{"id":21157,"date":"2016-06-05T19:25:23","date_gmt":"2016-06-05T16:25:23","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=21157"},"modified":"2019-01-30T15:40:32","modified_gmt":"2019-01-30T12:40:32","slug":"enerji-alanindaki-yagma-torba-yasayla-derinlesiyor-neriman-usta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/enerji-alanindaki-yagma-torba-yasayla-derinlesiyor-neriman-usta\/","title":{"rendered":"Enerji alan\u0131ndaki ya\u011fma, torba yasayla derinle\u015fiyor \u2013 Neriman Usta"},"content":{"rendered":"<p>Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda kurulan yeni AKP h\u00fck\u00fcmeti,\u00a0enerji alan\u0131ndaki\u00a0ya\u011fmay\u0131 ve soygunu derinle\u015ftiren torba yasay\u0131 Meclis&#8217;ten ge\u00e7irdi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan\u0131 (ETKB) damat Berat Albayrak&#8217;\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 torba yasa, h\u00fck\u00fcmet kurulur kurulmaz Meclis g\u00fcndeminde ilk s\u0131raya al\u0131narak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc ve AKP&#8217;nin oylar\u0131yla kabul edildi.<\/p>\n<p>Torba yasa; Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun, 3573 say\u0131l\u0131 k\u0131sa ad\u0131yla Zeytin Kanunu, 2565 say\u0131l\u0131 Askeri Yasak B\u00f6lgelerce G\u00fcvenlik B\u00f6lgeleri Kanunu, 3621 say\u0131l\u0131 K\u0131y\u0131 Kanunu, 2565 say\u0131l\u0131 TAEK Kanunu, 3154 say\u0131l\u0131 ETKB Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Kanunu, 3213 Say\u0131l\u0131 Maden Kanunu, 6446 say\u0131l\u0131 Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu, 4708 say\u0131l\u0131 Yap\u0131 Denetim Kanunu, 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanunu&#8217;nda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bu yaz\u0131n\u0131n konusu yasan\u0131n enerji alan\u0131na etkilerine de\u011finmek olacak.<\/p>\n<p><strong>N\u00fckleere kolayl\u0131k, tar\u0131m alanlar\u0131na y\u0131k\u0131m<\/strong><br \/>\nTorba yasa ile birlikte Zeytin ve K\u0131y\u0131 Kanunu&#8217;nun k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinden n\u00fckleer santraller muaf tutuluyor. \u0130mar Kanunu&#8217;nun gere\u011fi olan Fenni Mesuliyet ve Yap\u0131 Denetimi Kanunu&#8217;nun h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmamas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. N\u00fckleer santral\u0131n in\u015fa s\u00fcrecindeki yap\u0131 denetiminin; T\u00fcrkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) taraf\u0131ndan yetkilendirilen yap\u0131 denetim kurulu\u015fu ve santrali yapan \u015firket aras\u0131nda yap\u0131lan hizmet s\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu ama\u00e7la \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile TAEK bir y\u0131l i\u00e7inde y\u00f6netmelik haz\u0131rlayacak.<\/p>\n<p>AKP h\u00fck\u00fcmetinin, d\u00fcnyan\u0131n n\u00fckleer santrallerden vazge\u00e7ti\u011fi ve elektrik arz fazlas\u0131 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde n\u00fckleer santral \u0131srar\u0131, bu santrallerin ayn\u0131 zamanda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck rant projeleri olmas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. K\u00f6pr\u00fcler, havaalanlar\u0131, otoyol projelerinin tamam\u0131n\u0131n toplam\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck rantlar s\u00f6z konusu. Bu santrallerin kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda pek \u00e7ok kanun h\u00fck\u00fcmlerinden muaf tutularak daha \u015fimdiden \u00f6zel imtiyaz hukuku yarat\u0131lmas\u0131, kamu denetiminden k\u0131smen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 g\u00fcvenli\u011fin en \u00fcst seviyede olmas\u0131 gereken bir alanda, g\u00fcvenlikten \u00e7ok piyasac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 \u015fimdiden ne kadar b\u00fcy\u00fck tehlikelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bize g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u0130MF&#8217;ye bor\u00e7lanmamakla \u00f6v\u00fcnen AKP, iki n\u00fckleer santral projesiyle -yap i\u015flet halk\u0131 soy projeleri- ortalama 10 y\u0131ll\u0131k (10 y\u0131l d\u00fcnya ortalamas\u0131, AKP bunu 5-6 y\u0131la indirmek istiyor) in\u015fa s\u00fcrecinde 42 milyar dolar bor\u00e7 alm\u0131\u015f olacak asl\u0131nda. Bu borcu, \u00fcretilen elektri\u011fi 20-25 y\u0131l al\u0131m garantisiyle katbekat halka \u00f6detmi\u015f olacak, hem de halk\u0131n fikrini sormadan. 