{"id":2415,"date":"2010-09-23T10:15:42","date_gmt":"2010-09-23T07:15:42","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=2415"},"modified":"2019-01-28T21:01:26","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:26","slug":"bir-birime-bulasan-bakteri-tum-tedarik-zincirini-etkiler-faik-basaran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bir-birime-bulasan-bakteri-tum-tedarik-zincirini-etkiler-faik-basaran\/","title":{"rendered":"Bir Birime Bula\u015fan Bakteri T\u00fcm Tedarik Zincirini Etkiler* – Faik Ba\u015faran"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok i\u015fletme baz\u0131 hizmetleri d\u0131\u015f firmalardan sat\u0131n almaktad\u0131r. Tedarik\u00e7i veya ta\u015feron olarak adland\u0131r\u0131lan d\u0131\u015f firmalar, nihai t\u00fcketiciye eri\u015fecek \u00fcr\u00fcne \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda katk\u0131da bulunurlar. S\u00fcre\u00e7teki t\u00fcm firmalar b\u00fct\u00fcnsel bir halin par\u00e7as\u0131 haline gelirler. Firmalar\u0131n b\u00fct\u00fcnsellik durumunu i\u00e7selle\u015ftirmelerinde yarar vard\u0131r. Zira zincir dahilindeki herhangi bir \u015firketin yerel olarak iyi y\u00f6netilmesi yetmemektedir. T\u00fcm zincirin malzeme ve bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n koordineli kontrolu gerekmektedir.<\/font><\/p>\n

Bakterili et konusundaki akt\u00f6rlerden Fasdat G\u0131da tedarik zinciri kavram\u0131na yabanc\u0131 bir i\u015fletme de\u011fildir. Koc-Maret, Fasdat i\u00e7in \u00fcretim yapmaktad\u0131r. Fasdat Burger King\u2019e hizmet vermektedir. Nihai t\u00fcketiciyle kar\u015f\u0131la\u015fan y\u00fcz, Burger King\u2019dir. <\/font><\/p>\n

Tedarik zinciri dedi\u011fimiz zaman \u00fcretim ve t\u00fcketim a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbiri ile ilintili firmalar\u0131n i\u015fbirli\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r. Tedarik zincirinin bir ad\u0131 da de\u011fer zinciridir. Zincirin t\u00fcm i\u015fletme bireyleri nihai m\u00fc\u015fteriye ula\u015facak \u00fcr\u00fcne, ger\u00e7ek m\u00fc\u015fteri ile kar\u015f\u0131la\u015fmasalar dahi de\u011fer katarlar. Tedarik\u00e7inin tedarik\u00e7isinden, m\u00fc\u015fterinin m\u00fc\u015fterisine de\u011fin uzanan t\u00fcm etkile\u015fimli unsurlar bu yap\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc performans\u0131 zincirdeki en zay\u0131f bile\u015fenin g\u00fcc\u00fc kadard\u0131r. <\/font><\/p>\n

Zay\u0131f halkan\u0131n d\u0131\u015flanma tehdidi ile i\u00e7erilmesi durumuna verilecek en canl\u0131 \u00f6rnek \u0130talyan Benetton-Boyner Holding ili\u015fkisidir. Boyner i\u00e7in \u00fcretim yapan ta\u015feron firmada \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine Merkez Benetton, olusan Italyan kamuoyu baskisi nedeniyle buna kay\u0131ts\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul sanayicisi olan Boyner\u2019e bile yabanc\u0131 olan bu durum T\u00fcrkiye i\u015fletmelerinin \u00e7o\u011funun \u00e7al\u0131\u015fma sistemati\u011fine ayk\u0131r\u0131d\u0131r, “Devlet misin, sen ne karisiyorsun” denilir ama yerelle\u015fmeden kurtulmada \u00f6nemli bir \u00f6rnektir. \u0130talyan, taseronunun taseronunda ne olup bittigini, isin pesine dusup kesfetmistir ve T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i istememektedir. Cem Boyner’in duymadigini veya duyup da duymamazliktan geldigini, elin oglu duymasi durumu benzer t\u00fcrden ba\u015fka bir ili\u015fkide tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye insan\u0131n\u0131n haberdar olmad\u0131\u011f\u0131 kay\u0131p Fehmi Tosun ismini U2 konserinde Bono ile birlikte duymu\u015ftur. <\/font><\/p>\n

