2-23 Eyl\u00fcl 2007 tarihlerinde TMMOB taraf\u0131ndan \u201cM\u00fchendislik, \u0130stihdam ve \u00dccretlendirme Sempozyumu\u201d d\u00fczenlendi. Sempozyum esas olarak \u00fccretli ve i\u015fsiz m\u00fchendislerin sorunlar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini tart\u0131\u015fmak i\u00e7in yap\u0131ld\u0131. Bu vesileyle ben de bu kesime ili\u015fkin baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n
M\u00fchendis, Mimar ve \u015eehir Planc\u0131lar\u0131n\u0131n (yaz\u0131da k\u0131saca m\u00fchendisler diyece\u011fiz) yakla\u015f\u0131k %80\u2019inin \u00fccretli oldu\u011fu TMMOB \u00e7evrelerinde genel kabul g\u00f6ren ve yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n da destekledi\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. 1998 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 m\u00fchendislerin %6\u2019s\u0131n\u0131n ise i\u015fsiz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ancak bug\u00fcn i\u00e7in TMMOB \u00e7evrelerinde i\u015fsiz m\u00fchendislerin oran\u0131n\u0131n %20 civar\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
\u00dccretli M\u00fchendislerin \u00d6zg\u00fcn Sorunlar\u0131<\/strong><\/p>\n \u00dccretli ve i\u015fsiz m\u00fchendisler de di\u011fer emek\u00e7iler gibi d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler, i\u015fsizlik, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, d\u00fczensiz ve yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma, yasal haklar\u0131n verilmemesi sorunlar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yorlar. M\u00fchendisler bu sorunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra stat\u00fc kayb\u0131, haklar\u0131n\u0131 koruyacak bir \u00f6rg\u00fctlenmenin olmay\u0131\u015f\u0131 gibi ek sorunlar da ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n Stat\u00fc kayb\u0131, \u00fccret ortalamalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesiyle ya\u015fam standard\u0131n\u0131n di\u011fer emek\u00e7ilere yakla\u015fmas\u0131n\u0131, i\u015fyerinde y\u00f6netici pozisyonlar\u0131ndaki gerilemeyi, i\u015fin genel bilgisine sahip olmamay\u0131 i\u00e7eriyor. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerdeki m\u00fchendisin gerek toplumsal ya\u015famdaki, gerekse i\u015fyerindeki durumuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir tatminsizlik olu\u015fuyor. Gen\u00e7 m\u00fchendisler ise me\u015fakkatli e\u011fitim s\u00fcreci sonunda ula\u015fmay\u0131 umduklar\u0131 konumlar\u0131n da giderek zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Durum baz\u0131 gen\u00e7 m\u00fchendislerde \u201ci\u015f\u00e7iler gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, teknisyenlerden geriye d\u00fc\u015f\u00fcyoruz\u201d gibi yak\u0131nmalarla da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buluyor.<\/p>\n Tabii ki mevcut durumda da m\u00fchendislerin s\u0131n\u0131f atlama ihtimali, di\u011fer i\u015f\u00e7ilerden daha y\u00fcksek. Bunu ba\u015far\u0131p sermaye sahibi\/patron m\u00fchendis haline d\u00f6n\u00fc\u015fenleri bu yaz\u0131da kapsamd\u0131\u015f\u0131 tutuyoruz.<\/p>\n \u00dccretli M\u00fchendislerin S\u0131n\u0131fsal Durumu<\/strong><\/p>\n \u00dccretli olarak \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendisler de tek bir s\u0131n\u0131fsal konumda de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n K\u00f6se ve \u00d6nc\u00fc ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda toplam m\u00fchendislerin %27,3\u2019\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 konumundaki m\u00fchendisler, %54,7\u2019sini ise orta s\u0131n\u0131f olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dccretli m\u00fchendislerin %1,6 s\u0131 da y\u00f6netim temelli kapitalist olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmada i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 konumu, genel olarak \u00fcretim s\u00fcrecinde yer alanlar ile k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerde \u00fcretim ve koordinasyon ile ger\u00e7ekle\u015fme