{"id":17266,"date":"2015-08-26T18:23:35","date_gmt":"2015-08-26T15:23:35","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=17266"},"modified":"2019-01-28T22:07:15","modified_gmt":"2019-01-28T19:07:15","slug":"cevre-muhendisleri-yetersiz-altyapi-projeleri-doga-talani-ve-plansizlik-hopada-felakete-neden-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/cevre-muhendisleri-yetersiz-altyapi-projeleri-doga-talani-ve-plansizlik-hopada-felakete-neden-oldu\/","title":{"rendered":"\u00c7evre M\u00fchendisleri: ‘Yetersiz altyap\u0131 projeleri, do\u011fa talan\u0131 ve plans\u0131zl\u0131k Hopa’da felakete neden oldu’"},"content":{"rendered":"

\u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi, Hopa’da ya\u015fanan felaket \u00fczerine yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klad\u0131: \u201cYetersiz altyap\u0131 projeleri, do\u011fa talan\u0131, dere yataklar\u0131na planlanan kentler ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 afete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 (\u00c7MO) \u0130stanbul \u015eubesi, Hopa’da ya\u015fanan sel felaketi sonras\u0131nda b\u00f6lgede yap\u0131lan g\u00f6zlemleri 26 A\u011fustos’ta \u0130stanbul Artvin Dayan\u0131\u015fmas\u0131 ile birlikte d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131da kamuoyu ile payla\u015ft\u0131. \u00c7MO \u0130stanbul \u015eubesi\u2019nde yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada Hopa\u2019da ya\u015fananlar\u0131n \u2018do\u011fal\u2019 afet olmad\u0131\u011f\u0131, do\u011fay\u0131 tahrip eden, derelerin yataklar\u0131na m\u00fcdahale eden, plans\u0131z ve alt yap\u0131s\u0131z kentler kuran siyasi iktidar\u0131n ya\u015fananlardan birinci dereceden sorumlu oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n

\u00c7MO’nun a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yle;<\/p>\n

Do\u011fu Karadeniz Ya\u011f\u0131\u015f \u00d6zellikleri ve Sel Riski<\/p>\n

Do\u011fu Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 Hopa ba\u015fta olmak \u00fczere her y\u0131l etkili ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ve bu etkili ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 takiben sellerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir b\u00f6lgedir. \u0130klim \u00f6zelli\u011fi olarak nemli ve \u0131l\u0131man bir iklime sahip olan bu k\u0131y\u0131lar b\u00fct\u00fcn y\u0131l boyunca ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. B\u00f6lgedeki akarsular genellikle k\u0131sa boyludur, yama\u00e7lar diktir ve vadi tabanlar\u0131 dard\u0131r. \u015eiddetli sa\u011fanak ya\u011f\u0131\u015flardan sonra y\u00fczeysel ak\u0131\u015fa ge\u00e7en sular h\u0131zla vadi tabanlar\u0131na toplan\u0131r ve ani su bask\u0131nlar\u0131na sebep olur.<\/p>\n

Yaz aylar\u0131nda b\u00f6lgedeki ya\u011f\u0131\u015flar artar. A\u011fustos ay\u0131 b\u00f6lgede uzun s\u00fcreli ve sa\u011fanak \u015feklindeki ya\u011f\u0131\u015flarla bilinir ve “\u00c7\u00fcr\u00fck Ay\u0131” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. G\u00fcnlerce devam eden \u015fiddetli ya\u011fmurlar zeminin ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn su tutma kapasitesinin a\u015f\u0131lmas\u0131na sebep olur. Yere d\u00fc\u015fen ya\u011fmur taneleri zemine tututanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fczeysel ak\u0131\u015fa ge\u00e7er ve seller meydana gelir. Zeminin suya doygun olmas\u0131, yama\u00e7lar\u0131n e\u011fimli olmas\u0131 bu sellerle birlikte heyelan olaylar\u0131n\u0131 da tetikler.<\/p>\n

