{"id":18970,"date":"2015-12-01T14:54:54","date_gmt":"2015-12-01T12:54:54","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=18970"},"modified":"2019-01-28T20:40:32","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:32","slug":"bir-mimardan-digerlerine-arkitera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bir-mimardan-digerlerine-arkitera\/","title":{"rendered":"Bir mimardan di\u011ferlerine – (arkitera.com)"},"content":{"rendered":"

Y\u0131llarca arkada\u015f sohbetlerinde mimar olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ne kadar zor oldu\u011fundan yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k; sonra herkes ayn\u0131 anda konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 da bireysel mutsuzlu\u011fumuz kollektif depresyona d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

G\u00fcnayd\u0131n sevgili meslekta\u015f\u0131m.
\nNas\u0131ls\u0131n?<\/p>\n

Hat\u0131rlar m\u0131s\u0131n d\u00f6rt sene \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131k, sana yine nas\u0131l oldu\u011funu sormu\u015ftum, sen de bana sayfalar dolusu anlatm\u0131\u015ft\u0131n. O zamanlar ben de sinirliydim sen de. Y\u0131llarca arkada\u015f sohbetlerinde mimar olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ne kadar zor oldu\u011fundan yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k; sonra herkes ayn\u0131 anda konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 da bireysel mutsuzlu\u011fumuz kollektif depresyona d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Mimarazzi.com, 3 haftal\u0131\u011f\u0131na da olsa hepimiz i\u00e7in \u00fccretsiz bir deri kapl\u0131 terapist koltu\u011fu i\u015flevi \u00fcstlenmi\u015fti.<\/p>\n

Neden mi bu konuyu tekrar g\u00fcndeme getiriyorum? \u00c7\u00fcnk\u00fc aradan d\u00f6rt sene ge\u00e7ti, ve ben hala sinirliyim.
\nHala \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum; hafta i\u00e7i ofisten \u00e7ok ge\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131yorum, lugat\u0131mda “sabahlamak” diye bir tabir var ve norm haline gelmi\u015f durumda, Cumartesileri, hatta bazen Pazarlar\u0131, \u00e7o\u011funlukla da resmi tatil ve bayramlarda durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00c7ok \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalmam\u0131n nedeninin mesai saatleri i\u00e7erisinde yeterince \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor olmam de\u011fil patronum oldu\u011funu bilmek can\u0131m\u0131 yak\u0131yor: Patronum ya mimari s\u00fcre\u00e7lerden bihaber oldu\u011fundan, ya da zorlu piyasa ko\u015fullar\u0131 nedeniyle m\u00fc\u015fteri taleplerini kabullenmek zorunda hissetti\u011finden olmayacak s\u00fcrelerde benden y\u00fckl\u00fc i\u015fler yeti\u015ftirmemi bekliyor. \u00dc\u00e7 ki\u015filik i\u015fi haftai\u00e7i g\u00fcnd\u00fcz, haftai\u00e7i gece ve haftasonu tam zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak suretiyle \u00fc\u00e7 ayr\u0131 vardiyada yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m zamanlar o kadar da nadir de\u011fil.<\/p>\n

\"mimar\"<\/a>
Cumartesi g\u00fcnleri \u00e7al\u0131\u015fma oranlar\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Soldaki imaj 2011 y\u0131l\u0131nda mimarazzi.com’da, \u00e7e\u015fitli mimarl\u0131k ve in\u015faat ofislerinin anonim mimarlar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan profillerinde yer alan bilgilerin derlenmesinden elde edildi. Sa\u011fdaki imaj ise Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi’nin 2012 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fan Mimarlar Anketi sonu\u00e7lar\u0131ndan derlendi.<\/p>\n

