{"id":2588,"date":"2010-11-08T11:18:32","date_gmt":"2010-11-08T08:18:32","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=2588"},"modified":"2019-01-28T20:47:38","modified_gmt":"2019-01-28T17:47:38","slug":"hesenerji-icin-mi-rant-icin-mi-hatice-asli-aydogan-gazeteport","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/hesenerji-icin-mi-rant-icin-mi-hatice-asli-aydogan-gazeteport\/","title":{"rendered":"HES:Enerji \u0130\u00e7in mi, Rant \u0130\u00e7in mi? &#8211; Hatice Asl\u0131 Aydo\u011fan (Gazeteport)"},"content":{"rendered":"<p>H\u00fck\u00fcmetin diretti\u011fi HES&#8217;ler ile ilgili olarak ortaya konulan iddialar dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 bitirecek dedi\u011fi ve olmazsa olmaz diyerek diretti\u011fi HES&#8217;leri STK&#8217;lar bir rant projesi olarak tan\u0131ml\u0131yor. \u0130ddialar olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131. Ama\u00e7 T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirmek de\u011fil \u00f6zel \u015firketlere rant sa\u011flamak. <\/p>\n<p>Son olarak \u0130kizdere&#8217;nin S\u0130T alan\u0131 ilan edilmesi ile birlikte HES projelerinin tehlikeye girdi\u011fini g\u00f6ren h\u00fck\u00fcmet jet h\u0131zl\u0131yla Meclis&#8217;e sundu\u011fu yasa teklifi ile S\u0130T alan\u0131 ilan etme yetkisini \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na vermeye haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Yasa Meclis&#8217;ten ge\u00e7tikten sonra daha \u00f6nce S\u0130T alan\u0131 ilan edilen yerler Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yeniden de\u011ferlendirilecek.<\/p>\n<p>Bakanl\u0131k kurulu mevcut do\u011fal sit alanlar\u0131ndan koruma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na karar verdiklerinin stat\u00fclerini sona erdirebilecek. B\u00f6ylece Kurul bir s\u00fcre \u00f6nce do\u011fal sit ilan edilen ve Ba\u015fbakan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck tepkisi \u00e7eken \u0130kizdere Vadisi i\u00e7in de yeniden karar verme yetkisine sahip olacak. Kurulun, \u0130kizdere\u2019nin do\u011fal sit alan\u0131 ilan karar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funa karar vermesi halinde b\u00f6lgede 22 HES baraj\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yolu yeniden a\u00e7\u0131lacak.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet ve EPDK, HES&#8217;lerin T\u00fcrkiye i\u00e7in bir ihtiya\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u0131srar ederken sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve bilim insanlar\u0131 HES&#8217;leri do\u011fa katliam\u0131na neden olarak g\u00f6steriyor ve y\u00f6re halklar\u0131 ile birlikte m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p>EPDK&#8217;n\u0131n bug\u00fcne kadar verdi\u011fi bin 600 lisansla birlikte say\u0131lar\u0131 toplam 2000 bini bulacak HES baraj\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu b\u00f6lgenin insan ya\u015fam\u0131na ve do\u011faya ciddi zarar verece\u011fini savunan STK&#8217;lar h\u00fck\u00fcmetin yeni karar\u0131 ile birlikte do\u011fan\u0131n ac\u0131mas\u0131zca katledilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Do\u011fa Derne\u011fi&#8217;nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 haritada k\u0131rm\u0131z\u0131 alanlar T\u00fcrkiye&#8217;nin korumada \u00f6ncelikli \u00f6nemli do\u011fa alanlar\u0131 ve bu alanlar yap\u0131lmas\u0131 planlanan barajlar ve HES&#8217;ler i\u015faretlenmi\u015f.<\/p>\n<p>Haritadan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere \u00d6DA&#8217;n\u0131n (\u00d6nemli Do\u011fal Alanlar\u0131) tamam\u0131nda HES ve baraj yap\u0131lacak.