{"id":22524,"date":"2016-09-17T12:22:11","date_gmt":"2016-09-17T09:22:11","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=22524"},"modified":"2019-01-28T20:40:24","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:24","slug":"turkiye-tariminda-milli-cokus-hayati-urunler-uretilmiyor-olcay-buyuktas-cumhuriyet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/turkiye-tariminda-milli-cokus-hayati-urunler-uretilmiyor-olcay-buyuktas-cumhuriyet\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye tar\u0131m\u0131nda milli \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u2026 Hayati \u00fcr\u00fcnler \u00fcretilmiyor! &#8211; Olcay B\u00fcy\u00fckta\u015f (Cumhuriyet)"},"content":{"rendered":"<p>Hayvan say\u0131s\u0131 n\u00fcfusun iki kat\u0131ndan yar\u0131s\u0131na indi, bu\u011fday ekim alanlar\u0131 14 y\u0131lda 16 milyon d\u00f6n\u00fcm azald\u0131, \u00fcretici yanl\u0131\u015f politikalarla \u00fcretimden vazge\u00e7irildi ve ithalat\u0131n pay\u0131 artt\u0131\u2026 \u00c7ift\u00e7i- Sen Ba\u015fkan\u0131 Abdullah Aysu: \u201cTar\u0131m Bakan\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi milli bir tar\u0131m bug\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun i\u00e7in \u00f6nce ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak, kendine ait bir tar\u0131m politikas\u0131na sahip olmak gerekiyor\u201d<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bile h\u00e2l\u00e2 kendine yeten birka\u00e7 \u00fclkeden biri iken yaln\u0131z 15 y\u0131lda en \u00f6nemli kalemlerde bile ithalat yapar hale gelmesi, \u00f6zellikle y\u00fckselen fiyatlar\u0131ndan dolay\u0131 art\u0131k neredeyse g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmeyen et ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 g\u00f6zleri bir kez daha tar\u0131m politikalar\u0131na \u00e7evirdi. Yeni tar\u0131m bakan\u0131 Faruk \u00c7elik\u2019in tar\u0131mda millile\u015fmeyi \u00f6ne \u00e7\u0131karan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 sonras\u0131nda odakland\u0131\u011f\u0131m\u0131z tar\u0131m istatistikleri ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurdu\u011fumuz uzmanlar\u0131n verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re durum hi\u00e7 parlak de\u011fil ama \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz ve umutsuz da de\u011fil\u2026<\/p>\n<p><strong>Saman bile al\u0131nd\u0131<\/strong><br \/>\nMercek alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u00f6zetle \u015f\u00f6yle: 2010 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00f6nce canl\u0131 hayvan, ard\u0131ndan et, sonras\u0131nda saman ve kurbanl\u0131k hayvan ithalat\u0131na izin verildi. May\u0131s 2016\u2019ya kadar 272 bin ba\u015f dam\u0131zl\u0131k s\u0131\u011f\u0131r, 1.4 milyon ba\u015f dam\u0131zl\u0131k olmayan s\u0131\u011f\u0131r, 2.2 milyon ba\u015f koyun ve ke\u00e7i ile 211 ton s\u0131\u011f\u0131r eti ithal edildi. Toplam 4 milyar dolar \u00f6dendi. Ancak bu d\u00f6nemde et fiyatlar\u0131 artmaya devam etti.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-22525 alignright\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg.jpg\" alt=\"gg\" width=\"426\" height=\"437\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg.jpg 642w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg-292x300.jpg 292w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg-146x150.jpg 146w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/gg-50x50.jpg 50w\" sizes=\"(max-width: 426px) 100vw, 426px\" \/><\/a>2003-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye tar\u0131m ve g\u0131da ithalat\u0131 i\u00e7in 400 milyar TL \u00f6dedi. T\u00fcrkiye; bu\u011fday\u0131n\u0131, Rusya, Almanya, Fransa ve Ukrayna\u2019dan temin etti. Arpay\u0131 \u0130ngiltere ve H\u0131rvatistan\u2019dan sa\u011flad\u0131. Saman\u0131n\u0131 G\u00fcrcistan\u2019dan ald\u0131. Pamu\u011funu ABD, Yunanistan, T\u00fcrkmenistan ve Hindistan\u2019dan getirdi. Soyay\u0131 Arjantin\u2019den, m\u0131s\u0131r\u0131n\u0131 ABD, Arjantin ve Brezilya\u2019dan ithal etti. \u00c7eltik ve pirincini ABD, Vietnam, \u0130talya ve Tayland\u2019dan sa\u011flad\u0131. M\u0131s\u0131r ve \u00c7in\u2019den kuru fasulye ald\u0131 Kanada\u2019dan ye\u015fil mercimek ve nohut ithal etti. ABD, Ukrayna ve Kanada\u2019dan bezelyesini, Bulgaristan\u2019dan kurbanl\u0131k koyun, \u015eili, Uruguay ve Fransa\u2019dan b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan, Bosna ve Hersek\u2019ten lop et ithal etti.