{"id":2196,"date":"2010-05-30T11:41:09","date_gmt":"2010-05-30T08:41:09","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=2196"},"modified":"2019-01-28T21:01:27","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:27","slug":"cetin-uygurla-soylesi-yapilmasi-gereken-tek-sey-taseron-sistemini-kaldirmaktir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/cetin-uygurla-soylesi-yapilmasi-gereken-tek-sey-taseron-sistemini-kaldirmaktir\/","title":{"rendered":"\u00c7etin Uygur’la s\u00f6yle\u015fi: “Yap\u0131lmas\u0131 gereken tek \u015fey ta\u015feron sistemini kald\u0131rmakt\u0131r”"},"content":{"rendered":"

Dev Maden Sen Genel Ba\u015fkan\u0131 ve ayn\u0131 zamanda eskiden maden m\u00fchendisli\u011fi yapan \u00c7etin Uygur’la son g\u00fcnlerde h\u0131zla artan maden facialar\u0131, maden \u00e7\u0131kartma s\u00fcrecinin ta\u015ferona devredilmesi ve i\u015f cinayetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini konu\u015ftuk.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de 1980\u2019den sonra meydana gelen maden kazalar\u0131nda binlerce madencinin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini bug\u00fcn t\u00fcm gazeteler yaz\u0131yor; ancak 2009\u2019da Bursa\u2019n\u0131n Mustafakemalpa\u015fa \u0130l\u00e7esi\u2019ndeki maden kazas\u0131ndan sonra maden kazalar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6zlendi. Maden kazalar\u0131n\u0131n son d\u00f6nemde giderek artmas\u0131n\u0131 neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/strong> <\/p>\n

M\u00dcS\u0130AD\u2019\u0131n Kurucu Ba\u015fkan\u0131 Erol Yarar \u201cson 8 y\u0131lda ger\u00e7ek kapitalist, ger\u00e7ek burjuva bizim zaman\u0131m\u0131zda var oldu\u201d dedi. Yarar, AKP\u2019nin 8 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 s\u00fcresince neoliberal ekonomik sistemi oturtup burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 olarak var olduklar\u0131n\u0131 \u00f6v\u00fcn\u00e7le anlat\u0131yor. Kendilerinden \u00f6nce var olan burjuvazinin devlet eliyle yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. <\/p>\n

12 Eyl\u00fcl ile ba\u015flat\u0131lan ve \u00d6zal\u2019la devam eden evrensel boyutlu krizin a\u015f\u0131labilmesi do\u011frultusundaki sermaye program\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de nihai uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olan AKP, sermaye program\u0131n\u0131n en vah\u015fi s\u00fcrecini ger\u00e7ekle\u015ftirirken iktidar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme ve uzun s\u00fcreli koruyabilmeyi hatta arkas\u0131nda bir s\u0131n\u0131f yaratmay\u0131 da kendine hedef olarak koymu\u015ftu. Dolay\u0131s\u0131yla bir yan\u0131yla kamunun elindeki t\u00fcm de\u011fer ve hizmet \u00fcreten kurumlar\u0131 yerli-yabanc\u0131 sermayeye devrederek uluslar-\u00fcst\u00fc sermayenin \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engelleri kald\u0131r\u0131yor. Mal, hizmet, para, sermaye hareketini alabildi\u011fine serbest b\u0131rak\u0131p bu arada kamunun elinde kalan alanlarda da kendi arkas\u0131ndaki s\u0131n\u0131f\u0131 yaratma do\u011frultusunda ad\u0131m at\u0131yor. <\/p>\n

