{"id":23520,"date":"2016-12-02T14:00:02","date_gmt":"2016-12-02T11:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=23520"},"modified":"2019-01-30T15:38:37","modified_gmt":"2019-01-30T12:38:37","slug":"kabatas-marti-projesi-istanbulun-dubailestirilmesi-ve-mimarin-etigi-cihan-uzuncarsili-baysal-e-skop","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/kabatas-marti-projesi-istanbulun-dubailestirilmesi-ve-mimarin-etigi-cihan-uzuncarsili-baysal-e-skop\/","title":{"rendered":"Kabata\u015f Mart\u0131 Projesi: \u0130stanbul\u2019un Dubaile\u015ftirilmesi ve mimar\u0131n eti\u011fi \u2013 Cihan Uzun\u00e7ar\u015f\u0131l\u0131 Baysal (e-skop)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em>\u0130stanbul deyince akl\u0131ma mart\u0131 gelir<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Yar\u0131s\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f, yar\u0131s\u0131 k\u00f6p\u00fck<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Yar\u0131s\u0131 bal\u0131k yar\u0131s\u0131 ku\u015f<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Bedri Rahmi Ey\u00fcbo\u011flu<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Kentsel Mek\u00e2n\u0131n Dubaile\u015ftirilmesi<\/em><\/p>\n<p>Dubaile\u015fme ya da Dubaile\u015ftirilme[1] literat\u00fcre \u00e7ok yak\u0131nlarda giren bir kavram. Bir zamanlar\u0131n m\u00fctevaz\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131 kasabas\u0131 ve ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 Dubai\u2019nin, K\u00f6rfez sermayesi taraf\u0131ndan ke\u015ffiyle, g\u00f6sterinin ve imaj\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn \u015firazesinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tavan yapt\u0131\u011f\u0131 bir yapay cennete, bir k\u00fcresel kent ikonuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tan\u0131ml\u0131yor. Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019nde, Basra K\u00f6rfezi boyunca yer alan Dubai\u2019nin kavurucu iklimi gibi burnunun dibindeki sava\u015f b\u00f6lgeleri de cazibesine halel getirmiyor ve yepyeni bir kentsel marka olarak pazara \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130\u015f bitirici, giri\u015fimci Emir\u2019i ya da daha do\u011fru bir tan\u0131mlamayla kentini pazarlayan CEO\u2019su, Muhammed el-Maktum\u2019un becerikli ellerindeki Dubai, k\u00fcresel sermayeyi cezbetmeyi ba\u015fararak hayal m\u00fchendisli\u011fi kentle\u015fmesinin ve g\u00f6steri toplumunun en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rne\u011fi oluyor; \u00f6yle ki kapitalizmin bir di\u011fer arzu nesnesi, \u00e7\u00f6lde yoktan var edilen Las Vegas kentine bile nal toplatt\u0131r\u0131yor![2]\n<p>Mike Davis, \u201cDubai\u2019de Kum, Korku ve Para\u201d adl\u0131 makalesinde[3] kente ait ilk izlenimini u\u00e7aktan aktar\u0131r: \u201cU\u00e7a\u011f\u0131n\u0131z al\u00e7almaya bas\u0327larken, cama yap\u0131s\u0327\u0131p kal\u0131rs\u0131n\u0131z. As\u0327ag\u0306\u0131daki manzara ola\u011fan\u00fcst\u00fc s\u0327as\u0327\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r\u201d. Hilaller i\u00e7inde palmiyeler formundaki yapay adalar ve buralardan y\u00fckselen eg\u0306lence parklar\u0131, l\u00fcks oteller ile al\u0131s\u0327veris\u0327 merkezlerinden olu\u015fan g\u00f6kdelenler orman\u0131, y\u00fcksek katl\u0131 ikonik binalar, binlerce malik\u00e2ne, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck marinas\u0131, Ege\u2019den End\u00fcl\u00fcs\u2019e, Piramitlerden Coloseum\u2019a replika kentler, an\u0131tlar\u2026 Konuklar\u0131 g\u00f6rsel bir \u015fenlik kar\u015f\u0131lar. G\u00f6z \u015fenli\u011fi, k\u0131zg\u0131n \u00e7\u00f6lde, kar ya\u011fd\u0131r\u0131p kayak yapt\u0131racak kadar \u00e7\u0131lg\u0131n projelerle devam eder; yeter ki cebinizde bol paran\u0131z olsun![4]\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dubai.