TOK\u0130, 1984 y\u0131l\u0131nda “ihtiya\u00e7 sahibi ve alt gelir grubu vatanda\u015flara ula\u015farak kira \u00f6der gibi uzun vadelerde ev sahibi olabilmesi” amac\u0131yla kurulmu\u015f bir kamu kurumudur. Fakat 2000\u2018li y\u0131llar itibariyle TOK\u0130\u2018nin i\u015flevi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve l\u00fcks konut yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ile \u00f6zel sermayeli bir \u015firket gibi i\u015fletilmesiyle tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
2008 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 5793 say\u0131l\u0131 kanunla TOK\u0130\u2018deki bu de\u011fi\u015fim yap\u0131sal \u00f6zellikler kazanmaya devam etmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te TOK\u0130, kamu arazilerini ve kaynaklar\u0131n\u0131 sosyal konutlar yapmak yerine kar getirecek alanlara al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, i\u015f merkezleri yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu yasayla TOK\u0130 geni\u015f imar yetkileriyle donat\u0131lm\u0131\u015f ve aradan ge\u00e7en s\u00fcrede bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 projeye imza at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Bu yasan\u0131n TOK\u0130\u2018nin yetkilerini anayasaya ayk\u0131r\u0131 olarak artt\u0131rma ve kamuya ait ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131n yerli ve yabanc\u0131 sermayeye sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ma amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f ve yasan\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 durmu\u015ftuk. Bug\u00fcnlerde ise TOK\u0130\u2018nin yetki ve sorumluluklar\u0131n\u0131n daha da artt\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu. TBMM\u2018deki komisyonlarda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmekte olan “Arsa \u00dcretimi ve De\u011ferlendirilmesi Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Yasa Tasar\u0131s\u0131” ile TOK\u0130\u2018ye geni\u015f yetkiler verilmektedir.<\/p>\n
TOK\u0130\u2018nin yetkileri yeniden art\u0131r\u0131l\u0131yor !<\/p>\n
Kanun tasar\u0131s\u0131ndaki maddeler incelendi\u011finde ilk olarak; “Hazineye ait arsalar ve araziler ve Hazine ad\u0131na tescil edilecek arsa ve arazilerin m\u00fclkiyeti” ibaresinin “Hazineye ait ta\u015f\u0131nmazlar ve Hazine ad\u0131na tescil edilecek ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n m\u00fclkiyeti” \u015feklinde de\u011fi\u015ftirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu d\u00fczenlemeyle birlikte Hazineden Toplu Konut \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2018na “bedelsiz” devredilen arsa ve arazilerin varsa \u00fczerinde bulunan t\u00fcm yap\u0131 ve tesisleri de sorunsuz olarak sat\u0131labilecektir. <\/p>\n
Ayr\u0131cal\u0131k isteniyor!<\/p>\n
Tasar\u0131daki di\u011fer bir d\u00fczenleme ise vergi muafiyetiyle ilgilidir. TOK\u0130, Vergi Kanunu uyar\u0131nca Arazi Vergisinden daimi olarak muaf olmak istemektedir. Bu \u015fekildeki bir d\u00fczenleme ile, vergiden daimi muafiyete sahip olan mezarl\u0131klarla ayn\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnecek kadar ileri gitmektedir. <\/p>\n
TOK\u0130\u2018nin konutlar\u0131 hangi arsalar\u0131n \u00fczerinde in\u015faa etti\u011fini sorgulamak gerekir. TOK\u0130, bu i\u015f i\u00e7in Hazine arazilerini kullan\u0131yor ve bu alanlar\u0131n i\u00e7inde do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131z; mera alanlar\u0131m\u0131z, orman alanlar\u0131m\u0131z da var. Ama bu yetki de yetersiz gelmi\u015f olacak ki bir de arazi vergisinden muafiyet talep ediliyor. <\/p>\n
Burada hat\u0131rlatmak gerekir ki orman ve mera alanlar\u0131 su rejiminin n\u00fcveleridir. Topraklar\u0131m\u0131z\u0131n, do\u011fal, tarihi, k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131m\u0131z\u0131n ticari birer meta haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olmayan bir s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131 ve ya\u015fan\u0131labilir kentlerin, k\u0131rlar\u0131n yitip gitmesi anlam\u0131na gelmektedir. Ve TOK\u0130\u2018ye vergi muafiyeti gelirse kamu arazilerinin yok edilmesinin \u00f6n\u00fc al\u0131namayacak, aksine s\u00fcre\u00e7 daha da h\u0131zlanacakt\u0131r.<\/p>\n
Borcu \u00fcstlenmiyor!<\/p>\n
2001 y\u0131l\u0131nda Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile tasfiye halindeki T\u00fcrkiye Emlak Bankas\u0131\u2018n\u0131n varl\u0131klar\u0131 TOK\u0130\u2018ye devredilmi\u015ftir. Bu kapsamda Emlak Bankas\u0131\u2018n\u0131n 7.852 konutu TOK\u0130\u2018ye devrolmu\u015ftur. Yap\u0131lacak bu d\u00fczenlemeyle, devral\u0131nan varl\u0131klar ve bu varl\u0131klara dair devirden \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f akitlerle ilgili y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden TOK\u0130 sorumlu tutulmas\u0131n deniyor. Bu d\u00fczenlemenin anayasaya ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Emlak Bankas\u0131\u2018n\u0131n t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ticari gayrimenkullerini, hisse paylar\u0131n\u0131 devralan TOK\u0130, kurumun bor\u00e7lar\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmiyor. <\/p>\n
