{"id":22958,"date":"2016-10-14T11:00:40","date_gmt":"2016-10-14T08:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=22958"},"modified":"2019-01-28T20:40:23","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:23","slug":"calismaktan-yasamaya-firsat-bulamayanlar-ne-yapmali-peter-fleming","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/calismaktan-yasamaya-firsat-bulamayanlar-ne-yapmali-peter-fleming\/","title":{"rendered":"\u00c7al\u0131\u015fmaktan ya\u015famaya f\u0131rsat bulamayanlar ne yapmal\u0131? \u2013 Peter Fleming*"},"content":{"rendered":"

Baz\u0131 insanlar\u0131n uykuda bile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 7\/24 kapitalizminin d\u00fcnyas\u0131na ho\u015fgeldiniz. Neden bu kadar i\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131y\u0131z ve buna dair ne yapabiliriz?<\/strong>
\n\"uykuda-calisan\"<\/a><\/p>\n

Melissa Gregg\u2019\u0131n i\u015fkoliklik ile ilgili \u00e7ok ilgin\u00e7 \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde, bir telekom\u00fcnikasyon firmas\u0131nda m\u00fcd\u00fcr olan Miranda ile tan\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Miranda bir motosiklet kazas\u0131nda ciddi bi\u00e7imde yaralan\u0131r. Kocas\u0131 hastaneye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bilinci yar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ve sadece birka\u00e7 kelime f\u0131s\u0131ldayabilir. Ne yaz\u0131k ki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 say\u0131klamamaktad\u0131r. Miranda\u2019n\u0131n istedi\u011fi ilk \u015fey, sunumun ertesi g\u00fcn olamayabilece\u011fi \u2013ancak acil servise bir laptop g\u00f6nderirlerse durumu kurtarmak i\u00e7in ne yap\u0131labilece\u011fine bakaca\u011f\u0131 ile ilgili ofise telefon etmektir. Bu k\u0131sa hikaye \u015fok edici ancak o kadar da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

A\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda bir salg\u0131n halini ald\u0131; sa\u011fl\u0131k yetkilileri insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fi zararlarla ilgili olarak a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sigarayla ayn\u0131 lige koyuyorlar. Sevdiklerinden ve arkada\u015flardan kaynaklanan sosyal zarar ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6t\u00fc olabilir. Bu konuda ne yapabiliriz?<\/p>\n

Uyumsuz i\u015f-ya\u015fam ili\u015fkisinin yeni bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmak \u00f6nemli. Sanayi devrimi esnas\u0131nda, i\u015f ve \u00f6zel ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan verilen ilk kavga resmi i\u015fg\u00fcn\u00fcn\u00fc k\u0131saltmak i\u00e7indi. Bir g\u00fcnde 17 saat, haftada alt\u0131 g\u00fcn fabrikada kapana k\u0131st\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya\u015famlar, asla ya\u015fam de\u011fildi. Karl Marx\u2019a g\u00f6re, birinin i\u015fe ba\u015flama saatin kaydedilmesi (ya da kaydedilmemesi) \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele, kapitalist sistemi tan\u0131ml\u0131yordu. Marx, haks\u0131z de\u011fildi.<\/p>\n

Son d\u00f6nemde, i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fc yeniden gayriresmi olarak uzatmaya ba\u015flayan e\u011filimler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bug\u00fcn i\u015fi ve i\u015f d\u0131\u015f\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmak bir\u00e7ok zaman imkans\u0131z. Pazartesi sabah\u0131na haz\u0131rlanmak i\u00e7in harcanan Pazar gecesini ele alal\u0131m? Bu i\u015f mi? Bir \u00e7e\u015fit, ama bunun i\u00e7in \u00fccret alm\u0131yorum ve etrafta bir patron yok. Bu nedenle, kim bilir?<\/p>\n

Bu belirsizlik ile beraber, baz\u0131 insanlar\u0131n r\u00fcyalar\u0131nda bile kendilerini \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bulduklar\u0131 7\/24 kapitalizminin y\u00fckseli\u015fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Hay\u0131r, sadece basit\u00e7e i\u015f ile ilgili de\u011fil, uyurken kodlar\u0131 ve alogaritmalar\u0131 \u00e7\u00f6zen r\u00fcyalar.<\/p>\n

Bir\u00e7ok zaman, paraya ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in herkesin \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok yerinde gelirlerin hi\u00e7 artmad\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7im maliyetlerinin f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu anla\u015f\u0131lan o ki do\u011fru. Ancak ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok di\u011fer de\u011fi\u015fiklik, hayat\u0131n i\u015flerimiz taraf\u0131ndan giderek t\u0131rmanan s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesine yard\u0131m ediyor.<\/p>\n