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"344\" class=\"alignnone size-full wp-image-23521\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dubai.jpg\" alt=\"dubai\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dubai.jpg 550w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dubai-300x188.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dubai-150x94.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><\/p>\n<p>G\u00f6sterinin hemen her alan\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda, kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131ndaki teknolojik geli\u015fmelerden beslenen medya ve sosyal medya vas\u0131tas\u0131yla imaj\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcceltilmekte ve k\u00fcreselle\u015ftirilmekte. Bu \u00e7er\u00e7evede, mimarl\u0131\u011f\u0131n da imaj\/g\u00f6steri taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irili\u015fine \u015fahit olmaktay\u0131z. Yerelin kimli\u011fiyle ilgisiz, mek\u00e2nla ba\u011flam\u0131 olmayan, b\u00f6lgenin tarihinden ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kopuk, ger\u00e7eklikten uzak, salt g\u00f6steri toplumunun arzu ve taleplerine g\u00f6re \u015fekillendirilmi\u015f, imaj\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kartan kentsel mek\u00e2nlar in\u015fa edilmekte. Mimari, yerelin kimli\u011fini ya da mek\u00e2n\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\/otantikli\u011fini sunmak yerine fantezilere ve planlama kaprislerine indirgenirken, \u00e7ok y\u0131ld\u0131zl\u0131 mimarlar da hayal m\u00fchendisli\u011fi yaparak yapay cennetler, ikonik mek\u00e2nlar ve binalar in\u015fa etmekteler. David Harvey, bir m\u00fclakat\u0131nda, 1960\u2019larda mimarlar\u0131n \u00e7o\u011funun kendilerini \u201curbanist\u201d sayd\u0131klar\u0131ndan salt binalar\u0131 de\u011fil kenti ve kentsel ba\u011flam\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tuttuklar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, mimarl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na gelen \u015feylerden biri \u2013ki Harvey bundan \u00fcz\u00fcnt\u00fc duymaktad\u0131r\u2013 bir zamanlar kentsellikle ilgilenen mimarlar\u0131n \u015fimdi art\u0131k sadece mimari projelerin \u00f6zelliklerine odaklanmalar\u0131 ve binalar\u0131n in\u015faat\u0131yla ilgilenerek bunlar\u0131n birer par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131 kentsel ba\u011flam\u0131 unutmalar\u0131d\u0131r.[5]\n<p>\u00d6te yandan, bu \u015fekilde ba\u011flam\u0131ndan kopuk bir kent in\u015fas\u0131n\u0131n \u015fahikas\u0131 olan Dubai, ba\u015fta Ortado\u011fu ve Asya kentleri olmak \u00fczere di\u011fer kentler a\u00e7\u0131s\u0131ndan var\u0131lmas\u0131 gereken bir hedef ve ama\u00e7 olmu\u015ftur. K\u00fcresel bir markaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Dubai\u2019deki gibi \u201cen y\u00fcksek, en uzun, en b\u00fcy\u00fck, en dikkat \u00e7ekici, en heyecan verici, en\u2026binalar\u0131\/mek\u00e2nlar\u0131\/altyap\u0131 projelerini\u201d in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fan kentler Dubai gibi olmak i\u00e7in birbirleriyle yar\u0131\u015fmaktalar. B\u00f6ylece, neoliberalizmin kentle\u015fmesinde, Dubai \u00f6rne\u011fi di\u011fer kentleri etkileyerek ele ge\u00e7irmekte, kendine benzetmekte, k\u0131saca Dubailes\u0327tirmektedir. Bu durumda, Dubai\u2019de ya da Dubaile\u015ftirilmi\u015f mek\u00e2nlarda var olmak hem her yerde hem de hi\u00e7bir yerde olmak anlam\u0131na gelmektedir. Mek\u00e2n\u0131n ruhunun, \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn imaj taraf\u0131ndan katledili\u015fine ve bu katliamda mimar\u0131n failli\u011fine \u015fahit olmaktay\u0131z.