TMMOB\u2019nin Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Kanunu Tasar\u0131s\u0131\u2019na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc 11 Ocak 2011 tarihinde TBMM \u00c7evre Komisyonu\u2019na g\u00f6nderildi. TMMOB Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Mehmet So\u011fanc\u0131, konuya ili\u015fkin olarak bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
TBMM g\u00fcndemine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olan Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Kanunu Tasar\u0131s\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde, do\u011fay\u0131 koruma a\u00e7\u0131s\u0131ndan sistematik bir gerilemeye kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir.<\/p>\n
TMMOB konuya ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerini bug\u00fcn (11 Ocak 2010) TBMM \u00c7evre Komisyonu\u2018na sunmu\u015ftur.<\/p>\n
Kanun Tasar\u0131s\u0131, var olan bir eksikli\u011fi gidermekten \u00e7ok, koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131n “yat\u0131r\u0131m” ad\u0131 alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen “talan” anlay\u0131\u015f\u0131na terk edilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <\/p>\n
S\u00f6z konusu tasar\u0131yla, kanunlarda yarat\u0131lan istisnalar, sa\u011flanan imtiyazlar, g\u00f6rmezden gelinen i\u015fgallerle yetinilmeyip \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn %2\u2018si bile olmayan “do\u011fal korunan alanlar” \u00f6zel kanun kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yasa tasar\u0131s\u0131 ile bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 zorunlu k\u0131lan, ulusal ve uluslararas\u0131 nitelikte de\u011fer ta\u015f\u0131yan alanlara ili\u015fkin karar alma yetkisi 14\u2018\u00fc b\u00fcrokratlardan olu\u015fan 20 ki\u015filik kurula verilmekte, \u00fclkemizin en \u00f6nemli do\u011fal de\u011ferleri, g\u00f6revleri koruma kararlar\u0131yla \u00e7o\u011funlukla \u00e7eli\u015fen “y\u00f6netici b\u00fcrokratlara” emanet edilmektedir. Yasala\u015fmas\u0131 halinde b\u00f6ylesi bir d\u00fczenleme, 87 y\u0131ll\u0131k T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2018nde al\u0131nm\u0131\u015f en koruma kar\u015f\u0131t\u0131 karar olarak tarihe ge\u00e7ecektir.<\/p>\n
“Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Kanunu Tasar\u0131s\u0131”, Birle\u015fmi\u015f Milletler Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi (B\u00c7S) de dahil olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2018nin de taraf \u00e7ok say\u0131da uluslararas\u0131 anla\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Anayasa\u2018n\u0131n “Tarih, K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer verilen 63. maddesindeki; “Devlet, tarih, k\u00fclt\u00fcr ve tabiat varl\u0131klar\u0131n\u0131n ve de\u011ferlerinin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, bu ama\u00e7la destekleyici ve te\u015fvik edici tedbirleri al\u0131r” ilkesine de a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Kanun Tasar\u0131s\u0131, ama\u00e7 maddesinden ba\u015flayarak “yat\u0131r\u0131m” ad\u0131 alt\u0131nda bu alanlara g\u00f6z dikmi\u015f olan “talan” \u00f6rg\u00fctleyicilerine kar\u015f\u0131 teslim bayra\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekmektedir. Gerek\u00e7esinde mevcut mevzuat\u0131 ve uygulamalar\u0131 “Kuralc\u0131 ve yasak\u00e7\u0131 mant\u0131k” olarak nitelendirerek, “kat\u0131l\u0131m” ve “dan\u0131\u015fma” organlar\u0131 d\u0131\u015flanmakta, \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 her durumda tek ba\u015f\u0131na “son s\u00f6z\u00fc” s\u00f6yleyebilecek bir konuma getirilmektedir. “Koruma-kullanma dengesi” ifadesi kisvesi alt\u0131nda “kullanmay\u0131” ama\u00e7 i\u00e7ine sokan d\u00fczenlemeler, \u00fclkemizin en \u00f6nemli do\u011fal de\u011ferlerinin g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Bu alanlar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik i\u00e7erisinde ekonomik faaliyete a\u00e7\u0131lacak demektir. Tasar\u0131 ile mevcut \u00c7ED s\u00fcre\u00e7leri sayesinde korunan alanlarda ger\u00e7ekle\u015fen tahribat bu sefer Ekolojik Etki De\u011ferlendirmesi (EED) ad\u0131 alt\u0131nda haz\u0131rlanacak raporlarla y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir. \u00c7ED raporlar\u0131 benzeri bir s\u00fcre\u00e7le korunan alanlar yat\u0131r\u0131mlara a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n
Tasar\u0131n\u0131n; tesis edilecek izinler, intifa ve irtifak haklar\u0131 ile ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00fclkemizin neredeyse t\u00fcm korunan alanlar\u0131 \u00f6zel ki\u015fi ve \u015firketlere tahsis edilebilir hale getirilmekte, “\u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131 ve stratejik kullan\u0131m” tarifi ile izin, intifa ve irtifak hakk\u0131 verme yetkisi Bakanlar Kurulu\u2018na verilmektedir. <\/p>\n
Bunun meali \u015fudur: Munzur, \u0130kizdere, Il\u0131su vadisi vb.\u2018de yap\u0131lmak istenen HES\u2018ler; Ku\u015fadas\u0131, K\u00fcre Milli Park\u0131 vb.\u2018ne yap\u0131lmak istenen otoyollar, sanayi tesisleri, maden i\u015fletmeleri “\u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131 ve stratejik kullan\u0131m” olarak tarif edilebilir ve Bakanlar Kurulu bu yat\u0131r\u0131mlara izin verebilir. <\/p>\n
Kanun tasar\u0131s\u0131yla, “Milli Parklar Kanunu” ve “K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu” gibi “\u00f6zel kanun” niteli\u011fine sahip yasalar taraf\u0131ndan korunan alanlar, “genel kanun” niteli\u011findeki bir d\u00fczenleme i\u00e7ine sokularak, “Maden Kanunu”, “Turizmi Te\u015fvik Kanunu”, “Organize Sanayi B\u00f6lgeleri Kanunu” gibi “\u00f6zel kanun” niteli\u011fini koruyan yasalar kar\u015f\u0131s\u0131nda koruma kararlar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yitirmektedir. <\/p>\n