\u0130lk olarak \u015fu not d\u00fc\u015f\u00fclmeli ki, bir\u00e7ok \u00fclkede hala y\u00fcksek d\u00fczeyde i\u015fsizlik oldu\u011fundan herkes \u00fccretli i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131lam\u0131yor. \u0130\u015fler toplumda e\u015fitsiz bir bi\u00e7imde da\u011f\u0131l\u0131yor. Daha az insan daha \u00e7ok i\u015f yap\u0131yor. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz darbo\u011faz\u0131 hissedenler bask\u0131 alt\u0131na giriyor.<\/p>\n

\u0130kincisi, s\u00fcrekli olarak \u201c[internete] ba\u011fl\u0131\u201d oldu\u011fumuz i\u00e7in \u2013bazen tak\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde, emailleri gerekli gereksiz kontrol ederek- mobil teknoloji kati bir rol oynuyor. \u00dccretlendirilmemi\u015f fazla mesaiyi hesaplayan \u00e7al\u0131\u015fmalar, sonu\u00e7 olarak baz\u0131 i\u015f\u00e7ilerin, evde online \u00e7al\u0131\u015fma sonucu ekstra i\u015fler y\u00fcklenerek t\u00fcm y\u0131ll\u0131k izinlerini s\u0131f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, insanlar\u0131 kendi hesab\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan ve y\u00fcklenici (ta\u015feron) olarak yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131rma e\u011filimi, sizi sadece i\u015f yaparken harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z do\u011frudan zaman i\u00e7in \u00fccretlendirerek a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 te\u015fvik ediyor. Tipik olarak, d\u00fczenli i\u015flere g\u00f6re gelir daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in (bu yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131rman\u0131n ana amac\u0131d\u0131r) insanlar kendilerini iki yakalar\u0131n\u0131 bir araya getirmek ad\u0131na aral\u0131ks\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken buluyor. Esnek istihdam sistemleri bir zamanlar bize, daha fazla bo\u015f zaman ve daha geni\u015f otonomiye giden bir yol olarak pazarland\u0131. Hepimiz Richard Branson gibi varl\u0131kl\u0131 giri\u015fimciler olacakt\u0131k. Ortaya \u00e7\u0131kan ne kadar ac\u0131mas\u0131z bir \u015faka.<\/p>\n

Ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, toplumumuz \u015fu anda yay\u0131lmac\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ideolojisi taraf\u0131ndan kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131. S\u00fcrekli olarak insan faziletlerinin zirvesi olarak vazediliyor. E\u011fer ofiste insan\u00fcst\u00fc i\u015fler g\u00f6remiyorsan sende yanl\u0131\u015f bir \u015fey vard\u0131r. Ve i\u015fsiz kelimesini hi\u00e7 telafuz etme bile. Bu kutsala hakarettir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma ideolojisinin en endi\u015fe verici y\u00f6n\u00fc \u015fu ki, ekonomik anlamda, somut olarak ger\u00e7ekten gerekli olmad\u0131\u011f\u0131nda dahi \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya mecburuz. \u00c7ok me\u015fgul g\u00f6r\u00fcnmek, toplum i\u00e7in faydal\u0131 bir \u015feyler yapmaktan \u00e7ok toplumsal beklentileri kar\u015f\u0131lamaya dair bir \u015fey haline geldi. Bu, temel i\u015flev bozukluklar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

\u0130\u015fin garip yan\u0131, daima bir \u015feyler yap\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnmeye te\u015fvik edilmekte olan insanlar daha az \u00fcretken oluyorlar. Son bir ara\u015ft\u0131rma ikna edici bi\u00e7imde g\u00f6stermektedir ki, rahat ve daha k\u0131sa i\u015f g\u00fcnleri, \u015fu anda norm haline gelmi\u015f olan eziyetli ve en nihayetinde gereksiz maratonlara g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 ve daha ak\u0131ll\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131za imkan vermektedir.<\/p>\n

Bundan ba\u015fka, baz\u0131 i\u015f\u00e7iler s\u00fcrekli olarak, ger\u00e7ekte ba\u015f etmesi \u00e7ok zor olan bu uzun saatlerde numara yapmaya ba\u015flad\u0131. ABD\u2019de i\u015fletme dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, baz\u0131 i\u015f\u00e7ilerin 80 saat kural\u0131na (haftal\u0131k azami \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi \u2013 \u00e7n) uyuyor izlenimi vermenin yarat\u0131c\u0131 yollar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n