<\/p>\n<p><strong>ENERJ\u0130 \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130L &#8220;RANT \u0130\u00c7\u0130N HES&#8221;<\/strong> <\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Beyza \u00dcst\u00fcn, HES projesinin bir enerji projesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam tersine su kaynaklar\u0131n\u0131n \u015firketlere sat\u0131larak yeni rant alanlar\u0131 yarat\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcn, planlanan hidroelektrik santrallerin derelerin kurumas\u0131na sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek HES gere\u00e7e\u011fine \u015fu s\u00f6zlerle dikkat \u00e7ekiyor:&#8221;T\u00fcrkiye&#8217;de bulunan ve enerji \u00fcretimi yap\u0131labilecek seviyedeki t\u00fcm su kaynaklar\u0131na sermaye \u00e7evreleri adeta parsel parsel sahip oluyorlar. T\u00fcrkiye her ne kadar su kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok zengin g\u00f6r\u00fcnse de son y\u0131llarda ba\u015flayan HES&#8217;lerle b\u00fcy\u00fck tahribat g\u00f6rmektedir. <\/p>\n<p>Do\u011fay\u0131 korumak istiyoruz ama bir yandan kalk\u0131nmal\u0131y\u0131z, deniyor. Kapitalist d\u00fczen o kadar ac\u0131mas\u0131z ki, tersanede kum torbalar\u0131 yerine insanlar\u0131 oturtarak \u00f6l\u00fcmlerine neden olabiliyorlar.<\/p>\n<p>Su havzalar\u0131n\u0131n paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131na karar verildi\u011finde katliam da ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Ye\u015fil\u0131rmak Havzas\u0131&#8217;nda 101 tane HES kuruluyor. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 hayata ge\u00e7ti, bir k\u0131sm\u0131 halk\u0131n yat\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 beklemekte. HES&#8217;lerin hayata ge\u00e7ti\u011fi yerlerde dereler kuruma noktas\u0131na geldi. Can suyu veriliyor. Bizim bildi\u011fimiz can suyu insanlara \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011finde verilir. Bu da derelerin ne duruma d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymakta&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR META OLARAK K\u0130RALANIYOR<\/strong><br \/>Uzun zamand\u0131r s\u00fcren su ve su havzalar\u0131n\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde sona gelindi\u011fini ve t\u00fcm derelerin \u00fcstinde buluna tarihi ve do\u011fal, yap\u0131 ile as\u0131rlard\u0131r etraf\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n ve k\u00fclt\u00fcrlerin yok say\u0131larak en k\u00fc\u00e7\u00fck akarsu par\u00e7as\u0131n\u0131n 49 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na devredilmi\u015f yada devredilmekte oldu\u011funu vurgulayan Beyza \u00dcst\u00fcn, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:&#8221;Su kullan\u0131m hakk\u0131 devredilen havzan\u0131n irtifak hakk\u0131 da kamula\u015ft\u0131rma ve yetki devri ile \u015firketlere ge\u00e7mektedir. T\u00fcm akarsular sermaye birikimine do\u011frudan \u00fcr\u00fcn, meta olarak 49 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na aktar\u0131lmaktad\u0131r. \u00dczerine HES lisans\u0131 olmayan derelerin de yataklar\u0131 de\u011fi\u015ftirilerek lisans al\u0131nm\u0131\u015f \u015firketlerin kullan\u0131m\u0131na verilmektedir. HES i\u00e7in su kullan\u0131m hakk\u0131na sahip \u015firketler sahip olduklar\u0131 araziden yeralt\u0131suyunu da istedikleri gibi \u00e7ekip kullanabileceklerdir. HES lerin uygulanmas\u0131 sonucunda do\u011fa, t\u00fcm canl\u0131 ya\u015fam ve ge\u00e7mi\u015f yok olacakt\u0131r. S\u00fcrecin sonunda g\u00f6\u00e7, yoksulla\u015fma gibi olas\u0131 sosyolojik sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir&#8221;<\/p>\n<p><strong>DS\u0130&#8217;DE TAHR\u0130BATI DO\u011eRULADI<\/strong> <\/p>\n<p>Do\u011fa Derne\u011fi&#8217;nden Ye\u015fim Erba\u015fol ise de\u011fi\u015fikli\u011fin yasala\u015fmas\u0131 halinde \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n anasayas\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00e7evre ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 g\u00f6revini ihlal edece\u011fini ve bir yat\u0131r\u0131mc\u0131 gibi hareket edece\u011fini kaydederek \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde daha \u015fiddetli bir do\u011fa katliam\u0131 ya\u015fana\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok vadide y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma karar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n devam etti\u011fini ifade eden Erba\u015fol, &#8220;Senoz Vadisi&#8217;nde tam \u00fc\u00e7 kez y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma karar\u0131 al\u0131nd\u0131. \u0130kizdere Vadisi S\u0130T alan\u0131 ilan edildikten sonra dahi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n durmad\u0131\u011f\u0131na dair haberler var. DS\u0130 yetkilileri Rize&#8217;deki vadileri inceleyerek haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 raporda HES&#8217;lerin do\u011faya b\u00fcy\u00fck tahribat veriyor&#8221;dedi.