{"id":27363,"date":"2017-11-17T15:41:42","date_gmt":"2017-11-17T12:41:42","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=27363"},"modified":"2019-01-29T14:44:00","modified_gmt":"2019-01-29T11:44:00","slug":"akmyi-yikmak-h-ekin-sarica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/akmyi-yikmak-h-ekin-sarica\/","title":{"rendered":"AKM\u2019yi y\u0131kmak \u2013 H. Ekin Sar\u0131ca"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/akm2017.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"756\" height=\"389\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/akm2017.jpg\" alt=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-27206\" \/><\/a><br \/>\n2008 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131ndan itibaren tadilat neden g\u00f6sterilerek kapat\u0131lan ve \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk edilen AKM\u2019nin (Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezinin) ak\u0131beti 6 Kas\u0131mda Cumhurba\u015fkan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan \u015fova d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen bir \u2018lansman\u2019 ile a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>\u2018Halka\u2019 a\u00e7mak bahanesiyle zaten kamuya a\u00e7\u0131k ve kamusal k\u00fclt\u00fcr mekan\u0131 olanAKM\u2019yi AVM\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren projeye ba\u015fta Mimarlar Odas\u0131 olmak \u00fczere mimarlar, sanat\u00e7\u0131lar, ayd\u0131nlar ve kent m\u00fccadelesi s\u00fcrd\u00fcren bir\u00e7ok kesimden tepki geldi.<\/p>\n<p><strong>\u00d6mr\u00fc tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7en bir mekan<\/strong><br \/>\nCumhuriyet d\u00f6neminin en \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131ndan biri olan Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nin tarihi 1930\u2019larda ba\u015flasa da temeli 1946 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131nda at\u0131lmas\u0131yla ba\u015flad\u0131.1953 y\u0131l\u0131nda Belediye b\u00fct\u00e7e yetersizli\u011fi sebebiyle in\u015faat\u0131 Hazineye devredildi.Yap\u0131m\u0131yla ilgilenen d\u00f6nemin ad\u0131yla Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan proje 1956\u2019da, mimar Hayati Tabanl\u0131o\u011flu\u2019naverildi.1969\u2019da Tabanl\u0131o\u011flu\u2019nun tasar\u0131m\u0131 olan \u2018K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131\u2019 baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri tamamlanm\u0131\u015f olarak a\u00e7\u0131ld\u0131. \u2018Saray\u2019 ad\u0131 tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131. Muhsin Ertu\u011frul, 2 May\u0131s 1969 tarihli Cumhuriyet gazetesindeki yaz\u0131s\u0131nda;<br \/>\n\u201cNeden Saray? Hangi \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz? Padi\u015fah saray\u0131, sultan saray\u0131, vezir saray\u0131, tekfur saray\u0131 tarih sayfalar\u0131na ge\u00e7mi\u015fken, niye yeniden Saray?&#8230; B\u00f6yle yerlerin ad\u0131, yamal\u0131 pantolonumu ve yar\u0131 bo\u015f midemi \u00fcrk\u00fctmemeli. Biraz daha kendimize uygun, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bir ad aramal\u0131yd\u0131k!..\u201d ifadeleriyle K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131 ad\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi.<\/p>\n<p>27 Kas\u0131m 1970\u2019te ise \u2018\u2019Cad\u0131 Kazan\u0131\u2019\u2019 eserinin temsili s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kan yang\u0131nda yap\u0131 b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6r\u00fcyor. Temsili izlemeye gelen binlerce insan\u0131n rahatl\u0131kla tahliyesi sa\u011fland\u0131 ama yang\u0131n\u0131n nedeni bulunamad\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>Yang\u0131n sonras\u0131 d\u00f6nemin K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Talat Sait Halman, 1973 y\u0131l\u0131 Cumhuriyet Bayram\u0131\u2019nda \u2018Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019 ad\u0131yla a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.Ad\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi olarak ise; \u201cCumhuriyet devrinde saray kurulmaz; bu, imparatorluk devrindeydi. Bu bak\u0131mdan binaya \u2018Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019 ad\u0131 verilmi\u015ftir.