{"id":18850,"date":"2015-11-24T13:26:09","date_gmt":"2015-11-24T11:26:09","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=18850"},"modified":"2019-01-28T20:40:37","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:37","slug":"bana-bir-carpi-atmislar-boyle-x","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bana-bir-carpi-atmislar-boyle-x\/","title":{"rendered":"Bana bir \u00e7arp\u0131 atm\u0131\u015flar, b\u00f6yle X (plazaeylem.org)"},"content":{"rendered":"

\u0130\u015f hayat\u0131nda kara liste uygulamas\u0131 var. Bu i\u015fe \u015fahit olanlar, i\u015finin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu listeyi tutanlar, kara liste uygulamas\u0131n\u0131n ma\u011fduru olanlar bu konuda bilgilerini isimlerini, \u015firketlerini s\u00f6ylemeden iletseler ne g\u00fczel olur. B\u00f6ylelikle insanlar\u0131n bildi\u011fi ama konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bu konuyu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturur, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n keyfi emek pazar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131na y\u00f6nelik tutum geli\u015ftirebiliriz.<\/p>\n

Mevcut durumda bu i\u015fin yayg\u0131n oldu\u011funun ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 edinebiliyoruz. Mesela Kariyer.net\u2019in kendi sayfas\u0131nda bile bu uygulama sanki \u00e7ok normalmi\u015f gibi bir hizmet olarak sunulmu\u015f<\/p>\n

\"beyaz<\/a><\/p>\n

\u0130lk i\u015fe bir fabrikada ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda ba\u015fka fabrikadan gelecek ustay\u0131 al\u0131p almama karar\u0131n\u0131 listeye bakarak karar verdiklerinde kara liste ile ilk defa kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Beyaz yakal\u0131lar i\u00e7in bas\u0131n, finans gibi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 da ortakla\u015ft\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba g\u00f6steren patronlar\u0131n \u015firketlerinde bu uygulama sanki daha yayg\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir firmadan \u00e7\u0131kan ayn\u0131 sekt\u00f6rdeki di\u011ferine gidiyor.<\/p>\n

Patronlar\u0131n ya da temsilcilerinin kendilerinin tuttuklar\u0131 birbirleriyle payla\u015ft\u0131klar\u0131 bu listelerin dola\u015f\u0131m alan\u0131 i\u015fe al\u0131m ajanslar\u0131 ile geni\u015fletildi. Sekt\u00f6r fark etmeden bunun bilgisini tutuyor ve dola\u015f\u0131ma sokuyorlar, insan kaynaklar\u0131 sekt\u00f6r\u00fcndekiler bireysel olarak da birbirleriyle payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Bu listenin neye g\u00f6re olu\u015fturuldu\u011funu tahmin edersiniz; hak aramak, hali haz\u0131rdaki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerine ayk\u0131r\u0131 davranmak, belki de K\u00fcrt olmak. \u015e\u00f6yle diyenleri duyar gibi oluyorum \u201cbelki de k\u00fcfretmi\u015fti, fiziksel \u015fiddet g\u00f6stermi\u015fti vs\u201d. \u015eu kadarl\u0131k i\u015f hayat\u0131mda art\u0131k \u015fundan eminim; t\u00fcm kontrol etme ara\u00e7lar\u0131 itiraz edemeyece\u011finiz \u00f6rnekler g\u00f6sterilerek “sizin”\u00a0\u00fczerinizde kurulur ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 o kadar geni\u015fletilir ki nas\u0131l ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 unutursunuz. Di\u011ferleri zaten adli vaka.<\/p>\n

\u201cKariyer, kara liste\u201d diyerek internette bir arama yapt\u0131r\u0131n (\u0130ngilizcede \u00fczerine daha \u00e7ok konu\u015fulmu\u015f). Ne kadar sudan sebeplerden insanlar\u0131n emek pazar\u0131ndan keyfi olarak at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Siz kendinizi kurmu\u015fsunuz, \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, \u00fcretmi\u015fsiniz, ya\u015fam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, de\u011fmi\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fcz, ge\u00e7iminizi sa\u011flamak, size ba\u011f\u0131ml\u0131 olanlar\u0131 ya\u015fatmak zorundas\u0131n\u0131z, Patronlar ve m\u00fcd\u00fcrleri \u00fczerinize bir \u00e7arp\u0131 koyup sizi \u201cyok\u201d etmi\u015f. Bu nedenle daha k\u00f6t\u00fc ko\u015fullara \u00e7al\u0131\u015fmaya raz\u0131 edilen ka\u00e7 ki\u015fi var acaba?<\/p>\n