Tasar\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 do\u011fa koruma stratejisi yanl\u0131\u015ft\u0131r, ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir. Do\u011fa koruman\u0131n temel ara\u00e7lar\u0131ndan biri olan planlama, siyasal iktidarlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc keyfi uygulamas\u0131na a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tasar\u0131daki kavramsal bo\u015fluklar, belirsizlikler ve anlam kaymalar\u0131, uygulamalar\u0131 karga\u015faya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek, ilgili kurulu\u015flar aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7abilecek, do\u011fa koruma alan\u0131nda \u015fimdiye kadar elde edilebilen kazan\u0131mlar\u0131 da ge\u00e7ersizle\u015ftirebilecektir! Tasar\u0131yla, siyasal iktidarlara daha \u00f6nce \u00e7e\u015fitli koruma yap\u0131lar\u0131na kavu\u015fturulmu\u015f alanlar\u0131 bu yap\u0131lar\u0131ndan \u00e7\u0131karma olana\u011f\u0131 getirilmektedir.<\/p>\n
Tasar\u0131da tan\u0131mlanan Mahalli Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Kurulu, halk\u0131n \u00e7ok zay\u0131f bir \u015fekilde temsil edildi\u011fi, il baz\u0131nda yap\u0131lan bir \u00f6rg\u00fctlenmeyi tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu de\u011ferlendirme, Anayasa\u2018n\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k ilkesine z\u0131t olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 1996 y\u0131l\u0131nda taraf oldu\u011fumuz Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi\u2018nin “ekosistem yakla\u015f\u0131m\u0131 prensibine” ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Do\u011faya ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe kar\u015f\u0131 i\u015flenen fiillerin kabahat kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p, su\u00e7 kapsam\u0131na girmesi beklenirken, tasar\u0131yla bu beklenti bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Tasar\u0131da, “Mutlak koruma b\u00f6lgesinin habitat kayb\u0131na yol a\u00e7acak \u00f6l\u00e7\u00fcde” ciddi tahribatlar bile komik denebilecek bir \u00fcst s\u0131n\u0131rdan cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6nemli g\u00fcndem maddelerinden birini olu\u015fturan yabanc\u0131 ve yay\u0131l\u0131mc\u0131 t\u00fcr giri\u015finin \u00f6nlenmesi konusu mu\u011fl\u00e2k bir bi\u00e7imde ge\u00e7i\u015ftirilerek, do\u011fa ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok sak\u0131ncal\u0131 bir durum meydana getirilmektedir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, “Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Kanunu Tasar\u0131s\u0131”, i\u00e7erdi\u011fi yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n eksikli\u011fi\/yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle \u00fclkemizin do\u011fal zenginliklerinin ve do\u011fa koruma alan\u0131ndaki kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n onar\u0131lamayacak bi\u00e7imde zarar g\u00f6rmesine yol a\u00e7abilecektir. <\/p>\n
Bu nedenle Tasar\u0131; bu i\u00e7eri\u011fi ve d\u00fczeniyle TBMM\u2018ye sunulmamal\u0131d\u0131r. Haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde dile getirilen ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan da benimsenen g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6neriler dikkate al\u0131narak yukar\u0131da \u00f6rneklenen eksiklik ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 giderecek bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlenmelidir. Yeniden d\u00fczenlenen Tasar\u0131n\u0131n, TBMM\u2018deki ilgili komisyonlarda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi s\u00fcrecine “taraf” konumundakiler \u00f6ncelikli olmak \u00fczere ilgili demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinin dengeli kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Korunan alanlar\u0131 istisna-\u00f6zel kanun kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131karan,
\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131ran,
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ad\u0131 alt\u0131nda kullan\u0131m\u0131 ama\u00e7 edinen,
Ulusal de\u011ferleri yerel \u00e7\u0131karlara devreden,
Do\u011fal de\u011ferleri piyasa mal\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren,
Korunan alanlarda imar mevzuat\u0131 ile yap\u0131la\u015fma yolu a\u00e7an,
Bu tasar\u0131ya “HAYIR” diyoruz.<\/p>\n
Meslek \u00f6rg\u00fctlerini, bilim insanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelerek haz\u0131rlanan bu tasar\u0131 bir an evvel geri \u00e7ekilmelidir. Tasar\u0131 bu haliyle kesinlikle kabul edilemez. <\/p>\n
Mehmet So\u011fanc\u0131
TMMOB Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"TMMOB\u2019nin Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Kanunu Tasar\u0131s\u0131\u2019na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc 11 Ocak 2011 tarihinde TBMM \u00c7evre Komisyonu\u2019na g\u00f6nderildi. TMMOB Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Mehmet So\u011fanc\u0131, konuya ili\u015fkin olarak bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[1187],"class_list":{"0":"post-2774","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"tag-tabiati-ve-biocesitliligi-koruma-kanunu"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2774"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}