{"id":19837,"date":"2016-02-12T16:45:06","date_gmt":"2016-02-12T14:45:06","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=19837"},"modified":"2019-01-28T20:40:31","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:31","slug":"agaci-kesip-betonu-kucaklayanlarin-ulkesi-pelin-cengiz-haberdar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/agaci-kesip-betonu-kucaklayanlarin-ulkesi-pelin-cengiz-haberdar\/","title":{"rendered":"A\u011fac\u0131 kesip betonu kucaklayanlar\u0131n \u00fclkesi &#8211; Pelin Cengiz (Haberdar)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ngilizce\u2019de \u201ctree hugger\u201d diye bir tan\u0131m var, T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201ca\u011fa\u00e7 kucaklayan\u201d anlam\u0131na geliyor. A\u011fa\u00e7lar\u0131, hayvanlar\u0131 ve genel olarak do\u011fan\u0131n da haklar\u0131 oldu\u011funa inanmak, do\u011fal varl\u0131klar\u0131 tehditlere kar\u015f\u0131 korumak ve bu varl\u0131klar\u0131 korumay\u0131 kendine dert edinmek \u015feklinde a\u00e7\u0131klanabilir. Bu ifade bir d\u00f6nem \u00e7evre konular\u0131yla fazlaca ilgilenenlerle alay etmek i\u00e7in kullan\u0131lsa da, a\u011fa\u00e7lar\u0131 kucaklayanlar kendilerine y\u00f6neltilen bu ifadeyi al\u0131p benimsemi\u015f hatta gayet de gurur duyarak kullan\u0131r olmu\u015f.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda kelimenin k\u00f6keni \u00e7ok daha eskilere ve trajik sonla biten bir hikayeye dayan\u0131yor. Hindistan\u2019da 1730 y\u0131l\u0131nda k\u00f6ylerindeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilerek bir saray in\u015faat\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Hinduizm\u2019in Bishnois sektine ba\u011fl\u0131 363 ki\u015fi, kutsal kabul ettikleri a\u011fa\u00e7lara sar\u0131larak kendilerini siper etmi\u015f ve sonunda a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesmek isteyenler taraf\u0131ndan da katledilmi\u015f. Bu \u015fiddet i\u00e7ermeyen pasif direni\u015f eylemi, \u00fclkede a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesini s\u0131n\u0131rlayan bir yasan\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck ederek o d\u00f6nemde ormanlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f. Ard\u0131ndan, Hindistan\u2019da Hint\u00e7e sar\u0131lma anlam\u0131na gelen \u201cChipko\u201d hareketinin de yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015f.<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7lar anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde y\u00fczy\u0131llard\u0131r birilerini rahats\u0131z edip duruyor. T\u00fcrkiye\u2019de de b\u0131rak\u0131n a\u011fa\u00e7 korumay\u0131 ya da kucaklamay\u0131, a\u011fa\u00e7lar\u0131 rahat b\u0131rak\u0131n demekten dilimizde t\u00fcy bitti.<\/p>\n<p>\u00c7evrecinin daniskas\u0131y\u0131z, kesti\u011fimizin yerine yenilerini dikiyoruz diyen de, 945 ya\u015f\u0131ndaki zeytin a\u011fac\u0131n\u0131 yerinden s\u00f6k\u00fcp \u0130zmir\u2019den Antalya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn eden de, Yass\u0131ada\u2019y\u0131 demokrasi adas\u0131 yapaca\u011f\u0131z diye kelle\u015ftiren de, 3. K\u00f6pr\u00fc in\u015faat\u0131 ve ba\u011flant\u0131 yollar\u0131 i\u00e7in Kuzey Ormanlar\u0131\u2019n\u0131 katleden de, Yedikule Bostanlar\u0131\u2019na kep\u00e7eyle giren de, 3. Havaliman\u0131\u2019n\u0131n kum ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in Ey\u00fcp\u2019te orman arazisine iki kum oca\u011f\u0131 kuracak olan da, belediyelerin kent a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 betona, asfalta g\u00f6mmesi de ayn\u0131 do\u011fa vandal\u0131 zihniyetin icraatlar\u0131. Ayn\u0131 pi\u015fkinlik, ayn\u0131 \u00fcstencilik\u2026<\/p>\n<p>Do\u011fal ormanlar\u0131 kesip yerine \u201ca\u011fa\u00e7land\u0131rma yap\u0131yoruz\u201d bahanesine s\u0131\u011f\u0131nman\u0131n ad\u0131 rantt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7evrecilik ise sahip oldu\u011funuz do\u011fal varl\u0131klar\u0131 korumakla, zarar g\u00f6rmelerine neden olacak etkenleri bertaraf etmekle ba\u015flar.<\/p>\n<p>AKP iktidarlar\u0131n\u0131n anlamad\u0131\u011f\u0131 ya da anlamak istemedi\u011fi \u015fey \u00f6zetle \u015fu: Kesilen bir a\u011fac\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 rastgele dikilmi\u015f bir a\u011fa\u00e7 olmuyor. A\u011fac\u0131 kesti\u011finiz zaman orada bir dengeyi bozuyorsunuz, ekosistemi yok ediyorsunuz, o alan\u0131 kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mutasyonuna maruz b\u0131rak\u0131yorsunuz demektir. Dolay\u0131s\u0131yla otoyol kenarlar\u0131na, ref\u00fcjlere dikti\u011finiz a\u011fa\u00e7lar orada bir ekosistem yaratmaz, burada bir ya\u015fam alan\u0131 olu\u015fturmaz, bu yap\u0131lana olsa olsa sadece \u201cpeyzaj d\u00fczenlemesi\u201d denir. \u00dcstelik, otoyol kenar\u0131na dikti\u011finiz a\u011fa\u00e7lar\u0131n, kentte ya\u015fayanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ye\u015fil alan gereksinimini kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik olmas\u0131 da beklenemez.