s\u00fcrecinde yer alanlar \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor. Orta s\u0131n\u0131f konumu ise farkl\u0131 i\u015fletme b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r ayr\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131p y\u00f6netici konumunda olanlar, b\u00fcy\u00fck i\u015fletmelerde \u00fcretim ve koordinasyon ile ger\u00e7ekle\u015fmede yer alanlar, kamuda y\u00f6neticiler ile \u00fcretim, koordinasyonda yer alanlar \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n Bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma ve oranlar ayn\u0131 zamanda m\u00fchendislerin hayata bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nesnel temellerini de yans\u0131tmaktad\u0131r. M\u00fchendislerin ya\u015fama bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyen bir fakt\u00f6r de \u00fcniversite e\u011fitimi alm\u0131\u015f olmalar\u0131 ve bilgiye ula\u015fma olanaklar\u0131n\u0131n daha fazla olmas\u0131 temelinde ayd\u0131n karakteridir.<\/p>\n M\u00fchendislerin i\u015f\u00e7ile\u015fmesi giderek artmakla birlikte i\u015fyerinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bulunduklar\u0131 y\u00f6netici konumlar\u0131, i\u015f\u00e7i-m\u00fchendis ili\u015fkilerini etkilemektedir.<\/p>\n \u00dccretli M\u00fchendisler ve Sendikalar<\/strong><\/p>\n 98 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendislerin sendikala\u015fma oran\u0131 %0,5 (binde be\u015f), kamuda \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendislerin ise %25,7\u2019dir. Yine \u00fccretli mimar ve m\u00fchendislerin %60,6\u2019s\u0131 \u201cm\u00fchendis-mimarlar i\u00e7in di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sendika olmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesini ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n \u00c7o\u011fu zaman san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi m\u00fchendislerin sendika \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131 engelleyen bir yasal d\u00fczenleme yoktur. Sendikalar Yasas\u0131 i\u015fveren vekili olarak \u201ci\u015fyerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc sevk ve idareye yetkili olan\u201d ki\u015fileri tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ancak ortada ba\u015fka engeller vard\u0131r. En ba\u015fta sendikalar\u0131n m\u00fchendisleri \u00f6rg\u00fctlemeyi \u00f6n\u00fcne hedef olarak koymamas\u0131, T\u0130S\u2019lerde m\u00fchendislerin \u201ckapsamd\u0131\u015f\u0131\u201d say\u0131lmas\u0131, m\u00fchendislerin i\u015f\u00e7ile\u015ftiklerinde dahi di\u011fer i\u015f\u00e7ilerin amiri pozisyonunda olmalar\u0131 ve k\u0131smi ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan gerilimler, m\u00fchendislerin ve i\u015f\u00e7ilerin kafas\u0131ndaki duvarlar ger\u00e7ek hayattaki engellerdir. Bizim tart\u0131\u015fmam\u0131z gereken, bizim bu engelleri ne kadar a\u015fabilece\u011fimiz ve nas\u0131l a\u015faca\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn TMMOB ve ba\u011fl\u0131 odalarda bile m\u00fchendisler sendikas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda sendika \u00fcyesi olma giri\u015fimleri i\u015ften \u00e7\u0131karmalarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Odalarda \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fchendis olmayan i\u015f\u00e7iler genel olarak sendikal\u0131d\u0131r. Ancak Toplu \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmelerinin kapsam maddesi \u201c\u0130\u015fveren\u2019e \u00fcye olan personel hari\u00e7\u201d diyerek m\u00fchendisleri d\u0131\u015fta tutmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Makina M\u00fchendisleri Odas\u0131\u2019nda m\u00fchendisler, proje onay\u0131, LPG kontrol\u00fc, periyodik kontroller gibi i\u015fleri yapt\u0131klar\u0131 halde \u201ci\u015fveren vekili\u201d say\u0131larak kapsamd\u0131\u015f\u0131 tutulmaktad\u0131r. Odalar\u0131n mevcut demokrat yap\u0131s\u0131ndan hareketle m\u00fchendisler de genellikle sendikala\u015fmaya ihtiya\u00e7 duymamaktad\u0131rlar. Ancak