Bu ad\u0131mlar\u0131n en etkin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi alanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da madencilik geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle k\u00f6m\u00fcr, sanayide enerji girdisi en y\u00fcksek olan \u00fcr\u00fcn ve Zonguldak Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015fletmesi, y\u0131llar\u0131n devasa ve en b\u00fcy\u00fck i\u015fletmesi. Bu denli b\u00fcy\u00fck bir i\u015fletmeyi almaya ne yerli ne de yabanc\u0131 sermayenin g\u00fcc\u00fc var. Ancak AKP maden i\u015fletmesindeki, yer alt\u0131nda galeri a\u00e7maktan, yani madenin \u00fcretimi i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapmaktan madenin \u00fcretimine, k\u00f6m\u00fcr cevherinin y\u0131kanmas\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn i\u015f kalemlerini ta\u015feron diye isimlendirilen ve kendi arkas\u0131ndaki ki\u015fi ve kurumlara devrederek, kendi arkas\u0131ndaki s\u0131n\u0131f\u0131 yaratma do\u011frultusunda b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar att\u0131. <\/p>\n

Zonguldak\u2019taki bu olayda b\u00f6yle bir uygulaman\u0131n nihai sonucunu g\u00f6rmekteyiz. Bu, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sondur. Bu son ya\u015fanan bir i\u015f kazas\u0131 de\u011fil bir cinayet olarak tan\u0131mlanabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yer alt\u0131 denilen bu \u00e7al\u0131\u015fma bir yan\u0131yla madencilik bilimini zorunlu k\u0131l\u0131yor. Bu bilimin hayata ge\u00e7iricisi s\u0131radan i\u015f\u00e7isinden en nitelikli olan i\u015f\u00e7iye kadar e\u011fitimli olmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc madencilik biliminin ve teknolojinin, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011finin koordineli olmas\u0131 gerekiyor. Bu koordine i\u00e7in yeterli olmayan bizdeki sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 t\u00fcm yetersizli\u011fine kar\u015f\u0131n, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n var olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yo\u011fun bir emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00fcndemine alm\u0131\u015f. Buradan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olay\u0131n kaza olarak tan\u0131mlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. <\/p>\n

Siz D\u0130SK\/Dev Maden-Sen Genel Ba\u015fkan\u0131 olman\u0131n yan\u0131nda eski bir maden m\u00fchendisisiniz. \u0130\u015f cinayetinde iki maden m\u00fchendisinin g\u00f6\u00e7\u00fck alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor\u2026<\/strong> <\/p>\n

Evet; b\u00f6yle bir cinayetin i\u00e7inde iki de m\u00fchendis var. \u0130\u015fte \u00f6nemli olan nokta buras\u0131. Dikkat edilirse m\u00fchendislerden bir tanesiyle ilgili verilen bilgilerde; Galerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda dinamit at\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor. Bu s\u0131rada m\u00fchendis bu i\u015fi y\u00fcr\u00fcten ekibi d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kart\u0131yor. \u201cSiz \u00e7\u0131k\u0131n\u201d diyor. \u201cBen i\u015f\u00e7ilerle i\u015fin kontrol\u00fcn\u00fc ve y\u00fcr\u00fctmesini devam ettirece\u011fim\u201d diyor ve kal\u0131yor. Yani dinamitin at\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda patlama yok. Ard\u0131ndan 20-25 dakika sonra patlama ger\u00e7ekle\u015fiyor ve o kadar \u015fiddetli bir patlama oluyor ki, 540 metre yukarda vin\u00e7 kulesi ve binan\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131 yerinden oynuyor. Kafes diye tan\u0131mlanan asans\u00f6r kullan\u0131lamaz hale geliyor. <\/p>\n