Ko\u00e7-G\u0131da Grup Ba\u015fkan\u0131 \u00d6mer Bozer “Maret hamburgeri sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde kap\u0131s\u0131nda teslim eder ve i\u015fi biter. Gerisi Fasdat’in sorumlulu\u011fundad\u0131r” demektedir. (Eri\u015fim Tarihi: 22.Eyl\u00fcl.2010, http:\/\/www.taraf.com.tr\/ahmet-altan\/makale-skandal-ve-mektup.htm<\/a>). Tedarik zincirinde b\u00f6yle bir durum yoktur. Bozer’in s\u00f6yledi\u011fi tedarik zincirinin ana mant\u0131\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. (Bkz. Benetton \u00f6rne\u011fi) Kendisini ba\u011f\u0131ms\u0131z gibi g\u00f6ren i\u015fletmelerin zincir eleman\u0131 olduklar\u0131n\u0131 an\u0131msamalar\u0131 gerekmektedir. Bu zincir i\u00e7erinde yer alan her firman\u0131n kendi girdileri, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 bulunur. Zincirin yaln\u0131zca perakendecileri ger\u00e7ek m\u00fc\u015fteri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Bu firmalar\u0131n uygun ve ilintili \u015fekilde y\u00f6netilmesi gerekmektedir. Zincirde yer alan her birim i\u015f ortaklar\u0131na g\u00fcvenmek zorundad\u0131r. Zor bir durumda \u201cKap\u0131dan sonras\u0131 beni ilgilendirmez. Ben kendi ba\u015f\u0131ma ba\u011f\u0131ms\u0131z\u0131m\u201d denilemez. Denilirse tedarik zinciri eleman\u0131 olma durumu yads\u0131nm\u0131\u015f olur. Olu\u015fan problem t\u00fcm zinciri aksat\u0131r. T\u00fcm zincir elemanlar\u0131 t\u00fcketiciye eri\u015ftirilecek \u00fcr\u00fcn\u00fcn Kalite standartlar\u0131ndan sorumludur. Bir noktada aksama olmu\u015fsa o aksama t\u00fcm zinciri aksat\u0131r. <\/font><\/p>\n

Fasdat Ko\u00e7 Maret’in yan\u0131s\u0131ra Erzurum k\u00f6kenli TT (Trust and Trade) G\u0131da’dan da et almaktad\u0131r. Fasdat iddias\u0131na g\u00f6re TT etlerinde bakteriye rastland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in TT’den et al\u0131m\u0131 durduru\u015fmu\u015ftur. Ko\u00e7-Maret ifadesi uyar\u0131nca Ko\u00e7-Maret temiz etleri ile TT G\u0131da bakterili etleri yanyana ayn\u0131 ortamda bulundurulmu\u015fsa sa\u011fl\u0131kl\u0131 etler de bakterilenecektir. Dolay\u0131s\u0131yla sorumluluk Fasdat G\u0131da’n\u0131nd\u0131r. Bu arada TT G\u0131da, Fasdat’a ba\u015fvurarak bozuk oldu\u011fu iddia edilen etlerin kendilerine iade edilmesini istemektedir. Ancak Fasdat G\u0131da bozuk etleri, az da de\u011fil 12 ton-160 bin porsiyon eti imha edilmek \u00fczere Zeybek Kat\u0131 At\u0131k Merkezi’ne g\u00f6ndermi\u015ftir. Fasdat’dan alamad\u0131\u011f\u0131 etlerinin pe\u015fine d\u00fc\u015fen TT G\u0131da Zeybek Kat\u0131 At\u0131k Merkezine ula\u015fmak isteyip belirlenen adreste tesis g\u00f6remeyince konuyu Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na yans\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Bakanl\u0131k Zeybek Tesislerini bir apartman dairesinde bulmu\u015ftur. Zeybek Tesisleri etleri Bursa Karacabey’deki Mad\u0131mak Kangal K\u00f6pe\u011fi \u00dcretme ve Yeti\u015ftirme Merkezi’ne g\u00f6derdi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Hayvanlar i\u00e7in de tehlikeli bir t\u00fcketim maddesine d\u00f6n\u00fc\u015fen bakterili etlerin piyasaya verilmi\u015f ve hamburger t\u00fcketicilerine yedirilmi\u015f olma olas\u0131l\u0131 vard\u0131r. Yazar Ahmet Altan, Taraf Gazetesi’ndeki k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131nda bu etleri yemi\u015f bulunan hamile kad\u0131nlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011finden bahsetmektedir. Mutlaka iletilen ama ispatland\u0131r\u0131lamayan bir duyumun dillendirilmesi olan bu durum, herkesin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tehlikeye dikkat \u00e7ekmektedir. <\/font><\/p>\n

