{"id":2828,"date":"2011-02-04T09:57:06","date_gmt":"2011-02-04T06:57:06","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=2828"},"modified":"2019-01-28T21:01:24","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:24","slug":"abluka-altindaki-mahremiyet-isyerinde-elektronik-takip-national-workrights-institute","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/abluka-altindaki-mahremiyet-isyerinde-elektronik-takip-national-workrights-institute\/","title":{"rendered":"Abluka Alt\u0131ndaki Mahremiyet: \u0130\u015fyerinde Elektronik Takip -National Workrights Institute"},"content":{"rendered":"

Giri\u015f<\/strong>
Ofisteki herkes Gail’in mesaiden sonra spor yapmak i\u00e7in kendi b\u00f6lmesinde elbiselerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini biliyordu. \u0130\u015fverenleri, kendi b\u00f6lmesinin hemen yan taraf\u0131na yasad\u0131\u015f\u0131 etkinliklerinden ku\u015fkuland\u0131klar\u0131 kom\u015fusunu g\u00f6zetlemek i\u00e7in gizli bir kamera yerle\u015ftirdiklerinde, her g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu adeti de filme al\u0131nd\u0131. \u0130lk birka\u00e7 sefer hata olarak nitelendirilebilirdi, fakat Gail’in elbiselerini de\u011fi\u015ftirmesini be\u015f ayl\u0131k bir d\u00f6nem boyunca filme almak mazur g\u00f6r\u00fclemez.<\/p>\n

Elektronik takip Amerikan i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen bir olgu. 20. yy’n\u0131n ba\u015flar\u0131nda zaman aralar\u0131n\u0131n ya da el-g\u00f6z hareketlerinin \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc gibi son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kullan\u0131m alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan elektronik takip, giderek daha \u00e7ok Amerikan i\u015f pratiklerine yerle\u015fti. Teknolojinin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, kolay, kurulumunun ve bak\u0131m\u0131n\u0131n daha ucuz olmas\u0131yla beraber bu \u00fclkedeki elektronik takip h\u0131zla artt\u0131. 1999’da \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 takip eden i\u015fverenlerin oran\u0131 %67’ydi. Sadece 2 y\u0131l sonra, 2001 y\u0131l\u0131n\u0131n i\u00e7inde bu oran %78’e \u00e7\u0131kt\u0131. 2003 y\u0131l\u0131nda gelindi\u011finde ise i\u015fverenlerin %92’si de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde elektronik takip uygulamaktayd\u0131. \u0130\u015fverenler \u015fimdi video ile g\u00f6zetliyorlar; \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini dinliyorlar; \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0130nternet ya da e-Posta kay\u0131tlar\u0131n\u0131 inceliyorlar; GPS ile \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 takip ediyorlar. \u0130\u015fin \u00fcr\u00fcnlerinin takip edilmesi me\u015fru g\u00f6r\u00fcld\u00fck\u00e7e, insanlar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n takibi de me\u015frula\u015f\u0131yor. Teknoloji i\u015f yerinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a giderek daha pervas\u0131z oluyor. Ve \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in sadece birka\u00e7 yasal koruma mevcut. \u0130\u015fverenin talepleri ile \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n me\u015fru mahremiyet taleplerini dengeleyecek bir giri\u015fim s\u00f6z konusu de\u011fil. Ki\u015fisel verilerin toplanmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131 i\u015f yeri g\u00f6zetiminin bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc ve biz Amerikanlar’\u0131n \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc o \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc giderek daha \u00e7ok tehdit ediyor. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyetini korumak; Amerikan i\u015f yerine temel adaleti ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 geri getirmek i\u00e7in i\u015f yerindeki elektronik takibi kontrol edecek yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

Mahremiyet ve \u0130hlaller<\/strong>
\u0130\u015fverenler me\u015fru g\u00f6rd\u00fckleri maddi \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle takibe ba\u015fvuruyor olsalar da, bunun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyeti \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 bir etkisi oluyor. Sanal olarak i\u015f yerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da s\u00f6yledi\u011fimiz her \u015fey i\u015fverenler taraf\u0131ndan takip edilebilir ve takip ediliyor. \u0130\u015fverenlerimiz kameralar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bizi seyrediyorlar ve dinliyorlar; e-Posta’lar\u0131m\u0131z\u0131 okuyorlar; sesli postalar\u0131m\u0131z\u0131 dinliyorlar; hard diskimizdeki belgeleri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar; her g\u00fcn ziyaret etti\u011fimiz web sitelerini takip ediyorlar.<\/p>\n

Bu, sadece i\u015fle ilgili davran\u0131\u015flar ve ileti\u015fim ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olsayd\u0131 zaten yeterince naho\u015f bir durumdu. Fakat de\u011fil. Cep telefonlar\u0131n\u0131n, \u00e7a\u011fr\u0131 cihazlar\u0131n\u0131n ve ev bilgisayarlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ev ve i\u015f yeri aras\u0131ndaki geleneksel duvarlar\u0131 h\u0131zla yok ediyor. \u0130nsanlar evdeyken i\u015fverenleriyle d\u00fczenli olarak ileti\u015fim halindeler. Associated Press’in eski i\u015fyeri muhabiri olan Maggie Jackson ortalama bir profesyonelin ya da y\u00f6netici d\u00fczeyindeki bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n, i\u015ften haftada 20’nin \u00fczerinde posta ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor . Bu yeni esneklik ki\u015fisel ileti\u015fimin de giderek daha \u00e7ok i\u015f yerinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Hafta sonunun \u00e7o\u011funu i\u015fvereniyle telefonda ge\u00e7iren bir \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f yerinde ki\u015fisel bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmas\u0131n\u0131n uygunsuz olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor (ve d\u00fc\u015f\u00fcnmemelidir de).<\/p>\n

Bu, i\u015fverenlerin takip sistemlerinin d\u00fczenli olarak ki\u015fisel ileti\u015fimi kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu ileti\u015fim \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ok hassas de\u011fil. Fakat kimi zaman mesajlar \u00e7ok ki\u015fisel olabiliyor. Masas\u0131nda \u00f6\u011fle yeme\u011fini yerken e\u015fine romantik bir mesaj atan \u00e7al\u0131\u015fan yazd\u0131klar\u0131n\u0131n patronu taraf\u0131ndan okundu\u011funu fark edebilir. Ya da bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n psikiyatrisi i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 not a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