<\/p>\n<p><strong>HER DEREYE B\u0130RDEN FAZLA HES<\/strong> <\/p>\n<p>Erba\u015fol, her dereye en az bir bir HES baz\u0131lar\u0131nda ise \u00e7ok say\u0131da HES planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da de\u011finerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: &#8221; S\u0130T alan\u0131 ilan edilen \u0130kizdere&#8217;de 22 HES planlan\u0131yordu, ki iki tanesi tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. Trabzon&#8217;daki Solakl\u0131 vadisinde ise 2 HES&#8217;in yan\u0131na tam 32 HES daha planlan\u0131yor. HES&#8217;lerin hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yap\u0131m a\u015famas\u0131ndayken ya\u015fanan sorunlar\u0131n kat ve kat fazlas\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczde bizi bekliyor. Bir vadiye 34 HES demek, suyun kayna\u011f\u0131ndan denize kadar borular i\u00e7erisinde akmas\u0131 demek. Damarlar\u0131n\u0131zda akan kan\u0131n %90&#8217;\u0131n\u0131 \u00e7ekip al\u0131rsan\u0131z ne olursa bir benzeri de vadilerde ya\u015fan\u0131r, ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><strong>K\u00d6YL\u00dcLER N\u00d6BET TUTUYOR!<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015fim Erba\u015fol, HES&#8217;lere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan dava say\u0131s\u0131n\u0131n 83&#8217;e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lanan 41 davadan 39&#8217;unda ise y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma yahut iptal karar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: &#8220;E\u011fer planlanan yakla\u015f\u0131k 2000 HES i\u00e7in de ayn\u0131 oranda karar \u00e7\u0131karsa, bu 1900 HES&#8217;in y\u00fcr\u00fctmesinin durdurulmas\u0131 yahut iptali anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>M\u00fccadele bir yandan da kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 noktas\u0131nda veriliyor. K\u00fcre Da\u011flar\u0131 Milli Park\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan Lo\u00e7 vadisinde k\u00f6yl\u00fcler \u00fc\u00e7 ayd\u0131r 24 saat n\u00f6bet tutuyor. \u015eirket geliyor, \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131yor. K\u00f6yl\u00fcler, \u015firket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n fiziksel sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fruyor. Ama yine de oradalar. Yuvarlak\u00e7ay\u2019da yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n projeden \u00e7ekilmesini deresinin ba\u015f\u0131nda aylarca n\u00f6bet tutan k\u00f6yl\u00fc sa\u011flad\u0131&#8221; .<\/p>\n<p><strong>HES&#8217;LER T\u00dcRK\u0130YE&#8217;N\u0130N ENERJ\u0130 \u0130HT\u0130YACINI KAR\u015eILAYACAK MI?<\/strong> <\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu ve bu a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in do\u011fa ve k\u00fclt\u00fcrlerin yokedildi\u011fine de dikkat \u00e7eken Erba\u015fol, 2023 y\u0131l\u0131nda hidroelektrik potansiyelinin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 halinde bile HES&#8217;lerin ancak ihtiya\u00e7 duyulan enerjinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131 ve kal\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece T\u00fcrkiye&#8217;nin enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam edece\u011fini iddia etti.<\/p>\n<p>HES&#8217;lerin zaten k\u00f6t\u00fc olan tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k ve turizmi tamamen \u00f6ld\u00fcrece\u011finde dikkat \u00e7eken Erba\u015fo\u011flu, &#8221; Bu \u00fclkede tar\u0131m bitti, hayvanc\u0131l\u0131k bitti, en temel ihtiya\u00e7 i\u00e7in bile D\u0131\u015fa yahut i\u00e7e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k fark etmez; her \u015feyi yok edecek \u015fekilde enerji kullan\u0131yoruz. B\u00fcy\u00fck bir enerji a\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Do\u011fam\u0131z ve k\u00fclt\u00fcrlerimiz yok ediliyor.