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda 3 cent olan elektri\u011fin fiyat\u0131 bu g\u00fcn elektri\u011fin piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu 14 cent&#8217;e \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. N\u00fckleer santrallerle elektri\u011fin fiyat\u0131 daha da katlanacak. \u00dcstelik \u00c7ernobil ve Fuku\u015fima&#8217;dan sonra \u00fclkemizi tam bir n\u00fckleer tehlike ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakarak&#8230;<\/p>\n<p><strong>Can g\u00fcvenli\u011fi tamamen yok say\u0131l\u0131yor<\/strong><br \/>\n3154 say\u0131l\u0131 ETKB Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Kanunu&#8217;ndaki de\u011fi\u015fiklikle; elektrikte kamu denetimi, proje onay\/kabullerinin de \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015filiklerince yap\u0131labilmesinin ve bu t\u00fczel ki\u015filerden hizmet al\u0131nabilmesinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131yor. Devletin temel g\u00f6revlerinden olan ve can ve mal g\u00fcvenli\u011finin do\u011frudan konusu olan g\u00f6revlerin de piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, elektrik kaynakl\u0131 gerek i\u015f cinayetlerini, gerek yang\u0131n vs. gibi nedenlerle halk\u0131n can kay\u0131plar\u0131n\u0131 art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>Enerji Piyasas\u0131 D\u00fczenleme Kurumu (EPDK) Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, EPDK&#8217;n\u0131n en temel g\u00f6revleri aras\u0131nda yer alan lisans ve sertifika i\u015flemlerinin ilgili hizmet birimine devredilmesi sa\u011flan\u0131yor. ETKB&#8217;nin yetkilerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 devretti\u011fi EPDK; \u015fimdi kendisinden daha da yetkisiz, kanunla tan\u0131mlanmam\u0131\u015f bir birime yetkilerini devredecek. Tariflenmemi\u015f ilgili hizmet biriminin, Ka\u00e7AK Sarayda kurulacak bir birim olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor de\u011fil. Hukuksuzluk, denetimsizlik, sorumsuzluk ve yolsuzluk katlanacak.<\/p>\n<p><strong>Mevzu bahis santralsa; kamula\u015ft\u0131r, y\u0131k, talan et<\/strong><br \/>\n6446 Say\u0131l\u0131 Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu&#8217;na getirilen madde ile, \u201cYenilenebilir enerji kaynaklar\u0131\u201d alan\u0131 olarak belirlenen alanlarda kamu veya \u00f6zel m\u00fclkiyet olmas\u0131na bak\u0131lmadan, kullan\u0131m ve verimlili\u011fi etkileyecek imar planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek acele kamula\u015ft\u0131rma yap\u0131labilece\u011fi h\u00fck\u00fcmleri kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Halihaz\u0131rda ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeden enerji santrallerine verilen lisanslar, \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda halk\u0131n m\u00fccadelesi ile kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Hukuk m\u00fccadelesi ve kazan\u0131mlar\u0131 ya\u015fam savunucular\u0131 i\u00e7in hep \u00f6nemli bir ara\u00e7 olmu\u015ftur. Halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131, ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyen AKP iktidar\u0131; halk\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmek, santral b\u00f6lgelerini insans\u0131zla\u015ft\u0131rmak ve ortaya \u00e7\u0131kacak hukuk m\u00fccadelesini de engellemek i\u00e7in bu maddeyi yasala\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kay\u0131p-ka\u00e7ak soygununa yasal k\u0131l\u0131f<\/strong><br \/>\nY\u0131llard\u0131r hukuksuzca kay\u0131p-ka\u00e7ak bedellerinin da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleri i\u00e7in tahsil edilmesine izin verildi\u011fini biliyoruz. Yarg\u0131tay&#8217;\u0131n &#8216;kay\u0131p-ka\u00e7ak \u00fccretlerinin iptali&#8217; kararlar\u0131na ra\u011fmen kay\u0131p-ka\u00e7ak bedellerinin tahsilat\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u015eimdi