\u0130nternet takibi son derece tehditkar olabilir. \u0130nsanlar bug\u00fcn temel bilgi kayna\u011f\u0131 olarak \u0130nternet’e ba\u015fvuruyor ve hatta i\u015f yeri telefonu ya da e-posta \u00fczerinde payla\u015fmaya \u00e7ekinece\u011fi bilgileri arayabiliyor. Bu k\u0131smen \u0130nternet \u00fczerinden yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n verimlili\u011fi ile ilgili. Tecr\u00fcbesiz biri bile, geleneksel yollarla arand\u0131\u011f\u0131nda saatler hatta g\u00fcnler s\u00fcrecek bir bilgiye web \u00fczerinden birka\u00e7 dakika i\u00e7inde eri\u015febilir. \u0130nsanlar ayr\u0131ca \u0130nternet \u00fczerindeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda anonim kalabildikleri i\u00e7in bu yolu tercih ediyorlar.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak insanlar hayal edebilece\u011finiz her konuda en hassas konularda bilgi ya da yard\u0131m alabilmek i\u00e7in \u0130nternet’e ba\u015fvuruyorlar. Aile i\u00e7i \u015fiddete maruz kalan kad\u0131nlar bilgi, s\u0131\u011f\u0131nak ya da benzer bi\u00e7imdeki yard\u0131mlar i\u00e7in \u0130nternet’e bak\u0131yorlar. Bunun yan\u0131nda, alkol ve uyu\u015fturucu sorunu olanlar, maddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 olanlar, evlili\u011finde sorun ya\u015fayanlar ya da sa\u011fl\u0131k konular\u0131nda bilgi almak isteyenler \u0130nternet’e bak\u0131yorlar. Web eri\u015fiminin izlenmesi, bir i\u015fverene \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en hassas problemlerini g\u00f6rebildi\u011fi bir pencere a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n

Bunlar i\u00e7inde en tehditkar olan\u0131 ise video takibi. Baz\u0131 kameralar yerindedir. Merdivenlerdeki ve otoparklardaki kameralar \u00f6zel hayat\u0131m\u0131za m\u00fcdahale etmeden g\u00fcvenli\u011fimizi sa\u011flarlar. Fakat i\u015fverenler kameralar\u0131 s\u0131k s\u0131k kabul edilemez yere koymaktad\u0131rlar. \u00c7ok say\u0131da i\u015fveren soyunma odalar\u0131na, tuvaletlere ve hatta zaman zaman du\u015flar\u0131 ay\u0131ran b\u00f6lmelere kamera yerle\u015ftiriyor. Hi\u00e7 kimse i\u015fte cinsel r\u00f6ntgencili\u011fe maruz kalmamal\u0131.<\/p>\n

Bu tarz problemler takibin uygulama tarz\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daha k\u00f6t\u00fc bir hal alabilmektedir. \u00c7o\u011fu i\u015fveren, \u00f6zel ileti\u015fimin izlenmesinden ka\u00e7\u0131nma y\u00f6n\u00fcnde bir giri\u015fimde bulunmamaktad\u0131r. \u0130\u015fverenlerin \u00e7o\u011fu daha geli\u015fmi\u015f sistemler bulunmas\u0131na ra\u011fmen, i\u015f ya da ki\u015fisel mesajlar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmayan sistemler kurmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kurumsal izlemenin yan\u0131nda, BT (Bili\u015fim Teknolojileri) \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ki\u015fisel nedenlerle de kendi \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131 takip edebilmektedir. \u0130\u015fverenler bu tarz ki\u015filere, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ileti\u015fimine eri\u015fim konusunda tam yetki tan\u0131maktad\u0131r. Takibin resmi \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6nergeleri \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayacak teknik olanaklar olmas\u0131na ra\u011fmen, az say\u0131da i\u015fveren bunlar\u0131 kullanmaktad\u0131r. Bu tarz \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6nergelerine sahip olan i\u015fverenler bile bunu \u00e7ok nadiren uygulamaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, takip i\u015fini y\u00fcr\u00fcten \u00e7al\u0131\u015fanlar, kendi zevkleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n mesajlar\u0131n\u0131 okumaktad\u0131r.<\/p>\n

En onur k\u0131r\u0131c\u0131 olan\u0131 da \u00e7al\u0131\u015fanlar ne zaman izlendikleri konusunda bilgisi sahibi de\u011filler. \u0130\u015fverenlerin \u00e7o\u011fu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 konu hakk\u0131nda uyar\u0131rken, bir k\u0131sm\u0131 bunu gereksiz g\u00f6rmektedir. Standart \u015firket uyar\u0131lar\u0131 ise sadece \u015firketin her an her \u015feyi izlemeye hakk\u0131 oldu\u011funu belirtmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fanlar takip edilenin e-postalar\u0131 m\u0131, sesli postalar\u0131 m\u0131, web eri\u015fimi mi yoksa hard diskleri mi oldu\u011funu bilememektedirler. Takibin s\u00fcrekli mi, rastgele mi ya da ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda m\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bilinmemektedir. Hatta izlenip izlenmediklerini bilememektedirler. B\u00f6yle bir uyar\u0131 hi\u00e7 uyarmamaktan neredeyse daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Durum bug\u00fcn bu kadar k\u00f6t\u00fcyken, gelecekte daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi muhtemeldir. Bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fan, evdeki bilgisayarlar\u0131n\u0131 kullanarak i\u015fverenleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u015eimdilerde yakla\u015f\u0131k 20 milyon \u00e7al\u0131\u015fan ve ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u00f6zle\u015fmeli, ayda en az bir g\u00fcn evde \u00e7al\u0131\u015fmakta ve bu say\u0131 h\u0131zla artmaktad\u0131r. Milyonlarca insan evdeki bilgisayarlar\u0131n\u0131 i\u015fyeri a\u011flar\u0131na ba\u011flayarak gayri resmi \u015fekilde geceleri ve hafta sonlar\u0131 evden \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, ev bilgisayarlar\u0131 i\u015fverenlerin takibine a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u015fyeri takip sistemleri ge\u00e7ici olarak a\u011fa ba\u011flanm\u0131\u015f ev bilgisayarlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere a\u011fdaki t\u00fcm bilgisayarlar\u0131 takip etmektedir. Bu da ev bilgisayar\u0131m\u0131z \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fen ki\u015fisel ileti\u015fimimizin i\u015fverenlere a\u00e7\u0131k olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Ev bilgisayarlar\u0131m\u0131zdan att\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fisel e-postalar kadar mali kay\u0131tlar ve bilgisayarlar\u0131m\u0131zdaki ki\u015fisel bilgiler i\u015fverenlere a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Bu sadece bir olas\u0131l\u0131k de\u011fil, ger\u00e7ekle\u015fmesi muhtemel bir durumdur. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ev bilgisayarlar\u0131ndaki bilgilere eri\u015fimin ilgilerini \u00e7ekip \u00e7ekmeyece\u011fi soruldu\u011funda, \u015firket yetkilileri olumlu yan\u0131t vermi\u015ftir.<\/p>\n

