\u0130nsanl\u0131k, ba\u015f\u0131n\u0131 \u0130nternetin \u00e7ekti\u011fi devrimsel bir geli\u015fmenin sanc\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Sanayi devrimi boyutlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fimi ya\u015f\u0131yoruz. \u0130nternet, bilim ve teknoloji ya\u015fam\u0131n t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015ftiriyor. Sekt\u00f6rler, meslekler de\u011fi\u015fiyor; baz\u0131lar\u0131 yok oluyor, yenileri \u00e7\u0131k\u0131yor; ekonomi yeniden yap\u0131lan\u0131yor. Bireysel geli\u015fim olanaklar\u0131 art\u0131yor, birey \u00fcretici ve t\u00fcketici olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bireyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren, ona toplumsal kat\u0131l\u0131m ortamlar\u0131 sunan yeni ileti\u015fim teknolojileri ile hepimizi e\u015fit d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131 oluyoruz. Biz Bili\u015fim STK\u2018lar\u0131 \u0130nternet k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yaymak, internetin T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemini anlatmak, \u00fclkemiz internet politikalar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak, yeni projeler ba\u015flatmak icin \u0130nternet Haftalar\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. Bu y\u0131lda, T\u00fcrkiye \u0130nternetinin 23 ya\u015f\u0131 nedeniyle, 11- 24 Nisan tarihlerinde 19. Internet Haftas\u0131n\u0131 kutluyoruz.<\/p>\n
\u0130nternet d\u00fcnyada 3.4 milyar insan i\u00e7in ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir; ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrekli olarak de\u011fi\u015ftirmektedir. Bizler, interneti, insanl\u0131\u011f\u0131n yeni toplum bi\u00e7imi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, Bilgi Toplumunu olu\u015fturan ara\u00e7 ve kavramlar\u0131n temsilcisi olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanayi devrimi insan\u0131n kol g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00e7oklad\u0131, onun etkin kullan\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131. \u0130nternetin temsil etti\u011fi devrim ise, insan\u0131n beyin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00e7okluyor, onun \u00fcr\u00fcnlerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, yeniden \u00fcretilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130nternet Bilgi Toplumunun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131, \u00f6n modeli, kataliz\u00f6r\u00fc konumunda. Ya\u015fam gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde bilgi ve enformasyon \u00fczerine d\u00f6n\u00fcyor. Art\u0131 de\u011fer yaratman\u0131n ana unsuru, bilgi, ar-ge, inovasyon, yani e\u011fitimli insanlar\u0131n beyinsel \u00fcr\u00fcnleri oluyor. \u0130nternet bireyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiriyor, g\u00fc\u00e7lendiriyor. Kitlelere \u00f6rg\u00fctlenme ortamlar\u0131 sunuyor, onlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor. Hiyarar\u015fik yap\u0131lar\u0131 k\u0131rmaya ba\u015fl\u0131yor. Nas\u0131l sanayi devrimi sanc\u0131l\u0131 olduysa, Bilgi Toplumuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de uzun ve sanc\u0131l\u0131 olacakt\u0131r. \u0130nternet d\u00fcnya \u00fczerinde milyarlarca insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir payla\u015f\u0131m, \u00f6\u011frenme, \u00fcretim ve e\u011flence ortam\u0131d\u0131r. Biz, toplum olarak sosyal medya da kavga ederken pek farketmiyoruz, ama \u0130nternet, sekt\u00f6rleri yeniden yap\u0131land\u0131ran, meslekleri de\u011fi\u015ftiren, kamu y\u00f6netimi, demokrasi, hizmet ve ticareti yeniden