{"id":22933,"date":"2016-10-12T10:25:36","date_gmt":"2016-10-12T07:25:36","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=22933"},"modified":"2019-01-28T20:40:24","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:24","slug":"bir-isten-atilma-gerekcesi-is-guvenligi-isci-sagligi-talep-etmek-emre-gurcanli-ileri-haber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bir-isten-atilma-gerekcesi-is-guvenligi-isci-sagligi-talep-etmek-emre-gurcanli-ileri-haber\/","title":{"rendered":"Bir i\u015ften at\u0131lma gerek\u00e7esi: \u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 talep etmek \u2013 Emre G\u00fcrcanl\u0131 (\u0130leri Haber)"},"content":{"rendered":"<p>Baz\u0131 kanunlar ve kanun maddeleri vard\u0131r ki, yaz\u0131l\u0131 metni okudu\u011funuz zaman \u201ci\u015fte bu!\u201d dersiniz, \u201cne g\u00fczel yazm\u0131\u015f, i\u015f\u00e7inin emek\u00e7inin hakk\u0131n\u0131 savunmu\u015f\u201d der mutlu olursunuz. Ama yasad\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde ormanl\u0131k alanlara konut, \u00c7ED raporlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu halde maden oca\u011f\u0131 yap\u0131lan, en temel yasal hakk\u0131n\u0131 arayan\u0131n i\u015ften at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsan\u0131z, yasada yaz\u0131lan\u0131n pek bir \u00f6nemi yok. G\u00fcc\u00fcn\u00fcz, \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz var m\u0131 yok mu, mesele buraya d\u00fc\u011f\u00fcmleniyor. \u0130\u015f\u00e7i Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi konusunda da tam anlam\u0131yla b\u00f6yle. \u0130lk kez 2003 y\u0131l\u0131nda 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanununun 34 \u00fcnc\u00fc maddesinde yer alan, \u015fimdi 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Yasas\u0131\u2019nda da yer alan \u201c\u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131\u201d \u00f6rne\u011fin.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131 i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusunda i\u015f\u00e7iye \/ \u00e7al\u0131\u015fana verilmi\u015f bir hakt\u0131r. Bu hak, 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanununun 13 \u00fcnc\u00fc maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f, kanun diyor ki bir i\u015f\u00e7i, ciddi ve yak\u0131n tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kuruluna, kurulun bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ise i\u015fverene ba\u015fvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131na karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, i\u015fveren ise derh\u00e2l karar\u0131n\u0131 verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, \u00e7al\u0131\u015fana ve \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisine yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilir. Ciddi ve yak\u0131n tehlikenin \u00f6nlenemez oldu\u011fu durumlarda ise \u00e7al\u0131\u015fan bu usule uymak zorunda olmaks\u0131z\u0131n i\u015fyerini veya tehlikeli b\u00f6lgeyi terk ederek belirlenen g\u00fcvenli yere gider. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu hareketlerinden dolay\u0131 haklar\u0131 k\u0131s\u0131tlanamaz. Bir i\u015f\u00e7inin ba\u015fvurusu \u00fczerine i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurulunun veya i\u015fverenin \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n talebi y\u00f6n\u00fcnde karar vermesi h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan, gerekli tedbirler al\u0131n\u0131ncaya kadar \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nabilir. O i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i, gerekli tedbirler al\u0131n\u0131ncaya kadar \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme ait \u00fccretini alaca\u011f\u0131 gibi, bu d\u00f6nemde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan ve kanunlardan gelen haklar\u0131n\u0131 da kullanabilir. Bir i\u015f\u00e7i talep etmesine ra\u011fmen gerekli tedbirlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini feshedebilir, yani i\u015ften ayr\u0131labilir.<\/p>\n<p>Oh ne g\u00fczel! Demek ki i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fine ayk\u0131r\u0131 bir durum g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zaman o i\u015fi yapmama hakk\u0131m var, al\u0131n size demokrasi! Bunu bir de yaln\u0131zca kontrol kalemi istemek gibi en temel i\u015f g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerini istedikleri i\u00e7in i\u015ften at\u0131lan BEDA\u015e i\u015f\u00e7ilerine anlat\u0131n isterseniz. Al\u0131n size yaz\u0131l\u0131 olan ama hi\u00e7bir zaman kullan\u0131lamayacak bir yasal \u201chak\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00c7al\u0131\u015fan temsilcisi: \u0130lk i\u015ften at\u0131lacak ki\u015fi!