{"id":19820,"date":"2016-02-11T10:50:39","date_gmt":"2016-02-11T08:50:39","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=19820"},"modified":"2019-01-28T20:40:31","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:31","slug":"savas-kosullarinda-isci-haklarina-saldiri-esnek-istihdama-yasal-guvence-saglamak-erhan-bilgin-sendika-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/savas-kosullarinda-isci-haklarina-saldiri-esnek-istihdama-yasal-guvence-saglamak-erhan-bilgin-sendika-org\/","title":{"rendered":"Sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda i\u015f\u00e7i haklar\u0131na sald\u0131r\u0131: Esnek istihdama yasal g\u00fcvence sa\u011flamak \u2013 Erhan Bilgin (Sendika.Org)"},"content":{"rendered":"<p>Esneklik fiilen b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler de dahil, kontrols\u00fcz bi\u00e7imde yay\u0131lm\u0131\u015f fiilen vazge\u00e7ilemez bir istihdam bi\u00e7imi halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ama yine de \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda, esnek istihdam\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m imkanlar\u0131n\u0131n yasal dayanaklar\u0131 eksiktir. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki AKP h\u00fck\u00fcmeti bu eksiklikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde giderecek yasal d\u00fczenlemeyi \u015fimdi Meclis\u2019e sunmu\u015ftur<\/p>\n<p>7 Haziran 2015 genel se\u00e7imlerinden sonra AKP h\u00fck\u00fcmetinin sava\u015f politikas\u0131 (sava\u015f zaten politikan\u0131n askeri bi\u00e7imi de\u011fil mi?) 1 Kas\u0131m se\u00e7imlerinden sonra \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n baz\u0131 kentlerde yo\u011funla\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. S\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki kentleri kaps\u0131yor ama, sava\u015f politikas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 etkisini sadece b\u00f6lgede de\u011fil T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm\u00fcnde g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, AKP h\u00fck\u00fcmeti sava\u015f politikas\u0131n\u0131, iktidar\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hedeflere (ganimet demeli) ula\u015fmadan sona erdirmeyecek. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz sava\u015f\u0131n sona ermesi tek ba\u015f\u0131na AKP h\u00fck\u00fcmetine ba\u011fl\u0131 de\u011fil. K\u00fcrt hareketi, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesel eylemleri ve ekonomik ko\u015fullar gibi bir dizi etken sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131 ve sona ermesinde etkili olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Sava\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n ekonomi ve toplum \u00fczerindeki tahribat\u0131n\u0131n (ve diyalektik bak\u0131mdan sermaye ve devlete yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni imkanlar) boyutlar\u0131 bir s\u00fcre sonra belirgin olarak ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ama daha \u015fimdiden belirtebiliriz ki en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi (Sava\u015f nedeniyle g\u00f6\u00e7 eden n\u00fcfus 93 bine ula\u015fm\u0131\u015f durumda \u2013 11 Ocak 2016\/Aljazeera.com) emek piyasas\u0131n\u0131n biraz daha \u015fi\u015fmesi. Bar\u0131\u015f m\u00fccadelesi, sava\u015fa galebe \u00e7alamazsa b\u00f6lgeden metropollere g\u00f6\u00e7 h\u0131zlanacak, metropollerde her i\u015fe raz\u0131 emek ordusunun say\u0131s\u0131 h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyecektir. Suriyeli g\u00f6\u00e7menlerle birlikte iyiden iyiye b\u00fcy\u00fcyen emek ordusu, \u201ci\u015f\u00e7inin i\u015f\u00e7iyle rekabetini\u201d h\u0131zla art\u0131racakt\u0131r. Muhtemel tarihi sonu\u00e7 hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u00fccretlerin d\u00fc\u015fmesi, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, kurals\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n geni\u015flemesi\u2026<\/p>\n<p>Bat\u0131 cephesinde sava\u015f<\/p>\n<p>AKP h\u00fck\u00fcmeti (kapsam\u0131 dar, yo\u011funlu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fck, toplumun t\u00fcm\u00fc seferber edilmemi\u015f olsa da) sava\u015f ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde, -\u00fcstelik Suriye meselesi de bir d\u0131\u015f harekata yol a\u00e7ma e\u011filimi ta\u015f\u0131yor- Bat\u0131 cephesinde bir ba\u015fka sald\u0131r\u0131ya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bas\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, AKP h\u00fck\u00fcmeti \u201c\u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda\u201d esasl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7eren yasa teklifini Meclis\u2019e sunmu\u015f bulunuyor. Tasar\u0131, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fona devredilmesi, i\u015f\u00e7i kiralanmas\u0131, ta\u015feron sisteminin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi d\u00fczenlemeler i\u00e7eriyor. K\u0131sacas\u0131 bu d\u00fczenleme ile esnek istihdam uygulamas\u0131n\u0131n geni\u015fletilerek, yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor. Tasar\u0131 asl\u0131nda yeni de\u011fil.