tan\u0131mlayan devrimsel bir geli\u015fmedir. Birbirlerini hi\u00e7 g\u00f6rmeyen insanlar, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak m\u00fclkiyeti i\u00e7in \u00fcr\u00fcnler geli\u015ftirmekte; \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m, a\u00e7\u0131k eri\u015fim, a\u00e7\u0131k ders malzemeleri, a\u00e7\u0131k bilim, a\u00e7\u0131k t\u0131p, a\u00e7\u0131k biyoloji gibi projeleri hayata ge\u00e7irmektedirler. Bu ba\u011flamda \u0130nternet, Sanayi devriminden daha \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. AB\u2018nin bir \u00f6nceki Say\u0131sal G\u00fcnden sorumlu ki\u015fisi, toplumu yeniden yap\u0131land\u0131rmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, internetin elektrik, telgraf ve matbadan daha \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu g\u00fcn, 4. Sanayi Devrimi, internetin tetikledi\u011fi bir geli\u015fmedir.<\/p>\n
Internetin boyutlar\u0131 konusunda bir ka\u00e7 rakam verirsek: 3.4 milyara yak\u0131n insan internet kullan\u0131c\u0131s\u0131. \u0130nternete kay\u0131tl\u0131 bilgisayar say\u0131s\u0131 1 milyar 34 milyon civar\u0131na. Bir miktar oynasada 1 milyara yak\u0131n web var. D\u00fcnyada toplam 300M kadar alan adlar\u0131 var. Blog ve video say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcz milyonlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde oldu\u011funu biliyoruz. Google art\u0131k sayfa say\u0131s\u0131 vermiyor, ama 2008 de 1 trilyon URL\u2018e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Facebook g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131mda 1.04 milyar\u0131 buldu, bunun 934 milyonu mobil kullan\u0131c\u0131. Bir ay icinde facebook\u2018a ba\u011flanan insan say\u0131s\u0131 1.59 milyar, mobilde ba\u011flanan ise 1.44 milyar. Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n %84\u2018u Kuzey amerika d\u0131\u015f\u0131nda. Twitter, \u0130nstagram, Linkedin, Pinterest gibi sosyal a\u011flar gittikce geli\u015fiyor. T\u00fcrkiye`ye gelince 16-74 ya\u015f grubunde internet kullan\u0131m\u0131 %56, Erkekler %66, Kad\u0131nlar %46, Kent ve K\u0131rsal aras\u0131nda kad\u0131n erken aras\u0131nda ciddi bir fark var. TUIK bu istatistikleri art\u0131k vermiyor. 2013 verilerine g\u00f6re Kent\u2018te %61 Erkek -%42 Kad\u0131n ve K\u0131rsalda bu %33 ve %14. \u0130\u015f yerlerinin %93\u2018\u00fc internete ba\u011fl\u0131 ama ancak %65\u2018nin webi var. \u0130nternet kullananlar\u0131n %52\u2018si, yani toplumun, %28\u2018i edevlet hizmetini kullan\u0131yor. Internete kay\u0131tl\u0131 bilgisayar 7 milyon civar\u0131nda. TR alt\u0131nda 382 bin alan ad\u0131 var. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda da 1.3M civar\u0131nda var . Kabaca de\u011ferlendirirsek; d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131 yakalad\u0131k ama, Avrupa ortalamas\u0131n\u0131 yakalayamad\u0131k.<\/p>\n
Facebook, twitter, instgram ve benzeri a\u011flar, insanlar\u0131n haberle\u015fmeleri, ilgi, merak, bilgi ve deneyimlerini payla\u015fmas\u0131na ortam sa\u011flamaktad\u0131r. \u00dclkeler, interneti ekonomiyi geli\u015ftirme, kamu hizmetlerini geli\u015ftirme, toplumsal kat\u0131l\u0131m\u0131 art\u0131rmak, demokrasiyi geli\u015ftirmek i\u00e7in kullanmak \u00e7abas\u0131nda. D\u00fcnya bireyin geli\u015fmesi, toplumun \u00fcretken bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in internetin \u00f6nemli oldu\u011funa karar vermi\u015f ve bilgiye ve internete eri\u015fimi temel bir yurtta\u015fl\u0131k hizmeti olarak ilan etmi\u015ftir. Bu temel hak, anayasalara ve h\u00fck\u00fcmet programlar\u0131na girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucunda say\u0131sal b\u00f6l\u00fcnmeyi \u00f6nleyici tedbirler al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemize gelince par\u00e7al\u0131 bulutlu bir geli\u015fme g\u00f6r\u00fcyoruz; bu s\u0131ralar bulutlar daha fazla g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6nemli geli\u015fmelere ra\u011fmen, maalesef, \u00fclkemiz bir b\u00fct\u00fcn olarak, interneti ekonomik kalk\u0131nman\u0131n, bireysel geli\u015fmenin, toplumsal kat\u0131l\u0131m\u0131n motoru olarak g\u00f6rememi\u015f, marjinal problemlere odaklanarak, interneti olanak de\u011fil, ba\u015fedilecek bir sorun olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dclkemiz, internet kullan\u0131m\u0131nda d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131 yakalad\u0131, ama rekabet etmek istedi\u011fimiz \u00fclkelerin gerisinde kald\u0131k. Avrupada hemen her konuda sonlarday\u0131z. Keza OECD \u00fclkeleri aras\u0131nda sonlarday\u0131z. 2023 de \u0130lk 10 ekonomi aras\u0131nda olma \u00e7abas\u0131na uyumlu bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc veremiyoruz. Bu nedenlerle, Internet Haftas\u0131n\u0131 buruk bir \u015fekilde kutluyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00dclkemiz Interneti hala bir tehdit olarak g\u00f6rmekte, yurtta\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek yerine, engellemeyi, sans\u00fcr\u00fc, yasaklar\u0131, g\u00f6zetim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc denetimi tercih ediyorlar. 2016 y\u0131l\u0131nda, 23 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan, Internet Haftas\u0131nda hala sans\u00fcrden konu\u015fmak utan\u00e7 verici! Siyasi kadrolar, g\u00fcndelik siyasi hesaplar\u0131n\u0131 bir kenera koymal\u0131 ve yurtta\u015flar\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6stermelidir.<\/p>\n
Uluslaras\u0131 indekslere olmay\u0131 hedefledi\u011fimiz yerde de\u011filiz. Genellikle, 190 \u00fclke aras\u0131nda 60\u2018\u0131n \u00fcst\u00fcndeyiz. \u0130nsani geli\u015fme indeksinde 72\/192, demokrasi indeksinde 97\/167 hibrid kategosinde. WWW vakf\u0131n\u0131n s\u0131ralamas\u0131nda 38\/86 durumday\u0131z: Eri\u015fim 43\/86, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck-a\u00e7\u0131kl\u0131kta 52\/86, i\u00e7erik\/yarar ise 38\/86 konumunda. Toplumsal cinsiyet indeksinde 130\/145, alt indexlerde ise: ekonomik kat\u0131l\u0131mda 131, e\u011fitimde 105, ve siyasal kat\u0131l\u0131mda da 105. s\u0131raday\u0131z. Sa\u011fl\u0131kta 40 \u00fclke ile birlikte \u00f6ndeyiz.<\/p>\n
D\u00fcnya Ekonomik Forumunun(WEF) Network Readiness (\u0130nternet ) indeksinde 143 \u00fclke aras\u0131nda 48. s\u0131raday\u0131z. \u00c7evresel fakt\u00f6rlerde 44, haz\u0131rl\u0131kta 41, kullan\u0131mda 62, toplum ve ekonom\u015fde etki indeksinde 59 s\u0131raday\u0131z. WEF Rekabet indeksinde ise 51\/143. WIPO\u2018nun inovasyon indeksine ise 141 \u00fclke aras\u0131nda 58. s\u0131raday\u0131z.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Telekom Birli\u011finin (ITU) IDI (ICT Developent Index) 167 \u00fclke aras\u0131nda 69. s\u0131raday\u0131z: 69\/167. Eri\u015fim alt indekste 79, kullan\u0131mda 74, beceri\/yetenekte ise 49 s\u0131raday\u0131z. IDI\u2018de Avrupa da 40 \u00fclke aras\u0131nda 38. s\u0131raday\u0131z. Sadece Bosna ve Arnavutluk\u2018tan daha iyiyiz. ITU\u2018nun 2014 de\u011ferleri ile 2015\u2018de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 fiyat indekslerinde sabit telefonda 73\/173, GSM de 96\/182 s\u0131ralar\u0131nday\u0131z. T\u00fcm Bili\u015fim i\u00e7in sepet fiyat\u0131n\u0131n s\u0131ralamas\u0131nda ise 63\/170 konumunday\u0131z.