bu soyguna, yine halk\u0131n cebine el atarak 6446 say\u0131l\u0131 Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle yasal k\u0131l\u0131f olu\u015fturuldu. \u00d6nce soy, sonra yasa \u00e7\u0131kar durumu AKP&#8217;nin al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131. \u00dcstelik elektrik alan\u0131nda bilgileri gizlemeyi ve denetimsizli\u011fi de yayg\u0131nla\u015ft\u0131r ki ger\u00e7ek verileri kimse bilemesin. Faturalar\u0131m\u0131zda enerji bedeli olarak g\u00f6r\u00fcnen miktara (21 kuru\u015f\/kWh) ) ilave olarak Da\u011f\u0131t\u0131m Bedeli olarak 11 kuru\u015f\/kWh al\u0131narak Da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin maliyeti diye (kay\u0131p-ka\u00e7ak bedeli de i\u00e7inde) halka fatura ediliyor. Elektri\u011fin toptan ticaretinde ger\u00e7ekle\u015fen fiyat 10-11 kr\u015f\/kWh iken bunun \u00fc\u00e7 kat\u0131 elektrik fiyat\u0131 ile halk soyuluyor. Vergilerle bu oran 4 kat\u0131na ula\u015f\u0131yor. \u00dcstelik bu yasa ile bu g\u00fcne kadar itirazlar nedeniyle geri \u00f6deme yap\u0131lan ve yap\u0131lacak olan t\u00fcm \u00f6demeler de tekrar halka fatura edilecek. Bu soygun devam etsin diye yasa \u00e7\u0131karmak, soygunun soygun olmas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmiyor. Soygun kanun d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131yorken \u015fimdi kanunla yap\u0131lacak.<\/p>\n<p><strong>Madenlerde ruhsatlar patronlara devrediliyor<\/strong><br \/>\n3213 Say\u0131l\u0131 Maden Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle K\u00f6m\u00fcr madenlerinin ruhsatlar\u0131 kamu kurumlar\u0131ndan elektrik \u00fcretme \u015fart\u0131yla \u00f6zel sekt\u00f6re devrediliyor. Madenlerin ruhsatlar\u0131n\u0131n kamu kurumlar\u0131nda ( TK\u0130, TTK) olmas\u0131 nedeniyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen kamu denetimi de b\u00f6ylece son bulacak. Proje ve \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n belirlenmesi, planlamas\u0131 gibi i\u015flevlerle madenlerin kontrol\u00fcn\u00fc elinde tutan kamu kurumlar\u0131, bundan b\u00f6yle bu g\u00f6revlerini yerine getirmeyecek. Bu alandaki denetimin piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00f6netmelikler \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015fland\u0131 bile.<\/p>\n<p>Madenlerde can ve mal g\u00fcvenli\u011finin, havza madencili\u011fi ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlama ile sa\u011flanabilece\u011fi bilinen bir ger\u00e7ek. Havza madencili\u011fi bu nedenle ancak kamu eliyle yap\u0131labilir. Oysa yasa, k\u00f6m\u00fcr maden sahalar\u0131n\u0131 daha da par\u00e7alayarak AKP&#8217;nin yanda\u015f sermayesinin bu sekt\u00f6re hakim olabilmesinin ko\u015fulunu yarat\u0131yor. Lisanslar\u0131 &#8220;ilgili hizmet birimi&#8221; verecek nas\u0131l olsa! Yasal d\u00fczenleme bu nedenle havza madencili\u011fi yerine, k\u00f6m\u00fcr madenlerinin tamamen \u00f6zelle\u015ftirilmesi, par\u00e7alanmas\u0131, kamusal denetimden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 temelinde haz\u0131rland\u0131. B\u00f6ylece hem madenlerde hem de enerji sekt\u00f6r\u00fcnde AKP&#8217;li \u015firketlerin hakimiyeti de art\u0131r\u0131lacak. Yasa, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da daha \u00e7ok i\u015f cinayeti ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakacak.<\/p>\n<p><strong>Neriman Usta \/ Elektronik M\u00fchendisi<\/strong><br \/>\n<strong>Politeknik YK \u00dcyesi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda kurulan yeni AKP h\u00fck\u00fcmeti,\u00a0enerji alan\u0131ndaki\u00a0ya\u011fmay\u0131 ve soygunu derinle\u015ftiren torba&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21158,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4714,4734,1991],"tags":[2810,3107,493],"class_list":{"0":"post-21157","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-enerji-yazilar","8":"category-enerji-dosyasi","9":"category-yazilar","10":"tag-enerji","11":"tag-enerji-talani","12":"tag-neriman-usta"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21157"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21157\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}