<\/strong><br \/>\nBenzer bir \u201chak\u201d da i\u015f\u00e7ilerin i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi olarak aralar\u0131ndan birisini temsilci olarak g\u00f6ndermesi. Bir ba\u015fka ifadeyle, bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan herkesin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u201ci\u015f\u00e7i kat\u0131l\u0131m\u0131\u201dn\u0131n yasal olarak d\u00fczenlenmi\u015f hali. Aaaa bak\u0131n ne g\u00fczel, yasam\u0131z i\u015f\u00e7ilere \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131makla kalmam\u0131z, i\u015f\u00e7ilerin i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na alm\u0131\u015f(!) \u0130\u015f\u00e7i kat\u0131l\u0131m\u0131 i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilidir, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinde sermaye ana karar verici oldu\u011funda bunun anlam\u0131 var m\u0131d\u0131r (kapitalist ekonomilerde en etkin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer olan \u0130sve\u00e7\u2019te \u00f6rne\u011fin \u00e7ok olumlu etkisi olmam\u0131\u015ft\u0131r), i\u015f\u00e7i kat\u0131l\u0131m\u0131 hangi a\u015famalarda olmal\u0131d\u0131r vs. vs. uzun tart\u0131\u015fma konular\u0131. Kitab\u0131m\u0131n ikinci bask\u0131s\u0131nda bunlar\u0131 tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Ama durum o kadar uzun boylu de\u011fil, \u00e7ok basit bir \u015feyden s\u00f6z ediyoruz. \u00d6rne\u011fin i\u015fyeri yemekhanesinde \u2018salmonelle\u2019 kaynakl\u0131 g\u0131da zehirlenmesi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve bu konuda gerekli ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131lmay\u0131p aksine olay\u0131n \u00f6rtbas edildi\u011fi\u201d iddia edilerek sosyal medyada yap\u0131lm\u0131\u015f payla\u015f\u0131mlar \u00fczerine, i\u015ften at\u0131lan i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi \u00c7al\u0131\u015fan Ba\u015ftemsilcisi Cemal Bilgin gibi i\u015f\u00e7ilerden!<\/p>\n<p>Neyse, ilk \u00f6nce bakal\u0131m yasa bize nas\u0131l haklar vermi\u015f. 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanunu\u2019nun 20. maddesinde ge\u00e7en \u201ci\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7im veya se\u00e7imle belirlenemedi\u011fi durumda atama yoluyla \u00e7al\u0131\u015fan temsilcileri g\u00f6revlendirir\u201d ibaresine dayanarak i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi nas\u0131l se\u00e7ilir konusunda bir tebli\u011f bile var. E\u011fer bir i\u015f\u00e7i i\u015fyerinin tam s\u00fcreli daimi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, en az 3 y\u0131ll\u0131k i\u015f deneyimine sahip ve en az ortaokul d\u00fczeyinde \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f ise \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi olabilir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fyerinde g\u00f6revlendirilecek \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi say\u0131s\u0131 ise \u015firketin toplam \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ki ile elli aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde bir<\/li>\n<li>Elli bir ile y\u00fcz aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde iki<\/li>\n<li>Y\u00fcz bir ile be\u015f y\u00fcz aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde \u00fc\u00e7<\/li>\n<li>Be\u015f y\u00fcz bir ile bin aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde d\u00f6rt<\/li>\n<li>Bin bir ile iki bin aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde be\u015f<\/li>\n<li>\u0130ki bin bir ve \u00fczeri \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bulunan i\u015fyerlerinde alt\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bak\u0131n bir kez daha alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim, bu \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi ekonomik, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131na ili\u015fkin \u00f6rne\u011fin bir sendikan\u0131n temsilcisi gibi birisi de\u011fil. Tamamen i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin sorunlar\u0131n\u0131 en az\u0131ndan aktaracak bir i\u015f\u00e7iyi tarif ediyor. Yasa bunu g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131yor. Anlamamakta direnenler i\u00e7in bir kez daha vurgulayal\u0131m; yasa diyor ki i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili bir sorun varsa \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi bunlar\u0131 en az\u0131ndan patrona iletecek, iletmek zorunda \u00e7\u00fcnk\u00fc hem hak hem de g\u00f6rev. Ne kadar muhte\u015fem de\u011fil mi? \u0130lk \u00f6nce bu haliyle ger\u00e7ekten kullan\u0131lmas\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde zor bir hak oldu\u011fundan s\u00f6z edelim.