{"id":20780,"date":"2016-05-04T11:43:34","date_gmt":"2016-05-04T08:43:34","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=20780"},"modified":"2019-01-28T20:40:27","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:27","slug":"hak-grevi-mahkemelere-olan-sayginin-arttirilmasi-dr-murat-ozveri-evrensel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/hak-grevi-mahkemelere-olan-sayginin-arttirilmasi-dr-murat-ozveri-evrensel\/","title":{"rendered":"Hak grevi ve mahkemelere olan sayg\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u2013 Dr. Murat \u00d6zveri (Evrensel)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u015f\u00e7i i\u015fveren aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n en k\u0131sa zamanda en az maliyetle \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc 1963-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hak grevi ile bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Anayasa Mahkemesi 1963\/118 E, 1963\/192 K, 15.07.1963 tarihli karar\u0131nda hak grevinin anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Anayasa Mahkemesine g\u00f6re;<\/p>\n<p>\u201cAnayasan\u0131n 47. maddesi, i\u015f\u00e7ilerin iktisadi ve sosyal durumlar\u0131n\u0131 korumak \u00fczere grev yapabileceklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirmi\u015ftir. \u015eu unutulmamal\u0131d\u0131r ki s\u00f6zle\u015fmelere dayanan i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 gere\u011fi ile Anayasan\u0131n i\u015f\u00e7ilere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ilk yetki \u201chak arama h\u00fcrriyeti\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 31. maddesi uyar\u0131nca mahkemeye ba\u015fvurmakt\u0131r. Ancak yarg\u0131 yolunun, sonuca grev yolu \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u00e7abuk ula\u015ft\u0131ran bir yol olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutan Anayasa koyucu, i\u015f\u00e7ilere s\u00f6zle\u015fmeye dayanan haklar\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7inde dava hakk\u0131n\u0131n yan\u0131nda grev yetkisi vermi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl Darbesi sonras\u0131 yap\u0131lan 1982 Anayasas\u0131, Anayasa Mahkemesinin yarg\u0131 yolundan daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonuca ula\u015fmay\u0131 sa\u011flayan bir hak olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131  hak grevinden anayasal g\u00fcvenceyi kald\u0131rd\u0131. 1982 Anayasas\u0131  grev hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 54. maddesinin gerek\u00e7esinde \u201cBa\u015fka de\u011fi\u015fle hak grevi yolu t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemelere sayg\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131 ilkeleri hak grevinin yasaklanmas\u0131na amil olmu\u015ftur. Bir toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi d\u00f6neminde mutlak i\u015f bar\u0131\u015f\u0131 esas\u0131 kabul edilmi\u015ftir\u201d denildi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, 12 Eyl\u00fcl darbesi ile hak grevi yolunu t\u0131kad\u0131lar. Sendikala\u015fmay\u0131 sadece i\u015fveren ve kamu otoritesinin icazetine ba\u011flayan bir sistem kurdular.<\/p>\n<p>\u015eimdi de diyorlar ki;<\/p>\n<p>Sadece 2015 y\u0131l\u0131nda ilk derece mahkemelerimizde i\u015f\u00e7i ve i\u015fverenler aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 600 bin dava g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130\u015f mahkemelerinde bir davan\u0131n ortalama g\u00f6r\u00fclme s\u00fcresi 2015 y\u0131l\u0131nda 431 g\u00fcn oldu. 431 g\u00fcnl\u00fck bu s\u00fcre 281 g\u00fcn olan t\u00fcm hukuk davalar\u0131ndaki ortalama yarg\u0131lamay\u0131 sonland\u0131rma s\u00fcresinin iki kat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f davalar\u0131n\u0131n Yarg\u0131tayda ortalama g\u00f6r\u00fclme s\u00fcresi ise 1-1.5 y\u0131ld\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i ve i\u015fverenlerin birbirlerine kar\u015f\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f olduklar\u0131 davalarda karar verilmesi ve bu karar\u0131n kesinle\u015febilmesi i\u00e7in ortalama 2-2.5 y\u0131l gibi bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>Toplam i\u015f uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i alacaklar\u0131 ile i\u015fe iade talepli davalar olu\u015fturmaktad\u0131r. *<\/p>\n<p>Bu saptamalar\u0131 yapan, say\u0131sal verileri veren ki\u015fi Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Bilal U\u00e7ar. A\u00e7\u0131klamada ge\u00e7en \u201c\u0130\u015f davalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i alacaklar\u0131 ve i\u015fe iade davalar\u0131 olu\u015fturuyor\u201d saptamas\u0131ndan i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6denmeyen haklar\u0131n\u0131 i\u015ften at\u0131lma korkusuyla dava yoluyla isteyemedikleri sonucu \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yani, i\u015f\u00e7iler \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kendilerine \u00f6denmeyen fazla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in, eksik ya da hi\u00e7 yat\u0131r\u0131lmayan SGK primleri i\u00e7in, kulland\u0131r\u0131lmayan y\u0131ll\u0131k izinleri i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 halde \u00fccreti \u00f6denmeyen hafta tatili ve genel tatil alacaklar\u0131 i\u00e7in i\u015ften at\u0131lmadan dava a\u00e7am\u0131yorlar. \u0130\u015ften at\u0131ld\u0131ktan sonra a\u00e7t\u0131klar\u0131 davlarda ise bu haklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc zaman a\u015f\u0131m\u0131, ger\u00e7ek \u00fccretin tespit edilememesi gibi nedenlerle budan\u0131yor.<\/p>\n<p>Tekrar ba\u015fa d\u00f6nersek;<\/p>\n<p>Mahkemelere olan sayg\u0131y\u0131 artt\u0131rmak gibi sa\u00e7ma bir gerek\u00e7eyle hak grevini i\u015f\u00e7ilerin ellerinden ald\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7ileri sadece i\u015ften at\u0131ld\u0131ktan sonra hak arayabilen ki\u015filer konumuna d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iler i\u015ften at\u0131ld\u0131ktan sonra mahkemelere olan sayg\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6sterip alacaklar\u0131n\u0131n zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011framam\u0131\u015f kadar\u0131n\u0131 ancak talep edebilir hale geldiler.<\/p>\n<p>\u015eimdi de \u201c\u0130\u015f\u00e7iler \u00e7ok fazla dava a\u00e7\u0131yor, biz bu davalar\u0131n alt\u0131ndan kalkam\u0131yoruz, davalar\u0131n uzamas\u0131 adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yor, i\u015f davalar\u0131na zorunlu arabuluculuk sistemi getirip mahkemelerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltal\u0131m\u201d diyorlar.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 kimsenin akl\u0131na, sendikala\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri ortadan kald\u0131r\u0131p, hak grevi yoluyla uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 do\u011fmadan sona erdiren, i\u015f\u00e7inin hakk\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken koruyan, Anayasa Mahkemesinin \u00fclkenin sosyolojik durumundan hareketle olumlu buldu\u011fu hak grevini yeniden d\u00fczenlemek gelmiyor.<\/p>\n<p>Hak grevi mahkemelere olan sayg\u0131 gerek\u00e7esiyle ortadan kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f gibi, arabuluculuk mahkemelerin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131racakm\u0131\u015f gibi artan dava y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmay\u0131  arabuluculukta bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Gel de \u00e7atlama.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130\u015f\u00e7i i\u015fveren aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n en k\u0131sa zamanda en az maliyetle \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3067,2536],"class_list":{"0":"post-20780","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-hak-grevi","9":"tag-murat-ozveri"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20780"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20780\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}