<\/p>\n<p><strong>\u00dcretimden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131<\/strong><br \/>\n\u00d6zellikle t\u00fct\u00fcn ve \u015feker yasalar\u0131 ile \u00fcretim alanlar\u0131 daralt\u0131lan ve emek yo\u011fun s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnlerde 400 bin \u00fcretici aile 270 bin civar\u0131na indi. Geri kalanlar ya mevsimlik i\u015f\u00e7i ya da i\u015fsiz oldu. Zeytin desteklendi\u011fi i\u00e7in zeytin a\u011fac\u0131 say\u0131s\u0131 artt\u0131 ancak bizde \u00f6zellikle 1960 y\u0131llardan itibaren margarin desteklendi. Son haz\u0131rlanan zeytin yasas\u0131 ile de \u015fimdi zeytinlikler maden arama \u015firketlerine verilmek isteniyor.<\/p>\n<p><strong>G\u0131daya 58 milyar dolar<\/strong><br \/>\nGenel olarak tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ithalat-ihracat dengesine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda son birka\u00e7 y\u0131la kadar ihracat\u0131n olduk\u00e7a iyi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 olmas\u0131 zira Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019nin 2014 sonu itibar\u0131yla tar\u0131m ihracat\u0131 18 milyar 759 milyon dolar, tar\u0131m ithalat\u0131 ise 18 milyar 58 milyon dolar. Yani neredeyse ba\u015fa ba\u015f. Ancak T\u00fcrkiye f\u0131nd\u0131k, \u00fcz\u00fcm ve incir gibi \u00fcr\u00fcnlerde d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde \u00f6nemli hatta lider \u00fclke. D\u0131\u015f ticarette baz al\u0131nmas\u0131 gereken \u00fcr\u00fcnler temel g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri yani et, bu\u011fday ve ya\u011f\u2026 Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131 verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye son \u00fc\u00e7 y\u0131lda gg 58 milyar dolar \u00f6dedi ve buna i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u0131l dahil de\u011fil\u2026<\/p>\n<p><strong>Yem desteklenmeli<\/strong><br \/>\nHayvanc\u0131l\u0131k maliyetinin y\u00fczde 60-70\u2019inin yem oldu\u011fu belirtiliyor. T\u00fcrkiye\u2019nin yem \u00fcretimi 9 milyon ton. Gereksinim ise 14 milyon ton. 5 milyon ton a\u00e7\u0131k var. Karma yem \u00fcretimi y\u00fczde 50 ithal hammaddelere ba\u011fl\u0131. Bu a\u00e7\u0131k ne yaz\u0131k ki geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f GDO\u2019lu m\u0131s\u0131r ve soya ile kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n<p>Kaba yem \u00fcretimi de 59 milyon ton. Buradaki gereksinim de 74 milyon ton. A\u00e7\u0131k 15 milyon ton. \u00c7\u00fcnk\u00fc kaba yem ihtiyac\u0131 olan meralar korunmak yerine ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Tam \u00f6denmedi<\/strong><br \/>\n2003-2015 d\u00f6neminde ithalata 400 milyar, deste\u011fe 79 milyar \u00f6deme yap\u0131ld\u0131. Tar\u0131m Kanunu h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcmetin \u00e7ift\u00e7iye 50 milyar TL borcu vard\u0131r. Zira, 2006\u2019da \u00e7\u0131kar\u0131lan Tar\u0131m Kanunu\u2019nun 21. madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re her y\u0131l GSMH\u2019nin y\u00fczde 1\u2019ini tar\u0131m deste\u011fi olarak vermesi gerekiyordu.<\/p>\n<p>Ancak, h\u00fck\u00fcmet kanun h\u00fckm\u00fcne ra\u011fmen \u00e7ift\u00e7iye vermesi gereken deste\u011fin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6dedi. \u00c7ift\u00e7inin 50 milyar TL\u2019sine el koydu.