\nBirle\u015fmi\u015f Milletler 2 y\u0131lda bi e-devlet raporu yay\u0131nl\u0131yor. 2014 raporunda 193 ulke aras\u0131nda 71. s\u0131raday\u0131z. Bu raporda biz Bat\u0131 Asya kategorisindeyiz. Avrupa\u2018da 43 \u00fclke var. Bizden daha k\u00f6t\u00fc 5 \u00fclke var: Bosna, Arnavutluk, Makedonya, Ukrayna ve Bulgaristan. E-kat\u0131l\u0131m indeksinde ise 65\/193 konumunday\u0131z.<\/p>\n
S\u0131n\u0131r tan\u0131mayan gazetecilerin bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc indeksinde de 149\/180\u2018deyiz. Fredom House \u00f6zg\u00fcrl\u00fck indeksinde 100 \u00fczeriden 53 ile k\u0131smi \u00f6zg\u00fcr durumunda, alt indekslerde siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck 3\/7, sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerde 4\/7, ortalama 3.5\/7. Freedom House internet indeksinde de 100 \u00fczerinden 60 ile k\u0131smi \u00f6zg\u00fcr konumunday\u0131z.<\/p>\n
T\u00fcrkiye \u0130nterneti geli\u015fiyor. Mobilde ilgin\u00e7 uygulamalar var, en yeni cihazlar\u0131 al\u0131yoruz. Finans sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz internet i\u015finde olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131. Kamuda Maliye, Sa\u011fl\u0131k, Adalet sisteminde \u00f6nemli projeler var. E-devlet hizmetleri sunumunda Avrupa ortalamas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeyiz. B\u00fcy\u00fck \u00f6zel sekt\u00f6r interneti olduk\u00e7a iyi kullan\u0131yor. Okullar i\u00e7in 8 milyarl\u0131k Fatih Projesi y\u00fcr\u00fcyor g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veriyor, 2010 y\u0131l\u0131nda ba\u015fl\u0131yan proje bu konuda d\u00fcnyada t\u00fcm \u00fclkeyi kapsayan en b\u00fcy\u00fck projedir. Ve halen kapsaml\u0131 bir pilot proje konumundad\u0131r. \u00dclkemizde \u00e7e\u015fitli ar-ge te\u015fvikleri var, teknokentler \u00e7o\u011fal\u0131yor. \u0130nternet ve Bili\u015fimle ilgili bir ka\u00e7 bakan\u0131m\u0131z var. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen:<\/p>\n
T\u00fcrkiye gemisi rotas\u0131n\u0131 bilgi toplumuna d\u00f6nd\u00fcremedi<\/strong> TC kimlik bilgisinin s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong> 50 milyona yak\u0131n yeti\u015fkin insan\u0131n \u00f6nemli ki\u015fisel verilerin ele ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 ve bunun webten indirilebilir olmas\u0131 \u00e7ok ciddi bir sorundur. Bunun nas\u0131l \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. ama daha \u00f6nemlisi bunun yurtta\u015f i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 risklerdir. K\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer, her zaman normal vatanda\u015ftan daha fazla teknolojik bilgiye ve donan\u0131ma sahiptir. Profesorlerimizi kolayca tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrebildiklerini biliyoruz.<\/p>\n \u0130lgili t\u00fcm kurumlar\u0131n konu \u00fczerinde ciddi olarak durmas\u0131, olas\u0131 riskleri, yarar ve zararlar\u0131, alternif c\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. K\u0131sa vadede anne k\u0131zl\u0131k soyad\u0131 yerine ba\u015fka \u015feyler kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Kamu Kurumlar\u0131n\u0131n vatanda\u015f\u0131 pani\u011fe s\u00fcr\u00fcmlememek i\u00e7in “her \u015fey yolunda” t\u00fcr\u00fc deme\u00e7 vermelerini anlayabiliriz. Ama, bu konuyu bir polemik konusu yapmadan, su\u00e7lu araman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip, ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bilimsel olarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. \u0130lgili b\u00fct\u00fcn payda\u015flar\u0131, STK\u2018lar\u0131, \u00dcniversiteleri, \u00d6zel sekt\u00f6r\u00fc ve kamuyu kapsayan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 olusturup, konuyu enine boyuna incelemelidir. TC Kimlik numaralar\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamay\u0131 ciddi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Ortada