{"id":27033,"date":"2017-10-18T18:48:32","date_gmt":"2017-10-18T15:48:32","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=27033"},"modified":"2019-01-28T20:40:15","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:15","slug":"neoliberal-kandirmaca-iklim-degisikligiyle-bireysel-mucadele-martin-lukacs-sendika-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/neoliberal-kandirmaca-iklim-degisikligiyle-bireysel-mucadele-martin-lukacs-sendika-org\/","title":{"rendered":"Neoliberal kand\u0131rmaca: \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle bireysel m\u00fccadele -Martin Lukacs (Sendika.Org)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ne kadar \u00e7evreci ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131za tak\u0131lmay\u0131 b\u0131rak\u0131n ve kurumsal iktidar\u0131 toplu olarak \u00fcstlenmeye ba\u015flay\u0131n<\/strong><br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/iklim_degisikligi.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"372\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/iklim_degisikligi.jpg\" alt=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-27034\" \/><\/a><br \/>\nYanan bir evde birinden havlular\u0131 \u00e7\u0131rpmas\u0131n\u0131 ister miydiniz? Bir silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya sinek kovucu getirmesini? \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine y\u00f6nelik tavsiyeler, krizin do\u011fas\u0131yla en az bu fikirler kadar uyumsuz.<\/p>\n<p>Gelen kutumdaki e-postalar ge\u00e7ti\u011fimiz hafta bana ofisimi daha \u00e7evreci hale getirmek i\u00e7in otuz \u00f6neri sunuyordu: yeniden kullan\u0131labilir kalemlerle yaz, a\u00e7\u0131k renklerle yeniden dekore et, asans\u00f6r\u00fc kullanmay\u0131 b\u0131rak.<\/p>\n<p>Eve d\u00f6n\u00fc\u015fte, di\u011fer se\u00e7eneklerle devam edebilirdim: ampulleri de\u011fi\u015ftir, yerel sebzeleri sat\u0131n al, ekolojik e\u015fyalar sat\u0131n al, evin \u00e7at\u0131s\u0131na g\u00fcne\u015f paneli yapt\u0131r.<\/p>\n<p>Ve Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc bir ara\u015ft\u0131rma yay\u0131mland\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin en iyi yolunu ortaya koyuyor: \u00e7ocuk sahibi olmamaya ant i\u00e7ebilirim.<\/p>\n<p>Bireysel inisiyatifi hedef alan bu t\u00fcr yayg\u0131n te\u015fvikler -\u015firket reklamlar\u0131nda, okul kitaplar\u0131nda ve ana ak\u0131m \u00e7evreci gruplar\u0131n kampanyalar\u0131nda, \u00f6zellikle bat\u0131da- i\u00e7imize \u00e7ekti\u011fimiz hava kadar do\u011fal g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130\u015fin asl\u0131, daha k\u00f6t\u00fc servis edilemezdi.<\/p>\n<p><strong>Gezegeni kim kundakl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Bizler ki\u015fisel hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7evreci hale getirmeyle me\u015fgulken, petrol \u015firketleri bu \u00e7abalar\u0131 anlams\u0131z k\u0131l\u0131yor. 1988\u2019den beri rekor k\u0131ran karbon sal\u0131n\u0131m\u0131? Yaln\u0131zca y\u00fcz \u015firket kocaman y\u00fczde 71\u2019in sorumlusu. Siz \u015fu kalemlerle ya da panelle falan u\u011fra\u015fadurun onlar gezegeni kundaklamaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Bu \u015firketlerin kirletme -ve de al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bir ya\u015fam tarz\u0131na odaklanma- \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kazara de\u011fil. Bu 40 y\u0131ldan uzun bir d\u00f6nemdir s\u00fcregelen kitlesel eylem ihtimaline kar\u015f\u0131 verilen ideolojik bir sava\u015f\u0131n sonucu. Y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ba\u015far\u0131l\u0131, ama terine \u00e7evirmek i\u00e7in hala ge\u00e7 de\u011fil.<\/p>\n<p>Thatcher ve Reagan taraf\u0131ndan g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131lan neoliberalizmin siyasi projesi iki temel amac\u0131n pe\u015finde ko\u015fmaktad\u0131r. Birincisi, sorumsuz \u00f6zel m\u00fclk g\u00fcc\u00fcn\u00fcn hayata ge\u00e7irilmesine engel olu\u015fturan bariyerleri ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. \u0130kincisi de bu g\u00fcc\u00fcn herhangi bir demokratik kamu talebine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zelle\u015ftirme, serbestle\u015fme, vergi indirimleri, serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131 gibi neoliberalizmin alametifarikas\u0131 politikalar sayesinde \u015firketler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck karlar elde ettiler ve atmosfere kanalizasyon muamelesi yapt\u0131lar ve bizlerin devlet arac\u0131n\u0131 kullanarak kamusal refah\u0131m\u0131z\u0131 planlama kabiliyetimizi elimizden ald\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi kamu m\u00fcdahalesi gerektirirken\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u015eirket g\u00fcc\u00fc \u00fczerinde kamusal kontrol\u00fc and\u0131racak her \u015fey se\u00e7kinlerin hedefi haline geldi: lobicilik ve \u015firket ba\u011f\u0131\u015flar\u0131, demokrasilerin \u00e7ukurunun kaz\u0131lmas\u0131 \u00e7evreci politikalar\u0131 engelledi ve petrol s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na yol verdi; ve i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcc\u00fc birlikte ellerinde tutacaklar\u0131 sendikalar gibi organizasyonlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan her an k\u0131s\u0131tlad\u0131lar.<\/p>\n<p>Tam da \u015fu an, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir kitlesel kamu m\u00fcdahalesini gerektirirken, neoliberal ideoloji yola ta\u015f koyuyor. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcrmek istiyorsak, t\u00fcm bu serbest piyasa mavralar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelmemiz laz\u0131m: demiryollar\u0131n\u0131 ve kamu hizmetlerini alal\u0131m ve enerji \u015febekelerini tekrar kamu kontrol\u00fcne sunal\u0131m; fosil yak\u0131tlar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m bitirmek i\u00e7in \u015firketleri reg\u00fcle edelim; ve iklime uyumlu altyap\u0131ya ve yenilenebilir enerjiye y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck \u00e7aptaki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in vergileri y\u00fckseltelim -b\u00f6ylelikle g\u00fcne\u015f panelleri herkesin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 kaplayabilir, yaln\u0131zca sat\u0131n alabilenlerinkini de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>\u201cToplum diye bir \u015fey yoktur\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Neoliberalizm bu yol haritas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca politik olarak ger\u00e7ekd\u0131\u015f\u0131 yapmakla kalmad\u0131, k\u00fclt\u00fcrel olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Rekabet\u00e7i \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve hiper-bireyselcili\u011fi takdir etmesi, merhamet ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 damgalamas\u0131, topluluk ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131. Margaret Thatcher\u2019\u0131n vaaz etti\u011fi \u201ctoplum diye bir \u015fey yoktur\u201d fikrini sinsi antisosyal bir zehir gibi yayd\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor ki bu \u00e7a\u011fda yeti\u015fen insanlar i\u015fin \u00f6z\u00fc daha bireyselci ve t\u00fcketici hale geldiler. Kendimizi vatanda\u015flar yerine t\u00fcketiciler, birbirine ba\u011fl\u0131 yerine birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6rmemizi \u00f6\u011f\u00fctleyen bir k\u00fclt\u00fcrle yo\u011frulunca, sistematik bir meseleyi nafile bir bireysel \u00e7abayla ele almam\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel kal\u0131r m\u0131? Hepimiz Thatcher\u2019\u0131n \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Daha neoliberalizme varmadan kapitalist ekonomi, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayanan bir sistemin yap\u0131sal problemlerinin kurban\u0131 olman\u0131n -yoksulluk, i\u015fsizlik, sa\u011fl\u0131ks\u0131zl\u0131k veya kendini ger\u00e7ekle\u015ftirememenin- asl\u0131nda ki\u015fisel bir yetersizlik oldu\u011funa insanlar\u0131 inand\u0131rmada ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Neoliberalizmin hokkabazl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Neoliberalizmde bu durum, i\u00e7selle\u015fmi\u015f kendini su\u00e7lama halini ald\u0131 ve sonuna kadar doldurdu. Sana, iyi bir i\u015f elde edememenin, bor\u00e7 bata\u011f\u0131na saplanman\u0131n ve arkada\u015flar\u0131nla ge\u00e7irdi\u011fin zamanda fazlaca stresli ya da \u00e7al\u0131\u015fmaktan bitap olman\u0131n su\u00e7luluk ve utanc\u0131n\u0131 ya\u015fatmakla yetinmedi. \u015eimdi bir de potansiyel ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n k\u00fclfetini \u00e7ekmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn.<\/p>\n<p>Tabii ki daha az t\u00fcketecek ve d\u00fc\u015f\u00fck karbon alternatiflerini ortaya \u00e7\u0131karacak insanlara ihtiyac\u0131m\u0131z var -s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7iftlikler kuracak, ak\u00fc depolar\u0131na yat\u0131r\u0131m yapacak, s\u0131f\u0131r-at\u0131k tekniklerini yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak. Fakat bireysel se\u00e7imler; ekonomik sistem, uygulanabilir, \u00e7evreci se\u00e7enekleri -yaln\u0131zca varl\u0131kl\u0131 ve cesur bir az\u0131nl\u0131k i\u00e7in de\u011fil- herkes i\u00e7in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131nda en b\u00fcy\u00fck etkiyi g\u00f6sterirler.<\/p>\n<p>Uygun fiyata bir toplu ta\u015f\u0131ma se\u00e7ene\u011fi mevcut de\u011filse insanlar arabayla seyahat edeceklerdir. E\u011fer yerli organik g\u0131da \u00e7ok pahal\u0131ysa, fosil yak\u0131t yo\u011funluklu s\u00fcpermarket zincirlerinden vazge\u00e7meyeceklerdir. E\u011fer ucuz seri \u00fcretim mallar sonsuza kadar akmaya devam ederse alacak, alacak ve alacaklard\u0131r. Bu neoliberalizmin hokkabazl\u0131\u011f\u0131: iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini g\u00fc\u00e7 ve siyaset yoluyla de\u011fil cep kitaplar\u0131m\u0131zla ele almaya bizi ikna etmek.<\/p>\n<p><strong>Toplum intikamla d\u00f6n\u00fcyor<\/strong><\/p>\n<p>Eko-t\u00fcketicilik su\u00e7lulu\u011funuzun \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtebilir. Ancak iklim krizinin y\u00f6r\u00fcngesini de\u011fi\u015ftirmeye g\u00fcc\u00fc olan yaln\u0131zca kitle hareketleridir. Bu da \u00f6ncelikle neoliberalizmin kara b\u00fcy\u00fcs\u00fcnden kararl\u0131 bir kurtulu\u015fu gerektiriyor: bireyler gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130yi haber, insanlar\u0131n bir araya gelme d\u00fcrt\u00fcs\u00fc bast\u0131r\u0131lamaz -ve toplu hayal g\u00fcc\u00fc siyasal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131 bile. \u0130klim adaleti hareketi boru hatlar\u0131n\u0131 bloke ediyor, trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mlardan el \u00e7ektiriyor ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u015fehirlerde ve \u00fclkelerde y\u00fczde 100 temiz enerji ekonomileri i\u00e7in destek kazan\u0131yor. Black Lives Matter hareketiyle, g\u00f6\u00e7men ve yerli haklar\u0131yla ve daha iyi bir \u00fccret i\u00e7in verilen m\u00fccadelelerle yeni ba\u011flar kuruluyor. Bu t\u00fcr hareketlerin ard\u0131ndan, siyasal partiler de sonunda neoliberal dogmaya kar\u015f\u0131 koymaya haz\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i Partisi Manifestosunda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini ele alan, rolleri ba\u015ftan da\u011f\u0131tan bir projeyi tane tane anlatan Jeremy Corbyn\u2019nin de altta kal\u0131r yan\u0131 yok. Ekonomiyi kamusal olarak yeniden bi\u00e7imlendiren ve kurumsal oligarklar\u0131n art\u0131k bu cinnet halinde yol alamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan bir proje. Zenginlerin bu de\u011fi\u015fime kendi adil paylar\u0131n\u0131 \u00f6demeleri gerekti\u011fi fikri siyaset ve medya s\u0131n\u0131f\u0131nda komik bulundu. Milyonlar komik bulmad\u0131. Uzun s\u00fcredir \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenen toplum \u015fimdi intikamla d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p>Tamam birka\u00e7 havu\u00e7 yeti\u015ftirin ve bisiklete binin; bu sizi daha mutlu ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yapar. Ama \u015fimdi ki\u015fisel olarak ne kadar \u00e7evreci ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za tak\u0131lmay\u0131 b\u0131rakman\u0131n ve kurumsal iktidar\u0131 toplu olarak \u00fcstlenmenin zaman\u0131.<\/p>\n<p><em>[The Guardian\u2019daki \u0130ngilizce orijinalinden Ekin Bar\u0131\u015f \u015eah taraf\u0131ndan Sendika.Org i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir]<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ne kadar \u00e7evreci ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131za tak\u0131lmay\u0131 b\u0131rak\u0131n ve kurumsal iktidar\u0131 toplu olarak \u00fcstlenmeye&hellip;\n","protected":false},"author":3,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3045,3795],"class_list":{"0":"post-27033","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-iklim-degisikligi","9":"tag-kuresel-isinma"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27033\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}