ePO D\u00fcnya \u015eehircilik G\u00fcn\u00fc Bildirgesi-2009"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kentleri Korumak\/Savunmak<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n, \u00fclkemizin ve kentlerimizin oldu\u011fu kadar, meslek alan\u0131m\u0131z\u0131n da dramatik alt\u00fcst olu\u015flar ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme \u015fahitlik ediyoruz. Al\u0131\u015f\u0131lagelen dengelerin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, toplumsal ya\u015fam\u0131 tan\u0131mlayan ve sabitleyen bir\u00e7ok dinamik ya i\u015flerli\u011fini yitiriyor ya da ba\u015fka ama\u00e7lara y\u00f6nelik yeniden i\u015flevlendiriliyor. Bug\u00fcne kadar al\u0131\u015fageldi\u011fimiz ulus devlet anlay\u0131\u015f\u0131 ve pratikleri, ulusundan\u00a0 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131yr\u0131l\u0131p, bir yandan ulus-\u00f6tesi, di\u011fer yandan yerel k\u0131smiliklere duyarl\u0131 hale gelmektedir. Benzer bi\u00e7imde, kentleri bir arada tutan dinamikler ve ba\u011flay\u0131c\u0131 unsurlar bir bir yerlerinden edilirken, bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc ak\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 d\u00fczenleyip, belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde sabitleyebilecek kurumlar ve d\u00fczenlemeler, kurals\u0131zla\u015ft\u0131rma, \u00f6zelle\u015ftirme ve metala\u015ft\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerine kurban gitmektedir.<\/p>\n<p>Kentlerimizi toplumsal ve ya\u015fan\u0131l\u0131r k\u0131lan unsurlar\u0131 birbiri ard\u0131na yitiriyoruz. B\u00fcy\u00fck kentlerimizin hemen tamam\u0131nda, t\u00fcm kenti bir araya getirme iddias\u0131ndaki kent merkezleri birer birer k\u00f6ks\u00fcz, tarihsiz ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcz bir a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak, d\u00f6rt bir tarafta mantar gibi biten al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri taraf\u0131ndan teslim al\u0131n\u0131yor. Kentlerde kamusall\u0131\u011f\u0131 temsil eden spor alanlar\u0131, ye\u015fil alanlar ve sosyal donat\u0131lar kamusall\u0131klar\u0131n\u0131 yitirecek bi\u00e7imde yeniden i\u015flevlendiriliyor. Arsalar\u0131na g\u00f6z dikilen e\u011fitim kurumlar\u0131 tasfiye ediliyor. Konut alanlar\u0131m\u0131z kentlerin par\u00e7as\u0131 olmak yerine, kendi ba\u015flar\u0131na i\u00e7e kapanan gettolara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bu gettolara giren kamusal yollar hukuksuzca kesilip, g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerinin kontroluna veriliyor. Benzer bir \u00f6zelle\u015ftirme ve metala\u015ft\u0131rma s\u00fcreci di\u011fer geni\u015f kamusal alanlarda kendini g\u00f6steriyor; orman alanlar\u0131 ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 dar bir kesimin golf sahas\u0131na, sahiller otellerin ve l\u00fcks t\u00fcketicilerin bah\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n<p>Oysa, biz \u015fehir planc\u0131lar\u0131, belki de her kesimden fazla \u015fu ger\u00e7e\u011fin fark\u0131nday\u0131z; kentler, yollar ve otoyollarla birbirine ba\u011flanm\u0131\u015f yap\u0131 k\u00fcmeleri de\u011fildir. Kentleri toplumsal ve ya\u015fan\u0131l\u0131r k\u0131lan, yap\u0131lar\u0131, bireyleri, gruplar\u0131 birbiriyle ili\u015fkilendiren kamusal i\u015flev ve mekanlard\u0131r. Bu kamusall\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yap\u0131lar\u0131 ve insanlar\u0131 giderek artan bi\u00e7imde, sadece yollar ve otoyollar\u0131n ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir ba\u011flamda, sorulmas\u0131 gereken soru a\u00e7\u0131kt\u0131r; <\/p>\n<p>Bug\u00fcn bize dayat\u0131lan kentlerde bir arada ya\u015fayabilir miyiz? <\/p>\n<p>Bu sorunun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin g\u00fcndemine yerle\u015ftirilmesi ya\u015famsald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu da\u011f\u0131lma ve i\u00e7ine kapanma e\u011filimleri, derin ekonomik e\u015fitsizlikler, kendi d\u0131\u015f\u0131ndakine y\u00f6nelen g\u00fcvensizlik ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k ileti\u015fimsizlikle beslendi\u011finde, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin kentlerinin, hi\u00e7bir kesimin kendini g\u00fcvende ve ait hissetmedi\u011fi sava\u015f alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u00a0 <\/p>\n<p>Kentlerimizin s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi bu karanl\u0131kta, planlama meslek alan\u0131n\u0131n bu olumsuz geli\u015fmelerden pay\u0131na d\u00fc\u015feni