24 A\u011fustos tarihinde Hopa\u2018da metre kareye 24 saat i\u00e7erisinde 221 kg ya\u011fmur d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ta\u015fk\u0131n riski \u00e7ok y\u00fcksek olan bu ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 5-10 y\u0131ll\u0131k aral\u0131klarla tekrarlanmaktad\u0131r. B\u00f6lgedeki ya\u011f\u0131\u015f de\u011ferlerinin y\u00fcksek, arazinin e\u011fimli, topra\u011f\u0131n doygun ve buharla\u015fman\u0131n az olmas\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ak\u0131\u015fa ge\u00e7me oran\u0131n\u0131 %90-95 gibi y\u00fcksek bir de\u011fere ula\u015ft\u0131rabilmektedir.<\/p>\n

\u0130klimi ve co\u011frafi yap\u0131s\u0131 gere\u011fi \u015fiddetli ya\u011fmur ve sellere maruz kalma oran\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek olan y\u00f6rede k\u0131sa s\u00fcrede bu denli b\u00fcy\u00fck bir ya\u011f\u0131\u015f\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemli hasarlara ve can kay\u0131plar\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Altyap\u0131 Olmadan Yerle\u015fim Olmaz<\/p>\n

Do\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesindeki k\u0131rsal yerle\u015fimle bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7o\u011fu b\u00f6lgenin yeterli alt yap\u0131 \u015febekesine sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Konutlar\u0131n at\u0131k sular\u0131n\u0131n fosseptik \u00e7ukurlar\u0131na bo\u015falt\u0131l\u0131yor olmas\u0131, konutlar\u0131n \u00e7evresindeki zeminin devaml\u0131 olarak suya doygun olmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Doygun zeminin i\u00e7ine alamad\u0131\u011f\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar da ta\u015fk\u0131nlar \u015feklinde b\u00f6lgedeki konutlar\u0131n zarar g\u00f6rmesine yol a\u00e7makta, bir\u00e7ok konut bu gibi ta\u015fk\u0131nlarda kullan\u0131lamaz hale gelebilmektedir.<\/p>\n

Hopa\u2018da dere ta\u015fk\u0131n alanlar\u0131nda bulunan yerle\u015fim b\u00f6lgeleri b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131ndad\u0131r. Dere yataklar\u0131nda, ta\u015fk\u0131n alanlar\u0131nda yap\u0131la\u015fmaya izin vermek; k\u0131y\u0131 kanununu ihlal etti\u011fi gibi, bu ihlalin g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re gelebilecek bir \u2018felakete\u2018 yol a\u00e7mas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Gitti\u011finiz Yol Yol De\u011fildir<\/p>\n

Do\u011fu Karadeniz\u2018deki \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ta\u015fk\u0131nlar\u0131n nedenlerinden biri de usuls\u00fcz ve do\u011fa dengesi g\u00f6zetilmeden yap\u0131lan yollard\u0131r.<\/p>\n

Karadeniz sahil yolu bu yollar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Derelerin ve ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n denizle do\u011frudan bulu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen bu yol, Karadeniz\u2018deki a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde sular alt\u0131nda kalarak \u2018ben bu do\u011faya ait de\u011filim\u2018 itiraf\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Bilim insanlar\u0131n\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re Karadeniz\u2018de 3.5 ile 4.5 milimetre aras\u0131nda y\u00fckselme tespit edilmi\u015ftir. D\u00fcnyada bir\u00e7ok yerde denizlerdeki bu y\u00fckselmeler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek k\u0131y\u0131 kesimlerine kara yolu ve benzeri yap\u0131lar\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 karar\u0131 al\u0131n\u0131rken T\u00fcrkiye\u2018de hala Karadeniz sahil yolu savunulmaktad\u0131r. Deniz sular\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi suyun daha i\u00e7eri girece\u011fini i\u015faret etmekte ve bu durum Karadeniz sahil yolunu daha fazla riskli hale getirmektedir.<\/p>\n