\"mimar<\/a>\"mimar<\/a><\/p>\n

MO Ankara \u015eubesi kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n %36’s\u0131 fazla mesaiye kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f. Mimarazzi yan\u0131tlar\u0131na g\u00f6re olduk\u00e7a iyimser olan bu sonu\u00e7, belki de Oda anketine kat\u0131lanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla Ankara’dan, Mimarazzi’de yer alan ofislerin ise \u00e7o\u011funlukla \u0130stanbul’dan olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Peki beni sinirlendiren bu temponun yaratt\u0131\u011f\u0131 fiziksel yorgunluk mu? De\u011fil. \u0130nanmad\u0131\u011f\u0131m, kalitesiz oldu\u011funu bildi\u011fim halde yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m, itiraz etti\u011fim zaman \u00e7o\u011funlukla profesyonel olmayan tepkilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m projelerin i\u00e7inde bo\u011fuluyor olmam beni sinirlendiren. S\u0131rf hakedi\u015f almak i\u00e7in yeti\u015fmesi gereken teslimde, ortas\u0131nda devasa kolonlar olan yatak odalar\u0131na \u00e7izdi\u011fim yataklar\u0131 0.8 kat\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fclterek bina sahibini, sonras\u0131nda da o evi bir s\u00fcr\u00fc para verip alacak son m\u00fc\u015fteriyi kand\u0131rmak zorunda kalmak. Daha kaliteli mekanlar yaratmak i\u00e7in mimar oldu\u011fuma inan\u0131rken, ger\u00e7ekli\u011fimin “daha fazla, daha b\u00fcy\u00fck, daha h\u0131zl\u0131” olmu\u015f olmas\u0131. Naif bir \u015fekilde sevdi\u011fim, materyalist bir \u015fekilde \u00f6nemsedi\u011fim mesle\u011fimi be\u015f paral\u0131k etmek. Etik mi? Meh. Eti\u011fi senin kemi\u011fi benim, kendini \u00e7ok paralama. Paralar? Paralar patronun can\u0131m karde\u015fim.<\/p>\n

Evet, sinirliyim \u00e7\u00fcnk\u00fc hem inanmad\u0131\u011f\u0131m i\u015fler \u00fcretiyorum, hem de cebimde be\u015f kuru\u015f param yok. D\u00f6rt sene \u00f6ncesine d\u00f6nelim tekrar, \u00e7e\u015fitli mimarl\u0131k ofisleri i\u00e7in yap\u0131lan yorumlardan derlemelerle vaziyeti do\u011frudan g\u00f6relim:
\n“750 TL verip \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7inenemesini anlayamayan patrona sahip ofis”,<\/p>\n

“Maa\u015f\u0131 ge\u00e7tim yemek bile vermeyen yer. Siz a\u00e7 karn\u0131n\u0131za otururken, patronlar\u0131n lattelerini h\u00fcpledi\u011fi mimarl\u0131k b\u00fcrosu”,<\/p>\n

“\u015eayet burada \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verirseniz, mutlaka kenarda 3-4 ayl\u0131k birikmi\u015f paran\u0131z olmas\u0131 gerekir. Lakin en az 3 ay maa\u015f alamama durumuna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak laz\u0131m”,<\/p>\n

“Geciken maa\u015flar\u0131n\u0131zdan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011funuzda bizde 25 y\u0131ld\u0131r b\u00f6yle, senin vaktinde maa\u015f alabilen arkada\u015f\u0131n var m\u0131 ki cevab\u0131n\u0131 alabildi\u011finiz (…) bir yer”,<\/p>\n

“Uzun aylar boyunca maa\u015f\u0131n\u0131z\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kira \u00f6demek zorunda oldu\u011funuzu kibarca s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z bayan sizi tersler, sanki siz ona bor\u00e7luymu\u015fsunuz gibi davran\u0131r ve elinize bir 50 TL s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r”,<\/p>\n

“2000 TL y\u00fcksek maa\u015f muamelesi g\u00f6r\u00fcr. Burada \u00e7al\u0131\u015fan mimarlar \u00e7izdikleri toplu konut projelerinde b\u0131rak\u0131n sat\u0131n almay\u0131 daire bile kiralayamayacak maa\u015flar al\u0131rlar”,<\/p>\n

“Neredeyse asgari \u00fccret civar\u0131ndaki maa\u015f\u0131n\u0131z ne yol paran\u0131za, ne \u00f6\u011fle ak\u015fam yeme\u011fi \u00fccretlerine yeter”<\/p><\/blockquote>\n

Bu c\u00fcmleleri \u00e7ok duyduk, kendi aram\u0131zda \u00e7ok tekrarlad\u0131k, hepsi \u00e7ok kli\u015fe de\u011fil mi? Peki o halde, ne kadar para kazanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 istatistiklerle g\u00f6rmek ister misiniz?<\/p>\n