Takip ve Verimlilik<\/strong>
\u0130\u015fverenler elektronik takibi genellikle verimlili\u011fi artt\u0131rmak amac\u0131yla uygularlar. Takibin bunu ba\u015far\u0131p ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphelidir. Asl\u0131nda \u00e7ok fazla takip, \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fczerinde stres olu\u015fturarak ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n moralini bozarak verimlili\u011fi azaltabilmektedir.<\/p>\n

Bell Canada i\u00e7in yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, uzun mesafe ve rehber yard\u0131m operat\u00f6rlerinin %55’i takipten kaynakl\u0131 ek bir stres ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Artan stres beraberinde fiziksel semptomlar\u0131 da beraberinde getirmektedir . Wisconsin-Madison \u00dcniversitesi, End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, takip edilen \u00e7al\u0131\u015fanlarda g\u00f6r\u00fclen daha y\u00fcksek stresin, ba\u015fta %27’yle omuzlarda a\u011fr\u0131 ya da kat\u0131l\u0131k, %23 boyunda a\u011fr\u0131 ve %21 s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 olmak \u00fczere fiziksel hastal\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tarz stres ve strese ba\u011fl\u0131 semptomlar sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131n\u0131, kaybedilen zaman\u0131 ve devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rabilmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015f yerindeki elektronik takip, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerin niteli\u011finden \u00e7ok niceli\u011fine \u00f6ncelik vermesine neden olabilmektedir. Niceli\u011fi nitelikten \u00fcst\u00fcn tutmayan i\u015fverenler bile benzer bir sonu\u00e7 ya\u015fayabilmektedir; \u00e7\u00fcnk\u00fc niteli\u011fin elektronik izlenmesi daha zordur. Verimlili\u011fi artt\u0131rma bask\u0131s\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn niteli\u011fi \u00fczerinde tam tersi bir etkiye neden olmaktad\u0131r. National Productivity Review taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan iki \u00e7al\u0131\u015fmada yazarlar, \u201ctakip edilen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, takip edilmeyenlere g\u00f6re karma\u015f\u0131k m\u00fc\u015fteri taleplerini yerine getirmede takip edilmeyenlere g\u00f6re daha isteksiz oldu\u011fu\u201d sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131r. Di\u011fer verimlilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da benzer sonu\u00e7lar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fveren ve \u00e7al\u0131\u015fan aras\u0131ndaki g\u00fcven y\u00fcksek bir verimlilik d\u00fczeyi i\u00e7in temeldir; gereksiz ve gizli takip bu g\u00fcvene zarar vermektedir. Yak\u0131n zamanda Microsoft ve London School of Economics taraf\u0131ndan birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir \u00e7al\u0131\u015fmada \u201ckar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven ortam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u015f koordinasyonunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131\u201d g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayr\u0131ca, \u201ckar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven mobil \u00f6rg\u00fctlenmelerin olmazsa olmaz\u0131d\u0131r… G\u00fcvensizlik ortam\u0131 i\u015flerin sadece g\u00f6stermelik olarak yap\u0131lmas\u0131na neden olur.\u201d<\/p>\n

Bu i\u015fverenlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 hakk\u0131nda elektronik ayg\u0131tlarla hi\u00e7bir zaman veri toplamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bu sadece takibe verimlilik art\u0131\u015f\u0131 niyetiyle ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Herhangi bir takip program\u0131 ba\u015flat\u0131rken i\u015fverenler a\u015fa\u011f\u0131dakilere dikkat etmelidirler:
1. Uygulanmas\u0131 planlanan takip y\u00f6nteminin verimlili\u011fe nas\u0131l bir katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131na
2. Takip program\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fczerinde yarataca\u011f\u0131 strese
3. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n moraline etkisine
4. Artan verimlili\u011fin artan stresi ve d\u00fc\u015fen morali dengeleyip dengelemedi\u011fine<\/p>\n

\u0130\u015fverenler, herhangi bir \u00f6nemli karar \u00f6ncesinde yapt\u0131klar\u0131 fayda-maliyet analizini tekrarlamak zorundad\u0131r.<\/p>\n

Daha Etkili \u00c7\u00f6z\u00fcmler<\/strong>
\u0130\u015fverenlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 r\u00f6ntgenci de\u011fildir. \u00c7o\u011funlukla do\u011frudan \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n performans\u0131yla ilgili olmad\u0131k\u00e7a, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ki\u015fisel bilgilerini \u00f6\u011frenme ihtiyac\u0131 duymazlar. Ancak pratikte i\u015fverenin gereksinimleri ile \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n mahremiyet kayg\u0131s\u0131 aras\u0131nda bir denge g\u00f6zetmezler. \u0130\u015fverenler, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131na girmeden de kendilerini ilgilendiren bir\u00e7ok konuyu \u00e7\u00f6zebilirler. A\u015fa\u011f\u0131da bu konuda birka\u00e7 \u00f6neri yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

