{"id":20584,"date":"2016-04-14T10:08:03","date_gmt":"2016-04-14T07:08:03","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=20584"},"modified":"2019-01-29T14:44:42","modified_gmt":"2019-01-29T11:44:42","slug":"iklim-degisikligi-acayip-kentler-menekse-kizildere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/iklim-degisikligi-acayip-kentler-menekse-kizildere\/","title":{"rendered":"\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve acayip kentler &#8211; Menek\u015fe K\u0131z\u0131ldere"},"content":{"rendered":"<p>ABD Ulusal \u00c7evre Bilgi Merkezi\u2019nin NASA verilerine dayanarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 2015 raporunda, 2015 Temmuz&#8217;unun bu y\u0131la kadarki g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f en s\u0131cak ay oldu\u011fu bildirildi. Bu haberi tam da kurakl\u0131ktan ve \u015fehirdeki susuzluktan kavruldu\u011fumuz g\u00fcnlerde ald\u0131k. Biz kentli insanlar televizyonlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda oturup, D\u00fcnya\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerindeki selleri, kurakl\u0131klar\u0131, yang\u0131nlar\u0131 ve acayip hava olaylar\u0131n\u0131 izlerken, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi denen olgunun bizden \u00e7ok uzakta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ya Afrika&#8217;da kurakl\u0131kt\u0131r, ya Banglede\u015f&#8217;te sel bask\u0131n\u0131&#8230; Peki y\u0131k\u0131m bize de yak\u0131nsa?<\/p>\n<p>\u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere bu \u00fclkenin \u00f6zellikle kalabal\u0131k kentlerinde susuzluk, kurakl\u0131k mevzusu art\u0131k d\u00f6nemsel de\u011fil kal\u0131c\u0131 bir sorun haline geldi. Her y\u0131l May\u0131s ay\u0131 gibi i\u00e7me suyu havzalar\u0131m\u0131z\u0131n durumu bir yerlerde haber olur. Santim santim \u00f6l\u00e7eriz, i\u00e7ilebilir su seviyesini. Havzalar\u0131m\u0131z yok olmaktad\u0131r. Elmal\u0131 havzas\u0131 \u00f6rne\u011fin art\u0131k bir kay\u0131p. Anadolu&#8217;daki havzalar ise daha k\u00f6t\u00fc durumda.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz k\u0131\u015f ay\u0131nda \u00f6zellikle \u0130stanbul\u2019un hava kalitesinin iyice d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc haberlerini izledik. Bilakis hissetik hastaneler solunum yolu hastal\u0131klar\u0131 hastalar\u0131 ile dolup ta\u015farken en basit gribimiz ge\u00e7mek bilmedi. Kentlerde yediklerimiz de bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn etkenlerinden birisi. Pazardaki fiyatlar da kentlerimiz gibi bir acayip. Suyumuzda, havam\u0131zda, topra\u011f\u0131m\u0131zdaki bu hal nedir? Bu hal \u00e7ok uzak \u00fclkelerdeki iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin kent halidir. Hi\u00e7bir yerden de gelmedi hep buradayd\u0131. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi en \u00e7ok acayip kentleri sever. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi en a\u011f\u0131r\u0131ndan bir kent problemidir.<\/p>\n<p><strong>Kentsel y\u0131k\u0131mlar iklimi de\u011fi\u015ftiriyor<\/strong><br \/>\nUcu buca\u011f\u0131 olmayan kentlerde ya\u015f\u0131yor bir\u00e7o\u011fumuz. \u0130stanbul en belirgin \u00f6rnek. Karbon yutak alan\u0131 olan \u015fehirlerin son savunma noktas\u0131 ormanlar\u0131 hatta \u015fehir i\u00e7indeki \u00fc\u00e7 be\u015f a\u011fa\u00e7 h\u0131zla bo\u015f, \u00e7irkin ve anlams\u0131z betonlara d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Su havzalar\u0131 da kentle\u015fme ma\u011fduru olmaktad\u0131r. R\u00fczg\u00e2r bile esecek yer bulam\u0131yor, uzun g\u00f6kdelenlerin, hi\u00e7 insani olmayan birbirine bakan binalar ile dolu \u00e7irkin mahallelerin aras\u0131ndan. Peki bu kadar yo\u011fun n\u00fcfus, rant kayg\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015fl\u0131k, bu kadar betonla\u015fmaya ra\u011fmen bir kentte, iyi hava kalitesi, temiz i\u00e7me suyu, demokratik g\u0131da, emek\u00e7inin eme\u011finin hakkaniyetli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanabilir mi?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-20586 alignright\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/iklim_2.jpg\" alt=\"iklim_2\" width=\"448\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/iklim_2.jpg 500w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/iklim_2-300x217.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/iklim_2-150x109.