olan risk k\u00fc\u00e7\u00fcnsenemez bir riskdir. Yeni N\u00fcf\u00fcs c\u00fczdanlar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. AB uyumu i\u00e7in yeni pasaportlar s\u00f6z konusu. TC kimlik nosunu yenilersek, bunu \u015fimdi yapman\u0131n b\u00fcy\u00fck avantaji vard\u0131r. “Bize bir \u015fey olmaz” kili\u015fesin \u00f6tesini d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. \u0130nternet ve bili\u015fim hi\u00e7 birimizin akl\u0131na bile gelmeyen pek \u00e7ok \u015feyi hayat\u0131m\u0131za getirdi. Bu nedenle, bu konuyu partiler \u00fcst\u00fc bir anlay\u0131\u015fla, ortak ak\u0131l olu\u015fturarak \u00e7\u00f6z\u00fcm aramal\u0131y\u0131z.<\/p>\n 4.5 G<\/strong> Sans\u00fcr ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong> Sans\u00fcr ve otosans\u00fcr temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimizi daraltmakta, \u00fclkemizde \u00e7ok uzun y\u0131llar kendini ifade etme f\u0131rsat\u0131 bulamam\u0131\u015f yurtta\u015flar\u0131n \/ topluluklar\u0131n internetle yakalad\u0131klar\u0131 f\u0131rsat\u0131 ellerinden almaktad\u0131r. Bu topluma zarar vermektedir. Medyan\u0131n siyasi kutupla\u015fmaya paralel \u015fekilde iki uca ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n fikirlerini etkin bir \u015fekilde ifade edebilecekleri ba\u011f\u0131ms\u0131z yegane mecra Internettir. 5651 numaral\u0131 yasa ve etraf\u0131nda \u015fekillenen yasal mevzuat bu mecray\u0131 yok etmektedir. Yasaklanan web say\u0131s\u0131 2 yil once 30 binden, ge\u00e7en y\u0131l 70 binden \u015fu anda ise 110 bine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. A\u0130HM\u2018in 5651 numaral\u0131 yasa i\u00e7in verdi\u011fi karar \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu yasa ve ba\u011fl\u0131 yasal d\u00fczenlemeler iptal edilmeli ve STK lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla yeniden yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Maalesef, yasaklamalar ve keyfi uygulamalar, yetki a\u015f\u0131m\u0131 daha da artm\u0131\u015ft\u0131r. “Deep Packet” incelemesi, trafi\u011fin yava\u015flat\u0131lmas\u0131, hepimizin endi\u015fe ile g\u00f6zlemledi\u011fi, ama idarenin duyars\u0131z oldu\u011fu noktalar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n Mevcut durum, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f ve bir bask\u0131 ortam\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yurtta\u015flar ve daha da \u00f6nemlisi siyaset\u00e7iler, Internet\u2018in yatay d\u00fczlemini kabullenmeli, s\u00f6ylemlerini bu yeni d\u00fczleme g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeli, onu geleneksel mecralara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme hevesinden vazge\u00e7melidir. Bu \u00e7aba hem faydas\u0131z hem de zarar vericidir. \u0130nternetin devrimsel bir geli\u015fme oldu\u011fu kabul edilmeli, onun d\u00fcnya ile birlikte sa\u011fl\u0131kl\u0131 evrilmesine izin vermelidir. Kendi ba\u015f\u0131m\u0131za d\u00fcnya internetine y\u00f6n verme \u00e7abas\u0131ndan vazg\u00e7ilmelidir. \u00d6nce \u00fclkemizde t\u00fcm payda\u015flar\u0131 kapsayan ortak akl\u0131 olu\u015fturmaya y\u00f6nelik yap\u0131lar kurulmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnya i\u00e7inde \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc yap\u0131lar i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcm aranmal\u0131d\u0131r. “Biz yapt\u0131k oldu” ve “yasaklamak” reflekslerinden kurtulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Say\u0131sal U\u00e7urum<\/strong> Bu konudaki \u00f6nerimiz, bilgisayar ve \u0130nternet kullan\u0131m\u0131nda kad\u0131n-erkek ve kent-k\u0131r aras\u0131nda s\u00fcregelen say\u0131sal u\u00e7urumu gidermek, ancak ilk\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinden ba\u015flayarak m\u00fcfredata sa\u011fl\u0131kl\u0131 bili\u015fim teknolojileri kullan\u0131m\u0131 konusunda pedagojik ve analitik temelli