b\u00f6ylesi bir ayr\u0131m T\u0130S\u2019li personel\/T\u0130S\u2019li olmayan personel gerilimi yaratmaktad\u0131r. \u00d6te yandan genel olarak varolan \u201cm\u00fchendisler sendika \u00fcyesi olmazlar\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 oda uygulamas\u0131yla da desteklenmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n Kamuda \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendisler i\u00e7inde sendikala\u015fma oran\u0131 daha y\u00fcksektir. TMMOB belgelerine de bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda m\u00fchendis-sendika ba\u011f\u0131n\u0131n esas olarak kamuda \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendisler \u00fczerinden kuruldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. M\u00fchendislik, \u0130stihdam ve \u00dccretlendirme Sempozyumu\u2019nun \u201cTMMOB ve Sendikalar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 oturumunda sendikal alandan tek konu\u015fmac\u0131 KESK\u2019ten gelmi\u015ftir. 8 Ekim 2005\u2019te yap\u0131lan \u201cTMMOB Mitingi\u201d i\u00e7in haz\u0131rlanan TMMOB Y\u00f6netim Kurulu imzal\u0131 bildiride sendikal \u00f6rg\u00fctlenme ile ilgili tek madde \u201ctoplu g\u00f6r\u00fc\u015fme masalar\u0131n\u0131n toplu s\u00f6zle\u015fme masalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in\u201d \u015feklinde yeralmaktad\u0131r. 14 Ekim 2006\u2019da yap\u0131lan mitingin duyurular\u0131nda ise \u201cb\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlara grevli, toplu s\u00f6zle\u015fmeli sendikala\u015fma hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in\u201d denilerek daha geni\u015fletilmekle birlikte, yasal olarak bu hakka sahip olanlar\u0131n bu hakk\u0131 nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131 konu d\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n M\u00fchendislerin sendikala\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerin a\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in TMMOB \u00e7al\u0131\u015fma yapmal\u0131d\u0131r. Sendikalarla (sadece kamu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 sendikalar\u0131 ile de\u011fil) kurulacak ili\u015fkilerle (\u00f6zellikle m\u00fchendislerin yo\u011fun olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 metal, enerji, in\u015faat, belediye hizmetleri vb.) konunun s\u00fcrekli g\u00fcndemde tutulmas\u0131, T\u0130S\u2019lerdeki \u201ckapsamd\u0131\u015f\u0131\u201d uygulamas\u0131na son verilmesi, sendikalar\u0131n m\u00fchendisleri kazanacak politika \u00fcretmeye y\u00f6nlendirilmesi, di\u011fer i\u015f\u00e7ilerle m\u00fchendislerin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karan g\u00fcndemlerle (i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u015f g\u00fcvenli\u011fi, fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretleri, i\u015fg\u00fcvencesi, esnek \u00fcretime kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vb.) etkinlikler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n TMMOB\u2019un Do\u011frudan G\u00f6revleri<\/strong><\/p>\n M\u00fchendisler bilimsel e\u011fitim alm\u0131\u015f bir meslek \u00fcyeleri olarak ve projeci, teknik uygulama sorumlusu, g\u00f6zet\u00e7i, y\u00f6netici, denet\u00e7i vb. konumlarda bulunduklar\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan i\u015flerin do\u011faya, halka ve i\u015f\u00e7ilere zarar vermeyecek \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131nda sorumluluk sahibi olarak davranmak durumundad\u0131r. Sermaye, m\u00fchendisi \u201ckar maksimizasyonu\u201d hedefine uygun olarak istihdam etme e\u011filimindedir. Onun kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fchendis ise ki\u015fisel gereksinimlerini kar\u015f\u0131lama, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma kayg\u0131s\u0131yla olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. M\u00fchendis \u00e7eli\u015fik bir durumdad\u0131r. Asl\u0131nda ayn\u0131 \u00e7eli\u015fki i\u015f\u00e7ilerin tamam\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u0130\u015f\u00e7iler