<\/p>\n<ol>\n<li>Bir i\u015f\u00e7iyi se\u00e7tik, peki bu i\u015f\u00e7i i\u015fin t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerinden ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haberdar? Hangi maddenin, hangi malzemenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n zararl\u0131 olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bilecek kadar bilgi sahibi mi?<\/li>\n<li>Sermaye sahibi her konuda \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisini bilgilendirir mi?<\/li>\n<li>\u00c7al\u0131\u015fan temsilcisi ger\u00e7ekten rahat rahat \u00e7al\u0131\u015fabilir, istedi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi sermaye sahibinden isteyebilir mi?<\/li>\n<li>\u00c7al\u0131\u015fan temsilcisinin \u201csak\u0131ncal\u0131\u201d \u015feyler sormaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda i\u015f g\u00fcvencesi var m\u0131, yoksa hemencecik i\u015ften mi at\u0131l\u0131r?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Sorular \u00e7o\u011falt\u0131labilir. Ama elimizde \u00e7ok somut bir \u00f6rnek var. Bir i\u015f\u00e7i, bir \u00e7al\u0131\u015fan temsilcisi bir i\u015f\u00e7i biraz fazla soru sormaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda an\u0131nda kap\u0131 \u00f6n\u00fcne konulur:<\/p>\n<p>\u201c\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u00c7apa T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesi\u2019nde ta\u015feron i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015fan, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ba\u015f temsilcisi olan Cemal Bilgin, eskiden temsilci iken \u00f6n\u00fcne gelen evraklar\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve temsilcili\u011fin ne oldu\u011funu bilmedi\u011fini belirtti. Ancak m\u00fccadele i\u00e7inde sorumluluklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fini ve son olarak hastanedeki yemekten salmonella bakterisi nedeniyle sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ileri, hastalar ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n zehirlenmesi \u00fczerine konuyu a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015ften at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Ba\u015fka i\u015ften atma ve s\u00fcrg\u00fcnlerin de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve amac\u0131n t\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131 geri almak y\u00f6n\u00fcnde bir sald\u0131r\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Yine ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerin ko\u015fullar\u0131n\u0131 aktard\u0131: \u201c\u00d6rne\u011fin, temizlik i\u015f\u00e7ileri elektrik tamirat\u0131, yol i\u015fi, pansuman i\u015fi, sonda takma-\u00e7\u0131karmaya kadar pek \u00e7ok i\u015fi yap\u0131yor\u201d.\u201d (1 Ekim Tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u0130S\u0130G Meclisi Forumu notlar\u0131ndan, M\u00fccadele Birli\u011fi gazetesinden Serpil \u00dcnal arkada\u015f\u0131m\u0131z sa\u011folsun t\u00fcm konu\u015fmalar\u0131 not almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131)<\/p>\n<p>\u00d6zetle Cemal Bilgin diyor ki, ben bilin\u00e7siz bir i\u015f\u00e7iydim, bilin\u00e7lendim soru sormaya, i\u015fyerindeki s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 sorgulamaya ve sorunlar\u0131 y\u00fcksek sesle s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131m ve \u0130\u015eTEN ATILDIM! Evet arkada\u015flar\u0131, dostlar\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n dostlar\u0131 \u00c7apa hastanesi \u00f6n\u00fcnde direnen Cemal Bilgin\u2019e destek veriyor, onun yeniden i\u015fe al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor. Ama gerek Cemal\u2019in, gerekse BEDA\u015e i\u015f\u00e7ilerinin anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6rnekleri bize \u015funu g\u00f6steriyor; i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda hakk\u0131n\u0131 ar\u0131yorsan, hastalanmamak, \u00f6lmemek i\u00e7in en temel hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsan i\u015ften at\u0131labilirsin. Bu i\u015ften \u00e7\u0131karmalar ayn\u0131 zamanda bir g\u00f6zda\u011f\u0131 niteli\u011finde: \u201c\u00f6n\u00fcne geleni imzala, sesini \u00e7\u0131karma\u201d. \u0130S\u0130G m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te en temel hak arama m\u00fccadeleleri aras\u0131nda yer alaca\u011f\u0131n\u0131, almas\u0131 gerekti\u011fini Cemal arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele net bir \u015fekilde g\u00f6steriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Baz\u0131 kanunlar ve kanun maddeleri vard\u0131r ki, yaz\u0131l\u0131 metni okudu\u011funuz zaman \u201ci\u015fte&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3076,50,623,3296],"class_list":{"0":"post-22933","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-emre-gurcanli","9":"tag-is-cinayetleri","10":"tag-isci-sagligi-is-guvenligi","11":"tag-i"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22933\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}