Tabii ki bu ortakla\u015fa maskeleme, dan\u0131\u015fmanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 arabayla futboldan almas\u0131n\u0131 ve et yemesini sa\u011fl\u0131yor. Ancak belki de ayn\u0131 zamanda i\u015fi ba\u015far\u0131yla ve zaman\u0131nda yapt\u0131rmaya da yarar\u0131 oluyor. Burada g\u00f6r\u00fcyoruz ki verimlilik (bir g\u00f6revi iyi bir \u015fekilde yapma) ve \u00e7al\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc (ge\u00e7 saatlere kadar ofiste kalma) garip bi\u00e7imde \u0131raks\u0131yor.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu i\u015fveren bir \u015feylerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu fark etti ancak \u00e7al\u0131\u015fma ideolojisi bug\u00fcn her zamankinden g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u201chararetli i\u015fkolikler\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 ki\u015filer i\u015fleriyle 7\/24 evli olmay\u0131 sevdiklerine dahi kendilerini ikna ettiler. Onlar kendi kendine zarar verenlerin ikna edilmesi en zor olanlar\u0131. Panik-atak ge\u00e7irmeden tatili ak\u0131llar\u0131na dahi getiremiyorlar.<\/p>\n

Daha iyi bir i\u015f-hayat dengesi tavsiyeleri konusundaki sorun, ki\u015fisel geli\u015fim ak\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan esir al\u0131nm\u0131\u015f olmalar\u0131. Bu ak\u0131m tamam\u0131yla birey \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. E\u011fer iyilik halini yeniden kazanmak ve i\u00e7sel potansiyelini ke\u015ffetmek istiyorsan, bu durumda tercihlerini kontrol alt\u0131na al, mizac\u0131na daha iyi uyan bir i\u015f bul, i\u015f ve bo\u015f zaman aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 kat\u0131 bi\u00e7imde olu\u015ftur ve \u201chay\u0131r\u201d demeyi \u00f6\u011fren.<\/p>\n

Bu \u00e7o\u011fu i\u015fte neyin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funun ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir resmini sunar ve ciddiye al\u0131n\u0131rsa muhtemelen \u0130\u015f ve \u0130\u015f\u00e7i Bulma Kurumu\u2019na vakitsiz bir ziyaretle sonu\u00e7lan\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, i\u015f-ya\u015fam dengesi gurular\u0131 herkesin orta ya\u015f yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funu, Londra\u2019da aileden gelen paraya s\u0131rt\u0131n\u0131 dayayarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131 dahilinde patronun can\u0131n\u0131 s\u0131kacak \u015feyler s\u00f6ylediklerini varsaymaktad\u0131r. Yav he he\u2026<\/p>\n

Buradaki p\u00fcf nokta, a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma rit\u00fcelinin ki\u015fisel bir hata de\u011fil toplumsal bir bask\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmek. Ve bu bask\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, son 20 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir ger\u00e7ekle\u015fen, i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131l\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanmakta. G\u00fcvencesizlik \u2013ger\u00e7ek veya hayali- insanlar\u0131n i\u015fleri i\u00e7in her \u015feyi feda etmesini do\u011fal olarak daha m\u00fcmk\u00fcn hale getiriyor. Bu y\u00fczdendir ki, i\u015f manyakl\u0131\u011f\u0131yla birey olarak kar\u015f\u0131 koymak yarars\u0131zd\u0131r. E\u011fer ilerici politikalar ve yasal d\u00fczenlemeler bi\u00e7imlenecekse, bu kayg\u0131lar\u0131 dile getirmek i\u00e7in bir grup olarak bir araya gelmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Di\u011fer t\u00fcrl\u00fc \u00e7ok az \u015fey de\u011fi\u015fir.<\/p>\n

Daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015f-ya\u015fam dengesi mi istiyorsun? Sendikal\u0131 ol. Veya daha da iyisi, kendi sendikan\u0131 kur. Fakat havaalan\u0131 kitap\u00e7\u0131s\u0131ndaki ki\u015fisel geli\u015fim b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden uzak dur. \u00c7al\u0131\u015fma ideolojisinin ki\u015fisel iradeyle ehlile\u015ftirilebilece\u011fini hala iddia ediyor olacak. Ama yapamaz.<\/p>\n

*[Guardian Careers\u2019deki 11 Ekim tarihli \u0130ngilizce orjinalinden<\/a> Umar Karatepe taraf\u0131ndan Sendika.Org i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir]<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Baz\u0131 insanlar\u0131n uykuda bile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 7\/24 kapitalizminin d\u00fcnyas\u0131na ho\u015fgeldiniz. Neden bu kadar…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-22958","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}