{"id":26757,"date":"2017-09-25T11:56:59","date_gmt":"2017-09-25T08:56:59","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=26757"},"modified":"2019-01-28T20:40:15","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:15","slug":"akpden-cirak-stajyer-kursiyer-seferberligi-aziz-celik-birgun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/akpden-cirak-stajyer-kursiyer-seferberligi-aziz-celik-birgun\/","title":{"rendered":"AKP\u2019den \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyer \u2018seferberli\u011fi\u2019 \u2013 Aziz \u00c7elik (BirG\u00fcn)"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201c\u0130stihdam seferberli\u011fi\u201d dedikleri; \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerden olu\u015fuyor. \u201c\u0130\u015fverenlerimizden Allah raz\u0131 olsun\u201d elbette! Uyan\u0131k T\u00fcrk i\u015fvereni zorunlu sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131 265 bin azalt\u0131rken, \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerden olu\u015fan ucuz emek ordusunu 1,3 milyon art\u0131rm\u0131\u015f<\/strong><br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/cirak_stajyer_kursiyer_isci_atolye.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"344\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/cirak_stajyer_kursiyer_isci_atolye.jpg\" alt=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-26758\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan \u201ctarihin en b\u00fcy\u00fck istihdam seferberli\u011fi\u201d olarak ilan edilen yeni istihdam te\u015fvikleri 1 \u015eubat 2017\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015fti. 1 \u015eubat-31 Aral\u0131k 2017 aras\u0131nda ge\u00e7erli olacak istihdam seferberli\u011finde her bir art\u0131 istihdam i\u00e7in i\u015fverenlerin vergi ve sigorta prim \u00f6demelerinin t\u00fcm\u00fc (773 TL) \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu\u2019ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Daha \u00f6nce uygulanan istihdam te\u015fvikleriyle birlikte, h\u00fck\u00fcmet 2017 y\u0131l\u0131nda 2 milyon art\u0131 istihdam bekliyor.<\/p>\n<p>Nitekim eski ve yeni \u00e7al\u0131\u015fma ve sosyal g\u00fcvenlik bakanlar\u0131 s\u0131k s\u0131k iddial\u0131 istihdam rakamlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Eski bakan Mehmet M\u00fcezzino\u011flu, 24 Haziran 2017\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cY\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana istihdam seferberli\u011finde, \u00f6zel sekt\u00f6r 1 milyon istihdam\u0131 a\u015ft\u0131. Toplamda da 1,3 milyon istihdam\u0131 a\u015ft\u0131k\u201d dedi. Yeni Bakan J\u00fclide Sar\u0131ero\u011flu da 14 Eyl\u00fcl 2017\u2019de Elaz\u0131\u011f\u2019da \u00c7al\u0131\u015fma Hayat\u0131 \u0130sti\u015fare Toplant\u0131s\u0131\u2019nda \u201c\u0130\u015fverenlerimiz, Allah raz\u0131 olsun zor zamanlardan ge\u00e7mi\u015f olsak da Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n, \u00c7al\u0131\u015fma Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla birlikte ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm i\u015fverenlere yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7a\u011fr\u0131dan sonra i\u015fverenlerimiz 1 milyonun \u00fczerinde istihdam yaratm\u0131\u015f durumdalar\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 265 bin azald\u0131<\/strong><br \/>\nAncak resmi veriler istihdam seferberli\u011fi iddialar\u0131n\u0131 ve bakanlar\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verileri teyit etmiyor. Te\u015fviklere dayal\u0131 istihdam seferberli\u011finin en sa\u011fl\u0131kl\u0131 izlenebilece\u011fi yer Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) sigortal\u0131 istatistikleridir. SGK, Haziran 2017 sigortal\u0131 say\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. B\u00f6ylece hem bir y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re hem de istihdam seferberli\u011fi \u00f6ncesine g\u00f6re sigortal\u0131 say\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi net bir bi\u00e7imde g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk. \u00dcz\u00fclerek s\u00f6yleyeyim ki seferberlik bir yana, toplam zorunlu sigortal\u0131 say\u0131s\u0131 bir y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re 245 bin azald\u0131. D\u0130SK-AR, \u0130stihdam ve \u0130\u015fsizlik Raporu\u2019nda (Eyl\u00fcl 2017) SGK, T\u00dc\u0130K ve \u0130\u015eKUR verilerini de\u011ferlendirerek istihdamda ya\u015fanan art\u0131\u015f\u0131n yapay oldu\u011funu, zorunlu sigortal\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n artmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131\u015f\u0131n \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu.<\/p>\n<p>SGK\u2019nin yeni a\u00e7\u0131klanan Haziran 2017 verileri de ortada istihdam seferberli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplam zorunlu sigortal\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n bir y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. SGK verilerine g\u00f6re Haziran 2016\u2019da 20 milyon 904 bin olan toplam sigortal\u0131 say\u0131s\u0131 Haziran 2017\u2019de 21 milyon 964 bine y\u00fckseldi. Sigortal\u0131 say\u0131s\u0131nda bir y\u0131lda ya\u015fanan art\u0131\u015f 1 milyon 59 bin oldu (Tablo). San\u0131yorum bununla \u00f6v\u00fcn\u00fcyorlar. Ancak i\u015fin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile asl\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. \u201cOlgular\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri ile \u00f6z\u00fc ayn\u0131 olsayd\u0131 bilime gerek olmazd\u0131\u201d s\u00f6z\u00fc bo\u015funa s\u00f6ylenmemi\u015f. G\u00fcnl\u00fck dilde s\u00f6yleyecek olursak, kaz\u0131n aya\u011f\u0131 \u00f6yle de\u011fil!<\/p>\n<p>SGK verilerinin detay\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, istihdamdaki art\u0131\u015f\u0131n yapay oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fan sigortal\u0131 (4\/b) say\u0131s\u0131nda son bir y\u0131lda 106 bin ki\u015filik art\u0131\u015f olurken, memur say\u0131s\u0131 105 bin civar\u0131nda azalm\u0131\u015f. Memur say\u0131s\u0131ndaki azalman\u0131n as\u0131l sebebinin OHAL ihra\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla bu iki kategorinin toplam\u0131nda sigortal\u0131 art\u0131\u015f\u0131 yok. Gelelim 4\/a kapsam\u0131ndaki sigortal\u0131lara. Bu grup sigortal\u0131 istihdam\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve belirleyici grubu. Bu grup esas olarak i\u015f s\u00f6zle\u015fmesiyle ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fanlardan (i\u015f\u00e7ileri, eski SSK kapsam\u0131) olu\u015fuyor. \u0130stihdam seferberli\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fclece\u011fi yer de bu kategoridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fverenler i\u015f\u00e7ileri bu kapsamda istihdam ederler. O y\u00fczden 4\/a kategorisine iyi bakmak laz\u0131m. 4\/a kategorisi bir dizi alt gruptan olu\u015fur. Bunlar\u0131n i\u00e7inde en \u00f6nemli alt grup zorunlu sigortal\u0131lard\u0131r. Zorunlu sigortal\u0131lar bir i\u015f s\u00f6zle\u015fmesiyle i\u015fveren taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7ilerden olu\u015fur. \u0130stihdam\u0131n art\u0131p artmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buradan anlar\u0131z (Tablo).<\/p>\n<p><strong>1,3 milyon \u00e7\u0131rak ve stajyer yaratan \u2018seferberlik\u2019<\/strong><br \/>\n4\/a kapsam\u0131ndaki sigortal\u0131lar Haziran 2016\u2019dan Haziran 2017\u2019ye 1 milyon 58 bin artm\u0131\u015f. Ne g\u00fczel de\u011fil mi? \u0130\u015fte istihdam seferberli\u011finin ispat\u0131! Ama tabloya dikkatli bak\u0131nca fiyasko ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Son bir y\u0131lda zorunlu sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 265 bin azal\u0131rken; \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyer say\u0131s\u0131 1 milyon 304 bin artm\u0131\u015f. Toplam sigortal\u0131 say\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerleri \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda toplam sigortal\u0131 say\u0131s\u0131 (4\/a, 4\/b ve 4\/c toplam\u0131) 245 bin azalm\u0131\u015f. \u0130stihdam seferberli\u011fi dedikleri, i\u015f hukukuna g\u00f6re i\u015f\u00e7i say\u0131lmayan ve asgari \u00fccretin \u00fc\u00e7te biri \u00fccretle i\u015fyerlerinde i\u015f \u00f6\u011frenmek \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerden olu\u015fuyor. \u201c\u0130\u015fverenlerimizden Allah raz\u0131 olsun\u201d elbette! Uyan\u0131k T\u00fcrk i\u015fvereni zorunlu sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131 265 bin azalt\u0131rken, \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerden olu\u015fan ucuz emek ordusunu 1,3 milyon art\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu yazd\u0131klar\u0131ma \u015fu itiraz\u0131n gelece\u011fini biliyorum: \u201cAma istihdam seferberli\u011fi \u015fubatta ba\u015flad\u0131. Bir y\u0131l \u00f6ncesiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak do\u011fru de\u011fil. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma seferberlik \u00f6ncesiyle yap\u0131lmal\u0131.