<\/p>\n<p>Zurnan\u0131n z\u0131rt dedi\u011fi yere gelirsek\u2026 B\u00f6yle bir yapay cennet nelerin \u00fczerini \u00f6rtmektedir? \u0130konik imaj\u0131n ard\u0131nda saklanan ger\u00e7eklikler nelerdir? Guy Debord, G\u00f6steri Toplumu adl\u0131 eserinde t\u00fcketim toplumunu eles\u0327tirir. Debord\u2019a g\u00f6re, g\u00f6steri, kendini asla sorgulanamayacak ulas\u0327\u0131lmaz bir ger\u00e7eklik olarak sunar ve b\u00f6ylece g\u00f6r\u00fcnenin iyi oldug\u0306unu dayatarak kitleleri kolayl\u0131kla boyunduru\u011fu alt\u0131na al\u0131r. Kentsel geli\u015fme modeli olarak salt imajlara, ikonik binalara\/mek\u00e2nlara odaklanan ve g\u00f6r\u00fcnenin iyi oldu\u011funu\/mutluluk getirdi\u011fini dayatan Dubaile\u015fmenin cilal\u0131 imaj\u0131, asl\u0131nda, yerel olan\u0131n, otantik olan\u0131n yok edili\u015fi, \u00e7evre ve do\u011faya verilen geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz zararlar, ikonik kentle\u015fmeye yer a\u00e7mak i\u00e7in yerel n\u00fcfuslar\u0131n ve alt gelir gruplar\u0131n\u0131n zorla tahliyeleri, m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmeleri, emek\u00e7i cinayetleri, toplama kamp\u0131 misali in\u015faat \u015fantiyeleri, sosyo-mek\u00e2nsal olarak ayr\u0131\u015fan kentler, kentsel kamusal alanlar\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmeleri, kenti kent yapan niteliklerin kayb\u0131 vb. bil c\u00fcmle ac\u0131t\u0131c\u0131 ger\u00e7eklik bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Mike Davis\u2019in yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z makalesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131n ismi K\u00f6t\u00fcc\u00fcl Cennetler\u2019 dir. David Harvey\u2019in (2008) alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u00fczere, bu k\u00f6t\u00fcc\u00fcl cennetlerde, \u201cOrtado\u011fu\u2019da Dubai ve Abu Dabi gibi yerlerde, petrol zenginli\u011finden kaynaklanan art\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan en g\u00f6ze \u00e7arpan, toplumsal olarak adil olmayan ve \u00e7evresel olarak savurgan yollardan silip s\u00fcp\u00fcren, su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u00e7ma de\u011filse de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck-kentle\u015fme projeleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u201d.[6] Harvey bu s\u00f6zleri 2008 y\u0131l\u0131nda de\u011fil bug\u00fcn s\u00f6ylemi\u015f olsayd\u0131, hi\u00e7 ku\u015fkusuz listeye \u0130stanbul\u2019u da eklerdi. Kentliler i\u00e7in ya\u015fanabilecek, gelecek nesiller i\u00e7inse s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kent yaratmak yerine, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck havaliman\u0131, en geni\u015f k\u00f6pr\u00fcs\u00fc, en b\u00fcy\u00fck dolgu park\u0131, en uzun denizalt\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f t\u00fcneli gibi en\u2026en\u2026 mek\u00e2nlar ile ikonik binalar in\u015faat\u0131na odaklanm\u0131\u015f giri\u015fimci merkez\u00ee ve yerel y\u00f6netimlerimiz, \u0130stanbul\u2019un do\u011fas\u0131na, \u00e7evresine, tarihine, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, n\u00fcfuslar\u0131na geri d\u00f6n\u00fclmez zararlar vererek \u0130stanbul\u2019u el birli\u011fiyle bir k\u00f6t\u00fcc\u00fcl cennete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekteler. \u0130stanbul\u2019un Dubaile\u015ftirilmesine giden yolu d\u00f6\u015feyen, i\u015fbirlik\u00e7i mimar\u0131n, planc\u0131n\u0131n, kurul \u00fcyesinin, \u00fcniversitenin failli\u011finin de ayr\u0131ca not d\u00fc\u015f\u00fclmesi gerek.