\"mimar<\/a>
MO Ankara \u015eubesi’nin anketine kat\u0131lan mimarlar\u0131n ayl\u0131k net gelirleri<\/figcaption><\/figure>\n

\"mimar<\/a><\/p>\n

Mimarl\u0131k, 71 kodlu meslek grubuna girmektedir ve meslek grubunun \u00fclke genelindeki ayl\u0131k net geliri 1087 TL olarak verilmi\u015ftir. Yukar\u0131daki grafikte k\u0131rm\u0131z\u0131 ile belirtilmi\u015f barlar, mimarlardan daha d\u00fc\u015f\u00fck gelire sahip olan meslek gruplar\u0131n\u0131 ifade etmektedir. T\u00dc\u0130K \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda verilen ayl\u0131k net gelirin Mimarlar Odas\u0131 anketine g\u00f6re neredeyse yar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, T\u00fcrkiye genelinde bir \u00e7al\u0131\u015fma olmas\u0131ndan ve MO anketinin daha k\u0131s\u0131tl\u0131 bir kesimi kaps\u0131yor olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor olabilir. Fakat \u00e7al\u0131\u015fmada hata pay\u0131 dahi olsa, ayn\u0131 metodolojinin t\u00fcm meslek gruplar\u0131n\u0131n gelirleri i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse yap\u0131lacak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma g\u00f6relilik \u00fczerinden do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, mimarlar\u0131n en az kazanan 4. meslek grubu olmas\u0131 ac\u0131, hem de \u00e7ok ac\u0131 bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

\"mimar<\/a><\/p>\n

T\u00fcrkiye ortalamas\u0131 2472 TL olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir ve MO Ankara \u015eubesi anketinde ortaya \u00e7\u0131kan 2350 TL’lik ortalamaya olduk\u00e7a yak\u0131nd\u0131r. \u00dclkelerin s\u0131ralamas\u0131, \u00fclke baz\u0131ndaki gelir ortalamalar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (G\u00fcney Afrika, \u0130talya, Birle\u015fik Arap Emirlikleri ve \u0130svi\u00e7re’de resmi olarak asgari \u00fccret uygulamas\u0131 bulunmamaktad\u0131r.)<\/p>\n

Bir de unutmamak laz\u0131m, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z maa\u015flara ek olarak, almad\u0131\u011f\u0131n\u0131z sigorta primleri de var. Sigortalar\u0131n\u0131z, piyasan\u0131n informal bir normu olarak, muhtemelen asgari maa\u015f \u00fczerinden yat\u0131yor de\u011fil mi?<\/p>\n

\"mimar<\/a><\/p>\n

Bitti mi? Maalesef. Son darbe de ego sorunlar\u0131 ya\u015fayan patron\/partnerlerden gelsin. Hikayeler \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit ve epey tuhaf: Mimar dahi olmay\u0131p “bana T\u00fcrkiye’nin en \u00fcnl\u00fc mimarlar\u0131 gelip ‘sen en iyi tasar\u0131mc\u0131s\u0131n’ derler, senin benimle \u00e7al\u0131\u015fabilmeyi bir l\u00fctuf olarak g\u00f6rmen laz\u0131m” diyen, pazar g\u00fcn\u00fc ofiste yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ofiste \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n durumunu dahi sormadan “neden hepiniz ko\u015fup gelmiyorsunuz, benim t\u00fcm g\u00f6mleklerim dumandan batm\u0131\u015f, bunun hesab\u0131n\u0131 kim verecek” diye azarlayan, yasal hakk\u0131n olan yemek \u00fccretini \u00f6demeyip, birka\u00e7 kez yemek \u0131smarlad\u0131\u011f\u0131nda ona bor\u00e7lu oldu\u011funu ima eden, evlenmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan seni i\u015fe almak istemeyen, server \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z dosyalar\u0131n kaydedilme saatlerinin takibini yapan, gece ge\u00e7 saatlere kadar \u00e7al\u0131\u015fmana ra\u011fmen sabah 9’da ofiste olmazsan olay \u00e7\u0131karan, tehdit eden, surat asan, trip atan, hakaret eden ve hatta eline ge\u00e7enleri sa\u011fa sola f\u0131rlatarak fiziksel \u015fiddet s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fan… \u00dcstelik seni s\u00f6zle\u015fmesiz, yasal haklar\u0131n\u0131 vermeden, olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen.<\/p>\n