genel olarak yapt\u0131klar\u0131 \u00fcretimle kendi \u00fczerlerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131 kuvvetlendirir. \u0130\u015f\u00e7inin anl\u0131k (ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme) ihtiyac\u0131 ile uzun vadeli (\u00fccretli k\u00f6lelikten kurtulma, devrim) ihtiyac\u0131 \u00e7eli\u015fki i\u00e7indedir. Ancak bu \u00e7eli\u015fki m\u00fchendis i\u00e7in daha fazlad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukarda bahsedildi\u011fi gibi m\u00fchendis, hem yap\u0131lan i\u015flerde belli yetkilere sahiptir; hem de yap\u0131lan i\u015fin (g\u00fcvenliksiz \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7evre kirleticileri, uygun olmayan binalar vb.) olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bilmektedir. Bilgi sorumluluk y\u00fckler. M\u00fchendisin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7eli\u015fki bireylerin \u201cetik, ahlak\u201d gibi kayg\u0131larla a\u015fabilece\u011fi bir \u00e7eli\u015fki de\u011fildir. Ancak \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k tek ba\u015f\u0131nayken de do\u011frulardan yana olabilecektir. Bu nedenle m\u00fchendislere \u00f6rg\u00fctleri sahip \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Mevcut sendikas\u0131zl\u0131k durumu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bug\u00fcn m\u00fchendislere sahip \u00e7\u0131kabilecek kurum olarak TMMOB ve ba\u011fl\u0131 odalar g\u00f6r\u00fcnmektedir. TMMOB b\u00fcnyesinde, mesleki ahlaka sahip \u00e7\u0131karak i\u015f\u00e7i, halk ve \u00e7evre yarar\u0131na m\u00fcdahalede bulundu\u011fu i\u00e7in bask\u0131ya maruz kalan m\u00fchendislere sahip \u00e7\u0131kacak \u00f6rg\u00fctlenmeler, \u201cDayan\u0131\u015fma Fonu\u201d ve uygun bir Hukuk Birimi olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Sermaye sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu bir d\u00f6nemde ya\u015f\u0131yoruz ve i\u015f\u00e7ilerin \u00fccretleri, di\u011fer emek\u00e7i kesimlerin gelirleri, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011findeki en d\u00fc\u015f\u00fck standarda do\u011fru bast\u0131r\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylesi bir d\u00f6nemde k\u0131smi kazan\u0131mlar\u0131n kal\u0131c\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilerek, ama bundan dolay\u0131 sermayenin kar h\u0131rs\u0131n\u0131 frenleme \u00e7abas\u0131n\u0131 ertelemeden, m\u00fccadele etmeliyiz. K\u0131smi \u00e7abalar\u0131m\u0131z d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde olu\u015facak olan genel bir direni\u015fin de par\u00e7alar\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Bu \u00e7er\u00e7evede TMMOB \u00fccretli m\u00fchendisler i\u00e7in bir asgari \u00fccret belirlemeli ve bunu uygulamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7lerini seferber etmelidir. Ancak bu \u00e7aba sadece m\u00fchendisler i\u00e7in insanca ya\u015fam talep ederek y\u00fcr\u00fct\u00fclemez; genel asgari \u00fccretin i\u015f\u00e7ilerin aileleriyle birlikte insanca ya\u015fayabilece\u011fi bir d\u00fczeye y\u00fckseltilmesinden kopuk olarak ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 yoktur. Bundan dolay\u0131 TMMOB ve odalar, sendikalar ve ilerici halk \u00f6rg\u00fctleriyle birlikte do\u011frudan kendi sorunu olarak asgari \u00fccret m\u00fccadelesinde yeralmal\u0131 ve kendi alan\u0131nda da m\u00fchendisler i\u00e7in asgari \u00fccreti belirleyerek uygulamaya koymal\u0131d\u0131r. M\u00fchendis asgari \u00fccreti olarak da 4 ki\u015filik ailenin yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n belli bir miktar \u00fcst\u00fc (bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda 2 000 ytl civar\u0131) belirlenmelidir. Genel asgari \u00fccret \u00f6nermesinden farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n nedenleri m\u00fchendisli\u011fin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fartlarda olduk\u00e7a zorlu (ekonomik olarak da zorlu) bir e\u011fitim s\u00fcreci sonras\u0131nda kazan\u0131labilir olmas\u0131, bilgiye dayal\u0131 bir meslek olarak kendini yenileme ihtiyac\u0131 bulunmas\u0131 ve bu ihtiyac\u0131n gerektirdi\u011fi harcamalar, m\u00fchendisin \u00fcretim s\u00fcrecinde art\u0131-de\u011fere katk\u0131s\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek olmas\u0131 \u015feklinde \u00f6zetlenebilir.