{"id":20936,"date":"2016-05-17T10:26:53","date_gmt":"2016-05-17T07:26:53","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=20936"},"modified":"2019-01-28T20:40:26","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:26","slug":"rant-makinesi-sit-alanlarina-girerken-tarik-sengul-birgun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/rant-makinesi-sit-alanlarina-girerken-tarik-sengul-birgun\/","title":{"rendered":"Rant makinesi sit alanlar\u0131na girerken! \u2013 Tar\u0131k \u015eeng\u00fcl (BirG\u00fcn)"},"content":{"rendered":"<p>Ba\u015fkanl\u0131k sistemi, Suriye, K\u00fcrt sorunu gibi b\u00fcy\u00fck siyasetin konular\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde kalan, \u00f6yle kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r i\u015fleyen rant makinesi \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor. Bir fetih makinesi mant\u0131\u011f\u0131yla i\u015fleyen b\u00fcy\u00fck siyasetin konular\u0131 ku\u015fkusuz \u00f6nemli; b\u00fcy\u00fck sorulara k\u00fc\u00e7\u00fck yan\u0131tlar verildik\u00e7e d\u00f6rt bir yanda insanlar \u00f6l\u00fcyor; \u00fcstelik \u00f6len sadece insanlar da de\u011fil; bu amans\u0131z fetih makinesinin kar\u015f\u0131s\u0131nda koskoca kentler yenik d\u00fc\u015f\u00fcyor!<\/p>\n<p>Fetih makinesi cephesinde durum b\u00f6yleyken, birikim rejiminin merkezine yerle\u015ftirilen rant makinesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u0131y\u0131m\u0131 hafife almayal\u0131m. G\u00fcna\u015f\u0131r\u0131 in\u015faat iskelelerinden d\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6len i\u015f\u00e7iler anaak\u0131m medya i\u00e7in haber de\u011feri ta\u015f\u0131m\u0131yor olabilir. Parkta dola\u015fmaya gidip ya\u015fam\u0131ndan olan gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n ak\u0131l almaz hik\u00e2yesini de s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durum olarak bir kenara koyabilirsiniz.<\/p>\n<p>Lakin fetih makinesi gibi rant makinesi de bir tek insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fcyor; madenlere el koyma u\u011fruna eritilen da\u011flar, HES\u2019lerin t\u00fcketip, kirletti\u011fi sular, y\u00fczy\u0131llara kafa tutmu\u015f, zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 birer birer ya\u015famdan kopup, \u00f6l\u00fcme yat\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Da\u011flar, yaylalar, vadiler, derken rant makinesinin menziline bu kez sit alanlar\u0131n\u0131n girdi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. BirG\u00fcn\u2019\u00fcnde yer bulan bir haberde h\u00fck\u00fcmetin, bir b\u00fct\u00fcn olarak sit alanlar\u0131n\u0131n derecesini d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve alanlar\u0131n\u0131 daraltmak i\u00e7in, daha \u00f6nce bu konularda sicilinin pek parlak olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan bir \u015firketle anla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. \u015eimdi o \u015firket sit alanlar\u0131na y\u00f6nelik T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda bir \u00e7al\u0131\u015fma yapacak ve yine anla\u015f\u0131lan o ki; bu i\u015fi k\u00f6k\u00fcnden \u00e7\u00f6zecekler.<\/p>\n<p>Sit alan\u0131 olarak tespit edilen yerler kimi durumda do\u011fal \u00f6zellikleri, kimi durumda tarihi k\u00fclt\u00fcrel mirasa konu olmalar\u0131 nedeniyle etraf\u0131na s\u0131n\u0131rlar \u00e7izilerek korunan yerlerdir. Sit alan\u0131 belirlemesi yap\u0131l\u0131rken, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 de\u011fere uygun bi\u00e7imde 1. 2. 3. derece olarak bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma yap\u0131l\u0131r. Sit alan\u0131n\u0131n 1. derece olan\u0131na halk\u0131n ifade etti\u011fi bi\u00e7imiyle \u00e7ivi bile \u00e7akamazs\u0131n\u0131z; derece d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e bir tak\u0131m uygulamalara kurallara uyulmas\u0131 \u015fart\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 yap\u0131la\u015fma izinleri verilir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fe bakarak sit alan\u0131 ilan etmenin do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z\u0131 korumak konusunda b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar getirmedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ama hala elde avu\u00e7ta bir \u015feyler