{"id":21925,"date":"2016-08-02T11:37:29","date_gmt":"2016-08-02T08:37:29","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=21925"},"modified":"2019-01-28T20:40:26","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:26","slug":"akkuyu-ngs-projesi-sadece-davaya-havale-edilecek-bir-mesele-degil-arif-ali-cangi-haberekspres-com","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/akkuyu-ngs-projesi-sadece-davaya-havale-edilecek-bir-mesele-degil-arif-ali-cangi-haberekspres-com\/","title":{"rendered":"Akkuyu NGS projesi sadece davaya havale edilecek bir mesele de\u011fil &#8211; Arif Ali Cangi (haberekspres.com)"},"content":{"rendered":"<p>Darbe giri\u015fimi, ard\u0131ndan Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal (OHAL) ilan\u0131, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler, ger\u00e7ekten ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir d\u00f6nem ya\u015f\u0131yoruz. Ge\u00e7en iki haftan\u0131n yaz\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fanan g\u00fcnlere ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m, daha yazacak \u00e7ok \u015fey var ama ben bu hafta verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getirece\u011fim, Akkuyu N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrali (NGS) projesini ve bu projeye verilen \u00c7ED olumlu belgesinin iptali davas\u0131nda 11 Temmuz\u2019da yap\u0131lan ke\u015ffi yazaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>Akkuyu NGS bahsine girmeden \u00f6nce OHAL\u2019li g\u00fcnlere ili\u015fkin birka\u00e7 not d\u00fc\u015fmekte yarar var. Yay\u0131mlanan KHK\u2019lerle pek \u00e7ok hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f durumda, bunun yan\u0131 s\u0131ra sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n da ihlali sonucunu do\u011furacak h\u00fck\u00fcmet a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00d6nce \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakan\u0131, \u201cYat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in en \u00f6nemli unsurun zaman oldu\u011funu biliyoruz. Bu anlamda yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00c7ED s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131z\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131, ard\u0131ndan \u00c7evre ve \u015eehircilik \u0130zmir \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn web sitesinde yay\u0131nlanan 21 Temmuz tarihli duyurularda \u0130zmir Valili\u011fi\u2019nin \u00e7evreye olumsuz etkileri olabilecek 9 projeye birden \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) gerekli de\u011fildir karar\u0131 verdi\u011fi duyuruldu. Bakan\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131, hemen ard\u0131ndan gelen \u0130zmir Valili\u011fi\u2019nin 9 adet \u00c7ED gerekli de\u011fildir karar\u0131, bir anda \u201cOHAL\u2019le \u00e7evre koruma hukuku daha da a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor mu\u201d kayg\u0131s\u0131 yaratt\u0131. Bakan\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve \u0130zmir Valili\u011fi\u2019nin ayn\u0131 g\u00fcn verilen \u00c7ED gerekli de\u011fildir kararlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7evre korumaya ili\u015fkin KHK d\u00fczenlemesi hen\u00fcz yok. \u015eimdiden s\u00f6yleyelim \u00e7evre hukukunu a\u015f\u0131nd\u0131racak bir KHK d\u00fczenlemesi ya\u015fama, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesine, sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan ve vatanda\u015fa ve devlete \u00e7evreyi koruma \u00f6devi y\u00fckleyen 56. maddesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131 olur.<\/p>\n<p>Akkuyu N\u00fckleer Santral ke\u015ffi projesinin \u00c7ED raporunun yer se\u00e7imi itibariyle ke\u015fifle denetlenmesi, konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00c7ED raporundaki verilerin ve \u00f6nlemlerin bilimsel olarak denetlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemliydi.<\/p>\n<p>Ke\u015fif \u00f6ncesinde, biraz sorun olsa da 17 ayr\u0131 dava dosyas\u0131n\u0131n haz\u0131r olan davac\u0131lar\u0131, davac\u0131 avukatlar\u0131, davac\u0131 kurum temsilcileri ke\u015fif mahalline girebildi. \u00d6zel g\u00fcvenlik b\u00f6lgesi ile kamuoyundan gizlenen n\u00fckleer santral sahas\u0131 ke\u015fif sayesinde k\u0131smen de olsa kamuoyu denetimine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu. Santralin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc koylar doldurulmak suretiyle olu\u015fan alanda kurulacak; sahada doldurma i\u015fleri devam ediyor, kurulacak d\u00f6rt ayr\u0131 reakt\u00f6r\u00fcn yerleri numara levhalar\u0131 ile i\u015faretlenmi\u015f. Akdeniz foklar\u0131n\u0131n \u00fcreme alan\u0131 olan adac\u0131\u011f\u0131n hemen yak\u0131n\u0131nda, denizi, koylar\u0131 ile bu e\u015fsiz do\u011fal alana T\u00fcrkiye i\u00e7in, Akdeniz i\u00e7in, d\u00fcnya i\u00e7in, ya\u015fam i\u00e7in b\u00fcy\u00fck risk yaratacak n\u00fckleer santral nas\u0131l kurulur, ak\u0131l al\u0131r gibi de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>\u00d6zensiz proje, \u00f6zensiz ke\u015fif<\/strong><br \/>\nKe\u015fifte n\u00fckleer santral projesine yol a\u00e7an T\u00fcrkiye-Rusya aras\u0131nda imzalanan anla\u015fma ile \u00c7ED raporuna dair teknik ve hukuki itirazlar\u0131n tamam\u0131 davay\u0131 g\u00f6ren Dan\u0131\u015ftay 14. Dairesi naip h\u00e2kimi ve se\u00e7ilen 15 ki\u015filik bilirki\u015fi heyetine anlat\u0131ld\u0131. Yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt saati forum \u015feklinde tart\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ke\u015fif 12 saat s\u00fcrd\u00fc. Ke\u015fifte T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi (TBB)\u2019nin uzman\u0131 olarak ABD\u2019den gelen tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fckleer fizik\u00e7i Prof. Dr. Hayrettin K\u0131l\u0131\u00e7 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 54 sayfal\u0131k uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sunuldu, bilirki\u015fi raporunda cevaplanmas\u0131 istenen sorular y\u00f6neltildi. Ortaya \u00e7\u0131kan belirsizlikler ve ger\u00e7ekler sat\u0131r ba\u015flar\u0131yla \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>\u00d8 T\u00fcrkiye-Rusya N\u00fckleer Enerji Transferi Anla\u015fmas\u0131 yap\u0131lan i\u015fin bir teknoloji transferi oldu\u011funa dair g\u00fcvence vermiyor.<\/p>\n<p>\u00d8 Fuku\u015fima felaketinden sonra Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Kurumu\u2019nun koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde n\u00fckleer santrali olan \u00fclkelere uygulanan n\u00fckleer enerji santral stres testi program\u0131ndan ge\u00e7er not alamayan Rusya\u2019n\u0131n yapaca\u011f\u0131 santralin g\u00fcven vermedi\u011fi<\/p>\n<p>\u00d8 T\u00fcrkiye ile Rusya\u2019n\u0131n ayr\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere taraf olmas\u0131, farkl\u0131 hukuk sistemleri olmas\u0131n\u0131n olas\u0131 bir kazada zarar sorumlulu\u011funun kime ait olaca\u011f\u0131n\u0131n belirsiz oldu\u011fu,<\/p>\n<p>\u00d8 ABD-Ulusal Los Almos N\u00fckleer Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nin A\u011fustos\/1981\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re \u201caskeri ve sivil n\u00fckleer reakt\u00f6r programlar\u0131 aras\u0131nda teknik bir s\u0131n\u0131r yok\u201d, buna kar\u015f\u0131n Akkuyu NGS\u2019nin salt enerji teminine y\u00f6nelik bir yat\u0131r\u0131m olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin resmi bir taahh\u00fcd\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p>\u00d8 Kurulmas\u0131 planlanan VVER-1200 tipi reakt\u00f6rlerin hi\u00e7 s\u0131nanmad\u0131\u011f\u0131, bu tip reakt\u00f6rlerin Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Kurumu kriterlerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p>\u00d8 \u00c7ED raporundaki kurulacak 4 \u00fcnite i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen radyoaktif gaz yay\u0131l\u0131m\u0131 verilerinin bilinen emisyon bulgular\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131, reakt\u00f6rlerde \u00e7evreye sal\u0131naca\u011f\u0131 