Burada dikkat edilmesi gereken bir \u015fey var. Bir madencilik kural\u0131 olarak dinamit at\u0131m\u0131ndan evvel, ilerleme s\u00fcrecinde, \u00f6nce galerinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f do\u011frultusunun nereye do\u011fru gitti\u011fini bilmek gerekiyor. Sonras\u0131nda ileride kesilecek k\u00f6m\u00fcr varsa, ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u00e7indeki gazdan dolay\u0131 tehlike olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden g\u00f6rmek i\u00e7in \u00f6n sondajlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6n sondajlar yap\u0131l\u0131p gaz m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bo\u015falt\u0131ld\u0131ktan sonra dinamit at\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bu olayda b\u00f6yle bir \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015f olsa, gaz\u0131n geldi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r dolay\u0131s\u0131yla dinamitin at\u0131m\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi ona g\u00f6re ayarlan\u0131r. Ancak olayda dinamitin at\u0131m\u0131 sonras\u0131nda par\u00e7alar d\u00fc\u015f\u00fcp k\u00f6m\u00fcr\u00fcn kendisi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131nca k\u00f6m\u00fcrdeki gaz yay\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Yay\u0131lan gaz, bir anda oradaki herhangi bir ayd\u0131nlatma ayg\u0131t\u0131ndan gelen herhangi bir k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n do\u011fmas\u0131na neden olacak bir olayla patl\u0131yor. Patlaman\u0131n sebebi dinamit at\u0131lmas\u0131 de\u011fil. Demek ki \u00f6n i\u015flem yap\u0131lmam\u0131\u015f. <\/p>\n

Bu i\u015flemler neden yap\u0131lmam\u0131\u015f? <\/strong> <\/p>\n

Sondajlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n, ilerleyen galerinin ya da hedeflenen noktan\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken i\u015flemlerin yap\u0131lamamas\u0131n\u0131n temel nedeni, sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, i\u015fin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesi i\u00e7in o i\u015flemlerin atlanmas\u0131. Galerinin s\u00fcr\u00fclme a\u015famas\u0131nda o m\u00fchendis arkada\u015flar, y\u0131llar \u00f6nce yap\u0131lan incelemeler neticesinde o galerinin nereden ge\u00e7ece\u011fini biliyordur. Galerinin yap\u0131m\u0131nda dinamit at\u0131lmadan \u00f6nce, sondajla nereden ge\u00e7ilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmeli, bir k\u00f6m\u00fcr damar\u0131na rastl\u0131yorsa o damardaki gaz\u0131n al\u0131nmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla patlaman\u0131n \u00f6ncesinde gaz gelirinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi gerekiyor. Bunu yapmak ilerleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan sermaye i\u00e7in zaman kayb\u0131d\u0131r. Sermaye burada \u201cBir an \u00f6nce yapt\u0131r, bir an \u00f6nce a\u00e7\u201d mant\u0131\u011f\u0131yla ilerliyor. <\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7ilerden birinin s\u00f6yledi\u011fi bir s\u00f6z \u00e7ok \u00f6nemli. Televizyona konu\u015fan i\u015f\u00e7i, \u201cFazla su kullanmak\u201d gerek\u00e7esiyle i\u015ften at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Galerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in i\u015f\u00e7inin kulland\u0131\u011f\u0131 delici makinenin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 tozu engellemek i\u00e7in su kullan\u0131l\u0131r ancak suyun kullan\u0131lmas\u0131 ilerlemeyi yava\u015flat\u0131r. \u0130lerlemenin yava\u015flamas\u0131 i\u015fin yap\u0131m\u0131n\u0131 uzataca\u011f\u0131ndan sermayeyi zarara sokar. Dolay\u0131s\u0131yla \u201csuyu kullanma\u201d diyorlar. O ise \u201cHay\u0131r suyu kullanaca\u011f\u0131m\u201d diyor. Suyu kulland\u0131\u011f\u0131 zaman toz kalkmaz. B\u00f6yle olunca rahat \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Aksi takdirde kalkan toz, i\u015f\u00e7inin ci\u011ferlerinde silikozis denilen hastal\u0131\u011fa neden olur. \u0130\u015f\u00e7i bunda direnince i\u015f\u00e7iyi i\u015ften atm\u0131\u015flar. <\/p>\n