varsa, onlar\u0131 da bu t\u00fcr bir s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 arac\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na bor\u00e7lu oldu\u011fumuzu kabul etmek zorunday\u0131z. Bug\u00fcn bir\u00e7ok proje alan\u0131, kiraya verilmek istenen maden sahas\u0131, ya da HES projelerinin hedefledi\u011fi yerler sit alan\u0131 stat\u00fcs\u00fcne sahip oldu\u011fu i\u00e7in bu niyetlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ancak son d\u00f6nemde bu diren\u00e7 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor. Koruma Kurullar\u0131 yap\u0131lan uygulamalar\u0131 aklamay\u0131 hedefleyen sit alan\u0131 derecesini d\u00fc\u015f\u00fcrme giri\u015fimlerine nadiren direniyor. D\u00f6rt bir yanda, sit alanlar\u0131n\u0131 daraltan, derecesini d\u00fc\u015f\u00fcren koruma kurulu kararlar\u0131 al\u0131n\u0131yor. Bu durumun iyi bir \u00f6rne\u011fi Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n kendi villas\u0131n\u0131n da oldu\u011fu Urla\u2019daki sit alan\u0131 olu\u015fturuyor. Yasal olmayan bi\u00e7imde sit alan\u0131nda in\u015fa edilen bu villalar\u0131 yasal k\u0131lmak i\u00e7in sit alan\u0131n\u0131n derecesi ilgili koruma kurulu taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ok k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 TMMOB Odalar\u0131 bu karar\u0131 yarg\u0131ya ta\u015f\u0131d\u0131lar. Yarg\u0131 uzayan bir s\u00fcre\u00e7 sonunda sit alan\u0131 derecesini d\u00fc\u015f\u00fcren karar\u0131 iptal etti; villalar bir kez daha hukuksuz hale geldi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bir\u00e7ok ba\u015fka yerde yap\u0131lmak istenen projenin \u00f6n\u00fcnde de, F\u0131rt\u0131na Vadisi\u2019nde oldu\u011fu gibi, sit alan\u0131 kapsam\u0131nda olman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 engeller var. \u0130\u015fte o y\u00fczden belli ki iktidar sahipleri en tepeden ba\u015flayarak k\u0131zg\u0131nlar ve i\u015fi k\u00f6k\u00fcnden \u00e7\u00f6zmek istiyorlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu noktada ben anayasa ile sit alanlar\u0131 aras\u0131nda bir benze\u015fme g\u00f6r\u00fcyorum. Birisi fetih makinesinin, di\u011feri rant makinesinin \u00f6n\u00fcnde esasl\u0131 engeller olarak duruyor. \u00d6yle ya; nedir o, \u00e7ivi \u00e7ak\u0131lamayan 1. derece sit alan\u0131 gibi duran Anayasa\u2019n\u0131n ilk d\u00f6rt maddesi. Hadi onlar de\u011fi\u015fmedi, bari Ba\u015fkanl\u0131k sisteminin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak bi\u00e7imde bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilsin (2. derece), olmad\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 partili olsun (3. derece). Olsun ki, fiili durum yasall\u0131k kazans\u0131n.<\/p>\n<p>Lakin bir de villa meselesi var; d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen sit derecesi mahkemeden d\u00f6n\u00fcnce, villa yasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir ba\u015fka fiili durum olarak kald\u0131. O zaman yap\u0131lmas\u0131 gereken ortada; sit alan\u0131 derecesi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclecek, olmad\u0131 alan daralt\u0131l\u0131p, villlar d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lacak.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir anlat\u0131mla Anayasa de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00fcn fetih, sit alanlar\u0131 daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dakika rant makinesinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacak; dahas\u0131 geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 \u201cfiili durumlar\u201d yasall\u0131k kazanacak!<\/p>\n<p>\u0130yi de insan\u0131, deresi tepesi, vadisi, a\u011fa\u00e7lar\u0131, kentleri ve g\u00fcvercinleriyle bu makinelerin geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bunca \u00f6l\u00fcy\u00fc nereye koyacaks\u0131n\u0131z? Bunca \u00f6l\u00fcm nas\u0131l yasalla\u015facak?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ba\u015fkanl\u0131k sistemi, Suriye, K\u00fcrt sorunu gibi b\u00fcy\u00fck siyasetin konular\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde kalan, \u00f6yle&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-20936","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20936\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}