Stockholm sendromu? Belki de. Veya d\u00fcped\u00fcz \u00e7aresizlik.<\/p>\n

Evet, hala sinirliyim. \u0130yi hikayeler duymuyor muyuz? Tabi ki. Ama bu ekstremlikteki k\u00f6t\u00fc hikayeler sonlanana kadar, iyi vakalar bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n odak noktas\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Pekala.
\nTMMOB, 2012 y\u0131l\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu ile yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 istihdam\u0131n ve \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fan mimar, m\u00fchendis ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ad\u0131na kurumlar aras\u0131 bir protokol imzalad\u0131. Bu protokol do\u011frultusunda TMMOB her y\u0131l ilgili disiplinlere ili\u015fkin asgari \u00fccretleri belirleyerek* Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu’na bildirece\u011fi, ve piyasa uygulamalar\u0131n\u0131n takip\u00e7isi olaca\u011f\u0131 belirtildi.
\nSendikal sorumlulu\u011fu olsun olmas\u0131n, TMMOB Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Mehmet So\u011fanc\u0131, Aral\u0131k 2014’te yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile konunun takip\u00e7isi olacaklar\u0131n\u0131 belirterek sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi: “TMMOB taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f asgari \u00fccretin alt\u0131nda \u00fccret alan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n durumlar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcm\u00fcz\u00fcn bu \u00e7abay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi ile d\u00fczelebilecektir. Birli\u011fe ba\u011fl\u0131 Odalar\u0131m\u0131z\u0131n Y\u00f6netim Kurullar\u0131, olas\u0131 yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba sarf etmektedir, sarf edecektir. ‘Kurtulu\u015f yok tek ba\u015f\u0131na, ya hep beraber ya hi\u00e7 birimiz’ s\u00f6z\u00fcm\u00fczden hareketle; sorunu olan \u00fcyelerimizin ba\u015fvuraca\u011f\u0131 yer ba\u015fta Odas\u0131 olmak \u00fczere TMMOB’dir. A\u00e7\u0131k deyimiyle \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczd\u00fcr.”<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama sinirimi azalt\u0131yor mu? Hay\u0131r. Tersine, beni patronumdan, piyasa ko\u015fullar\u0131ndan, \u00f6deyemedi\u011fim faturalar\u0131mdan, vazge\u00e7mek zorunda kald\u0131\u011f\u0131m sosyal hayat\u0131mdan daha \u00e7ok sinirlendiriyor. Neden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi k\u00f6t\u00fc, yukar\u0131da yak\u0131nd\u0131\u011f\u0131m her \u015feyin alternatifi var: Ba\u015fka ofislere gidebilirim, kendi ofisimi a\u00e7abilirim, \u00f6zel sekt\u00f6rde de\u011fil kamuda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirim. K\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi de olsa, kendi i\u015fimi kazana kadar deneyebilirim. Fakat T\u00fcrkiye’de mimarl\u0131k yapmaktan vazge\u00e7medi\u011fim s\u00fcrece, haklar\u0131m\u0131 korumas\u0131 i\u00e7in Oda’n\u0131n g\u00f6revini yapmas\u0131n\u0131 beklemeye mecburum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben yaln\u0131zca bir mimar de\u011filim, binlerce mimardan biriyim. Bir mimar kendini kurtarabilir, ama bin mimar\u0131 kurtaracak olan Oda’d\u0131r; ve malesef Oda s\u00f6z\u00fcn\u00fcn alt\u0131n\u0131 doldurmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz baki kal\u0131r.<\/p>\n

*Yaz\u0131 Arkitera.com sitesinden al\u0131nm\u0131\u015f olup, kayna\u011f\u0131nda da yaz\u0131n\u0131n sahibi mimar\u0131n ismi verilmemi\u015ftir.<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Y\u0131llarca arkada\u015f sohbetlerinde mimar olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ne kadar zor oldu\u011fundan yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k; sonra…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1823,958,912],"class_list":{"0":"post-18970","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-calisma-yasami","9":"tag-guvencesizlik","10":"tag-mimar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}