Ba\u015fka bir i\u015f\u00e7inin s\u00f6yledi\u011fi bir \u015fey var. \u0130\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flarken kendilerine h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131n diyerek zorluyorlar. Bu olaya dikkat edilirse, Bursa ve Bal\u0131kesir\u2019deki \u00f6l\u00fcmlerle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde s\u00f6ylenmi\u015fti. \u0130\u015f\u00e7ileri yeralt\u0131na g\u00f6nderirken adam ba\u015f\u0131 5 ton k\u00f6m\u00fcr istiyorum diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimin uyarlanmas\u0131, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenlik arka plana at\u0131l\u0131yor; \u00e7ok kazanma, ne olursa olsun kazanma kapitalin k\u00e2r\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor ve burada da ayn\u0131 \u015fey oluyor. <\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla AKP iktidar\u0131yla yo\u011funla\u015fan kendi arkas\u0131nda s\u0131n\u0131f yaratma olay\u0131nda kamusal alanlarda \u00f6zellikle de madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde de ta\u015feron sistemi uygulan\u0131yor. Hastanelerde, e\u011fitim sisteminde de uyguluyorlar, di\u011fer alanlarda da uygulan\u0131yor. \u00d6zcesi, ta\u015feron \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde yeni bir sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 yarat\u0131rken yo\u011fun bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc, g\u00fcvencesiz bir \u00e7al\u0131\u015fma, sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir \u00e7al\u0131\u015fma yarat\u0131yor. Bu olay\u0131n arkas\u0131nda kesinlikle ta\u015feron sistemi var. <\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki maden m\u00fchendisleri bu sondaj\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n e\u011fitimini alm\u0131yor mu?<\/strong> <\/p>\n

Sistem a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fchendislere yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015f\u00f6yle bir ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcyoruz. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de 17 tane maden m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitimi veren fak\u00fclte var. Ge\u00e7en y\u0131l 825 maden m\u00fchendis mezun ettiler. D\u00fcnyan\u0131n maden m\u00fchendisi a\u00e7\u0131\u011f\u0131 2009\u2019da 900 ki\u015fiydi. Ama T\u00fcrkiye 825 gen\u00e7 m\u00fchendis mezun etti. M\u00fchendislerin \u00fcniversiteden mezun olurken temel bir bilgiyi ald\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. M\u00fchendislerin \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 olay, m\u00fchendislerin bilgisinin hayata ge\u00e7irilmesini engelliyor. Kendi odalar\u0131n\u0131n \u00fcyesi oluyorlar. \u00c7al\u0131\u015fmak i\u00e7in ba\u015fvurduklar\u0131 noktada m\u00fchendisin kafas\u0131ndaki bilgi ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi sermayenin \u015fartlar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015f\u0131r noktaya geliyor. \u0130\u015fsizlik de var bir yanda. Kendisi \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde orada madencilikle ilgili kurallar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 istedi\u011finde i\u015fverenle ters d\u00fc\u015f\u00fcyor. <\/p>\n

Maden m\u00fchendislerinin yeterli nitelikte oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/strong> <\/p>\n

E\u011fitim sisteminde \u00e7arp\u0131kl\u0131klar var. Bu durum maden m\u00fchendisli\u011finin niteli\u011fini sorgulat\u0131r hale getiriyor. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn kent ve kasabalar\u0131na yay\u0131lan bir \u00fcniversite furyas\u0131 var. \u00dcniversiteler, gen\u00e7li\u011fi bilimsel bilgiyle donatmaktan \u00e7ok b\u00f6lgenin ekonomik olarak kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131yor. 20 bin \u00f6\u011frenci gidip, b\u00f6lgede parasal etkinlik ba\u015flay\u0131nca siyasi iktidar muhalefetsiz kal\u0131yor ki iktidar da zaten bunu yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ordan mezun olan gen\u00e7lerin bilgisinin d\u00fczeyine bakmaks\u0131z\u0131n s\u00f6yleyebilece\u011fimiz \u015fey; onlar\u0131n bilgisini hayata uygulamaya kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in i\u015f aramaya giri\u015fti\u011finde bir anda sistemin engelleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor olmalar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kadar \u00e7ok mezun arkada\u015f var ki, bu arkada\u015flar i\u015fe girdi\u011finde sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 \u201cTamam \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n ama benim istedi\u011fim \u00fccretlerle ve \u015fartlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u201d diyor. M\u00fchendis \u201cHay\u0131r, burada \u015fu i\u015flemi yapmak gerekir, \u015f\u00f6yle ba\u015flamak gerekir\u201d dedi\u011finde, i\u015fveren \u201cBana maliyet y\u00fckleme\u201d diyor. \u201cSeni se\u00e7tim i\u015fte, imzan\u0131 at, bakanl\u0131\u011fa yollayaca\u011f\u0131m. Senin imzana para veririm\u201d diyor. B\u00f6yle bir politika izliyor. <\/p>\n