bilinen Trityum (H-3) ve Karbon (C-14) izotopuna envanterde yer verilmedi\u011fi,<\/p>\n<p>\u00d8 Kurulacak 4 reakt\u00f6rden \u00e7\u0131kacak radyoaktif at\u0131k miktarlar\u0131na, radyoaktif yak\u0131t ve kullan\u0131lm\u0131\u015f n\u00fckleer yak\u0131t\u0131n ne \u015fekilde bertaraf<br \/>\nedilece\u011fine ili\u015fkin \u00c7ED raporunda yeterli ve do\u011fru bilgilerin olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p>\u00d8 Kullan\u0131lm\u0131\u015f at\u0131k yak\u0131tlar\u0131n ve di\u011fer at\u0131klar\u0131n nas\u0131l ve ne kadar s\u00fcre santral sahas\u0131nda tutulaca\u011f\u0131n\u0131n \u00c7ED Raporunda belli olmad\u0131\u011f\u0131, bu belirsizli\u011fin b\u00f6lgeyi n\u00fckleer at\u0131k \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc haline getirebilece\u011fi,<\/p>\n<p>\u00d8 Akkuyu n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 santrali so\u011futma suyu modellemesinde, Akdeniz\u2019den \u00e7ekilecek su miktar\u0131, de\u015farj edilecek so\u011futma suyunun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve kimyasal \u00f6zelli\u011fi sonucu Do\u011fu Akdeniz Sualt\u0131 Hayat\u0131 \u00fczerinde yarataca\u011f\u0131 etkilerin yeteri derecede incelenmedi\u011fi.<\/p>\n<p>Davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n sunumlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan reakt\u00f6rlerin kurulaca\u011f\u0131 n\u00fckleer ada, doldurulacak koylar, denizden su al\u0131nacak ve sistemden ge\u00e7ecek suyun de\u015farj edilece\u011fi saha, en az 10 y\u0131l s\u00fcreyle at\u0131klar\u0131n muhafaza edilece\u011fi ge\u00e7ici at\u0131k depolama alan\u0131 gibi belli ba\u015fl\u0131 b\u00f6lgeler gezildi ve incelemelerde bulunuldu. Sahada yap\u0131lan incelemeden sonra ke\u015ffin tutana\u011fa ba\u011flanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda tutanak krizi ya\u015fand\u0131. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn yap\u0131lan ke\u015fif s\u0131ras\u0131nda sunulan talepler, itirazlar, savunmalar ve yap\u0131lan i\u015flemlerin hi\u00e7birisi tutana\u011fa ge\u00e7irilmedi. \u00d6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f, matbu tutana\u011f\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n istenmesi, tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131. Sonunda itiraz-i kay\u0131tlarla tutanak imzaland\u0131; EGE\u00c7EP, Sinop \u00c7evre Dostlar\u0131 Derne\u011fi, Ertu\u011frul K\u00fcrk\u00e7\u00fc, Melda Onur, Beyza \u00dcst\u00fcn, Sebahat Tuncel, Ali Osman Karababa ve bir grup yurtta\u015f\u0131n dosyas\u0131 ile Ye\u015filler ve Sol Gelecek Partisi\u2019nin dosyas\u0131nda ise matbu tutanak imzalanmad\u0131.<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka not; bilirki\u015filere yap\u0131lan itirazlara ili\u015fkin karar taraflara tebli\u011f edilmeden ke\u015fif yap\u0131ld\u0131, bilirki\u015filer huzurda de\u011fil ke\u015fif mahalline gelmeden \u00f6nce davan\u0131n taraflar\u0131 olmadan otelde yemin ettiler. K\u0131sacas\u0131 ke\u015fif de projesi gibi \u00f6zensiz, pek \u00e7ok hukuk kural\u0131 ihlali ile yap\u0131ld\u0131. Bir \u015fekilde bu dava sonu\u00e7lanacak ancak Akkuyu NGS projesi sadece davaya havale edilecek bir mesele de\u011fildir. S\u00fcrekli g\u00fcndemde kalmas\u0131 gereken bir konu, sesimizi y\u00fckseltirsek, direnmeye devam edersek, direni\u015fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rsak n\u00fckleer santral kurulamaz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 en \u00f6nemli \u00f6devlerimizden birisi budur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Darbe giri\u015fimi, ard\u0131ndan Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal (OHAL) ilan\u0131, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler, ger\u00e7ekten ola\u011fand\u0131\u015f\u0131&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3195,202],"class_list":{"0":"post-21925","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-mersin-akkuyu","9":"tag-nukleer-santral"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}