Karadeniz sahil yolunun yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6lgenin i\u00e7 kesimlerindeki k\u00f6y ve yaylalar i\u00e7in a\u00e7\u0131lan ara\u00e7 yollar\u0131 genellikle vadi tabanlar\u0131n\u0131 takip etmektedir. Yollarla birlikte yerle\u015fim yo\u011funlu\u011fu artan ta\u015fk\u0131n yataklar\u0131 da bir risk fakt\u00f6r\u00fc olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r.<\/p>\n

Son olarak “Ye\u015fil Yol” ile g\u00fcndeme gelen Karadeniz\u2018de asfaltlama nedeniyle suyun toprakla ve deniz kenarlar\u0131nda denizle bulu\u015fmas\u0131 engellenmekte Karadeniz adeta bir yapay \u2018afet b\u00f6lgesi\u2018 haline getirilmektedir.<\/p>\n

Dere Bo\u015f De\u011fil Dolu Akar<\/p>\n

“Dereler bo\u015fa akmas\u0131n” denilerek bir \u015fantiye sahas\u0131 haline getirilen Karadeniz derelerinin bo\u015f akmad\u0131\u011f\u0131na, aksine \u00f6n\u00fcne ne gelirse toplayarak dopdolu akt\u0131\u011f\u0131na Hopa\u2018da ya\u015fanan sel olay\u0131yla birlikte bir kez daha \u015fahit olduk.<\/p>\n

DS\u0130\u2018nin verilerine g\u00f6re Artvin b\u00f6lgesinde 15 adet baraj ve 166 adet Nehir tipi HES yap\u0131m\u0131 planlanmaktad\u0131r. HES yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda su alma yap\u0131lar\u0131 (reg\u00fclat\u00f6rler); nehir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmakta, habitat b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7makta ve in\u015faat s\u0131ras\u0131nda in\u015faat alan\u0131nda toprak y\u00fczeyi s\u0131yr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in arazilerde b\u00fcy\u00fck tahribatlar olu\u015fmakta, arazi erozyona maruz kalmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ak\u0131m h\u0131z\u0131 ve debilerdeki de\u011fi\u015fimler de sucul sistemi etkilemektedirler. Yine HES projeleri alanlar\u0131nda orman tahribat\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak da taban suyu ve yeralt\u0131 su seviyelerinde de de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu durum ise b\u00f6lgenin jeolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmaktad\u0131r.<\/p>\n

HES in\u015faatlar\u0131n\u0131n ekolojiye bir di\u011fer olumsuz etkisi ise yama\u00e7lar\u0131n do\u011fal dengesini bozarak yama\u00e7lardaki bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc tahrip etmesi ve bu yolla toprak erezyonunu art\u0131rmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Dere yataklar\u0131n\u0131n kenarlar\u0131nda olu\u015fan sucul bitkiler fazlas\u0131yla ekolojik \u00f6neme sahiptirler. Bu bitkiler; ta\u015fk\u0131nlar\u0131n \u00f6nlenmesinde, \u00e7evre tar\u0131m alanlar\u0131ndan gelen pestisit y\u00fcklerinin tutulmas\u0131nda, \u015fev a\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde, y\u00fcksek oranda karbon depolayarak k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 azaltmada, y\u00fczeysel ak\u0131\u015fla gelen sedimentlerin depolanmas\u0131nda rol oynarlar.<\/p>\n

Kapitalist t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn enerji h\u0131rs\u0131n\u0131 Karadeniz sular\u0131n\u0131n dengesini bozarak ortaya koymas\u0131 da ya\u015fanan sel felaketinin ba\u015fl\u0131ca etkenlerinden biridir.<\/p>\n