Bu arada Tedarik Zincirleriyle \u00f6v\u00fcnen Fasdat G\u0131da Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Celal Oktay, “Biz Zeybek’e etlerin hastal\u0131kl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemedik. Sebep bildirmek zorunda de\u011filiz. Etleri imha etmesini s\u00f6yledik. ‘Etleri k\u00f6peklere yedir’ demedik. Bakterili etler Fasdat’dan kamyona y\u00fcklendi. Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla bo\u015f araziye d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Sonradan Kangal \u00e7iftli\u011fine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp, k\u00f6peklere yedirildi\u011fini \u00f6\u011frendik. Bunda bizim sorumlulu\u011fumuz yok” demektedir. Oysa sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Zincir i\u00e7erisindeki her birim, di\u011fer birimlere kalite standartlar\u0131 anlam\u0131nda sorumludur. E\u011fer bir zincir biriminin ne yapaca\u011f\u0131 (\u00f6rne\u011fin, bakterili etlerin imha metodu) \u015feffaf bir \u015fekilde el kitab\u0131nda tan\u0131mlanmam\u0131\u015fsa, bu tan\u0131m \u00fczerinde taraflarca uzla\u015f\u0131lmam\u0131\u015fsa ve buna kar\u015f\u0131n o yetersiz birim zincire kabul edilmi\u015fse burada Tedarik Zinciri mant\u0131\u011f\u0131ndan sapma vard\u0131r. Zincir birimlerinin birbirlerinden memnuniyetleri konusu acaba ilk bu olayla m\u0131 irdelenmektedir ? Memnuniyete ili\u015fkin istatistik kontrol veri birikimi var olmas\u0131 gereklidir. Kalite d\u00f6k\u00fcmantasyonu haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci zahmetli ve pahal\u0131d\u0131r. Belgelerde yazana uymak da ayr\u0131 bir sorundur. E\u011fitim ve zihin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ile alaturka al\u0131\u015fkanl\u0131klardan kurtulmay\u0131 gerektirir. \u0130\u015fler ucuza getirilmek istendi\u011finde hal\u0131n\u0131n alt\u0131na s\u00fcp\u00fcrme mant\u0131\u011f\u0131 devreye girer ve arada s\u0131rada b\u00f6yle kazalarla g\u00fcny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar. Sistemli u\u011fra\u015flarla de\u011fil, k\u00f6\u015fe d\u00f6nmecilikle para yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan sermayenin geli\u015fkin kapitalist ili\u015fkilere uyumu yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde olursa, b\u00f6yle sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015fmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. <\/font><\/p>\n

Asl\u0131nda bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00e7ok yetkin bir \u015fekilde Ko\u00e7 \u00dcniversitesi, \u0130\u015fletme ve End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcmleri yapabilir. Buradaki sorun ya bilerek yanl\u0131\u015f yoruma s\u0131\u011f\u0131nma, ya da tek kelimesi bile T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131ndan kaynaklanmayan i\u015fletmecilik \u00f6\u011fretilerinin i\u00e7selle\u015ftirilmesi sorunudur. Ekonomik ko\u015fullar\u0131m\u0131z modern i\u015fletmecilik \u00f6\u011fretilerinin \u00fcretmeye elveri\u015fli de\u011fildir ancak birer d\u00fcr\u00fcst uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 olmaya elveri\u015flidir. \u0130yi birer uygulay\u0131c\u0131 olabilmek i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 ger\u00e7ek haliyle yorumlamam\u0131za imkan veren d\u00fc\u015f\u00fcnsel ara\u00e7lara sahip olmam\u0131z gerekmektedir. Genelde devlet eliyle, kendisine i\u015f yarat\u0131larak zenginle\u015ftirilmi\u015f sanayi kesiminin, s\u0131n\u0131f g\u00f6rg\u00fcs\u00fc ve de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan burjuva olma \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Zenginlik ile burjuva olabilmek aras\u0131nda fark vard\u0131r. Sorunlar\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc g\u00f6r\u00fcp ve hatalara, hatalardan ders \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla sahip \u00e7\u0131kmak veya alaturkal\u0131k yap\u0131 reddetmek bu durumla ilintili bir konudur. Duvarlar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcsleyen dizi dizi kalite g\u00fcvence belgelerimiz dahi olsa, sonu\u00e7ta bu \u00f6\u011fretilerin i\u00e7selle\u015ftirilebilmesi, kendi i\u00e7erisinde tutarl\u0131 uygulanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczde daha \u00e7ok yol vard\u0131r.
Dr. End. M\u00fch. Faik Ba\u015faran <\/font><\/p>\n


