{"id":22342,"date":"2016-08-29T15:20:24","date_gmt":"2016-08-29T12:20:24","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=22342"},"modified":"2019-01-28T20:40:24","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:24","slug":"fitchin-gordugu-bozulma-cigdem-toker-cumhuriyet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/fitchin-gordugu-bozulma-cigdem-toker-cumhuriyet\/","title":{"rendered":"Fitch\u2019in g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u2018bozulma\u2019 \u2013 \u00c7i\u011fdem Toker (Cumhuriyet)"},"content":{"rendered":"<p>Kredi dereceleme kurulu\u015fu Fitch 8 T\u00fcrk bankas\u0131yla birlikte \u00fc\u00e7 \u015firketin \u201cdura\u011fan\u201d olan g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini \u201cnegatif\u201de \u00e7evirdi.<\/p>\n<p>Fitch\u2019in a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 yeni \u201cg\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u201d, T\u00fcrkiye\u2019deki siyasal \u00e7alkant\u0131 ile ekonomideki durgunlu\u011fu teyit ediyor.<\/p>\n<p>(Bankalar\u0131n kredi notu ise teyit edildi.)<\/p>\n<p>De\u011ferlendirmeye konu 18 T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n 7\u2019si kamu sermayeli:<\/p>\n<p>Ziraat Bankas\u0131, Halk Bankas\u0131, Vak\u0131fbank, TSKB, TKB, Eximbank, Takasbank.<\/p>\n<p>Fitch\u2019in 7 T\u00fcrk bankas\u0131na dair g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc negatife \u00e7evirmesinin gerek\u00e7esi kritik:<\/p>\n<p>\u201cDevletin destek sa\u011flama yeterlili\u011fi konusundaki bozulma riskinin artmas\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Bu ifade, i\u00e7erdi\u011fi soru a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir dikkati hak edebilir. Kurulu\u015f, Hazine\u2019nin kamu bankalar\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 destek konusunda neden ku\u015fku duyuyor olabilir?<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada, bu konuda ayr\u0131nt\u0131 yer alm\u0131yorsa da tahminde bulunabiliriz.<\/p>\n<p>Fitch\u2019in yeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcm a\u00e7\u0131klamas\u0131 25 A\u011fustos 2016 tarihli. 3. k\u00f6pr\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan bir g\u00fcn \u00f6nce. An\u0131msatal\u0131m ki, kamu bankalar\u0131, Yap-\u0130\u015flet-Devret (Y\u0130D) modeline g\u00f6re yapt\u0131r\u0131lan ve \u201cdevletin kasas\u0131ndan bir kuru\u015f \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131\u201d Be\u015ftepe d\u00fczeyinde ilan edilen 3. k\u00f6pr\u00fc finansman\u0131nda \u00f6nemli rol ve pay \u00fcstlendi. \u0130\u00e7ta\u015f-Astaldi\u2019nin \u00fcstlendi\u011fi Kuzey Marmara Otoyol Projesi kapsam\u0131ndaki 3. k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn proje finansman\u0131 i\u00e7in imzalanan kredi s\u00f6zle\u015fmesi, 2.3 milyar dolar tutar\u0131ndayd\u0131. 9 y\u0131l vadeli bu tutara imza atan 7 bankan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc kamu bankas\u0131: Ziraat Bankas\u0131, Halk Bankas\u0131, Vak\u0131fbank.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 kamu bankas\u0131, sadece 3. k\u00f6pr\u00fc de\u011fil, 3. havaliman\u0131 finansman\u0131nda da ba\u015fat bir rol ve paya sahip. \u0130lk etap yat\u0131r\u0131ma y\u00f6nelik 4.5 milyar Avro\u2019luk finansman paketinin y\u00fczde 70\u2019ini kamu bankalar\u0131n\u0131n \u00fcstlendi\u011fini de bizzat Limak ba\u015fkan\u0131 Nihat \u00d6zdemir duyurmu\u015ftu. Devlet kasas\u0131ndan bir kuru\u015f \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenen 3. havaliman\u0131 i\u00e7in 3 kamu bankas\u0131n\u0131n \u00fcstlendi\u011fi toplam tutar, daha sonra 3.5 milyar Avro olarak a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>Fitch de\u011ferlendirmesinde, a\u011f\u0131rl\u0131k olarak kamu bankalar\u0131ndan sa\u011flanan finansmanda, y\u00fck\u00fcn Hazine s\u0131rt\u0131na binmi\u015f olmas\u0131, bir bozulma endi\u015fesi yaratm\u0131\u015f olabilir mi? Belki.<\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken aktaral\u0131m. Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Y\u0131ll\u0131k Kamu Bor\u00e7 Y\u00f6netimi raporunu a\u00e7\u0131kla. Raporun \u201cBor\u00e7 \u00dcstlenim Taahh\u00fctleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6nemli bir veri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130zleyen bilir, Y\u0130D projelerinde Hazine garantisi yerine bor\u00e7 \u00fcstlenimi d\u00fczenlemesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a i\u015fliyoruz. \u0130\u015fte bu raporda Hazine\u2019nin verdi\u011fi bor\u00e7 \u00fcstlenim taahh\u00fctleri listelenmi\u015f.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 b\u00fcy\u00fck proje g\u00f6r\u00fcyoruz: Avrasya T\u00fcneli, 3. bo\u011faz k\u00f6pr\u00fcs\u00fc dahil Kuzey Marmara Otoyolu ve Osmangazi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc dahil, Gebze-Orhangazi-\u0130zmir otoyolu.<\/p>\n<p>Hazine\u2019nin kendi raporunda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 projedeki taahh\u00fct tutarlar\u0131 tarihleriyle \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/08.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-22343\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/08.jpg\" alt=\"08\" width=\"402\" height=\"198\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/08.jpg 331w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/08-300x148.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/08-150x74.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 402px) 100vw, 402px\" \/><\/a><br \/>\nY\u0130D projeleri finansman bulamay\u0131nca \u00e7are olarak getirilen bor\u00e7 \u00fcstlenimi i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmelikte, hangi projeler i\u00e7in neye imza at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n gizli olaca\u011f\u0131 yaz\u0131yordu. Hazine raporu vesilesiyle, devletin \u015firketler lehine \u00fc\u00e7 proje i\u00e7in \u00fcstlendi\u011fi tutar\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f olduk.<\/p>\n<p>Fitch\u2019den nereye geldik. Ba\u015fa d\u00f6nelim o halde. Kamu bankalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki de\u011fi\u015fim, \u201cdevletin destek sa\u011flama yeterlili\u011fi bozuluyor\u201d diye a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Ki bunu Hazine deste\u011fi olarak okumakta sak\u0131nca yok. Peki b\u00f6ylesi bir durum, Hazine sermayeli kamu bankalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Y\u0130D projelerinin finansman\u0131ndan ne kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z olabilir?<\/p>\n<p>Darbe giri\u015fimi sonras\u0131, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renleriyle ans\u0131z\u0131n \u201cmilli mutabakat\u201d kapsam\u0131na al\u0131nan Y\u0130D projelerine bir de bu a\u00e7\u0131dan bakal\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kredi dereceleme kurulu\u015fu Fitch 8 T\u00fcrk bankas\u0131yla birlikte \u00fc\u00e7 \u015firketin \u201cdura\u011fan\u201d olan&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2444,1563],"class_list":{"0":"post-22342","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-cigdem-toker","9":"tag-mega-projeler"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22342\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}