<\/p>\n<p>Bu yok etme i\u015flemi tamamland\u0131\u011f\u0131nda, 2023 y\u0131l\u0131nda s\u00f6zde hidroelektrik potansiyelin tamam\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda HES&#8217;ler enerji a\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini doyuracak ve biz daha kal\u0131c\u0131 \u00f6nlemler almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z. Yanan bir ev, \u00fczerine benzin d\u00f6k\u00fclerek s\u00f6nmez.Bu \u00fclkede hayvanc\u0131l\u0131k bitirildi, tar\u0131m bitirildi. En temel ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z noktas\u0131nda neredeyse d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldik.HES&#8217;lerin zaten k\u00f6t\u00fc durumda olan tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011fa, turizme olan g\u00f6t\u00fcr\u00fclerini de hesaba katmak gerekir. <\/p>\n<p><strong>ORMANLAR ACIMASIZCA TRA\u015eLANIYOR<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015fil Artvin Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Ne\u015fe Karahan ise Artvin&#8217;de ya\u015fanaklar\u0131 ise tam bir felaket oldu\u011funu kaydederek, &#8220;Burada inan\u0131lmaz bir tahribat ya\u015fan\u0131yor. HES&#8217;lerde \u00fcretilen elektri\u011fi ta\u015f\u0131mak i\u00e7in \u015fimdide ormanlar\u0131 tra\u015fl\u0131yorlar. Ormanlar\u0131n i\u00e7inde 60 metre geni\u015fli\u011finde \u00e7ift \u015feritli yollar a\u00e7\u0131yorlar. T\u00fcm m\u00fccadelemize ra\u011fmen ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u0131zla ilerliyorlar. \u0130ktidar yanl\u0131lar\u0131 rant i\u00e7in her\u015feye g\u00f6z yumuyor&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8221; Bunun ad\u0131 cansuyu de\u011fil can \u00e7eki\u015fme suyu&#8221; diyerek barajlar\u0131n sucul sistemi de yok etti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Karahan, &#8221; Do\u011fal hayat kayboluyor. Baraj yapm\u0131ndan \u00f6nce en az bir y\u0131l do\u011fal hayat\u0131n izlenmesi ve karar\u0131n bundan sonra verilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Karahan, pek \u00e7ok ki\u015finin HES&#8217;lere odaklanm\u0131\u015fken da\u011flarda sessiz sedas\u0131z y\u00fcksek gerilim hatlar\u0131n\u0131 i\u00e7in tra\u015flamalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi.&#8221; Kesilen a\u011fa\u00e7lar i\u00e7in DS\u0130&#8217;ye bir bedel \u00f6dendi\u011fini duyduk. \u015eirketler sadece santralin i\u015fletme hakk\u0131n\u0131 alm\u0131yor adeta o b\u00f6lgenin yeralt\u0131 suyuna, da\u011f\u0131na a\u011fac\u0131na her\u015feyine sahip oluyor. <\/p>\n<p>Tepkilerimizi bundan sonra daha \u015fiddetli duyurmaya devam edece\u011fiz. Ancak,aram\u0131zda rant i\u00e7in \u015firketleri b\u00f6lgeye davet edenlerde var. M\u00fccadelemiz s\u00fcremiz s\u00fcrecek&#8221;<\/p>\n<p><strong>TAV\u015eANA KA\u00c7 TAZIYA TUT TAKT\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Elektrik M\u00fchendisleri Odas\u0131 Y\u00f6netim Kurulu ise Ekim ay\u0131nda Karadeniz&#8217;de yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme gezisi sonras\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada enerji ihtiyac\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu ve EMO&#8217;nun HES&#8217;lere kar\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6re pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmesine kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 dile getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada, kamuya \u00fcretim yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yasaklan\u0131rken \u00f6zel sekt\u00f6re kap\u0131lar\u0131n sonuna kadar a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve &#8220;Tav\u015fana ka\u00e7 taz\u0131ya tut politikas\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131na yer verilerek enerji kaosunun yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi enerji yada \u00e7evre ikileminin dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada \u015fu g\u00f6r\u00fci\u015flere de yer verildi:&#8221;Ancak ortada yal\u0131n bir ger\u00e7ek var ki, HES projeleri, gerekli bilimsel altyap\u0131 olu\u015fturulmadan uygunluk ve yeterlilik kriterlerine bak\u0131lmadan, tek yanl\u0131 anlay\u0131\u015fla, elektrik enerjisi ihtiyac\u0131n\u0131n arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131larak hayata ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>T\u00fcrkiye genelinde yap\u0131lmas\u0131 planlanan 2000\u2019e yak\u0131n nehir tipi \u201cHES\u201dler alternatif bir enerji kayna\u011f\u0131 olsa da bu projelerin in\u015faat\u0131 ve i\u015fletmesi s\u0131ras\u0131nda uyulmas\u0131 