i\u00e7erik sa\u011flayarak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bili\u015fim e\u011fitiminin bu teknolojilerin olanak ve limitlerini de \u00f6\u011freten temel bili\u015fim kavramlar\u0131n\u0131n lise mezunu her yurtta\u015fa verilmesi gereklidir. Bu i\u00e7erik olu\u015fturulurken, alanda \u00e7al\u0131\u015fan akademisyen, uzman ve sivil inisiyatiflerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve deste\u011fi al\u0131nmal\u0131, s\u00fcrekli g\u00fcncellenen bir ortak ak\u0131l havuzu yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dijital G\u00f6zetim<\/strong> Yeni Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131, bili\u015fim ve Programlama E\u011fitimi<\/strong> T\u00fcrkiye`de yeni medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n her d\u00fczeyde geli\u015ftirilmesi i\u00e7in ilgili kamu kurumlar\u0131n\u0131n ve STK`lar\u0131n i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gereklidir. Yeni medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131, gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n ba\u015fta sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 bilin\u00e7li ve risklerin fark\u0131nda kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. \u00d6zellikle nefret s\u00f6ylemi vb. sald\u0131rgan ve ayr\u0131mc\u0131 i\u00e7eriklerle m\u00fccadele ancak yeni medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Yeni medya alan\u0131nda \u00fcretilecek siyasal ve toplumsal politikalar \u00f6ncelikle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bilgiye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 temel alarak t\u00fcm payda\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla farkl\u0131 hedef kitlelere y\u00f6nelik olarak geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n Yeni medya ortamlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m bilgi ve beceri eksikli\u011fiyle iyi niyet yoksunlu\u011fundan kaynakl\u0131 olas\u0131 zararlar\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131larak, olanaklar\u0131 ve yararlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya anaokulundan itibaren herkese programlama\/yaz\u0131l\u0131m kavramlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Webin kurucusu Tim Bernans-Lee politikac\u0131lara progamlama \u00f6gretelim diyor. Programlama d\u00fc\u015f\u00fcnme ve planlama yetisini geli\u015ftiriyor. D\u00fcnya gittikce daha fazla bir \u015fekilde yaz\u0131l\u0131m\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor.\u00a0\u00dclkemizde, okullarda bu y\u00f6nde ders konmas\u0131 konunsunda \u00e7aba haracnmaya ba\u015flad\u0131. Umar\u0131z, yak\u0131nda bu konuda pilot \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flar.<\/p>\n \u0130nternet Ya\u015famd\u0131r!<\/p>\n Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla kamuoyuna duyururuz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k, ba\u015f\u0131n\u0131 \u0130nternetin \u00e7ekti\u011fi devrimsel bir geli\u015fmenin sanc\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Sanayi devrimi boyutlar\u0131nda…\n","protected":false},"author":3,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[1922,1377,3038],"class_list":{"0":"post-20529","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"tag-guvenli-internet","9":"tag-internet","10":"tag-internet-haftasi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20529"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20529\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u00dclkemiz bu konularda ciddi para har\u00e7\u0131yor, \u00f6nemli geli\u015fmelerde olsa, b\u00fct\u00fcnsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla koordineli bir \u00e7aba eksik. Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 ile e-devlet eylem plan\u0131m\u0131z var, ama pek bir kimsenin haberi yok. Y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131 yok. Bili\u015fim STK\u2018lar\u0131 olarak \u00f6nerimiz:
\n\u00dclkemiz Bili\u015fim ve \u0130nterneti stratejik sekt\u00f6r ilan etmelidir. Bunun i\u00e7in en ba\u015fta Bakan d\u00fczeyinde bir siyasal sahiplenme olmal\u0131d\u0131r. Bunu, t\u00fcm payda\u015flar\u0131 kapsayan, kat\u0131l\u0131mc\u0131 saydam yap\u0131lar kurmal\u0131, kamuoyunca a\u00e7\u0131k ortamlarda yeterince tart\u0131\u015f\u0131lan, g\u00f6zden ge\u00e7irilen eylem planlar\u0131 yap\u0131lmal\u0131 ve hayata ge\u00e7irilmelidir. Yurtta\u015f ve sivil toplum bu geli\u015fmelerin oda\u011f\u0131nda olmal\u0131, geli\u015fmler saydam ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u015fekilde hyata ge\u00e7melidir.<\/p>\n
\n\u00dclkemizde yurtta\u015f\u0131n ki\u015fisel bilgileri bir kac defa \u00e7al\u0131nd\u0131. 2008 y\u0131l\u0131nda ba\u015fbakanl\u0131k Key \u00f6demeleri nedeniyle hem resmi gazete TC Kimlik nolar\u0131 yay\u0131nlad\u0131 hemde web sayfas\u0131ndan hepsinin bir ka\u00e7 milyon ki\u015fiye ait bilgilerin indirilmesini sa\u011flad\u0131. Ki\u015fisel verileri koruma kanunuda 2000 y\u0131llardaan beri g\u00fcndemde. Biz Bili\u015fim sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 olarak son yasadan da \u00e7ok \u015fikayetciyiz. Yasan\u0131n en \u00f6nemli eksi\u011fi devlete kar\u015f\u0131 vatanda\u015f\u0131 korumuyor. Di\u011fer maddelerin ne kadaar yeterli ve uygulanabilir oldu\u011fu tart\u0131\u015fmal\u0131.<\/p>\n
\nDevletimizin \u00f6nceli\u011fi, \u0130nterneti geli\u015ftirmek ve bunun T\u00fcrkiyenin geli\u015fmesi, d\u00fcnya ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi , demokrasiyi geli\u015ftirmenin tetikleyicisi, \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmas\u0131ndan \u00e7ok, k\u0131sa vadeli internet ve ba\u011flant\u0131l\u0131 konulardan daha fazla gelir elde etmek olmu\u015ftur. Bu Turnet\u2018den beri internet ve GSM de b\u00f6yle olmu\u015ftur. 3G ve 4G gecikmeli olarak hayata ge\u00e7mi\u015ftir. 4G i\u00e7in fiber altyap\u0131s\u0131 yeterli de\u011fildir. Fiber altyap\u0131s\u0131 konusunda \u00fclke olarak olduk\u00e7a geri kalm\u0131\u015f durumday\u0131z. T\u00fckiye\u2018de sabit ve mobil genisbant de\u011ferleri OECD ortalamas\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131nda. 189 \u00fclkede aras\u0131nda sabit de 73 s\u0131rada, mobil\u2018de 75. s\u0131raday\u0131z. 3G ve 4G g\u00f6stermelik yerli ara\u015ft\u0131rma \u015fart\u0131 arand\u0131, ama \u00fclkede geli\u015ftirilen 4G icin baz istasyonlar\u0131, Ulak projesi, kenara konuldu. T\u00fcm Internet ve Mobil sekt\u00f6r\u00fc, b\u00fcy\u00fck \u00f6lc\u00fcde, T\u00fcrkiye sanayini geli\u015ftirmeye de\u011fil, ba\u015fka \u00fclkelerin sanayisine yaram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\n\u00dclkemiz \u0130nternetin devrimsel bir geli\u015fme oldu\u011funu alg\u0131layamam\u0131\u015f, internetin kalk\u0131nma, demokrasi, y\u00f6netim boyutlar\u0131ndan \u00e7ok, marjinal problemlerine odaklanarak, adeta \u0130nternete sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131mla, \u00fcyesi olmak istedi\u011fimiz bat\u0131 demokrasilerinden \u00e7ok, Rusya, \u00c7in, \u0130ran gibi \u00fclkelerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc vermekteyiz. \u00dclkemiz, kalk\u0131nman\u0131n, ar-ge ve inovasyonun ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tam oldu\u011fu, farkl\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 fikirlerin ye\u015ferebildi\u011fi ho\u015fg\u00f6r\u00fc ortamlar\u0131nda var oldu\u011funu alg\u0131yamamaktad\u0131r.<\/p>\n
\nYukaruda da belirtildi\u011fi gibi \u00fclekmizde K\u0131r-Kent ve kad\u0131n-erkek aras\u0131nda internet kullan\u0131m\u0131nda ciddi u\u00e7urumlar var. Nufusun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131 \u0130nternetin d\u0131\u015f\u0131nda. Sadece T\u00dc\u0130K rakamlar\u0131 de\u011fil, uluslararas\u0131 geli\u015fmi\u015flik indekslerinde de T\u00fcrkiye maalesef sonlarda yer almaktad\u0131r. 17. b\u00fcy\u00fck ekonomi olma iddas\u0131nda olan T\u00fcrkiye\u2018nin bu indekslerin altlar\u0131nda yer almas\u0131 sosyal e\u015fitsizliklere, hatta u\u00e7urumlara i\u015faret ediyor. Say\u0131sal u\u00e7urum da bunlar\u0131n aras\u0131nda en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klardan birisidir.<\/p>\n