Bug\u00fcn TOK\u0130 art\u0131k kurulu\u015f amac\u0131 olan kamu yarar\u0131 ilkesi do\u011frultusunda dar gelirli vatanda\u015flara ucuz ve kaliteli konut \u00fcretmek i\u015flevinden uzakla\u015fm\u0131\u015f, kamusal araziler \u00fczerinden rant elde etmekte ta\u015feron olarak konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
TOK\u0130 son olarak, kamuoyunda b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara neden olan ve \u0130stanbul\u2018un Bak\u0131rk\u00f6y \u0130l\u00e7esi Atak\u00f6y sahilinde bulunan arsalar\u0131 yeniden sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131. Mahkemenin y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma karar\u0131 nedeniyle ihalesi son anda durdurulan 4 arsan\u0131n sat\u0131\u015f ve kiralanmas\u0131n\u0131n da i\u00e7inde oldu\u011fu toplam 12 arsayla ilgili ihale 9 Aral\u0131k 2009 tarihinde yap\u0131lacakt\u0131r. Sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan arsalar\u0131n toplam y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 192 548,22 m2, muhammen bedeli ise 768 128,441 TL olarak sunulmu\u015ftur. Kiralanacak arsa ise 59 799,89 m2 olup 6 000 000 TL den 49 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na kiraya verilecektir. Bu sat\u0131\u015flar, “TOK\u0130 bo\u015falan kasas\u0131n\u0131 m\u0131 dolduruyor?” sorusunu ak\u0131llara getirmektedir.<\/p>\n
Bu kanun tasar\u0131s\u0131yla TOK\u0130 b\u00fcy\u00fcmeye ve yetkilerle donat\u0131lmaya devam ediyor. Kamu alanlar\u0131n\u0131n yok edilmesine me\u015fruiyet kazand\u0131ran “yoksullara konut” balonunun s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi s\u00fcrecinde konuyla ilgili t\u00fcm meslek disiplinlerinin bu d\u00fczenlemelere kar\u015f\u0131 durman\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekmektedir. <\/p>\n
\u0130mar planlama \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir s\u00fcre\u00e7tir<\/p>\n
S\u00f6z konusu yasa tasar\u0131s\u0131ndaki bir ba\u015fka d\u00fczenleme B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunuyla ilgilidir. D\u00fczenlemenin 5\u2018inci maddesiyle; Finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fimini sa\u011flamak \u00fczere, Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu\u2018nun uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmak kayd\u0131yla, aralar\u0131ndaki mesafe bir kilometreyi ge\u00e7meyen ve toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc en az 250.000 metrekare olan parsellerden veya en az bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki tek parselden olu\u015facak \u015fekilde finans alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek ve bu alanlarda her t\u00fcr \u00f6l\u00e7ekteki imar planlar\u0131n\u0131, parselasyon planlar\u0131n\u0131 ve her t\u00fcr \u00f6l\u00e7ekteki imar uygulamas\u0131n\u0131, ruhsatland\u0131rma ve denetleme yetkisi B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyelerine verilmektedir. <\/p>\n
\u0130mar planlama s\u00fcreci \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli mevzuat\u0131 olan bir s\u00fcre\u00e7tir ve \u00e7ok say\u0131da meslek disiplinini ilgilendirmektedir. Yap\u0131lan d\u00fczenlemede ise 5216 say\u0131l\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu ile 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanununda yer alan il\u00e7e belediyelerinin parselasyon planlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleme ve ruhsatland\u0131rma yetkisi yok edilerek t\u00fcm yetkiler b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerine aktar\u0131lmaktad\u0131r. Planlama s\u00fcrecinde yer almas\u0131 gereken kurum ve kurulu\u015flar ile kent halk\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve benimsendi\u011fi bir d\u00f6nemde mevcuttaki d\u00fczenlemeler ortadan kald\u0131r\u0131larak t\u00fcm yetkilerin tek bir yerde toplanmas\u0131n\u0131n demokratikle\u015fme ile ili\u015fkisi kurulamamaktad\u0131r. <\/p>\n
Yasama yetkisinin, toplum ve kamu y\u00f6n\u00fcnde kullan\u0131lmas\u0131, sermayeye de\u011fil halka kar\u015f\u0131 sorumlu olunmas\u0131 gereklili\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla<\/p>\n
TMMOB HAR\u0130TA VE KADASTRO M\u00dcHEND\u0130SLER\u0130 ODASI<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"TOK\u0130, 1984 y\u0131l\u0131nda “ihtiya\u00e7 sahibi ve alt gelir grubu vatanda\u015flara ula\u015farak kira…\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[379],"class_list":{"0":"post-1775","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"tag-toki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1775"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1775\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}