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/>David\u00a0Harvey\u00a0&#8216;Sermayenin Mekanlar\u0131&#8217; adl\u0131 kitab\u0131nda rant\u0131n co\u011frafik mekanlarda yer etti\u011fini; havan\u0131n, suyun, temel g\u0131dalar\u0131n ve eme\u011fin metala\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, kalk\u0131nma ve b\u00fcy\u00fcme denilerek olu\u015fturulan mega kentlerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan y\u0131k\u0131mlara neden oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n<p>Sosyoloji Profes\u00f6r\u00fc Ulrich Beck, \u201c<em>Yoksulluk hiyerar\u015fiktir, ama kirlilik demokratiktir.<\/em>\u201d demektedir. Fakat kirlilik ve etkileri kentlerde demokratik de\u011fildir. En ba\u015fta yoksullar\u0131 vurmaktad\u0131r. K\u0131rsalda herkes i\u00e7in ayn\u0131 olan iklim de\u011fi\u015fikl\u011fi, kentlerde bir s\u0131n\u0131f sorunudur ayn\u0131 zamanda. Ya\u015fam kaynaklar\u0131na ula\u015fmada yoksul elbette \u00e7ok geridedir. Bu sebeple yoksullar\u0131 ve emek\u00e7ileri daha a\u011f\u0131r bir iklim m\u00fccadelesi beklemektedir. Ankara \u00dcniversitesi&#8217;nden Prof. Dr. Aykut \u00c7oban \u201cS\u0131n\u0131fsal A\u00e7\u0131dan Ekolojik M\u00fccadele, Demokrasinin A\u00e7mazlar\u0131 ve Komm\u00fcnizm\u201d isimli Ya\u015fayan Marksizim Dergisi 1. Say\u0131s\u0131&#8217;nda yay\u0131mlanan yaz\u0131s\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine \u00e7ok az katk\u0131s\u0131 olan emek\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi etkilerinden en \u00e7ok etkilendi\u011fini \u201c<em>Ekolojik m\u00fccadele, bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir; s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi de ekolojik bir m\u00fccadeledir. Bu y\u00fczdendir ki, zeytin \u00e7if\u00e7isi iken, k\u00f6m\u00fcr gibi verimsiz bir enerji kayna\u011f\u0131 u\u011fruna termik santrale d\u00f6n\u00fc\u015fen verimli tarlas\u0131nda madencilik yapmak zorunda kalan emek\u00e7inin davas\u0131 hi\u00e7 de iklim adaletinin uza\u011f\u0131nda de\u011fildir.<\/em>\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Nature Geoscience\u2019da Richard E. Zeebe ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131lan makalede; insanlar\u0131n acayip kentlerinde kurdu\u011fu sanayi, end\u00fcstri distopyalar\u0131yla Gezegendeki karbon oran\u0131n\u0131 beklenmedik \u015fekilde artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sorumlusu oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130klim bilimci James Hansen ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Athmosferic Chemistry and Physics\u2019 de yay\u0131mlanan \u201c<em>Buzullar\u0131n erimesi, deniz seviyesinin y\u00fckselmesi ve tufanlar: paleoiklim \u00e7a\u011f\u0131ndan kan\u0131tlar ve modern iklim modellemesi g\u00f6zlemleri ile 2Clik k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n tehlikeleri<\/em>\u201d makalesinde ola\u011fan olmayan hava olaylar\u0131n\u0131n, kurakl\u0131klar\u0131n, sellerin sadece k\u0131r\u0131lgan alanlarda de\u011fil her yerde hissedilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fam\u0131 odakl\u0131 politikalar zorunluluktur<\/strong><br \/>\nBiz kentliler olarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ad\u0131na bizleri k\u00f6t\u00fc g\u00fcnler beklemektedir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kentler kirlendik\u00e7e. \u00dc\u00e7 be\u015f a\u011fac\u0131m\u0131z da yitip gittik\u00e7e daha g\u00fczel g\u00fcnler g\u00f6rmeyece\u011fiz maalesef. \u201cKalk\u0131nma\u201d odakl\u0131 politikalar, rant \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yerine ya\u015fam odakl\u0131 politikalar, do\u011fa yarar\u0131na iklim politikalar\u0131 al\u0131rsa, bu acayip kentler normale d\u00f6nebilir.<\/p>\n<p><strong>Menek\u015fe K\u0131z\u0131ldere<\/strong><br \/>\n<strong> \u00c7evre M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"ABD Ulusal \u00c7evre Bilgi Merkezi\u2019nin NASA verilerine dayanarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 2015 raporunda, 2015&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20585,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4716,4723,1991],"tags":[3046,3045],"class_list":{"0":"post-20584","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-halkin-muhendisleri-yazilar","8":"category-kent-ve-doga-yazilar","9":"category-yazilar","10":"tag-iklim","11":"tag-iklim-degisikligi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20584"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20584\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}