<\/p>\n<p><strong>Kabata\u015f Transfer Merkezi Projesi ve m\u00fccadele<\/strong><\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda Kabata\u015f\u2019a yap\u0131lacak kanat \u00e7\u0131rpan mart\u0131 formundaki dev transfer merkezinin kent d\u00fczlemine terc\u00fcmesi, g\u00f6rselli\u011fin\/imaj\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131yla t\u00fcketim toplumuna y\u00f6nelik ikonik kentle\u015fmenin, Dubaile\u015fmenin, kentin \u00e7ok \u00f6nemli bir tarih\u00ee b\u00f6lgesini ele ge\u00e7irmesidir.<\/p>\n<p>Proje kamuoyunca yeni duyulmu\u015f olsa da, doktoral\u0131 mimar belediye ba\u015fkan\u0131m\u0131z Kadir Topba\u015f\u2019\u0131n 2008\u2019den bu yana hayaliydi. Bir k\u0131sm\u0131 deniz doldurularak yap\u0131lacak devasa transfer merkezinin \u00e7evresinde lokantalar ve kafeler, zemin alt\u0131nda da d\u00fckk\u00e2nlar, sergi ve m\u00fcze salonlar\u0131 ile 1000 ara\u00e7l\u0131k bir otopark yer alaca\u011f\u0131ndan, \u0130BB her ne kadar \u201cAVM yap\u0131lmayacak\u201d dese de k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli muadilleri vas\u0131tas\u0131yla mart\u0131n\u0131n kanatlar\u0131 alt\u0131ndan epey rant beklendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r ve zaten g\u00f6sterinin ard\u0131ndaki ger\u00e7eklik de t\u00fcketim, daha \u00e7ok t\u00fcketim, her vesileyle t\u00fcketimdir! Depremini bekleyen kentte dolgu alanlar\u0131n risklerini ya da deniz ekosistemlerine zararlar\u0131n\u0131 a\u00e7maya gerek yok ama mesele cilal\u0131 imaj ard\u0131ndaki rant ise gerisi laf-\u0131 g\u00fczaf; insan hayat\u0131 bile!<\/p>\n<p>Mimar Sinan\u2019\u0131n \u00f6zel eseri F\u0131nd\u0131kl\u0131\u2019daki Molla \u00c7elebi Camii\u2019nin kuzey taraf\u0131ndaki bah\u00e7e duvar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 hizas\u0131ndan ba\u015flayacak proje, yine \u00f6nemli bir mimar\u0131m\u0131z, Balyan\u2019\u0131n Bezmi Alem Valide Sultan Camii\u2019ne uzanarak Dolmabah\u00e7e Saray\u0131\u2019n\u0131n sil\u00fcetini de etki alan\u0131 i\u00e7ine alacak. Saaadet \u00d6zen\u2019in Magma Bayku\u015f\u2019ta yer alan ilgili yaz\u0131s\u0131yla devam edersek, \u201cDenizden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Dolmabah\u00e7e Saray\u0131\u2019n\u0131n siluetinin yan\u0131na herhangi bir yap\u0131y\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in\u2026y\u00fczlerce kez d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi\u2026 gerekirken\u201d,[7] tepeden inme bir ben yapt\u0131m oldu projesinden \u00e7\u0131kan devasa mart\u0131 ku\u015fu bu tarih\u00ee b\u00f6lgeyi ve \u00f6zellikle Mimar Sinan\u2019\u0131n denizden g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc e\u015fsiz Molla \u00c7elebi Camii\u2019ni tamamen bloke edece\u011fi gibi, Kabata\u015f\u2019tan g\u00f6r\u00fcnen tarih\u00ee yar\u0131mada manzaras\u0131na da devasa mart\u0131 kanatlar\u0131 \u00e7akacak.