Devletin elindeki kay\u0131tlara g\u00f6re 1955-2010\u2019a kadar 2.687 madenci hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in yap\u0131labilecek tek \u015fey, i\u015fletmenin m\u00fchendis kadrolar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yani \u00fcretimle ilgili, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u015f g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili, mekanizasyon ve di\u011ferleriyle ilgili ayr\u0131 ayr\u0131 m\u00fchendislik kadrolar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekir. M\u00fchendisler, bilgisini koordineli bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irmelidir. Bunu kim uygulayacak? Kazmac\u0131 L\u00fctf\u00fc. M\u00fchendis, kazmac\u0131 L\u00fctf\u00fc\u2019ye bu bilgiyi aktaracak. Sermaye bu bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131 maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan fazla buluyor. Bu y\u00fczden yasan\u0131n getirdi\u011fi, enerji bakanl\u0131\u011f\u0131na verilecek projelerde m\u00fchendis imzas\u0131 gerekiyor. \u00d6yle olunca sermayedar m\u00fchendise \u201cSen bu imzan\u0131 kullan git a\u015fa\u011f\u0131da i\u015f\u00e7ileri kontrol et i\u015fi yapt\u0131r\u201d diyor. Bu son patlamada \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. <\/p>\n

Maden m\u00fchendislerinin bu t\u00fcr durumlara kar\u015f\u0131 yapabilece\u011fi ya da yapmas\u0131 gereken \u015feyler nelerdir? <\/strong> <\/p>\n

Bu anlamda maden m\u00fchendislerinin \u00fcyesi oldu\u011fu oda ve i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde g\u00f6rev yapmakta olan t\u00fcm alanlarda denetleme yetkinli\u011fi istedi. Bu yetki \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendislerin madencilik bilim ve teknolojisinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f ve onlara g\u00fcvence sa\u011flanm\u0131\u015f oluruz. Buna bakanl\u0131k izin vermiyor. \u201cBen yapar\u0131m\u201d diyor. Kendisinin nas\u0131l denetledi\u011fi de ortada. Ayn\u0131 olay\u0131 Bursa ve Bal\u0131kesir\u2019de de s\u00f6yledi. \u201cDenetledik hi\u00e7bir sorun \u00e7\u0131kmad\u0131\u201d dedi. Bu cinayette iki m\u00fchendisin \u00f6l\u00fcm\u00fc bunun somut kan\u0131t\u0131d\u0131r. <\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma bakanl\u0131\u011f\u0131, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lan m\u00fchendis odalar\u0131 ve sendikalar taraf\u0131ndan getirilen \u00f6nerileri hep kulak arkas\u0131 ediyor. Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131\u2019n\u0131n i\u015fletmeleri ve m\u00fchendisleri denetlemek i\u00e7in yetkili olmas\u0131 istemi reddediliyor. Oda denetlemi\u015f olsa g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc aksakl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015flem yapabilir. Denetim uygulamas\u0131 engelleniyorsa odan\u0131n yapaca\u011f\u0131 i\u015flemlerin ba\u015f\u0131nda \u00fcyesi m\u00fchendisleri \u00e7ekmek gelir. \u00c7ekti\u011fi andan itibaren yasa gere\u011fi i\u015fletme kapat\u0131l\u0131r. Bu sebeple iktidar maden m\u00fchendislerinin ve i\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlerini denetim yapmas\u0131 konusunda engelliyor. <\/p>\n

AKP\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar\u0131n Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc madenlerindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir? <\/strong> <\/p>\n

Ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc elde edilen kok k\u00f6m\u00fcr\u00fcyle y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlarda demir cevherini metale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme enerjisini ta\u015f\u0131yan bir k\u00f6m\u00fcrd\u00fcr ve Zonguldak d\u00fcnyadaki en nitelikli k\u00f6m\u00fcrlerden birine sahiptir. Ayr\u0131ca bu k\u00f6m\u00fcr Ere\u011fli Demir-\u00c7elik i\u015fletmesini, Karab\u00fck Demir-\u00c7elik i\u015fletmesini ve \u0130skenderun Demir-\u00c7elik i\u015fletmesinin gereksinimini kar\u015f\u0131layacak kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. <\/p>\n

12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 uygulanan politikalarla, art\u0131k Ere\u011fli Demir-\u00c7elik\u2019e, \u0130skenderun Demir-\u00c7elik\u2019e ve Karab\u00fck Demir-\u00c7elik\u2019e Ukrayna\u2019dan, Avustralya\u2019dan, G\u00fcney Afrika\u2019dan k\u00f6m\u00fcr geliyor. Oysa Zonguldak\u2019taki i\u015fletmeler, belirli bir plan ve program\u0131n i\u00e7inde bir yandan \u00fc\u00e7 demir \u00e7eli\u011fin enerji gereksinimini kar\u015f\u0131larken bir yandan bu b\u00f6lgede (sadece Zonguldak de\u011fil b\u00fct\u00fcn Karadeniz hatta i\u00e7 kesimler de dahil edilebilir) istihdam\u0131 ve b\u00f6lge insan\u0131n\u0131n ekonomik durumunu y\u00fckseltebilecek seviyededir. Ama Zonguldak Liman\u0131\u2019na Ukrayna\u2019dan k\u00f6m\u00fcr geliyor. Ayn\u0131 k\u00f6m\u00fcrler ikinci bir gemiyle Ere\u011fli Liman\u0131\u2019na ta\u015f\u0131n\u0131yor. Nedir bu da, M\u00dcS\u0130AD Ba\u015fkan\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi gibi kendi arkas\u0131ndaki s\u0131n\u0131f\u0131 yaratma. <\/p>\n

AKP Bu s\u0131n\u0131f\u0131 yarat\u0131rken madenlerdeki ta\u015feronla\u015ft\u0131rmay\u0131 nas\u0131l yap\u0131yor? <\/strong> <\/p>\n

Havza b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir kamu i\u015fletmesi idi. O havzada \u00f6zel madencilik sermayesi herhangi bir \u015fekilde giremezdi ama \u015fimdi a\u00e7\u0131ld\u0131 buralar\u0131. K\u00f6m\u00fcr \u00fcretimine y\u00f6nelen \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00e7ok alt kodlara kadar ilerlemesi maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok zor. Devlet elindeki kurumu ta\u015feron vas\u0131tas\u0131yla i\u015fletiyor, y\u00fczeye yak\u0131n yerlerdeki i\u015fleri de \u00f6zel sekt\u00f6re veriyor. B\u00f6yle bir uygulaman\u0131n i\u00e7inde ta\u015feronlarda ve \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler b\u00f6lgenin i\u015fsizlik i\u00e7indeki insanlar\u0131. <\/p>\n

Eski sendika y\u00f6neticileri, eski nezaret\u00e7iler hatta k\u00f6y muhtarlar\u0131 ta\u015feronun ta\u015feronu olarak g\u00f6rev yap\u0131p bu insanlar\u0131 getiriyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fsizli\u011fin i\u00e7inde k\u0131vranmakta olan bu ki\u015filer e\u011fitim bile g\u00f6rm\u00fcyorlar. Ellerine kazma k\u00fcrek verilip oca\u011fa g\u00f6nderiliyor. Bu i\u015f\u00e7iler kendi ekonomik taleplerini dile getiremiyor. <\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakan\u0131 \u00d6mer Din\u00e7er, kazadan sonra denetimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ihmalin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi, sizce bu do\u011fru mudur? <\/strong> <\/p>\n