Do\u011fal Afet De\u011fil Yapay Afet<\/p>\n

Bir do\u011fa olay\u0131n\u0131 afete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek do\u011fal de\u011fil yapay bir olgudur. Co\u011frafyas\u0131 ve iklimiyle do\u011fal risklerini bildi\u011fimiz Do\u011fu Karadeniz\u2018in b\u00f6ylesine bir \u2018felakete\u2018 u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131 “takdir-i ilahi” de\u011fil, “kader” de\u011fil, “f\u0131trat” de\u011fil bir y\u00f6netememe problemidir. B\u00f6lgenin afet risklerinin \u00f6nceden belirlenmesi ve b\u00f6lgeye yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bu riskler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak yap\u0131lmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n

Hopa\u2018ya Karadeniz sahil yolundan ula\u015famayan AFAD ekipleri, sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen DS\u0130, Karadeniz\u2018i bir rant sahas\u0131 haline getiren AKP h\u00fck\u00fcmeti bir T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u011fi olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Bir afet b\u00f6lgesine yard\u0131m ekiplerinden \u00f6nce \u00e7evik kuvvet ekiplerini g\u00f6nderen devlet yetkilileri afet y\u00f6netme konusunda ne kadar samimi ve ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 bir kez daha kan\u0131tlam\u0131\u015flard\u0131r(!). Ayn\u0131 anda \u00c7aml\u0131hem\u015fin yaylar\u0131na yol yap\u0131m dozerini korumak i\u00e7in y\u0131\u011fd\u0131klar\u0131 jandarma ekipleriyle de do\u011faya ra\u011fmen i\u015f yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi anlad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedirler(!).<\/p>\n

Topo\u011frafik \u00f6zellikleri dikkate al\u0131nmadan, ekolojik etkiler saptanmadan, do\u011fal denge bozularak yap\u0131lan her \u00e7al\u0131\u015fma Karadeniz\u2018de oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2018nin her yerinde bir felaket olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n

Bilimsellikten uzak ve halk yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen her y\u00f6netim \u015fekli de bu felaketlerin sorumlusu olarak tarihe not d\u00fc\u015f\u00fclecektir.<\/p>\n

Uyar\u0131yoruz!<\/p>\n

Karadeniz\u2018deki rant projelerinden derhal vazge\u00e7ilmelidir. Dere yataklar\u0131 ve k\u0131y\u0131larda imara izin verilmemelidir. Karadeniz do\u011fas\u0131na \u2018ra\u011fmen\u2018 yap\u0131lmas\u0131 planlanan yol projeleri iptal edilmelidir.<\/p>\n

Akarsu yataklar\u0131 d\u00fczg\u00fcn bir ak\u0131\u015f i\u00e7in d\u00fczenlenmelidir. B\u00f6lgenin afet risk analizi olu\u015fturulmal\u0131, gerekli b\u00f6lgelere ta\u015fk\u0131n uyar\u0131 sistemleri kurulmal\u0131d\u0131r. Karadeniz ekolojisini bozacak, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc tahribat\u0131 yaratacak, su dengesiyle oynayacak baraj ve santral yap\u0131mlar\u0131 durdurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Do\u011fal de\u011fil yapay bir felaket olan Hopa\u2018daki sel olay\u0131nda ya\u015fanan can ve mal kay\u0131plar\u0131 i\u00e7in sorumlular hesap vermeli, Hopa\u2018da daha fazla can ve mal kayb\u0131 ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in ivedilikle hareket edilmelidir.<\/p>\n

Hopa halk\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm halk\u0131m\u0131za ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7mi\u015f olsun dileklerimizi iletiyor, Hopa ile dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisinde olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildiriyoruz.<\/p>\n

TMMOB \u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi<\/p><\/blockquote>\n

politeknik.org.tr<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi, Hopa’da ya\u015fanan felaket \u00fczerine yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4703],"tags":[1219,164],"class_list":{"0":"post-17266","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga","8":"tag-hopa","9":"tag-sel"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17266"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17266\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}