<\/p>\n<p>Projenin hem mimar\u0131 hem de y\u00fcklenicisi olan Hakan K\u0131ran, boynuzlu ucubesi Hali\u00e7 K\u00f6pr\u00fcs\u00fc ile muhte\u015fem S\u00fcleymaniye\u2019nin siluetini katletmemi\u015f, Sinan\u2019\u0131n bir ba\u015fka \u00f6nemli eseri Sokullu Mehmet Pa\u015fa Camii\u2019ni ve Topkap\u0131 Saray\u0131 ve \u00e7evresinin e\u015fsiz manzaras\u0131n\u0131 bloke etmemi\u015f gibi \u015fimdi de A\u015fkabat Havaliman\u0131\u2019ndan esinlenmi\u015f \u00e7akma ku\u015f projesiyle Kabata\u015f\u2019\u0131 tarihinden, mek\u00e2n\u0131ndan, haf\u0131zas\u0131ndan kopartarak Dubaile\u015ftirecek. Nitekim, projeye kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltenlere \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi (\u0130BB) taraf\u0131ndan yollanan notta yer alan \u201cBu meydanla \u0130stanbul\u2019un marka de\u011ferinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131na ve uluslararas\u0131 tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131da bulunmak da hedeflenmi\u015ftir\u201d c\u00fcmlesi sirkatin s\u00f6ylemedir. \u0130stanbul Kent Savunmas\u0131\u2019n\u0131n (\u0130KS) \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u00e7ok m\u00fctevaz\u0131 bir projeyle ve k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde Kabata\u015f Meydan\u0131 ve ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131 pek\u00e2l\u00e2 d\u00fczenlenebilecekken, ama\u00e7 ikonik mart\u0131yla kentin marka de\u011ferini art\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport1.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"284\" class=\"alignnone size-full wp-image-23523\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport1.jpg\" alt=\"galataport1\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport1.jpg 550w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport1-300x155.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport1-150x77.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_02.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"235\" class=\"alignnone size-full wp-image-23522\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_02.jpg\" alt=\"galataport_02\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_02.jpg 550w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_02-300x128.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_02-150x64.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Fatih\u2019in 500 k\u00fcsur y\u0131ll\u0131k tersaneleri \u00fczerine kurulmak istenen Hali\u00e7port\u2019tan ba\u015flayacak olan soylula\u015ft\u0131rma, ticarile\u015ftirme, yayas\u0131zla\u015ft\u0131rma, l\u00fcks oteller b\u00f6lgesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmekte olan Karak\u00f6y\u2019de kurvaziyer turizmine y\u00f6nelik Galataport projesiyle devam ederek Kabata\u015f\u2019ta sonlanacakt\u0131r. F\u0131nd\u0131kl\u0131-Kabata\u015f aras\u0131, kentin en keyifli y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131ndan, kullan\u0131m alanlar\u0131ndan biri daha gasp edilecektir. Eme\u011fin mek\u00e2n\u0131 tersaneler, tarihinden, mek\u00e2n\u0131ndan, ba\u011flam\u0131ndan kopuk, tamamen ticari ve turistik ama\u00e7l\u0131 d\u00f6nme dolapl\u0131, otelli, al\u0131\u015fveri\u015f merkezli Hali\u00e7port projesi ile Dubaile\u015firken, Kabata\u015f\u2019taki ikonik mart\u0131, \u0130stanbul\u2019un Dubaile\u015ftirilmesine kanat \u00e7\u0131rpacakt\u0131r!