Kazadan sonra Zonguldak\u2019ta mahsur kalan i\u015f\u00e7ilerin aileleri aynen \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor \u201cAylard\u0131r \u00fccret alam\u0131yordu, \u00fccretinin \u00fc\u00e7te birini verdiler, kalan\u0131 sonra verece\u011fiz, hesab\u0131n\u0131za yat\u0131raca\u011f\u0131z dediler ancak hala yatm\u0131\u015f de\u011fil.\u201d Peki bunu kim denetliyor? <\/p>\n

Bu i\u015fletmeyi denetleyenler, buradaki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n enerjilerini yeniden kazanabilmeleri konusunda nas\u0131l bir denetim y\u00fcr\u00fct\u00fcyor? Yok \u00f6yle bir \u015fey. Bunu da g\u00f6r\u00fcyoruz. Hayk\u0131r\u0131yor i\u015fte orada \u201c\u00dccretin \u00fc\u00e7te birini yat\u0131rm\u0131\u015f gerisini yat\u0131rmam\u0131\u015flar.\u201d <\/p>\n

Bunun \u00fcst\u00fcne bir ad\u0131m daha atm\u0131\u015flar; i\u015f\u00e7ilerin sendikal\u0131 olmas\u0131n\u0131 engellemi\u015fler. \u00c7\u00fcnk\u00fc ta\u015feron i\u015fverenler, \u00f6zel i\u015fletme olanlar ve T\u00fcrkiye Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc Kurumu\u2019nda ta\u015feron olanlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u015f\u00e7ilerin sendikal\u0131 olmas\u0131na izin vermiyor. Bask\u0131 yap\u0131yor. Ta\u015feron alt ta\u015feron kullan\u0131yor. Kimler var, nezaret\u00e7i, k\u00f6y muhtar\u0131 bunlar alt ta\u015feron oluyor. Onlar k\u00f6yden i\u015f\u00e7ileri getiriyor. B\u00f6lgesel d\u00fczeyde eski sendika temsilcilerini de kullan\u0131yorlar. Devletin denetimi yok. B\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7inde, yeralt\u0131nda ciddi anlamda \u00fcretime ya da haz\u0131rl\u0131\u011fa, galeri a\u00e7\u0131lmas\u0131 gibi i\u015flere g\u00f6nderilen i\u015f\u00e7ilerin gelece\u011finin sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan, can g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hangi noktada oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Cinayetle y\u00fcz y\u00fczeler. <\/p>\n

Peki ne yapmal\u0131? <\/strong> <\/p>\n

Yap\u0131lmas\u0131 gereken tek \u015fey vard\u0131r. Ta\u015feron sistemini kald\u0131rmak. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle kald\u0131rmak. Ta\u015feron sisteminin katliam oldu\u011funu \u00e7ok a\u00e7\u0131k tan\u0131mlay\u0131p bunu anlatmak. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7isinden m\u00fchendisine t\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmas\u0131n\u0131, sendikal\u0131 olmas\u0131n\u0131 savunmak. Bu sendikalar\u0131n ve \u00f6rg\u00fctlerin i\u015fletmelerde s\u00f6z ve karar sahibi k\u0131labilecek yap\u0131lar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak. Yani i\u015fyeri i\u015fletme konseyleri kurmak. O konseylerde i\u015f\u00e7i ve i\u015fverenler e\u015fit say\u0131 ve ko\u015fullarda yer almal\u0131 ve de s\u0131rayla ba\u015fkan olmal\u0131lar. \u0130\u015fyerinde i\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve s\u00f6z sahibi olmas\u0131 ve de ta\u015feron uygulamas\u0131na son verilmesi gerekir. <\/p>\n

Bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi nas\u0131l sa\u011flan\u0131r? <\/strong> <\/p>\n