almas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bug\u00fcne kadar biz planc\u0131lar i\u00e7in kentleri bir b\u00fct\u00fcn olarak kavramak, d\u0131\u015flanan kesimleri kentin par\u00e7as\u0131 haline getirebilmek, toplumsal adaleti ve kamu yarar\u0131n\u0131 kent sorunun merkezine koymak temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 olmu\u015ftur. <\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalara kar\u015f\u0131n,\u00a0 i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemin kentle\u015fme ve kentsel geli\u015fme pratikleri ile planlama meslek alan\u0131nda savuna geldi\u011fimiz b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc paradigma aras\u0131ndaki makas \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor. <\/p>\n<p>Kentlerin i\u00e7inde bulundu\u011fu da\u011f\u0131n\u0131kla\u015fma ve par\u00e7alanmaya paralel bi\u00e7imde, kentlerin b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmekten vazge\u00e7en merkezi ve yerel d\u00fczeyde kent y\u00f6netimleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Her kurumun kendi par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131lan alan \u00e7er\u00e7evesinde, planlaman\u0131n kentsel tasar\u0131m etkinli\u011fine indirgendi\u011fi, a\u011faca bakmaktan orman\u0131 g\u00f6rememenin norm haline getirildi\u011fi bir planlama prati\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunuyoruz. Bu durum bir ba\u015fka ya\u015famsal soruyu daha g\u00fcndemimize yerle\u015ftiriyor;<\/p>\n<p>Kentlerimizi toplumsal adalet ve kamu yarar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, bir b\u00fct\u00fcn olarak planlayabilir miyiz? <\/p>\n<p>Bu soruya olumsuz yan\u0131t veren kimi kesimler i\u00e7in, planlama ve onun temel ilkeleri, miyad\u0131n\u0131 doldurmu\u015f bir ideoloji ve siyasal pozisyondan \u00f6teye ge\u00e7ememektedir. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fler resmi \u00e7evrelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Planlama kurumunun ger\u00e7eklikle y\u00fczle\u015fmesi konusunda akademik ve mesleki \u00e7evrelerden de yer yer benzer \u00e7a\u011fr\u0131lar gelmekte, uzun vadeli ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlama anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, sorun \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc, k\u0131smi ve par\u00e7ac\u0131 yakla\u015f\u0131mlar \u00f6nerilmektedir. Benzer \u00e7evreler, planlama alan\u0131n \u00f6zerkli\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirdi\u011fi bir durumda, planlama s\u00fcrecini bir m\u00fczakere s\u00fcrecine indirgemekte, g\u00fc\u00e7l\u00fc kesimlerin s\u00f6ylemi etraf\u0131nda yap\u0131lan m\u00fczakerelerin sonucunun \u00f6nceden belli oldu\u011funu g\u00f6rmezden gelmektedir. \u00d6te yandan var olan kazan\u0131mlar\u0131 savunmaktan \u00f6te bir perspektif sunmayan yakla\u015f\u0131mlar yan\u0131nda, var olan uygulamalara yerelde direnmekten \u00f6teye ge\u00e7emeyen yakla\u015f\u0131mlar\u0131n da yetersizlikleri ortadad\u0131r. <\/p>\n<p>Bug\u00fcn kentlerimizi korumak ve savunmak, yukar\u0131da sordu\u011fumuz &#8220;bug\u00fcn bize dayat\u0131lan kentlerde bir arada ya\u015fayabilir miyiz ve kentlerimizi toplumsal adalet ve kamu yarar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, bir b\u00fct\u00fcn olarak planlayabilir miyiz?&#8221; sorular\u0131na verece\u011fimiz yan\u0131tla yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Planlama meslek alan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan paradoksal bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Planlaman\u0131n\u00a0 bir tasar\u0131m etkinli\u011fine indirgenip, planlama alan\u0131n\u0131n \u00f6zerkli\u011finin a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve korucu planc\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n hakim hale geldi\u011fi bir ortamda, kentlerimizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck da\u011f\u0131lma ve ufalanma s\u00fcrecinin geriye \u00e7evrilmesi her zamankinden \u00e7ok daha fazla planlamay\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir arada ya\u015fayabilece\u011fimiz kentlerin yeniden in\u015fas\u0131 ancak kentlerimizi toplumsal adalet ve kamu yarar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bir b\u00fct\u00fcn olarak planlayabilmemizle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n<p>Bu durum biz planc\u0131lar\u0131 ve meslek alan\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6zel bir konuma ta\u015f\u0131rken, omuzlar\u0131m\u0131za \u00f6zel sorumluluklar y\u00fcklemektedir. Ancak bu sorumluluk bizleri se\u00e7kinci\/kurtar\u0131c\u0131 planc\u0131 yan\u0131lsamas\u0131na g\u00f6t\u00fcrmemelidir. Bug\u00fcn en az ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz planlama yakla\u015f\u0131m\u0131, bu t\u00fcr bir se\u00e7kinciliktir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin engellerinin a\u015f\u0131larak, ya\u015famsal bir ihtiya\u00e7 haline gelen yetkin bir planlama yakla\u015f\u0131m\u0131 ve uygulamas\u0131n\u0131n hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131, ancak benzer kayg\u0131lar\u0131 duyan di\u011fer meslek gruplar\u0131 ve daha da \u00f6nemlisi bireyci ve k\u0131smi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri reddeden toplum kesitleriyle etkile\u015fim i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr bir alternatif yakla\u015f\u0131m ortaya konulmadan ve bu y\u00f6nde ad\u0131mlar at\u0131lmadan, kentlerimizin gelece\u011fi gibi planlama meslek alan\u0131 ve etkinli\u011finin gelece\u011fi de belirsizlik i\u00e7inde ask\u0131da kalacakt\u0131r. Toplumsal adalet ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde kentlerimizi bir arada tutabilecek ger\u00e7ek bir planlama paradigmas\u0131, ge\u00e7mi\u015f kazan\u0131mlar\u0131 ve birikimleri arkas\u0131na alarak, mevcut ko\u015fullar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 geni\u015f olumsuzluklar\u0131n ve risklerin tahlili yan\u0131nda, ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa yeni olanaklar\u0131, \u00e7eli\u015fkileri ve ittifak olanaklar\u0131n\u0131\u00a0 dikkatli bi\u00e7imde de\u011ferlendirmeli ve yeni bir kent ve planlama paradigmas\u0131 ve projesini ortaya koyabilmelidir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, ak\u0131l tutulmas\u0131 ve alternatifsizlik s\u00f6yleminin bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kamusal alan, yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn karamsarl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131n,\u00a0 yeni aray\u0131\u015flar\u0131n, paradigmalar\u0131n, projelerin ve \u00fctopyalar\u0131n en verimli zeminidir. <\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 t\u00fcm olumsuzluk ve u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131n, g\u00f6revini yerine getirmeye devam edecektir. TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131\u2018na \u2018k\u00fcmes peyzaj\u0131 \u00e7izdirmem diyenler\u2018, \u2018kentleri koruma \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 ideolojik-siyasi bulan anlay\u0131\u015f, bunlar yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda, \u2018r\u00fc\u015fvet pe\u015findeler\u2018 diyen densizlik, \u015fu ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlamal\u0131d\u0131r; TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 olarak sosyal, ekonomik politikalar yan\u0131nda, par\u00e7ac\u0131 ve keyfi planlama kararlar\u0131 nedeniyle, kentlerin giderek \u00e7\u00f6z\u00fclmeye, kabilele\u015fmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n, ama daha da \u00f6nemlisi, bu s\u00fcrecin sonunda, kentin bir korku ve \u00e7at\u0131\u015fma mekan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin kayg\u0131lar\u0131n\u0131 duyuyoruz. Kurulu\u015f yasam\u0131zda yasa koyucunun belirlemi\u015f oldu\u011fu &#8220;kamu yarar\u0131na&#8221; \u00e7al\u0131\u015fan meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc tan\u0131m\u0131, bizlere kentlere kar\u015f\u0131 \u00f6zel bir sorumluluk y\u00fcklemi\u015ftir. E\u011fer TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131, kentlerin gelecekte bir sava\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcp, kentlerin par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir arada ya\u015fama ortam\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit edip, bu konuda \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yerine getirmiyorsa, i\u015fte o zaman g\u00f6rev ihmali yapm\u0131\u015f olacakt\u0131r. <\/p>\n<p>TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 sorumlulu\u011funun bilincinde, e\u011filmeden ve talan d\u00fczeniyle el s\u0131k\u0131\u015fmadan g\u00f6revini yapmaya devam edecektir. <\/p>\n<p>TMMOB \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&nbsp;\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[353,228],"class_list":{"0":"post-1717","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilgibelge","8":"tag-dunya-sehircilik-gunu-bildirgesi","9":"tag-spo"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}