<\/p>\n<p>\u0130BB\u2019nin \u0130KS \u00fcyelerine g\u00f6nderdi\u011fi g\u00f6rselli a\u00e7\u0131klamada, Kabata\u015f ile \u00dcsk\u00fcdar aras\u0131nda \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7en 1,9 km uzunlu\u011funda bir yaya ge\u00e7i\u015f t\u00fcneli de bulunmaktad\u0131r. Bu yaz\u0131 kaleme al\u0131n\u0131rken, \u00dcsk\u00fcdar\u2019a Harem Otogar\u0131\u2019ndan bo\u015falacak b\u00f6lgeye, Londra\u2019daki dev d\u00f6nme dolap London Eye\u2019\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 haberleri bas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Tek fark, \u0130stanbul Eye, Avrupa\u2019n\u0131n \u201cen b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc\u201d olacakt\u0131r.[8] B\u00f6ylece, denizin alt\u0131ndan y\u00fcr\u00fcyerek \u0130stanbul Eye\u2019a binenler, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki devasa bloka bak\u0131p, \u201c\u0130\u015fte mart\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u201d diyebilirler! D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel deniz yollar\u0131ndan birine sahip \u0130stanbul\u2019un sakinleri, denizin \u00fczerinden gitmek ve ger\u00e7ek mart\u0131larla simit payla\u015fmak yerine hangi akla hizmet denizin alt\u0131ndan gitmeyi tercih etsinler? S\u00f6z\u00fc yine \u0130KS\u2019ye verirsek, buradaki as\u0131l ama\u00e7 devasa bir yap\u0131 ve ek in\u015faatlar vas\u0131tas\u0131yla rant sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Transfer merkezi i\u00e7in bu kadar b\u00fcy\u00fck bir in\u015faat projesine ihtiya\u00e7 yoktur ve bu devasa projenin hi\u00e7bir kamu yarar\u0131 da yoktur.[9]\n<p>\u0130stanbul Kent Savunmas\u0131, projenin ilk duyuldu\u011fu g\u00fcnden itibaren detaylara ula\u015fmay\u0131 ve halk\u0131 bilgilendirmeyi g\u00f6rev edindi. Gayri \u015feffaf, anti demokratik, tepeden inme projeye kar\u015f\u0131 ard\u0131 ard\u0131na bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131; el ilanlar\u0131 ve bro\u015f\u00fcrlerle projenin tarih\u00ee alana, \u00e7evreye ve do\u011faya verece\u011fi zararlar\u0131 ve ayr\u0131ca hukuksuzlu\u011funu \u0130stanbullulara aylarca yerinden, Kabata\u015f\u2019tan anlatt\u0131. OHAL s\u00fcrecinde de meydan kapat\u0131lana dek Kabata\u015f n\u00f6betlerini kesintisiz devam ettirdi.[10] Burada ilgin\u00e7 olan, OHAL\u2019e ve bask\u0131c\u0131 ortama kar\u015f\u0131n, \u0130stanbullular\u0131n ko\u015fa ko\u015fa imza atmaya gelmeleri; meydan\u0131 ve iskelelerini sahiplenmeleriydi. Toplanan 20.000 imza B\u00fcy\u00fck\u015fehir\u2019e teslim edildi; ancak Gezi ertesinde bir otob\u00fcs dura\u011f\u0131n\u0131n yerini dahi halka soraca\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Belediye Ba\u015fkan\u0131, s\u00f6zlerini unuttu, halk\u0131n taleplerini kaale almad\u0131\u011f\u0131 gibi iktidar\u0131n ola\u011fan takti\u011fini kullanarak iskelelerine, kentine sahip \u00e7\u0131kanlar\u0131 provokasyonla su\u00e7lad\u0131.[11] Giri\u015fimci, pazarlay\u0131c\u0131 y\u00f6netimden aksini beklemek s\u00fcrpriz olurdu. Peki ya projenin mimar\u0131 Hakan K\u0131ran\u2019dan?<\/p>\n<p>Ya da soruyu genel olarak sorarsak, binlerce y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi, tarihi, \u00f6zg\u00fcn mek\u00e2nlar\u0131yla \u00e7ok \u00f6zel bir kent olan \u0130stanbul\u2019u \u0130stanbul olmaktan \u00e7\u0131kartan\/\u00e7\u0131kartacak projelerin alt\u0131nda imzas\u0131 olanlar\u0131n, geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131klar\u0131nda nas\u0131l bir vicdan muhasebesi yapt\u0131klar\u0131n\u0131; ya da b\u00f6yle bir y\u00fczle\u015fme yapabilme ahlak\u0131na sahip olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 sorsak?<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"309\" class=\"alignnone size-full wp-image-23524\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03.jpg\" alt=\"galataport_03\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03.jpg 550w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03-300x169.