\u2022 Y\u00f6neticiler ve i\u015fletmeciler, \u00e7al\u0131\u015fan sorunlar\u0131yla ilgilenebilmeleri i\u00e7in esasl\u0131 bir \u015fekilde e\u011fitilmelidir. \u00c7o\u011fu i\u015fte y\u00f6neticiler \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hassas sorunlar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelme konusunda yetersiz kalmaktad\u0131r. Esasl\u0131 bir \u015fekilde e\u011fitilmi\u015f y\u00f6neticiler, elektronik takip konusunda olu\u015fan kayg\u0131y\u0131 da\u011f\u0131tma konusunda \u015firketler i\u00e7in en de\u011ferli hazinedir. Y\u00f6netici personel, y\u00f6netmelikler haz\u0131rlay\u0131p kayg\u0131lar\u0131 tespit edebilir ve \u015fikayetler \u00fczerine kafa yorman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u015firket kaynaklar\u0131n\u0131 israf eden \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da takip ederek bu ki\u015filerle birebir g\u00f6r\u00fc\u015febilir.<\/p>\n

\u2022 Elektronik takibin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair kurum i\u00e7i bir de\u011ferlendirme yapmak gerekir. Bu a\u00e7\u0131k bir nokta olarak g\u00f6r\u00fclebilir; fakat bir \u00e7ok i\u015fletme ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7lar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli elektronik takip mekanizmalar\u0131 kurmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Takibi devreye sokmadan \u00f6nce y\u00f6netim \u00e7al\u0131\u015fanlarla verimlilik sorunlar\u0131 \u00fczerine konu\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fanlar alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri getirebilirler. E\u011fer takip y\u00f6n\u00fcnde bir tercih yap\u0131ld\u0131ysa, \u00e7al\u0131\u015fanlara, takip program\u0131n\u0131n ve kapsam\u0131n\u0131n kabul edilebilir \u015fekilde tasarlanabilmesi i\u00e7in s\u00f6z hakk\u0131 verilmelidir.<\/p>\n

\u2022 E\u011fer takip ger\u00e7ekle\u015ftirilecekse, kapsam\u0131 sadece hedefleneni ger\u00e7ekle\u015ftirecek kadar dar olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fverenler, takip kapsam\u0131n\u0131 sadece i\u015f ile ilgili konularla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmal\u0131, ki\u015fisel ileti\u015fimi takip etmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. Ayr\u0131ca, web eri\u015fim yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n her bireyin girdi\u011fi sitenin izlenmesini gereksiz k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlemesi gerekir.<\/p>\n

\u2022 Takip \u201cvaka temelli\u201d olmal\u0131d\u0131r. Bu takibin sadece uygunsuz bir durum ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda devreye sokulmas\u0131 ve ilgili olayla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

\u2022 E\u011fer bir \u015firket takip program\u0131n\u0131 uygulamay\u0131 se\u00e7tiyse, bu konuda gerekli uyar\u0131lar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu uyar\u0131, takip s\u0131ras\u0131nda neyin izlendi\u011finin ve izlemenin ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin bilgisini i\u00e7ermelidir. Amerikan \u0130\u015fletme Derne\u011fi 1997’den beri i\u015fverenlere gerekli uyar\u0131lar\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 tavsiye etmektedir.<\/p>\n

SAYILAR :
ELEKTRON\u0130K TAK\u0130P YAYGIN B\u0130R PRAT\u0130K HAL\u0130NE GELD\u0130<\/strong>
Amerikan i\u015f yerlerindeki elektronik takip uygulamas\u0131 son y\u0131llarda dramatik bir y\u00fckseli\u015f g\u00f6sterdi. 1980 \u00f6ncesi elektronik takip hemen hemen hi\u00e7 bilinmiyordu. Teknoloji De\u011ferlendirme Kongre B\u00fcrosu’nun 1987’de elektronik takip \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sadece %7’si b\u00f6yle bir uygulamayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fti. Fakat Mac World’un sadece 6 y\u0131l sonraki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu say\u0131n\u0131n neredeyse \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n %20’sine) g\u00f6sterdi. Amerikan \u0130\u015fletme Derne\u011fi’nin 2001’deki ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re elektronik takip uygulayan i\u015fverenlerin oran\u0131 %78.4’e y\u00fckselmi\u015fti. 2003’te ise i\u015fverenlerin %93’\u00fc elektronik takip uygulamaktayd\u0131. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n


Resim 1: Amerikan i\u015fyerlerinde uygulanan elektronik takip<\/strong> <\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0Ancak daha endi\u015fe vereni i\u015fverenlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 izleme yollar\u0131:
\u2022 \u0130\u015fverenlerin %75’i \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 bireyselle\u015ftirilmi\u015f herhangi bir neden olmaks\u0131z\u0131n izliyor.
\u2022 \u0130\u015fverenlerin %50’si \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 uygulad\u0131klar\u0131 takip program\u0131 hakk\u0131nda bir e\u011fitime tabi tutmamaktad\u0131r.
\u2022 \u0130\u015fverenlerin %20’sinin yaz\u0131l\u0131 bir takip politikas\u0131 yoktur.
\u2022 \u0130\u015fverenlerin %25’inin takip uygulamas\u0131n\u0131n suiistimal edilmesini \u00f6nlemek i\u00e7in herhangi bir prosed\u00fcr\u00fc ya da \u00f6nlemi yoktur.<\/p>\n

\u00dclke genelinde ki\u015fisel mahremiyet \u00fczerine ate\u015fli tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken, Amerikan i\u015f yerlerinde uygulanan elektronik takibin h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememektedir.<\/p>\n

G\u00dcNL\u00dcK YA\u015eAM:
AMER\u0130KAN \u0130\u015eYERLER\u0130NDEK\u0130 ELEKTRON\u0130K TAK\u0130P H\u0130KAYELER\u0130<\/strong><\/p>\n