Sanayinin temel girdisi demir \u00e7eli\u011fin enerjisini sa\u011flayan k\u00f6m\u00fcr ki o k\u00f6m\u00fcrden kok elde ederken beraberinde benzol ve benzen de elde edilir. Naftalin de elde edilir. O benzol ve benzen \u00e7ok ufak bir i\u015flemle ara\u00e7larda kullan\u0131labilecek akaryak\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bunun yat\u0131r\u0131mlar\u0131, hem b\u00f6lge hem T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ekonomik girdi sa\u011flar. <\/p>\n

Zonguldak halk\u0131n\u0131n son ya\u015fanan i\u015f cinayeti kar\u015f\u0131s\u0131nda aya\u011fa kalkmas\u0131 gerekir. Aya\u011fa kalk\u0131p bu i\u015fletmenin do\u011frudan kamu i\u015fletmesi olmas\u0131n\u0131 ve ta\u015ferona son verilmesini istemesi gerekir. K\u00f6m\u00fcr ithaline son verilmesini istemesi gerekir. \u0130\u015f\u00e7ilerin sendikal\u0131 olmas\u0131n\u0131 savunmas\u0131 gerekir. \u0130\u015f\u00e7ilerin sendikalar\u0131nda ve i\u015fyerlerinde s\u00f6z ve karar sahibi olmas\u0131n\u0131 istemesi gerekir. Bunun i\u00e7in de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan yana, emek\u00e7i halk kitlelerinden yana bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi benimseyen birey ve kurumlar\u0131n hepsinin b\u00f6yle bir talebin \u00f6nderli\u011fini \u00fcstlenmesi gerekir. K\u00f6ylere kadar gidip bunu anlatmak, kenttekilere anlatmak ve de bunun hayata ge\u00e7irilmesi gerekir. Bu, halk\u0131n eme\u011fin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik arenaya m\u00fcdahalesi anlam\u0131na gelir. Bu i\u015f cinayetinden dolay\u0131 s\u0131n\u0131ftan, emekten yana olan d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu, ortak bir m\u00fccadele hatt\u0131nda siyasi iktidar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekir. Bu kalk\u0131\u015fma i\u015f\u00e7inin sendikas\u0131n\u0131 da yola getirir; s\u0131n\u0131f sendikas\u0131 yapar. Sendikada bu alanda sendika oldu\u011funu unutmaks\u0131z\u0131n politik alana da m\u00fcdahale eder. Bu i\u015f cinayetlerinin \u00f6n\u00fcne b\u00f6yle ge\u00e7ilebilir. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir \u00f6rnek te\u015fkil eder. <\/p>\n

M\u00fchendislerin denetlemesi, sermayenin bilim d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6nteminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. \u00d6rg\u00fctl\u00fc olmak bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. \u0130\u015f\u00e7iler, kendilerinin denetledi\u011fi ve y\u00f6netti\u011fi ger\u00e7ek bir sendikas\u0131 olursa bu kazalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilir. <\/strong> <\/p>\n

Devrimci Sa\u011fl\u0131k-\u0130\u015f sendikas\u0131 sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda bu ta\u015ferona kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde yakalad\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131, yani sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ilerinin m\u00fccadeleyi \u00f6\u011frenerek elde etti\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm hastanelerinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Hastanelerde sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, art\u0131k sendikal\u0131 olma ve sendikal m\u00fccadeleyle kendi g\u00fcvencelerini ortaya koyma ve ta\u015feron sistemini kap\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na b\u0131rakmaya ba\u015fl\u0131yor. Eylemlerinde de yarg\u0131sal alanda da kazan\u0131yorlar. <\/p>\n

kaynak: sendika.org<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dev Maden Sen Genel Ba\u015fkan\u0131 ve ayn\u0131 zamanda eskiden maden m\u00fchendisli\u011fi yapan \u00c7etin Uygur’la son g\u00fcnlerde h\u0131zla artan maden facialar\u0131, maden \u00e7\u0131kartma s\u00fcrecinin ta\u015ferona devredilmesi ve i\u015f cinayetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini konu\u015ftuk.\n\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[687,686],"class_list":{"0":"post-2196","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-maden-kazalari","9":"tag-taseronlastirma"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2196\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}