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03-150x84.jpg 150w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_03-354x200.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Mimar\u0131n eti\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Arif Hasan, Asya Bar\u0131nma Hakk\u0131 Koalisyonu kurucusu, uluslararas\u0131 \u00f6d\u00fcllere sahip Pakistanl\u0131 bir \u015fehir planc\u0131 ve mimar. An Alternative to the World Class City Concept isimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, d\u00fcnyadaki marka kent gidi\u015fat\u0131na kar\u015f\u0131n alternatif bir kent modeli arar ve \u00f6nerilerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralar:<\/p>\n<p>Kentsel projeler: 1) B\u00f6lgenin ekolojisini tahrip etmemeli; 2) Orta-alt ve alt gelir gruplar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 ve \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda olmal\u0131; 3) Kentsel rant yerine sosyal ve \u00e7evresel etmenleri dikkate almal\u0131; 4) Somut ve somut olmayan k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 korumal\u0131. Kendisi, baz\u0131 mimari projelerindeki tamir edilemez zarar\u0131 g\u00f6rerek, 1983\u2019te Hipokrat yemini benzeri bir yemin yaratm\u0131\u015f ve hep sad\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>Ekolojiyi ve \u00e7evreyi tamir edilemez bir \u015fekilde zarara u\u011fratacak projelerde yer almayaca\u011f\u0131ma; yoksullu\u011fu art\u0131ran, insanlar\u0131 yerlerinden eden ve somut olmayan k\u00fclt\u00fcrel miras de\u011ferlerini, \u00e7ok-s\u0131n\u0131fl\u0131 kamusal alanlar\u0131 ve binalar\u0131 yok eden projeler yapmayaca\u011f\u0131ma; bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren t\u00fcm projelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ma ve uygulanabilir alternatif projeler geli\u015ftirece\u011fime\u2026<\/p>\n<p>Hasan, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kent Kara\u00e7i\u2019nin geldi\u011fi noktay\u0131 anlat\u0131rken \u00f6nemli bir ger\u00e7e\u011fe de parmak basar: \u201cE\u011fer kentimdeki di\u011fer 20 \u00f6nemli mimar daha benzer bir yemin etmi\u015f olsalard\u0131, muhtemelen \u00e7ok farkl\u0131 bir kentte ya\u015f\u0131yor olacakt\u0131k.\u201d[12]\n<p>\u0130stanbul\u2019u \u0130stanbul olmaktan \u00e7\u0131kartarak Dubaile\u015ftiren projelerin alt\u0131nda imzas\u0131 olanlardan Arif Hasan olmalar\u0131n\u0131 bekleyebilir miyiz? Hasan\u2019\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u00e7evre ve insan sevgisinden yoksunlar\u0131n bu ilkeleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri zordur. Yerel y\u00f6netimlerin bol kazan\u00e7l\u0131 projeleri \u00f6n\u00fcnde s\u0131raya girmek yerine her biri \u0130stanbul i\u00e7in idam ferman\u0131 olan bu projeleri elinin tersiyle itme ahlak\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilecek, Arif Hasan\u2019\u0131n etti\u011fi yemin benzeri bir and\u0131 k\u0131blesi k\u0131lacak ka\u00e7 \u00e7ok y\u0131ld\u0131zl\u0131 mimar\u0131m\u0131z vard\u0131r? Ama o zaman o \u00e7ok y\u0131ld\u0131zl\u0131 mimarl\u0131k ofislerinin ve rant kap\u0131lar\u0131n\u0131n kapanma, yanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve kendilerinin de i\u015fsiz kalma tehlikesi olacakt\u0131r de\u011fil mi?!