<\/p>\n<p><strong>Destek devlete yarad\u0131<\/strong><br \/>\n\u00c7ift\u00e7i mazota yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeyle devleti destekliyor \u015f\u00f6yle ki mazotun rafineri \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131 1.15 lira, buna 1.60 lira \u00d6TV, 44 kuru\u015f bayi ve da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 k\u00e2r\u0131 ve 64 kuru\u015f KDV eklendikten sonra \u00e7ift\u00e7iye sat\u0131l\u0131yor ve \u00e7ift\u00e7i mazot \u00fczerinden her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 9 milyar lira vergi \u00f6d\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011filse milli olamaz<\/strong><br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fta t\u00fct\u00fcn ve \u015feker olmak \u00fczere bir dizi alanda \u00f6zelle\u015ftirmeler \u00f6nerilirken hatta devlet politikas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, ba\u015fka \u00fclkelerin milli t\u00fct\u00fcn \u015firketlerinin \u00fclkede cirit att\u0131\u011f\u0131 bir ortamda milli tar\u0131mdan s\u00f6z edilemeyece\u011fini dile getiren \u00c7ift\u00e7i- Sen Ba\u015fkan\u0131 Abdullah Aysu, \u201cTar\u0131m Bakan\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi milli bir tar\u0131m bug\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun i\u00e7in \u00f6nce ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak, kendine ait bir tar\u0131m politikas\u0131 gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019 ba\u015fta JTI olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck t\u00fct\u00fcn tekelleri cirit at\u0131yor, bu \u015firketler bu alanlara egemen oldu\u011funda, fiyatlar\u0131 da belirliyor. \u015eu anda \u00fcretici bir kilo t\u00fct\u00fcn\u00fc 60-70 liradan satmas\u0131 gerekirken 16 liraya satam\u0131yor. \u00c7ift\u00e7i art\u0131k \u00fcretmekten vazge\u00e7er hale geldi\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u015eimdi de kotalar\u0131n kald\u0131r\u0131larak \u015fekerpancar\u0131 \u00fcretenlere b\u00fcy\u00fck bir darbe vuruldu\u011funu anlatan Aysu, ithalattaki vergilerin de d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek \u00fclkenin iyice ithalat yapar hale getirildi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p><strong>\u015eirkete de\u011fil \u00e7ift\u00e7iye<\/strong><br \/>\nBa\u015fta Avrupa Birli\u011fi olmak \u00fczere ABD ve di\u011fer geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ciddi tar\u0131m destekleri oldu\u011fu i\u00e7in oralardaki \u00fcreticinin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc daha ucuza mal etti\u011fini ve bizim gibi \u00fclkelere kolayl\u0131kla satarak, piyasay\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fini dile getiren Aysu, bakan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u00fcretimin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerle yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu ancak b\u00fcy\u00fck \u015firketler ve \u00fcreticilerle yap\u0131labilece\u011fine dikkat \u00e7ekti. Aysu, \u00fcretici desteklenirse \u00fcretici, \u015firket desteklenirse \u015firketlerin kalk\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u201cH\u00fck\u00fcmet, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi 800-900 havzada \u015firketleri de\u011fil \u00fcreticiyi desteklerse, \u00fcretici \u015fahlan\u0131r, ithalat son bulur\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Hayvan say\u0131s\u0131 n\u00fcfusun iki kat\u0131ndan yar\u0131s\u0131na indi, bu\u011fday ekim alanlar\u0131 14 y\u0131lda&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1622,2535,3230],"class_list":{"0":"post-22524","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-gida","9":"tag-seker-pancari","10":"tag-tarim"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22524\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}