\u00dclkede 15 Temmuz sonras\u0131 OHAL devam ederken, e\u015f anl\u0131 olarak ekonomide ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fclere yama yapma \u00e7abas\u0131 izleniyor.<\/p>\n
Bu \u00e7abalar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00fcndeme giren Ulusal Varl\u0131k Fonu ve zorunlu bireysel emeklilik tasla\u011f\u0131 \u00f6nemli. Her ikisi de t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 do\u011frudan etkiliyor ve her ikisi de benzer bir anlay\u0131\u015f\u0131n farkl\u0131 uygulama pratiklerini temsil ediyor. Bu iki taslaktan bireysel emeklili\u011fin zorunlu hale getirilmesini daha \u00f6nce bu k\u00f6\u015fede detayl\u0131 incelemi\u015ftik. Varl\u0131k Fonu\u2019nun ne getirip ne g\u00f6t\u00fcrece\u011fine ge\u00e7meden \u00f6nce, ekonomide bug\u00fcn var olan sorunla ba\u015flarsak, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin taslak haldeki bu d\u00fczenlemelerin nas\u0131l bir anlay\u0131\u015f\u0131n ve stratejinin par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131n\u0131 daha net ortaya \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\n
Uzun bir s\u00fcredir veriler olduk\u00e7a olumsuz bir tabloyu sergiliyordu; enflasyonda Nisan sonras\u0131 yeniden yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc olu\u015fmaya ba\u015flayan e\u011filim, istihdam, sanayi \u00fcretimi, yeni sipari\u015fler, ihracat sipari\u015flerinde daralma (\u00f6zellikle \u00fcst \u00fcste be\u015f ayda daralma izlenen imalat sanayii dikkat \u00e7ekici) vb. i\u015faretler bir yandan d\u00fcnya ekonomisindeki iklimin bir yandan da \u00fclke i\u00e7indeki y\u00f6netimin ekonomiye \u2018pek de iyi gelmedi\u011fini\u2019 ortaya koyuyordu.<\/p>\n
Nitekim 15 Temmuz sonras\u0131 ba\u015fta yabanc\u0131 sermaye \u00f6rg\u00fctleri ve uluslararas\u0131 kurumlardan sert tepki olu\u015fmas\u0131yla birlikte, d\u0131\u015f bor\u00e7 dengesi, cari denge gibi gayet k\u0131r\u0131lgan hale getirilmi\u015f dinamikler \u00fczerinde de riskler belirgin bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n
Bug\u00fcne dek emek\u00e7ilere daha az ve daha niteliksiz i\u015f ve daha g\u00fcvencesiz ve kurals\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131, bunun yan\u0131nda hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n tahribat\u0131 vb etkilerle daha niteliksiz bir ya\u015fam sonucunu yaratan ekonomideki bu gidi\u015fat\u0131n art\u0131k t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 ortada. Ayn\u0131 anda AKP\u2019nin bu t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck tahribatlar\u0131 g\u00f6ze alarak a\u00e7ma \u00e7abas\u0131 da ortada.<\/p>\n
Bu kapsamda \u00f6ncelikle Varl\u0131k Y\u00f6netim Fonu tasar\u0131m\u0131n\u0131n ekonomide 15 Temmuz sonras\u0131 giderek tehlike haline gelen d\u00f6viz ihtiyac\u0131 ve kaynak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fmaya d\u00f6n\u00fck ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
Ulusal Varl\u0131k Fonu literat\u00fcrde nedir? T\u00fcrkiye i\u00e7in nedir?<\/p>\n
Ulusal Varl\u0131k Fonu (UVF, Sovereign Wealth Fund) genellikle cari fazla \u00fcreten veya emtia geliri olan \u00fclkelerin (petrol, do\u011falgaz ihracat\u00e7\u0131lar\u0131), bu kalemlerden sa\u011flad\u0131klar\u0131 d\u00f6viz rezervlerindeki art\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlendirmek ad\u0131na i\u015fletilen bir fondur ve kontrol\u00fc tamam\u0131yla devlete aittir. UVF\u2019lerin ge\u00e7mi\u015fi 1950\u2019li y\u0131llara kadar gitse de \u00f6zellikle 2008 krizi sonras\u0131 pop\u00fcler olmu\u015ftur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta kamu kaynaklar\u0131yla finanse edilen bu fonun g\u00f6revi- uzun vadede spek\u00fclatif dalgalara kar\u015f\u0131 daha korunakl\u0131 olmas\u0131n\u0131n da vermi\u015f oldu\u011fu etkenle- toplumsal refah\u0131n korunmas\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir. Devlet birikimlerini daha korunakl\u0131 limanlarda de\u011ferlendirerek e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, altyap\u0131 vb yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 bir nevi g\u00fcvenceye alacakt\u0131. Fakat ne var ki fonu bug\u00fcn bu kadar pop\u00fclerle\u015ftiren etmen, 2008 krizi sonras\u0131 bu fondan onlarca finansal \u015firketin kurtar\u0131lmas\u0131 oldu. 1998\u2019de d\u00fcnya genelinde toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 2 trilyon dolar\u0131n alt\u0131nda olan bu fonun 2015 itibariyle 12 trilyon dolara \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc de budur.<\/p>\n