<\/p>\n<p><strong>Son S\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p>Belle\u011fi silinen, ruhunu kaybeden, \u00f6zg\u00fcn mek\u00e2nlar\u0131, tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc Dubai\u2019ye ko\u015fulan, sahili, orman\u0131, bostan\u0131, denizi tahrip edilen ve son kertede \u0130stanbul\u2019dan gayri her \u015feye benzeyecek olan bu kentte \u201cSimit sat onurlu ya\u015fa!\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 \u0130stanbulk\u0131r\u0131m failleri mimar ve planc\u0131lara hat\u0131rlat\u0131rken, \u0130stanbul\u2019un Arif Hasanlar\u0131n\u0131n da elbet bir g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 inanc\u0131 ve umuduyla m\u00fccadeleye devam!<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_04.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"413\" class=\"alignnone size-full wp-image-23525\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_04.jpg\" alt=\"galataport_04\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_04.jpg 550w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_04-300x225.jpg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/galataport_04-150x113.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[1] Dubaization olarak ge\u00e7mekte. Konuyla ilgili www.dubaization.com Dubai ile ilgili olarak: Yasser Elsheshtawy; Dubai-Behind an Urban Spectacle, Routledge 2013.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[2] Mike Davis ; Daniel Bertrand Monk (ed) Dreamworlds of Neoliberalism-Evil Paradises. Mike Davis; \u2018Sand, Fear and Money in Dubai\u2019 48-69 ; 2007.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[3] age<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[4] age<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[5] The Insurgent Architect https:\/\/vimeo.com\/urbannext\/david-harvey<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[6] http:\/\/sendika10.org\/2013\/05\/kent-hakki-david-harvey\/<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[7] Saadet \u00d6zen; \u2018K\u00f6r Kazma Kabata\u015f\u2019ta\u2019; Magma Bayku\u015f; Eyl\u00fcl 2016.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[8] http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2016\/ekonomi\/istanbul-eye-1359557\/<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[9] \u0130stanbul Kent Savunmas\u0131: 10 Maddede Kabata\u015f Mart\u0131 Projesine Hay\u0131rhttp:\/\/www.yapi.com.tr\/haberler\/10-maddede-kabatas-marti-projesine-hayir_146763.html<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[10] http:\/\/sendika10.org\/tag\/istanbul-kent-savunmasi\/<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[11] http:\/\/www.birgun.net\/haber-detay\/istanbul-kent-savunmasi-ndan-ibb-ye-kabatas-yaniti-121943.html<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\">[12] http:\/\/www.pps.org\/blog\/the-ethics-of-building-great-communities\/?mc_cid=727c2b891f&amp;mc_eid=6cbd3f6308<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130stanbul deyince akl\u0131ma mart\u0131 gelir Yar\u0131s\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f, yar\u0131s\u0131 k\u00f6p\u00fck Yar\u0131s\u0131 bal\u0131k yar\u0131s\u0131&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4733,4689],"tags":[1325,3396,3131,3172,3397],"class_list":{"0":"post-23520","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kabatas","8":"category-secki","9":"tag-halkin-mimarlari","10":"tag-halkin-mimarligi","11":"tag-kabatas","12":"tag-kabatas-marti-projesi","13":"tag-kent-sucu-projeler"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23520"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23520\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}