<\/p>\n<p>Yeni \u0130\u015f Kanunu (2003 tarihli 4857 say\u0131l\u0131) bir\u00e7ok esnek istihdam h\u00fck\u00fcmlerini zaten i\u00e7eriyor. K\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n ku\u015fa \u00e7evrilmesini (bir fon haline getirilmesi) i\u00e7eren h\u00fckme de sahip. Ayr\u0131ca 2003 y\u0131l\u0131ndan sonra pek \u00e7ok kez esnek istihdam\u0131n fiili durumunun yasala\u015fmas\u0131 i\u00e7in 4 kez giri\u015fimde bulunuldu. Birka\u00e7 kez baz\u0131 yasal d\u00fczenlemeler de yap\u0131ld\u0131 (2006\u2019da ta\u015feron sisteminin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, 2008\u2019de k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6dene\u011fi ve 2009\u2019da cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan veto edilen \u00f6zel istihdam b\u00fcrolar\u0131 d\u00fczenlemesi gibi).<\/p>\n<p>Esneklik fiilen b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler de dahil, kontrols\u00fcz bi\u00e7imde yay\u0131lm\u0131\u015f fiilen vazge\u00e7ilemez bir istihdam bi\u00e7imi halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ama yine de \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda, esnek istihdam\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m imkanlar\u0131n\u0131n yasal dayanaklar\u0131 eksiktir. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki AKP h\u00fck\u00fcmeti bu eksiklikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde giderecek yasal d\u00fczenlemeyi \u015fimdi Meclis\u2019e sunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Burada Meclis\u2019e sunulan tasar\u0131y\u0131 ele almayaca\u011f\u0131z. Tasar\u0131n\u0131n AKP kadar, b\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc, b\u00fct\u00fcn sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n acil talebi oldu\u011fu \u00fczerinde de durmayaca\u011f\u0131z. \u0130ktisadi durgunluk, \u015firketlerin sat\u0131\u015flar\u0131 artarken k\u00e2rlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi, rekabet g\u00fc\u00e7lerinin zay\u0131flamas\u0131 bu t\u00fcrden d\u00fczenlemeleri acil k\u0131l\u0131yor. Sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum b\u00f6yle. AKP\u2019nin bu t\u00fcrden d\u00fczenlemelere g\u00f6n\u00fcll\u00fc oldu\u011fu da muhakkak\u2026<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 olan AKP h\u00fck\u00fcmetinin sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda, esnek istihdam ve k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 i\u00e7eren bu \u201csald\u0131r\u0131 program\u0131n\u0131\u201d hayata ge\u00e7irmek istemesidir. 2008-2009 krizinde bile bu t\u00fcrden sald\u0131r\u0131lar i\u00e7eren d\u00fczenlemeleri bin bir g\u00fc\u00e7l\u00fckle, ihtiyatla Meclis\u2019e getirebilmi\u015fti, AKP h\u00fck\u00fcmeti.<\/p>\n<p>\u015eimdi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geriye \u00e7ekildi\u011fi (ve sendikalar\u0131n sa\u011f b\u00fcrokrasisinin kontrol\u00fcne girdi\u011fi) ko\u015fullarda, kitlesel tepkilerin g\u00f6sterilemeyece\u011fini mi hesaplamaktad\u0131r? Veya sava\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n milliyet\u00e7i bir havaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sessiz kalaca\u011f\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na sald\u0131r\u0131 programlar\u0131n\u0131n zamanlamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, devletin keskin bir haf\u0131zas\u0131 oldu\u011fu su g\u00f6t\u00fcrmez. Bu haf\u0131zan\u0131n devrede oldu\u011funu, AKP h\u00fck\u00fcmetine yol g\u00f6stermi\u015f oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n<p>\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki AKP h\u00fck\u00fcmeti do\u011fudaki sava\u015f kadar Bat\u0131\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesel tepkilerini de k\u00fc\u00e7\u00fcmsemektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Esneklik fiilen b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler de dahil, kontrols\u00fcz bi\u00e7imde yay\u0131lm\u0131\u015f fiilen vazge\u00e7ilemez bir&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2951,2940],"class_list":{"0":"post-19820","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-gecici-iscilik","9":"tag-kidem-tazminati"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19820\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}