gereken kurallar, yasal d\u00fczenlemeler vard\u0131r. Bu kurallar\u0131n, projelerden etkilenecek yerel halk\u0131n ve STK\u2019lerin g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurulmadan belirlenmi\u015f olmas\u0131, telafisi g\u00fc\u00e7 maddi manevi sorun ve s\u0131k\u0131nt\u0131lara, zaman kayb\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ayr\u0131ca HES projelerinin hayata ge\u00e7irildi\u011fi b\u00f6lgelerdeki halk\u0131n, flora ve faunan\u0131n proje nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan su ma\u011fduriyetleri de net olarak de\u011ferlendirilememekte, g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir. \u00dclkemizde planlanan projelerde ama\u00e7, vadi ve akarsular \u00fczerine \u201cHES\u201dler kurup onlar\u0131 uluslararas\u0131 ve yerli dev \u015firketlere satarak su kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131n b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n elinden al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Yani ama\u00e7 \u201cNas\u0131l daha \u00e7ok k\u00e2r ederiz\u201ddir. Ba\u015fta Divri\u011fi Sincan \u00c7ay\u0131 \u00fczerinde kurulmak istenen \u201cHES\u201d projesi olmak \u00fczere di\u011fer 16 adet \u201cHES\u201d projesinde g\u00f6zlemledi\u011fimiz gibi halk\u0131n su kullan\u0131m hakk\u0131 elinden al\u0131nmak istenmektedir.&#8221;<\/p>\n<p><strong>DS\u0130 15 \u015e\u0130RKETE CEZA YAZMI\u015eTI<\/strong> <\/p>\n<p>\u00c7evre \u00f6rg\u00fctelerinin uyar\u0131lar\u0131 ve halk\u0131n yo\u011fun protestolar\u0131na ra\u011fmen Rize&#8217;de devam eden HES in\u015faatlar\u0131n\u0131n ormanlarda b\u00fcy\u00fck tahribata neden oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile ge\u00e7ti\u011fimzi aylarda \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile DS\u0130 raporlar\u0131na girmi\u015f ve 15 \u015firkete 513 bin lira para cezas\u0131 kesilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Raporda, &#8221; Mevcut HES in\u015faatlar\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lan su iletim t\u00fcnelleri ve cebri borular\u0131n ge\u00e7ti\u011fi alanlardaki hafriyatlar\u0131n geli\u015fig\u00fczel e\u011fimli arazilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla orman alanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck tahribatlar olu\u015ftu. Dere yataklar\u0131 doldurularak, su ak\u0131m rejimi ve kalitesi olumsuz etkilenmektedir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda gerekli tedbirler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7evre kirlili\u011fi olu\u015ftu, i\u015fletmeye ge\u00e7mi\u015f tesislerde dere yata\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131lacak ihtiya\u00e7 suyunun yetersiz, bal\u0131k ge\u00e7itlerinin de hi\u00e7 yap\u0131lmam\u0131\u015f ya da uygun in\u015fa edilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc.\u201d denerek \u00e7evrecilerin bug\u00fcne kadar \u0131srarla \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddialar da do\u011frulanm\u0131\u015f oldu&#8221;<\/p>\n<p>Bakanl\u0131\u011f\u0131n bu raporu sonras\u0131 daha \u00f6nce al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemleri devreye sokmu\u015f ancak in\u015faat\u0131 s\u00fcren HES&#8217;lerin kontrol ve denetimden uzak oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi bir kez daha ispatlanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong><em>HAT\u0130CE ASLI AYDO\u011eAN \/ GAZETEPORT<\/em><\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"H\u00fck\u00fcmetin diretti\u011fi HES&#8217;ler ile ilgili olarak ortaya konulan iddialar dikkat \u00e7ekici.\nH\u00fck\u00fcmet enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 bitirecek dedi\u011fi ve olmazsa olmaz diyerek diretti\u011fi HES&#8217;leri STK&#8217;lar bir rant projesi olarak tan\u0131ml\u0131yor. \u0130ddialar olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131. Ama\u00e7 T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirmek de\u011fil \u00f6zel \u015firketlere rant sa\u011flamak. \n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[568],"class_list":{"0":"post-2588","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-hidroelektrik-santraller"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}