California:<\/strong><\/em>
Fashion Island Newport Beach’da bulunan Neiman-Marcus Store \u00e7al\u0131\u015fan ve iki kere y\u0131l\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 se\u00e7ilen Kelly Pendleton, kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlarca kullan\u0131lan soyunma odas\u0131n\u0131n tavan\u0131nda bir kamera ke\u015ffetti; kamere erkek \u00e7al\u0131\u015fanlarca takip edilmekteydi.
Consolidated Freightways \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 tuvaletlerdeki gizli kameralar\u0131 fark ettiklerinde deh\u015fete kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131 \u2013 baz\u0131 kameralar do\u011frudan pisuvarlara bakmaktayd\u0131. Binlerce \u00e7al\u0131\u015fan i\u00e7in bin saatin \u00fczerinde video kayd\u0131 vard\u0131. \u201c Gizli kameralar\u0131 bulan liman i\u015f\u00e7isi Joe Quilty, erkeklerin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve baz\u0131 kad\u0131nlar\u0131n a\u011flayarak evlerine gitti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Bir AT&T \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, yine AT&T \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan kar\u0131s\u0131na \u015firket e-posta sistemini kullanarak bir a\u015fk notu g\u00f6nderdi\u011fi i\u00e7in resmi bir k\u0131nama ald\u0131.<\/p>\n

Yarg\u0131tay 9. Dairesi, ABD Mahkemeleri Y\u00f6netim B\u00fcrosu taraf\u0131ndan izinsiz ve kimsenin r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan kurulan bilgisayar izleme yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131. Yarg\u0131\u00e7 Alex Kozinski, g\u00f6zetim sistemini \u00f6zel hayat\u0131 ihlal etmekle su\u00e7lad\u0131. Kongrenin bir\u00e7ok \u00fcyesi destek verdi; Kongre \u00fcyesi Howard Bergman \u015f\u00f6yle yazd\u0131: \u201cBaz\u0131 durumlarda bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n \u0130nternet kullan\u0131m\u0131n\u0131 ya da e-postas\u0131’n\u0131 takip etmek gerekebilirken, hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeyen sistematik takibi uygunsuz buluyorum… Bu \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyetini korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olan mahkemeler i\u00e7in uygunsuzdur.\u201d<\/p>\n

California’daki Epson Torrance’de g\u00f6revli olan Alana Shoars bir e-posta sistemi kurdu. Bayan Shoars, Epson \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na e-postalar\u0131n\u0131n gizlili\u011fi konusunda garanti verdi. Fakat daha sonra amirinin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n t\u00fcm e-postalar\u0131n\u0131 okudu\u011funu fark etti.<\/p>\n

Florida:<\/strong><\/em>
Bir Walt Disney World \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 banyoda ve soyunma odalar\u0131nda videoya kaydetti. Aylar sonra Disney g\u00fcvenli\u011fi durumdan haberdar oldu, ama durumu d\u00fczeltmek i\u00e7in aylarca hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131. Disney sonunda \u00f6zel bir operasyonla kendi g\u00f6zetim sistemini kurdu. Hi\u00e7bir kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan gerekli \u00f6nlemleri almas\u0131 i\u00e7in konu hakk\u0131nda uyar\u0131lmad\u0131. B\u00f6ylece hem \u00e7al\u0131\u015fanlar hem de r\u00f6ntgencinin soyunma odas\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri habersiz bir \u015fekilde kaydedilmi\u015f oldu.<\/p>\n

Apalachicola Times’\u0131n genel y\u00f6netmeni \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n banyolar\u0131na gizli kamera kurdu ve kaydetmeye de\u011fer 29 video yapt\u0131. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri kaydedilen bir\u00e7ok kad\u0131ndan biri olan Lynn Perry hi\u00e7 kimsenin g\u00f6zetim i\u00e7in kendisinden izin almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Resmi ya da gayri resmi olarak hi\u00e7 kimse Perry’nin iznini almam\u0131\u015ft\u0131 ve banyoda bir kamera oldu\u011fundan habersizdi.<\/p>\n

Georgia:<\/strong><\/em>
\u00d6zel Hukuk M\u00fc\u015favirli\u011fi, ba\u015fkan\u0131n niteliklerini hicveden bir mesaj\u0131 y\u00f6nlendiren Hava kuvvetleri makinisti Donald Thompson hakk\u0131nda bir soru\u015fturma a\u00e7t\u0131. Thompson bu mesaj\u0131, \u201csadece bir geyik muhabbeti\u201d olarak nitelendirdi.<\/p>\n

Pendergrass’ta Atlas Cold Storage taraf\u0131ndan i\u015fletilen yerel bir fabrikada kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar bilgileri ve r\u0131zalar\u0131 olmadan d\u00fczenli olarak banyoda filme al\u0131n\u0131yordu. \u00c7al\u0131\u015fanlar fabrika y\u00f6neticisinin kendilerini s\u0131k s\u0131k \u201cben g\u00f6rmeden gidebilece\u011finiz hi\u00e7bir yer yok\u201d diye hat\u0131rlatmalarda bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Hawaii:<\/strong><\/em>
Hawaii Hava Yollar\u0131 pilotlar\u0131ndan Robert Konop hava yollar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n serbest\u00e7e tart\u0131\u015f\u0131p y\u00f6netimi ele\u015ftirebilece\u011fi \u015fifre korumal\u0131 bir web sitesi kurdu. Ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lar\u0131ndan biri, arkada\u015f\u0131 olan bir pilota bask\u0131 yaparak siteye giri\u015f \u015fifresini ald\u0131 ve siteye girdi.<\/p>\n