\u2019\u2019 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 1978 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131nda yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1999\u2019da AKM, simgesel bir an\u0131t ve milli k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 olarak tescil edildi.<\/p>\n<p><strong>AKP d\u00f6nemiyle birlikte sistematik tahrip ve y\u0131k\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma hareketi<\/strong><\/p>\n<p>2005\u2019te d\u00f6nemin K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Atilla Ko\u00e7\u2019un \u2018\u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131\u2019 ifadesini kullanmas\u0131yla 12 y\u0131ll\u0131k AKM\u2019nin yok edilme s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>2008 y\u0131l\u0131nda tadilat sebep g\u00f6sterilerek AKM  kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2009\u2019da AKM\u2019nin oldu\u011fu gibi korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in bir protokol imzaland\u0131 ve restorasyon projesi, yap\u0131n\u0131n mimar\u0131 Hayati Tabanl\u0131o\u011flu\u2019nun o\u011flu olan Murat Tabanl\u0131o\u011flu\u2019na verildi.<\/p>\n<p>2012\u2019de ba\u015flanan restorasyon projesi kapsam\u0131nda s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalar, 2013\u2019de K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 karar\u0131yla durduruldu.<\/p>\n<p>1977 y\u0131l\u0131 1 May\u0131s\u2019\u0131nda \u201czincirlerini k\u0131ran i\u015f\u00e7i\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile belleklere kaz\u0131nan AKM binas\u0131 2013 y\u0131l\u0131nda Gezi direni\u015fi s\u0131ras\u0131nda as\u0131lan pankartlarla isyan\u0131n simgesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden birinde yerini ald\u0131 ve d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 Tayyip  Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u2018AKM in\u015fallah y\u0131k\u0131lacak.\u2019 a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla tekrar hedef haline getirildi, \u00fcstelik her anlamda  ideolojik bir hedef haline getirildi.<\/p>\n<p>M\u00fcdahale etmek, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, y\u0131kmak istedikleri di\u011fer mahalleler ve yap\u0131lar gibi AKM binas\u0131 i\u00e7in de benzer s\u00fcre\u00e7ler i\u015fletildi. Restorasyon projesi haz\u0131r olmas\u0131na ra\u011fmen at\u0131lla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p, \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk edildi. Gezi sonras\u0131nda direni\u015f sonras\u0131 uzunca bir s\u00fcre polis karargah\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131, i\u00e7erisindeki teknik aksam ve di\u011fer e\u015fyalar hurdaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, \u00f6n cephesi reklam panosu olarak kullan\u0131ld\u0131. Ge\u00e7en y\u0131llar zaaf\u0131nda yap\u0131lan m\u00fcdahalelerle AKM y\u0131k\u0131ma fiziksel olarak haz\u0131rlan\u0131rken, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarla yap\u0131n\u0131n \u2018\u00e7irkin, \u00e7\u00fcr\u00fck\u2019 oldu\u011fu alg\u0131s\u0131 yarat\u0131ld\u0131, de\u011fersizle\u015ftirilmek istendi. Son olarak b\u00fct\u00fcn bu yarat\u0131lan tabloya 6 Kas\u0131m\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u2018lansman\u2019da bizzat Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n s\u00f6ylemiyle, projeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n da \u2018ter\u00f6rist\u2019 ilan edilmesi eklenmi\u015f oldu. Gezi d\u00f6nemi yap\u0131lmak istenen ve Taksim meydan\u0131n\u0131 beton \u00e7\u00f6l\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren yayala\u015ft\u0131rma projesini tamamlamak i\u00e7in de zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu<\/p>\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 ve toplumsal bellek olarak AKM<\/strong><br \/>\nAKM, iddia edilenin aksine y\u0131llarca d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar\u0131, bale ve opera temsillerini, tiyatro oyunlar\u0131na ve film g\u00f6sterimlerini d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlerle insanlarla bulu\u015fturan mekan oldu.  Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi, \u00f6nemli Cumhuriyet d\u00f6nemi simge yap\u0131lar\u0131ndan biri. \u00d6zellikle son d\u00f6nemde her ne kadar koruma kurullar\u0131 mevcut yap\u0131lar\u0131 de\u011fil, yap\u0131lmas\u0131 planlanan projeleri koruyan y\u00f6nde kararlar alsa da AKM korunmas\u0131 gereken k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131. Taksim Meydan\u0131\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc olu\u015fturan modern mimarl\u0131k \u00f6rne\u011fi. Yap\u0131n\u0131n, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin tasar\u0131m, mimari ve teknoloji anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tmas\u0131, yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015flevselli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan mimari de\u011fere sahip. AKM\u2019nin toplumsal ve kent belle\u011finde \u00f6nemli bir yer tutuyor. Yeni proje t\u00fcm bu de\u011ferleri alt \u00fcst ediyor. \u00dcst kat\u0131nda bo\u011faz manzaral\u0131 \u2018\u0130stanbul\u2019un en g\u00fczel restoran\u0131\u2019 , kafeler, d\u00fckkanlarla bir k\u00fclt\u00fcr sanat merkezinden daha \u00e7ok bir t\u00fcketim mekan\u0131na, AVM\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Bu \u2018hesapla\u015fma\u2019da, Aziz Nesin Sahnesi gibi AKM\u2019yi olu\u015fturan de\u011ferlerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 da ihmal edilmedi.<\/p>\n<p><strong>Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn mimarl\u0131\u011f\u0131<\/strong><br \/>\nTasar\u0131m\u0131 babas\u0131na ait olan AKM\u2019ye proje yapan mimar Murat Tabanl\u0131o\u011flu, kentin toplumsal belle\u011fini, k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok eden, lansman\u0131nda toplumun muhalif kesimlerinin tehdit edildi\u011fi projenin mimar\u0131 olarak, iktidar\u0131n ve politikas\u0131n\u0131n yan\u0131nda yerini ald\u0131. Tabanl\u0131o\u011flu, kenti ya\u011fmalam\u0131\u015f, kendisi d\u0131\u015f\u0131nda kente dair hi\u00e7bir \u00f6zneyi ve itiraz\u0131n\u0131 tan\u0131mam\u0131\u015f, tepkileri \u015fiddetle bast\u0131rm\u0131\u015f bir rejimin &#8216;mimarl\u0131\u011f\u0131na&#8217; raz\u0131 oldu.<\/p>\n<p>AKM projesi hem tekrar Tabanlo\u011flu\u2019na haz\u0131rlat\u0131lmas\u0131yla, hem \u2018Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi&#8217; ad\u0131n\u0131n ve \u00f6n cephesinin \u2018ayn\u0131\u2019 b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla Erdo\u011fan&#8217;\u0131n 2019 se\u00e7imleri i\u00e7in prestij sa\u011flama arac\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yor. Ancak yeni proje ile AKM, AVM\u2019le\u015ftirilen fonksiyonlar\u0131 ve hitap edece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kesim a\u00e7\u0131s\u0131ndan Beyo\u011flu\u2019nun tamam\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak da hayata ge\u00e7ecek.<\/p>\n<p><strong>Ekin Sar\u0131ca \/ Mimar<\/strong><\/p>\n<p>Kaynak: <\/p>\n<p><em>http:\/\/kulturservisi.com\/p\/ataturk-kultur-merkezinin-70-yillik-tarihi<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"2008 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131ndan itibaren tadilat neden g\u00f6sterilerek kapat\u0131lan ve \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4723,1991],"tags":[429,3331],"class_list":{"0":"post-27363","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga-yazilar","8":"category-yazilar","9":"tag-akm","10":"tag-ataturk-kultur-merkezi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}