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan, \u0130stanbul caddelerinde, sokaklar\u0131nda pek \u00e7ok a\u011fac\u0131n \u00e7evresinin kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131yla, betonla sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bak\u0131ms\u0131z halde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. A\u011fa\u00e7lar\u0131n k\u00f6kleri betona g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in do\u011fal su ve hava almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Oysa kent a\u011fa\u00e7lar\u0131, g\u00f6lgeleme, oksijen elde etme, hava kirlili\u011fini azaltma, ya\u011fmur suyunun kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flama a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nemde.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir konuda, otoban kenarlar\u0131na ve ref\u00fcjlere yap\u0131lan \u00e7i\u00e7eklendirme faaliyetinin \u00e7evrecilik san\u0131lmas\u0131 yan\u0131lg\u0131s\u0131. Bu yol kenar\u0131 bitkilendirmesi ve \u00e7imlendirme asl\u0131nda peyzaj d\u00fczenlemesi. Kent bah\u00e7eleri elbette d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde uygulan\u0131yor. Burada temek kriter, su y\u00f6netimini planlamak, iklime uygun bitki tercih etmek ve mevsimlik bitki kullanmamak olmal\u0131. \u00d6zellikle \u0130stanbul\u2019daki bitkilendirmeler ba\u015fta su kullan\u0131m\u0131 olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck israf. Geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f su kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli.<\/p>\n<p>World Cities Culture Forum\u2019un 2014 raporuna g\u00f6re, \u0130stanbul, halk\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k ye\u015fil alan a\u00e7\u0131s\u0131ndan epey \u00e7orak. Londra\u2019n\u0131n y\u00fczde 38,4\u2019\u00fc, Berlin\u2019in y\u00fczde 14,4\u2019\u00fc, Paris\u2019in y\u00fczde 9,1\u2019i halka a\u00e7\u0131k ye\u015fil alanlar, parklar ve bah\u00e7elerden olu\u015furken, bu oran \u0130stanbul\u2019da sadece y\u00fczde 1,5.<\/p>\n<p>Londra\u2019da 3000 park, insanlar\u0131n meyve sebze yeti\u015ftirdi\u011fi alanlar, \u00f6zel m\u00fclkler, iki ulusal do\u011fa park\u0131 eklendi\u011finde kentin y\u00fczde 47si ye\u015fil alanlardan olu\u015fuyor. Kentteki a\u011fa\u00e7 say\u0131s\u0131 8 milyon.<\/p>\n<p>New York\u2019ta 600 bin a\u011fac\u0131n tek tek interaktif haritas\u0131 yap\u0131ld\u0131. \u0130stanbul\u2019da her g\u00fcn bir yerlerde a\u011fa\u00e7 kesilirken, bir kent d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki tek tek t\u00fcm a\u011fa\u00e7lar\u0131n yerini, cinsini, mevcut durumunu takip ediyor.<\/p>\n<p>Ye\u015file de\u011fer veren kentlerde yeni trend dikey ye\u015fillendirme ile k\u0131\u015f\u0131n so\u011fu\u011fu yaz\u0131n s\u0131ca\u011f\u0131 tutmaya yarayan \u00e7at\u0131 bah\u00e7eleri. Mesela, Madrid bunlardan biri.<\/p>\n<p>Hollanda\u2019da y\u00fczen a\u011fa\u00e7larla orman yarat\u0131l\u0131rken, Arnavutluk\u2019ta a\u011fa\u00e7 kesmek yasakland\u0131.<\/p>\n<p>Son d\u00f6nemde pop\u00fcler olan drone\u2019lar kullan\u0131larak bir NASA m\u00fchendisinin giri\u015fimiyle 1 milyar a\u011fa\u00e7 yeti\u015ftirilecek. Haznelere doldurulan tohumlar drone\u2019larla topra\u011fa b\u0131rak\u0131lacak ve dakikada 10 tohum ekilecek.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinden a\u011fa\u00e7lar\u0131 kucaklayanlardan \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu sebeplerden, T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok daha fazla a\u011fa\u00e7lar\u0131 kucaklayacak cesur insanlara ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130ngilizce\u2019de \u201ctree hugger\u201d diye bir tan\u0131m var, T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201ca\u011fa\u00e7 kucaklayan\u201d anlam\u0131na&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2957,2958,2956],"class_list":{"0":"post-19837","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-agac-kesmek","9":"tag-betonu-kucaklamak","10":"tag-yesil-alan"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19837"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19837\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}