Illinois:<\/strong><\/em>
Bir \u00e7al\u0131\u015fan, patronun takip sisteminden ele ge\u00e7irdi\u011fi bir e-postay\u0131 t\u00fcm ofise duyurmas\u0131ndan sonra i\u015ften ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Maryland:<\/strong><\/em>
Cankurtaran olarak \u00e7al\u0131\u015fan 17 ya\u015f\u0131ndaki Jennifer Smith eyalet y\u00fczme havuzunda mayosunu de\u011fi\u015ftirirken y\u00f6neticisi taraf\u0131ndan filme al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Massachusetts:<\/strong><\/em>
Sheraton Boston Hotel’in \u00e7al\u0131\u015fanlara ait soyunma odalar\u0131nda gizli kameralar bulundu. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n k\u0131yafetlerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi binlerce saatlik sahne kaydedildi. Sheraton \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Jean L. Clement gizli kameralar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmenin kendisini tedirgin etti\u011fini, nereye giderse gitsin izlenece\u011fi, hatta Haiti’de bile bunun olaca\u011f\u0131 hissini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Nebraska:<\/strong><\/em>
Mid-Nebraska Bireysel Hizmetler \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Melissa Haines, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fle ilgili konu\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ki\u015fisel konu\u015fmalar\u0131n\u0131 da kaydeden gizli cihazlar ke\u015ffetti. Haines durumunun berbat oldu\u011funu, ne yapabilece\u011fini bilmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

New Jersey:<\/strong><\/em>
Clinton il\u00e7esinde memurlar\u0131n haberi olmadan devriye ara\u00e7lar\u0131n\u0131n arkas\u0131na GPS cihazlar\u0131 tak\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bir kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan mesai saatleri i\u00e7inde bebek bekleyen anneler ile ilgili bir siteye bakt\u0131. Sadece bilgi almak istiyordu ve olas\u0131 durum hakk\u0131nda hi\u00e7 kimseyle g\u00f6r\u00fc\u015fmemi\u015fti. Daha sonra amiri hamileli\u011fini tebrik etti.<\/p>\n

\u015eirket e-posta sistemini kullanarak f\u0131kra g\u00f6nderen Heidi Arace ve Norma Yetsko adl\u0131 iki PNC Bank \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n i\u015fine son verildi. Bu tarz postalar \u00f6nceden de g\u00f6nderiliyordu ve bu konuda bir k\u0131s\u0131tlama daha \u00f6nce hi\u00e7 yoktu.<\/p>\n

New York:<\/strong><\/em>
Woodside’da bir yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme tesisat\u0131 firmas\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 olan Howard Boyle \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na cep telefonu hediye etti, ama cihazlardaki GPS hakk\u0131nda bilgi vermedi. B\u00f6ylece Boyle elemanlar\u0131n\u0131n ne zaman \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ne zaman dinlenme aras\u0131 verdi\u011fini takip edebilecekti. Boyle, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bunu bilmesine gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201c\u00d6n\u00fcmdeki monit\u00f6rden nerede bulunduklar\u0131na bak\u0131p, telefon a\u00e7\u0131p nerede olduklar\u0131n\u0131 sorabilirim\u201d dedi.<\/p>\n

Mutual Central Alarm Service’de \u00e7al\u0131\u015fan Lourdes Rachel Arias ve Louis J. Albero patronlar\u0131n\u0131n, kendilerine gelen ya da yapt\u0131klar\u0131 aramalar\u0131n, kendi bilgileri ya da r\u0131zalar\u0131 olmadan kaydedildi\u011fini farkettiler.<\/p>\n

Pennsylvania:<\/strong><\/em>
\u0130\u015fvereninin e-posta’n\u0131n g\u00fcvenli oldu\u011fu, hi\u00e7bir \u015fekilde disiplin su\u00e7una ya da i\u015ften \u00e7\u0131karmaya neden olmayaca\u011f\u0131 g\u00fcvencesine ra\u011fmen, Michael Smyth evden \u015firket e-postas\u0131n\u0131 kullanarak i\u015fle ilgili olmayan bir mesaj att\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.

Tennessee:<\/strong><\/em>
Joyce Carr ve Bernice Christianson adl\u0131 iki Northern Telecom \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Nashville fabrikas\u0131na gelen ve giden t\u00fcm aramalar\u0131n gizli mikrofonlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kaydedildi\u011fini \u00f6\u011frendiler. Yap\u0131lan soru\u015fturmada \u00fcst y\u00f6netimin \u00e7al\u0131\u015fan kafeteryas\u0131ndaki \u00f6demeli telefonlar\u0131 sistematik bir \u015fekilde dinledi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Texas:<\/strong><\/em>
O zamanlar hi\u00e7bir takip politikas\u0131na sahip olmayan Microsoft’ta, Bill McLaren adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ofis bilgisayar\u0131ndaki \u015fifre korumal\u0131 klas\u00f6rleri a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Washington:<\/strong><\/em>
WJLA-TV istasyonunda, edit\u00f6rlerin haberin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yere en yak\u0131n arac\u0131 tespit edilebilmesi amac\u0131yla istasyon ara\u00e7lar\u0131na takip cihazlar\u0131 konuldu. Fakat \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu cihazlar\u0131n kendilerini takip etmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ettiler. \u00c7al\u0131\u015fanlar bunu da edit\u00f6rlerin telefonla arayarak kendilerine yava\u015f s\u00fcrmelerini s\u00f6ylemelerine ya da baz\u0131 yerlerde neden durduklar\u0131n\u0131 sorgulamalar\u0131na dayand\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

\u00c7ALI\u015eANLARIN ELEKTRON\u0130K TAK\u0130B\u0130
YASAL D\u00dcZENLEME GEREKS\u0130N\u0130M\u0130
Federal Hukuk:<\/strong>
\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyetini korumay\u0131 hedefleyen tek federal yasa, 1968 tarihli \u201cOtob\u00fcslerde Su\u00e7 Kontrol\u00fc ve G\u00fcvenli Sokaklar\u201d yasas\u0131na 1986 y\u0131l\u0131nda eklenen Elektronik \u0130leti\u015fimin Mahremiyeti yasas\u0131d\u0131r (ECPA). Bu koruma, eyaletler aras\u0131 ticarette yer alan t\u00fcm i\u015f alanlar\u0131na uygulanmakta olup eyaletler aras\u0131 t\u00fcm telefon ileti\u015fimini de i\u00e7erecek \u015fekilde geni\u015fletilebilmektedir. Ayr\u0131ca yasa, kulakl\u0131k kullanmalar\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131 ileti\u015fime kulak misafiri olan i\u015fverenlere de uygulanabilir. Yasa, hem cezai hem de hukuki unsurlar\u0131 belirtmektedir. Hukuksal unsurlar, telafi ve cezai tazminatlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra avukat \u00fccretleri gibi di\u011fer masraflar\u0131 da i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Ancak yasaklaman\u0131n \u00fc\u00e7 istisnas\u0131 vard\u0131r. Birincisi istisna, ileti\u015fim servisi sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n daha iyi hizmet verebilmek i\u00e7in hatlara m\u00fcdahalesine olanak verilmesidir. Bu istisna alt\u0131nda, bir telefon \u015firketi, i\u015flerin eksiksiz yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve m\u00fc\u015fterilerle olan ileti\u015fimi denetlemek amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 takip edebilir.<\/p>\n