<\/p>\n Bug\u00fcn m\u00fchendislik alan\u0131nda \u201cdiploma kulland\u0131rma\u201d vb. uygulamalar\u0131n belli bir yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu bilinmektedir. Odalar bir yandan m\u00fchendislerin ge\u00e7inebilmek i\u00e7in kalitesiz, niteliksiz, g\u00f6stermelik i\u015flere ba\u015fvurmak zorunda kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 g\u00f6rev olarak g\u00f6rmeli, \u00f6te yandan bu t\u00fcr uygulamalara kar\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131m uygulamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yine i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131lan \u201cyetkin\/uzman m\u00fchendislik\u201d konusu \u00fccretli m\u00fchendisler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsald\u0131r. Yetkin m\u00fchendislik savunusu \u201cm\u00fchendisli\u011fin kritik bir meslek oldu\u011fu, yap\u0131lan hatalar\u0131n \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 olabildi\u011fi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k bilginin h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fi, yenilenmesi gerekti\u011fi ve meslek i\u00e7i e\u011fitimin piyasa ya da devlete b\u0131rak\u0131lmay\u0131p odalarca y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fi\u201d arg\u00fcmanlar\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6ncelikle m\u00fchendislik kusurlar\u0131n\u0131n ana nedeninin, bu i\u015fi yapanlar\u0131n i\u015fi bilmemesi de\u011fil sermayenin kar h\u0131rs\u0131 oldu\u011funu s\u00fcrekli hat\u0131rlamak ve hat\u0131rlatmak gerekiyor. Kapitalist, genel olarak yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bilmektedir: Zehirli varilleri \u00e7ay\u0131rlara g\u00f6men, siyan\u00fcrle alt\u0131n \u00e7\u0131karan, tersaneyi ta\u015feronla\u015ft\u0131ran, grizu biriken oca\u011fa i\u015f\u00e7iyi sokan patronlar ve onlarla i\u015fbirli\u011fi yapan m\u00fchendisler pekala ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmektedirler. \u00d6ncelikle odaklan\u0131lmas\u0131 gereken yer kapitalistin kar h\u0131rs\u0131n\u0131 dizginlemek (m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu anda da kendisini t\u00fcmden tasfiye etmek) sorunudur.<\/p>\n Peki yetersiz e\u011fitim, kendini yenilememe, bilmedi\u011fi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fma gibi sorunlar yok mu?Var. \u00d6zel sorumluluk, uzmanla\u015fma ve birikim isteyen i\u015fler yok mu? Var.<\/p>\n Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde de \u00f6nerilerimizin kamusal haklar ve sorumluluklar temelinde olu\u015fturulmas\u0131 gerekir; kastla\u015fmaya ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn katmerlenmesine yol a\u00e7acak \u015fekilde de\u011fil. Yetkin m\u00fchendislik uygulamalar\u0131 ise bu sorunlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Savunulmas\u0131 gereken, \u00fcniversite e\u011fitiminin niteli\u011finin y\u00fckseltilmesi, uzmanla\u015fman\u0131n zorunlu oldu\u011fu alanlarda mesleki\u00e7i e\u011fitimin \u00fcniversite-oda i\u015fbirli\u011fiyle sa\u011flanmas\u0131, e\u011fitimin kendisinin bir eleme ve engelleme arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesidir.<\/p>\n Bug\u00fcn \u00fclkemizde i\u015f\u00e7iler i\u00e7in haftal\u0131k resmi \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi 45 saat, ger\u00e7ek s\u00fcreler ise daha fazlad\u0131r. M\u00fchendisler ise i\u015fyerinde fazla \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenen bir meslek grubudur. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ise fazla mesai almamakta, di\u011fer i\u015f\u00e7ilere g\u00f6re biraz daha iyi olan \u00fccretlerinin bir t\u00fcr diyetini \u00f6demekte ve i\u015fverenler taraf\u0131ndan be\u011fenilerek konum ve \u00fccret ihsan edilmesini ummakla yetinmektedirler. M\u00fchendislerin de bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu, bilimsel ve teknolojik geli\u015fme s\u00fcrecinin \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi, asl\u0131nda bu s\u00fcrecin emek\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine uygun zemin sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ancak sermaye, do\u011fal olarak, bu zemini kendi yarar\u0131na kullanma e\u011filimindedir. \u00dcretici eme\u011fin verimin artmas\u0131 yedek sanayi ordusunu daim k\u0131larak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturmakta, elde edilen muazzam karlarla istihbarattan, polis ve askere, medyadan, gerici \u00f6rg\u00fctlere ve partilere kadar geni\u015f bir finansman sa\u011flanmakta, kapitalizmin kendisinin s\u00fcrmesinden ba\u015fka bir i\u015flevi olmayan geni\u015f bir asalak hizmet sekt\u00f6r\u00fc (reklam, borsa, finans, strateji geli\u015ftirme kurumlar\u0131 vb.) beslenmekte, geni\u015f bir sefahat\/l\u00fcks t\u00fcketim sekt\u00f6r\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. \u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi m\u00fccadelesi 200 y\u0131ld\u0131r \u00f6nemli bir m\u00fccadele alan\u0131d\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde \u00fccretli m\u00fchendisler ve onlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu TMMOB, t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile birlikte haftada 35 saatlik \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi m\u00fccadelesini y\u00fcr\u00fctmelidir.<\/p>\n D\u00fcnya genelindeki g\u00fcncel s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin ana odaklar\u0131ndan birisi neo-liberal sald\u0131rganl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 kamusal haklar m\u00fccadelesidir. E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, bar\u0131nma, su, enerji, haberle\u015fme, ula\u015f\u0131m haklar\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadeleler emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n direni\u015f mevzilerini ve kimliklerini olu\u015fturmalar\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. M\u00fchendisler bir yandan uygulanan politikalardan etkilenen bir halk kesimi olarak, ama \u00f6te yandan bar\u0131nmadan, enerjiye, haberle\u015fmeden ula\u015f\u0131ma kadar pek \u00e7ok akt\u00fcel m\u00fccadele alan\u0131nda \u00f6nemli i\u015flevleri olan bir meslek grubudur. Sermaye politikalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda olu\u015fturulacak direni\u015f hatt\u0131na mesleki anlamda da katk\u0131 yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n M\u00fchendisler i\u015fyerlerinin organizasyonunda, denetiminde i\u015flevli bir gruptur. \u00dccretli m\u00fchendisler kendilerinin de bir par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131 \u00fcretimin sermaye lehine \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerini sorgulamal\u0131, mesleki konumlar\u0131n\u0131n verdi\u011fi olanaklar\u0131 ve bilgiyi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 m\u00fccadelesinde i\u015flevli hale getirmelidir. \u00dcretim s\u00fcrecinde s\u0131n\u0131f kimli\u011fini par\u00e7alayan ve etkisizle\u015ftiren \u201cToplam kalite y\u00f6netimi, esnek \u00fcretim, \u015firketlerin sosyal sorumlulu\u011fu\u201d gibi uygulamalar\u0131n ger\u00e7ek i\u015flevinin de\u015fifre edilmesi, \u00fcretimin demokratik y\u00f6netimi gibi alanlarda alternatif modeller \u00f6nerilmesi, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7evre ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alanlar\u0131nda \u00f6neriler geli\u015ftirilmesinde yer almal\u0131d\u0131rlar. TMMOB ve ba\u011fl\u0131 odalar da \u00fcretimin kapitalist \u00f6rg\u00fctlenmesini y\u00fccelten ideolojilere ele\u015ftirel yakla\u015fmal\u0131 ve bu alan\u0131 da sermayeyle m\u00fccadelenin \u00f6nemli bir alan\u0131 olarak kavramal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n M\u00fchendisler e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sosyalizm m\u00fccadelesinde temelde iki konumlar\u0131ndan dolay\u0131 yeralmaktad\u0131rlar: \u0130\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kimli\u011fi ve ayd\u0131n kimli\u011fi.