Not 1:
07 ve 08 Nisan 2010 tarihinde \u0130stanbul Conrad Hotel\u2019de d\u00fczenlenen 12. Lojistik Y\u00f6netimi Zirvesi\u2019nde yiyecek sekt\u00f6r\u00fcnden g\u00f6sterilen bir \u00f6rnek uygulama \u015f\u00f6yledir: \u201cZirvede yiyecek sekt\u00f6r\u00fcnde lojistik y\u00f6netimi ve tedarik zincirinden bir \u00f6rnek uygulamay\u0131 ise Fasdat G\u0131da Da\u011f\u0131t\u0131m Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Celal Oktay ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Fasdat G\u0131da\u2019n\u0131n 1995 y\u0131l\u0131nda Burger King\u2019e hizmet vermek \u00fczere kuruldu\u011funu s\u00f6yleyen Oktay, Burger King tedarik zincirinin yerelle\u015ftirilmesinde Fasdat\u2019\u0131n aktif g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi. Daha sonra Little Ceasar\u2019s ve Arby\u2019s\u2019in lojistik hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olan Fasdat\u2019\u0131n ayr\u0131ca tedarik zincirinin yerelle\u015ftirilmesi s\u00fcrecinde Ata Grubu\u2019nun Ko\u00e7 Holding ile birlikte besi \u00e7iftli\u011fi projesi i\u00e7inde dan\u0131\u015fman olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. 2001 krizinin etkilerini de sunumunda payla\u015fan Oktay, kat\u0131l\u0131mc\u0131lara tedarik zinciri ve lojistik sistemlerinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 aktard\u0131.\u201d (Eri\u015fim Tarihi: 22. Eyl\u00fcl.2010, http:\/\/www.lojistikzirvesi.com\/tr\/article.asp?ID=542<\/a>) <\/font><\/p>\n

Not 2:
FASDAT G\u0131da internet sitesinde \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u201cBa\u015flang\u0131\u00e7ta yaln\u0131zca fast food restaurantlar\u0131na hizmet vermek amac\u0131yla yola \u00e7\u0131kan FASDAT GIDA, tedarik zinciri y\u00f6netimi uygulamalar\u0131nda edindi\u011fi tecr\u00fcbe ve kendi sekt\u00f6r\u00fcndeki \u00f6nemli \u00fcreticiler ile sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fbirli\u011fi sayesinde, etkin planlama, pazarlama ve sat\u0131\u015f hizmetleri ile bir\u00e7ok haz\u0131r g\u0131da firmas\u0131na \u00fclkeye giri\u015flerinden itibaren lojistik hizmet vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. FASDAT GIDA, edindi\u011fi bu tecr\u00fcbe ile key account diye tabir edilen haz\u0131r g\u0131da hizmeti veren kurulu\u015flara da g\u0131da tedari\u011fi zinciri hizmeti vermektedir. T\u00fcrkiye’de faaliyet g\u00f6steren turizm tesislerine (otel, tatil k\u00f6y\u00fc) 1999 y\u0131l\u0131ndan beri hizmet veren FASDAT GIDA, g\u0131da \u00fcreticileri ile birlikte yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fbirlikleri sayesinde kendi markas\u0131 ile \u00fcr\u00fcn \u00fcretme izinlerine de sahiptir.\u201d (Eri\u015fim Tarihi: 22.Eyl\u00fcl.2010, http:\/\/www.fasdat.com.tr\/hakkimizda.html<\/a>)<\/font><\/p>\n

*Yaz\u0131 ile ilgili internette yer alan haberlere linklerden ula\u015fabilirsiniz.
http:\/\/www.t24.com.tr\/content\/newsdetail.aspx?cat=33&newscode=99440<\/a>
http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&ArticleID=129820<\/a><\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok i\u015fletme baz\u0131 hizmetleri d\u0131\u015f firmalardan sat\u0131n almaktad\u0131r. Tedarik\u00e7i veya ta\u015feron olarak adland\u0131r\u0131lan d\u0131\u015f firmalar, nihai t\u00fcketiciye eri\u015fecek \u00fcr\u00fcne \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda katk\u0131da bulunurlar. S\u00fcre\u00e7teki t\u00fcm firmalar b\u00fct\u00fcnsel bir halin par\u00e7as\u0131 haline gelirler. Firmalar\u0131n b\u00fct\u00fcnsellik durumunu i\u00e7selle\u015ftirmelerinde yarar vard\u0131r. Zira zincir dahilindeki herhangi bir \u015firketin yerel olarak iyi y\u00f6netilmesi yetmemektedir. T\u00fcm zincirin malzeme ve bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n koordineli kontrolu gerekmektedir.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[834,836,835,837],"class_list":{"0":"post-2415","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-burger-king","9":"tag-etlerde-baktari","10":"tag-maret","11":"tag-tedarik-zinciri"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2415"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2415\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}