\u0130kinci istisna r\u0131zan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirir. \u0130leti\u015fimin taraflar\u0131ndan biri ileti\u015fime m\u00fcdahale edebilir, ya da ileti\u015fimin taraflar\u0131ndan birinin buna r\u0131zas\u0131 olabilir. Mahkemeler \u00e7o\u011funlukla z\u0131mni onay\u0131 dikkate almazlar. \u00d6rne\u011fin, takip edebilme yetisinin varl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek r\u0131zan\u0131n yerini tutamaz. R\u0131za, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n takip program\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar oldu\u011fu, ki\u015fisel kullan\u0131mlar i\u00e7in ba\u015fka telefonlar tahsis edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen sadece i\u015f i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f telefonu kulland\u0131\u011f\u0131 zaman ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve ba\u015fl\u0131ca istisna ise takibin \u201cnormal i\u015f ak\u0131\u015f s\u00fcreci\u201dndeki ba\u011flam\u0131na ve i\u00e7eri\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u011flam analizinde de\u011ferlendirildi\u011finde, takibin i\u015f politikas\u0131na nas\u0131l bir katk\u0131da bulundu\u011funa ve bunun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyetine ne \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcdahale etti\u011fine bak\u0131l\u0131r. M\u00fc\u015fteriyle telefon \u00fczerinden ileti\u015fim kuran i\u015f birimlerinde takibin me\u015frulu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131nda en sa\u011flam arg\u00fcmanlara sahiptir. Takibin l\u00fczumsuz g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlar ise takip konusunda bilgilendirme yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlara ki\u015fisel ileti\u015fimleri i\u00e7in ayr\u0131 bir telefon tahsis edilip edilmedi\u011fi ile ilgilidir. \u0130\u00e7erik analizi ise takip edilen araman\u0131n ki\u015fisel veya i\u015fle ilgili olup olmad\u0131\u011f\u0131na bakar. Olaya hangi a\u00e7\u0131dan yakla\u015f\u0131l\u0131rsa yakla\u015f\u0131ls\u0131n mahkemeler i\u015fverenin takip etti\u011fi bir konu\u015fman\u0131n ki\u015fisel oldu\u011funu \u00f6\u011frendikten sonra eylemine devam etmesini yasa ihlali olarak kabul eder (bkz. U.S. v. Harpel, 493 F. 2d 346 (10th Cir. 1974) ve U.S. v. Axselle, 604 F. 2d 414 (5th Cir. 1980).) \u0130\u015fverene bu karar\u0131 verebilmesi i\u00e7in \u201cmakul\u201d bir s\u00fcre tan\u0131n\u0131r. Mahkemeler bu \u201cmakul\u201d s\u00fcreyi 5 saniye ile 5 dakika aras\u0131nda ele alm\u0131\u015ft\u0131r (bkz. Watkins ve Axselle).<\/p>\n

ECPA saklanan ileti\u015fime eri\u015fimi yasaklamaktad\u0131r (Saklanan \u0130leti\u015fim Hakk\u0131nda Kanun). Fakat bu kanunun \u00e7ok say\u0131da zay\u0131f noktas\u0131 vard\u0131r. Telefon ya da elektronik ileti\u015fimi sa\u011flayan ve bu ileti\u015fim hatt\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131na tan\u0131nm\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli ayr\u0131cal\u0131klar vard\u0131r. \u0130\u015fverenler genellikle bu ayr\u0131cal\u0131klardan faydalanabilmektedirler.<\/p>\n

Mevzuat\u0131n h\u0131zla g\u00fcncelli\u011fini kaybetmesiyle ECPA’n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 korumalar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcncelli\u011fini yitirmi\u015ftir. ECPA g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, e-postalar\u0131n, \u0130nternet’in takibi ya da video g\u00f6zetimi gibi yayg\u0131n durumlarda uygulanamamaktad\u0131r. ECPA’n\u0131n daha \u00e7ok \u201cdinleme\u201d ile ilgili olmas\u0131 saklanan ileti\u015fimi kanundan muaf k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca elektronik mesaj konusunda oldu\u011fu gibi sistemlerin \u015firketin \u00f6zel m\u00fclkiyetinde olmas\u0131n\u0131 mahkemeler bir muafiyet olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir (bkz. Shoars v. Epson, 90 SWC 112749 and 90 BC 7036 (Superior Court, Los Angeles County) ) \u0130\u015fverenler taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na verilen e-postalar\u0131n\u0131n okunmayaca\u011f\u0131, incelenmeyece\u011fi garantileri, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fine son verilmesini ya da disiplin cezas\u0131 almas\u0131n\u0131 engellememektedir (bkz. See Smyth v. Pillsbury & Co. 914 F. Supp. 97, 101 (E.D. Pa. 1996))<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda ECPA , elektronik takip ne kadar geni\u015f olursa olsun i\u015fverenlere bunun hakk\u0131nda bilgilendirme yapmay\u0131 gerektirmedi\u011fi gibi bu konuda herhangi bir mevzuat da yoktur.<\/p>\n