Kara listeyle ilgili bildi\u011fimiz kadar\u0131yla yasal bir d\u00fczenleme yok, ama biz \u00e7al\u0131\u015fanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan me\u015fru de\u011fil. \u0130\u015f hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yasal mevzuat olmas\u0131na ra\u011fmen patronlar kendi d\u00fczenlemelerine g\u00f6re i\u015f hayat\u0131n\u0131 kuruyor. S\u00f6zle\u015fmelere yasal olmayan maddeler (yasal olmad\u0131\u011f\u0131 bilindi\u011fi halde) konulmas\u0131 bunlardan biri. Etik kurullar da patron d\u00fczenlemelerinin di\u011fer bir aya\u011f\u0131. \u015eirketlerin etik kodlar\u0131n\u0131 okuyun; asl\u0131nda hi\u00e7 bir\u015fey yapamazs\u0131n\u0131z. \u015eimdiden s\u00f6yleyelim yanl\u0131\u015fl\u0131kla \u015firketlerin etik kurullardan (muhtemelen sadece y\u00f6neticilerin oldu\u011fu) adalet beklemeyin. Misal, kadrolu bir erkek taraf\u0131ndan tacize u\u011frayan ta\u015feron bir kad\u0131nsan\u0131z, kadrolu erke\u011fe hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m uygulanmayabilir, hem de etik kurul karar\u0131yla. Kurallar\u0131 koyan, uygulayan kimse sonucu belirleyen de odur. Yani kurallara bakmadan \u00f6nce kim belirliyor ve uyguluyor ona bakal\u0131m. Patronlar\u0131n i\u015fyeri d\u00fczenlemeleri varken mahkemeye d\u00fc\u015fmeden bazen yasan\u0131n sizi koruyan k\u0131sm\u0131ndan bile habersiz olabiliyorsunuz.<\/p>\n

Esas konuya geleyim; \u015fu anki i\u015fime girmeden \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131m i\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden birinde kara listede oldu\u011fumu \u00f6\u011frendim. B\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fmelerim olumlu ge\u00e7mi\u015fti. Belgeleri haz\u0131rlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m ki son g\u00f6r\u00fc\u015fmede ik\u2019c\u0131 bir \u00f6nceki i\u015fyerimden \u00e7\u0131kar\u0131lmam \u00fczerine dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi -sanki ben bilmiyorum-. \u015eunu da ekledi; e\u011fer bir aday \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerden \u2018sorunlu\u2019 (burada sorun \u00e7al\u0131\u015fandan kaynaklanan bir sorun olarak alg\u0131lan\u0131yor) bir \u015fekilde ayr\u0131lm\u0131\u015fsa yeni is ba\u015fvurular\u0131nda olumsuzluk olarak de\u011ferlendirilir ve CV nin tum yeterliliklerine, deneyim, profesyonel bilgi ve becerilerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n ba\u015fvurun olumsuz de\u011ferlendirilir. Hakk\u0131m\u0131z\u0131 aramak kara listeye al\u0131nmam\u0131z i\u00e7in bir nedenken, \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in, bizi hi\u00e7e sayan bu uygulamaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in peki ne yapabiliriz? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Benim o s\u0131rada halen devam eden yasal s\u00fcrecimin ve bana \u00f6zel olan bu bilgilerin benim bilgim d\u0131\u015f\u0131nda payla\u015f\u0131lmas\u0131 yasal m\u0131d\u0131r? Ayr\u0131ca referans sorgusu ad\u0131yla yap\u0131lan i\u015fin s\u0131n\u0131rlar\u0131 nedir ya da var m\u0131d\u0131r, akl\u0131ma gelen sorulardan biri. \u0130\u015fverenlerin bir nevi \u00f6rg\u00fctlenmesi bir standarda ba\u011flanm\u0131\u015f.<\/p>\n

Benim hakk\u0131m\u0131 aramam yeni ba\u015fvurdu\u011fum yerler icin bir problem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve eski \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015firket benim ad\u0131ma yanl\u0131\u015f ve eksik bilgi veriyor. Dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m \u015firketin verdigi bilgi \u201c3 g\u00fcn i\u015fe devam etmedi\u011fi i\u00e7in i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u201d \u015feklinde. Oysa o s\u0131rada benim a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m ve devam eden bir davam vard\u0131. Ayr\u0131ca dava surecinde lehime bir bilirki\u015fi raporu verildi. Avukat\u0131m durumu i\u015fveren avantaj\u0131 olarak de\u011ferlendirdi ve \u015funu \u00f6nerdi; \u201cdilekce ile ba\u015fvur, referans istendi\u011finde nas\u0131l bir bilgilendirme yapt\u0131klar\u0131n\u0131 iletmelerini iste. Sana bildirilen referans bilgisinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu, devam eden bir dava oldu\u011funu iletip iletmediklerini sor\u201d. Bunu bilgilendirme yasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde isteyebilece\u011fimi de ekledi.<\/p>\n

Bu tarz bir deneyimi olan varsa payla\u015fmas\u0131n\u0131 isterim. Patronlar bilgiyi biriktirip birbirlerine aktar\u0131rken bizim tek ba\u015f\u0131m\u0131za kalmamam\u0131z gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130\u015f hayat\u0131nda kara liste uygulamas\u0131 var. Bu i\u015fe \u015fahit olanlar, i\u015finin bir…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-18850","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18850\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}