\u015eimdi gelelim y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile \u00fcn yapm\u0131\u015f, cari d\u00f6viz ihtiyac\u0131 ile MB\u2019nin eriyen d\u00f6viz rezervleriyle dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken T\u00fcrkiye\u2019de bu fonun \u2018ne arad\u0131\u011f\u0131na\u2019. Muhtemel \u00c7in\u2019in ihracattan, BAE ve<\/p>\n
S.Arabistan\u2019\u0131n petrolden gelirlerini aktararak olu\u015fturdu\u011fu bu fon niye T\u00fcrkiye\u2019de bulunmas\u0131n sorusundan yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacak ki, AKP\u2019nin \u2018yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirme stratejisinin\u2019 vitrinini neredeyse bu fon olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Tan\u0131m\u0131 gere\u011fi UVF\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019de i\u015flemeyece\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Fakat ya AKP tan\u0131m\u0131n\u0131, i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirirse? \u0130\u015fte o zaman bir \u015feyler olur. T\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcn rezerv fazlas\u0131 yok, dolay\u0131s\u0131yla buradan bu fona kaynak aktaramayacak, \u2018b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131\u2019 da buna imk\u00e2n vermiyor.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik fonundan Ulusal Yat\u0131r\u0131m Fonu\u2019na\u2026<\/p>\n
Tasar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi UVF\u2019nin kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6zelle\u015ftirme gelirleri, Kamu varl\u0131klar\u0131n\u0131n menkul k\u0131ymetle\u015ftirilerek transferi, TMSF, DASK, vak\u0131flar gelirleri, emeklilik ve i\u015fsizlik fonlar\u0131n\u0131n olu\u015fturaca\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n
\u00d6zel hukuk h\u00fck\u00fcmlerine tabi olarak kurulacak olan T\u00fcrkiye Varl\u0131k Y\u00f6netimi Anonim \u015eirketi\u2019nin 50 milyon lira olan kurulu\u015f sermayesi \u00d6zelle\u015ftirme Fonu\u2019ndan kar\u015f\u0131lanacak. \u2018\u00d6zel hukuk h\u00fck\u00fcmleri\u2019 kapsam\u0131nda fonun Say\u0131\u015ftay denetiminin d\u0131\u015f\u0131nda tutulaca\u011f\u0131 maddesi de var.<\/p>\n
Velhas\u0131l \u00f6zelle\u015ftirmelerde denizin sonuna gelindi\u011fini art\u0131k herkes biliyor. Bu fona kaynakl\u0131k edecek kalemlerin \u2018yarat\u0131lacak\u2019 kamu rantlar\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u015fikar. \u0130lk etapta akla gelen otoyollar, 3. havaliman\u0131, 3. k\u00f6pr\u00fc ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u2018h\u0131zland\u0131rd\u0131m\u2019 dedi\u011fi Kanal \u0130stanbul projeleri\u2026 Ve daha niceleri elbette\u2026 \u00d6zellikle tasar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu torba yasa kapsam\u0131nda AO\u00c7\u2019nin de Ankara B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne devredilece\u011fini, halihaz\u0131rda orman \u00fczerinde bulunan ve hukuki \u00e7\u0131kmaza giren ticarethaneler i\u00e7in de orman vasf\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde rant yelpazesinin \u015fimdiden h\u0131zla geni\u015fletiliyor oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
Burada UVF\u2019nin bu projelere katk\u0131s\u0131n\u0131 da bir nevi garant\u00f6r i\u015flevi ile a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn. S\u00f6z konusu fon i\u015fsizlerin, emeklilerin birikimlerinden ve kamusal varl\u0131klardan beslenerek bir yandan finans sermayesine yak\u0131t tank\u0131 g\u00f6revi \u00fcstlenirken di\u011fer bir yandan da rant projelerine garant\u00f6rl\u00fck yapacak.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta meseleyi ba\u015ftan al\u0131rsak, ekonomiyi mevcut t\u00fcketim odakl\u0131, borca dayal\u0131 ve d\u0131\u015f tasarruflara bel ba\u011flayan anlay\u0131\u015f\u0131yla bug\u00fcn yata\u011fa mahk\u00fbm eden anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, ileride daha ciddi tehlikelere zemin haz\u0131rl\u0131yor. Bug\u00fcne kadar birikimleri siyasi \u00e7\u0131karlarla eritilmi\u015f emek\u00e7iler, eme\u011fiyle ge\u00e7inen t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar ekonomideki sonu\u00e7lar\u0131n bedelini bir kez daha \u00f6demeye zorlan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00dclkede 15 Temmuz sonras\u0131 OHAL devam ederken, e\u015f anl\u0131 olarak ekonomide ortaya…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3196],"class_list":{"0":"post-21962","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-varlik-fonu"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21962"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21962\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}