\nBili\u015fim teknolojilerin e\u011fitimi \u00fclkenin kalk\u0131nmas\u0131, d\u00fcnya ile rekabet edebilmesi i\u00e7inde \u00f6nemlidir. Bu kapsamda \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6nemine i\u015faret etmek isteriz. \u00d6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131mlar tasarruf, g\u00fcvenlik, istihdam ve rekabet a\u00e7\u0131lar\u0131dan \u00f6nemlidir. Pardus ve Fatih projelerin \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m temelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u0131rlmas\u0131n\u0131 \u00f6neririz.<\/p>\n
\nAssange ve Snowden\u2018\u0131n ard\u0131ndan kitlesel ve hedefli g\u00f6zetim hakk\u0131nda tahmin etti\u011fimiz veya ku\u015fkuland\u0131klar\u0131m\u0131zdan art\u0131k kesin \u015fekilde eminiz. Devletler ve \u015firketler bizlerden yasal veya yasad\u0131\u015f\u0131 toplad\u0131klar\u0131 datalar\u0131m\u0131z\u0131 temel hak ve hurriyetlerimize ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde kullan\u0131yorlar. \u015eirketler bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7e\u015fitli hizmetler verirken, devletlerin gerek\u00e7esi ise maalesef g\u00fcvenlik oluyor. G\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131 g\u00fcvenlile\u015ftirme s\u00f6ylemini me\u015fru k\u0131l\u0131mak ve risk y\u00f6netimi amac\u0131yla dijital olarak g\u00f6zetliyorlar. MOBESE kameralar, TC. kimlik kart\u0131 ile yap\u0131lan i\u015flemler, parmak izi ve iris tarama ile girip \u00e7\u0131k\u0131lan i\u015f yerleri, biyometrik bilgileri i\u00e7eren kartlar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 vd.\u2018ni d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak, T\u00fcrkiye`de yurtta\u015f art\u0131k olduk\u00e7a kapsaml\u0131 ve entegre bir elektronik veri taban\u0131n\u0131n i\u00e7inde say\u0131sal bir varl\u0131k haline getirilmi\u015f haldedir. Ticari kay\u0131tlay\u0131c\u0131lar da yurtta\u015f\u0131n haberi, bilgisi veya izni olmaks\u0131z\u0131n, ya da iznini hi\u00e7 talep etmeksizin dijital verileri birbiri ile e\u015fle\u015ftirmekte, t\u00fcketici profillemesi yapmak amac\u0131yla bu verileri kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nSosyal \u011ealar\u0131n ve yeni medyan\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n do\u011fal ve rutin bir par\u00e7as\u0131 haline gelmesi sonucunda, art\u0131k yeni medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 yurtta\u015f\u0131n temel bir gereksinimi haline gelmi\u015ftir.
\nYurtta\u015flar, ancak ve ancak, kamusal, sivil ve siyasal alanlarda bireysel ve kolektif olarak fikirlerini daha iyi bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayabilme, pazar y\u00f6nelimli ekonomide kendinin salt t\u00fcketici olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde enformasyonu kullanabilme ve nitelikli enformasyon kaynaklar\u0131na ula\u015fabilme, yeni medya ortamlar\u0131nda etik ihlallerde bulunmama ve etik ilkelere uygun davranabilme bilgi ve beresini Yeni Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131 ile kazanabilir. Yeni Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131 sayesinde, \u0130nternet\u2018teki risklerin fark\u0131ndad\u0131r, olanaklar\u0131 da bilin\u00e7li ve etkin \u015fekilde kullan\u0131r.<\/p>\n
\nTemel \u00f6\u011frenim kurumlar\u0131ndaki “Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131” ve “Bilgisayar” dersleri m\u00fcfredat\u0131n\u0131n dijital okuryazarl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirecek \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gereklidir.<\/p>\n