\u201d Bu itiraz do\u011fru bir temele dayanm\u0131yor. \u0130stihdam art\u0131\u015f\u0131n\u0131n mevsimsel\/d\u00f6nemsel etkenlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Nitekim T\u00dc\u0130K de istihdam ve i\u015fsizlik verilerini bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re hesaplamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla as\u0131l olan y\u0131ll\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak bir an i\u00e7in bu itiraz\u0131 dikkate alacak olursak, \u201cseferberlik\u201d \u00f6ncesine g\u00f6re durum nedir? \u201cSeferberlik\u201d \u015eubat 2017\u2019de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Ocak-Haziran 2017 verilerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak bir fikir verecektir. Evet, burada ger\u00e7ekten de mucizevi bir art\u0131\u015f var. Ocak-Haziran 2017 d\u00f6neminde sigortal\u0131 say\u0131s\u0131 1,3 milyon artm\u0131\u015f. Ama bir sor bakal\u0131m nas\u0131l artm\u0131\u015f! Zorunlu sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 sadece 77 bin artarken 5 ayda 979 bin \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerimiz olmu\u015f. \u0130\u015fin \u00f6z\u00fc \u015fu: \u0130stihdam seferberli\u011fi sonras\u0131nda \u201cnecip\u201d T\u00fcrk i\u015fverenleri sadece 77 bin art\u0131 istihdam sa\u011flam\u0131\u015f. Geri kalan\u0131 \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyer!<\/p>\n<p><strong>SGK\u2019n\u0131n istatistik\u00e7isi mi yok?<\/strong><br \/>\nDaha \u00f6nce de yazm\u0131\u015ft\u0131m. SGK her ay yay\u0131mlamas\u0131 gereken 2017 istatistiklerini uzun s\u00fcre geciktirdi. Ocak ve \u015fubat istatistiklerini \u00f6nce yay\u0131mlad\u0131, sonra sitesinden kald\u0131rd\u0131. Haziran ay\u0131na kadar sigortal\u0131 istatistiklerini yay\u0131mlamad\u0131. Halen nisan, may\u0131s ve haziran ay\u0131 istatistikleri yay\u0131mlanm\u0131\u015fken; ocak, \u015fubat ve mart istatistikleri yay\u0131nlanmad\u0131. \u00c7ok tuhaf bir durum, sonraki istatistikler yay\u0131mlan\u0131yor, ama \u00f6ncekiler ortada yok veya bir k\u0131sm\u0131 yay\u0131mlan\u0131p kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu durumu Bilgi Edinme Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde B\u0130MER \u00fczerinden 23 Haziran 2017\u2019de SGK\u2019ye sordum ve ocak, \u015fubat ve mart istatistiklerini istedim. Mevzuata g\u00f6re 15 g\u00fcn i\u00e7inde verilmesi gereken cevap yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 sonra, 13 Eyl\u00fcl 2017\u2019de geldi. SGK\u2019nin cevab\u0131 \u015f\u00f6yle: \u201c2017 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak, \u015eubat ve Mart aylar\u0131na ait istatistikleri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar halen devam etmekte olup en k\u0131sa s\u00fcrede yay\u0131mlanmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.\u201d Bu cevab\u0131n \u00fczerinden de 40 g\u00fcn ge\u00e7ti. Ama SGK\u2019nin 2017\u2019nin ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131na ili\u015fkin istatistikleri yok. Neden? T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00e7eli kurulu\u015flar\u0131ndan biri olan SGK, elektronik veri taban\u0131nda olmas\u0131 gereken bu istatistikleri neden yay\u0131mlamaz? \u00dcstelik ocak ve \u015fubat istatistikleri \u00f6nce yay\u0131mlan\u0131p sonra kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fken. SGK sitesinden kald\u0131r\u0131lan o iki aya ili\u015fkin istatistikler elimde. \u00c7ok merak ediyorum. Ne zaman ve nas\u0131l bir \u201crevizyon\u201d yapacaklar veya SGK\u2019n\u0131n bu verileri haz\u0131rlayacak istatistik\u00e7isi yok mu? Haz\u0131r istihdam seferberli\u011fi var, \u00e7ok say\u0131da \u0130\u0130BF mezunu i\u015fsiz de var. Al\u0131verin SGK\u2019ye biraz istatistik\u00e7i!<\/p>\n<p>Yok e\u011fer m\u0131zra\u011f\u0131 \u00e7uvala s\u0131\u011fd\u0131racak bir \u201crevizyon\u201d pe\u015findeyseniz, o i\u015f \u00e7ok zor! \u201cMilli istihdam seferberli\u011fi\u201d de\u011fil, \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyer seferberli\u011fi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini istatistiklerle oynayarak da de\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201c\u0130stihdam seferberli\u011fi\u201d dedikleri; \u00e7\u0131rak, stajyer ve kursiyerden olu\u015fuyor. \u201c\u0130\u015fverenlerimizden Allah raz\u0131 olsun\u201d&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3558,3750,3751],"class_list":{"0":"post-26757","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-aziz-celik","9":"tag-kursiyer","10":"tag-stajer"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26757\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}