<\/p>\n Ayd\u0131n kimli\u011fi do\u011frudan s\u0131n\u0131fsal olmayan bir kimliktir. \u00d6nemli oranda k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva bir karakter bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Ayd\u0131nlar\u0131n geni\u015f ve etkili bir \u015fekilde m\u00fccadelede etkili olmalar\u0131, ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadelesinin y\u00fckselmesine ve kendi s\u0131n\u0131fsal konumlar\u0131n\u0131n onlara yakla\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlar ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finde ancak tekil ve zay\u0131f katk\u0131larda bulunabilirler.<\/p>\n M\u00fchendislerin i\u015f\u00e7ile\u015fme s\u00fcre\u00e7leri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak m\u00fccadelede temel al\u0131nmas\u0131 gereken kimlik s\u0131n\u0131f kimli\u011fidir. M\u00fchendisler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n organik ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde yeralan bir kesim olarak m\u00fccadeleye kat\u0131lmaya \u00e7a\u011fr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7la s\u00fcre\u00e7te \u00fccretli m\u00fchendislerin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n di\u011fer kesimleriyle ortak taleplerini \u00f6n plana \u00e7\u0131kararak s\u0131n\u0131f bilincinin olu\u015fturulmas\u0131 hedeflenmelidir. Gerek \u00fcretim alanlar\u0131ndaki (\u00fccretler, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u015fekillenmesi, s\u00f6z hakk\u0131 vs.), gerekse yeniden \u00fcretim alan\u0131ndaki t\u00fcm sorunlar bu ili\u015fki \u00fczerinden tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. Bu yaz\u0131da b\u00f6yle bir perspektife katk\u0131da bulunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Devrim ve sosyalizm g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle d\u00fcnyaya bakan m\u00fchendisler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 perspektifini TMMOB\u2019da – onun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00fcn\u00fcnde tutarak- hakim konuma getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ertu\u011frul Bilir<\/strong>
\n Makina M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"2-23 Eyl\u00fcl 2007 tarihlerinde TMMOB taraf\u0131ndan \u201cM\u00fchendislik, \u0130stihdam ve \u00dccretlendirme Sempozyumu\u201d d\u00fczenlendi. Sempozyum esas olarak \u00fccretli ve i\u015fsiz m\u00fchendislerin sorunlar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini tart\u0131\u015fmak i\u00e7in yap\u0131ld\u0131. Bu vesileyle ben de bu kesime ili\u015fkin baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi payla\u015fmak istiyorum. \nM\u00fchendis, Mimar ve \u015eehir Planc\u0131lar\u0131n\u0131n (yaz\u0131da k\u0131saca m\u00fchendisler diyece\u011fiz) yakla\u015f\u0131k %80\u2019inin \u00fccretli oldu\u011fu TMMOB \u00e7evrelerinde genel kabul g\u00f6ren ve yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n da destekledi\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. 1998 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 m\u00fchendislerin %6\u2019s\u0131n\u0131n ise i\u015fsiz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ancak bug\u00fcn i\u00e7in TMMOB \u00e7evrelerinde i\u015fsiz m\u00fchendislerin oran\u0131n\u0131n %20 civar\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yayg\u0131nd\u0131r. \n\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4717,2000,1991,2073],"tags":[989],"class_list":{"0":"post-18","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-calisma-yasami","8":"category-dosya","9":"category-yazilar","10":"category-tmmob-ucretli-issiz-muhendis-mimar-ve-sehir-plancilari-kurultayi","11":"tag-ertugrul-bilir"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}