Eyalet Kanunu:<\/strong><\/em>
Federal yasan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7e\u015fitli eyalet anayasalar\u0131, ortak hukuk ve yasal kaynaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile mahremiyetlerini koruyabilmektedirler. Bir\u00e7ok eyalet, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc yasa de\u011fi\u015fikli\u011finde yer alan arama ve el koyma ile ilgili yasaklamalar\u0131 i\u00e7eren anayasa maddelerine sahiptir. Baz\u0131 eyaletlerin Federal Anayasa’daki mahremiyet haklar\u0131n\u0131n daha \u00f6tesinde anayasal garantileri vard\u0131r. Ancak sadece California mahkemeleri eyalet anayasas\u0131nda yer alan mahremiyet kararlar\u0131n\u0131 hem kamudaki hem de \u00f6zeldeki i\u015fverenlere uygulamaktad\u0131r (bkz. See Porten v. University of San Francisco, 134 Cal. Rptr. 839 (Cal Ct. App. 1976) ). Di\u011fer eyaletlerde eyalet anayasas\u0131nda yer alan mahremiyet hakk\u0131 ancak h\u00fckumetin i\u015fveren oldu\u011fu durumlarda uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine de New Jersey ve Alaska’daki baz\u0131 eyalet mahkemeleri eyalet anayasalar\u0131n\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fanlara y\u00f6nelik kamu politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda da kullan\u0131labilece\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n

Eyaletlerin \u00e7o\u011fu telefon ileti\u015fimin \u00f6zel \u015fah\u0131slarca dinlenmesini yasaklamaktad\u0131r. Ancak bu eyaletlerin \u00e7o\u011fu ECPA’y\u0131 taklit etmektedir ve benzer istisnalara ve muafiyetlere sahiptir. Bu eyaletlerin, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyet alan\u0131n\u0131n yasala\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir istek g\u00f6stermi\u015f olsalar da bu \u00e7abalar b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck olmu\u015ftur. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l California \u0130\u015f Kanunu’na mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n i\u015fverenlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 soyunma odalar\u0131nda, tuvaletlerde ya da k\u0131yafetlerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi di\u011fer alanlarda takibini yasaklam\u0131\u015ft\u0131r (Labor Code, Sec 435 (a) to (c)). Ayr\u0131ca Connecticut, i\u015f kanuna yeni bir b\u00f6l\u00fcm ekleyerek i\u015fverenlere \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 nas\u0131l takip ettiklerini yaz\u0131l\u0131 olarak bildirme zorunlulu\u011fu getirmi\u015ftir. Bununla beraber, eyalet h\u00fckumetlerinin konuyu etrafl\u0131ca ve kararl\u0131 bir \u015fekilde ele ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez, \u00e7o\u011fu durumda da hi\u00e7 ilgilenmemi\u015flerdir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, haks\u0131z fiil hukukunda son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 bir koruma s\u00f6z konusudur. Davac\u0131lar\u0131n, i\u015fverenin takibine ve g\u00f6zetlemesine itiraz edebilece\u011fi haks\u0131z fiillerin ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n mahremiyetinin \u00e7i\u011fnendi\u011fi durumlar gelmektedir. Bunu i\u015fyeri izleme ihlallerine ta\u015f\u0131mak isteyen giri\u015fimler vard\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz hukukunda bu tarz mahremiyet iddialar\u0131nda bulunman\u0131n \u00f6n\u00fcnde zorlu engeller vard\u0131r.<\/p>\n

Takibin haks\u0131z fiil olarak nitelendirilebilmesi i\u00e7in itiraz\u0131n makul gerek\u00e7elere dayanmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc rutin takip baz\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan (\u00f6zellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda) zarars\u0131z g\u00f6r\u00fcnebilir ve bu tarz takibin zararlar\u0131 azar azar ve s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131 ispatlayabilmelerini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bu tarz iddialar i\u015fle ile ilgili durumlarla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda ispatlanabilmeleri zordur (bkz. See Barksdale v. IBM 620 F. Supp. 1380 (W.D.N.C. 1985).) Ayr\u0131ca mahkemeler, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n \u00f6zel bir alana sahip olabilece\u011fini kabul etme konusunda hen\u00fcz pek istekli de\u011fillerdir (bkz. Ulrich v. K-Mart Corp., 858 F. Supp. 1087 (D. Kan. 1994)). \u00d6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n b\u00fcrosu, masas\u0131 ya da \u00e7ekmecesi i\u015fverenin m\u00fclk\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6zel alan kapsam\u0131na girmemektedir. Bu durum, du\u015flar ve soyunma odalar\u0131 gibi yerler d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n elini zay\u0131flatmaktad\u0131r. Bu \u00f6zel alanlarda bile mahkemelerin tart\u0131\u015fmal\u0131 kararlar\u0131 vard\u0131r (bkz. Speer v. Department of Rehabilitation & Correction, 646 N. E. 2d 273 (Ohio Ct. Cl. 1994)).

SORULAR ve YANITLAR
\u0130\u015eYER\u0130 MAHREM\u0130YET\u0130 \u0130\u00c7\u0130N B\u0130R KANUNA \u0130HT\u0130YA\u00c7 VAR MI?<\/strong>
Evet. Son y\u0131llarda i\u015f yeri g\u00f6zetiminde ya\u015fanan patlama Amerikanlar’\u0131n i\u015flerindeki mahremiyeti yok etti. \u0130\u015fverenlerin %80’i elektronik g\u00f6zetime ba\u015fvuruyor. \u0130\u015fverenlerin takip uygulamalar\u0131 s\u0131k s\u0131k belirli ve y\u00f6netimsel a\u00e7\u0131dan me\u015fru kabul edilen durumlar\u0131 a\u015f\u0131yor. Yak\u0131nda evrenselle\u015fecek. Nadiren i\u015fverenlerin bireysel taleplerini kar\u015f\u0131layabiliyor ya da \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyet gereksinimini dengeleyebiliyor. \u015eu anki kanunlar g\u00fcncelli\u011fini yitirmi\u015f, belirsiz ve bu konuda sessiz. \u0130\u015fverenin me\u015fru kayg\u0131lar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyeti aras\u0131nda bir dengenin kurulmas\u0131 gerekiyor.

\u0130\u015eVERENLER TAK\u0130P HAKKINDA UYARI YAPMALI MIDIR?<\/strong>
Evet. \u0130\u015fverenler kalite kontrol ya da benzer gerek\u00e7elerle takibe ba\u015fvurabilirler, fakat bunu gizli yapmalar\u0131 gerekmez. \u00dcstelik Amerikan \u0130\u015fletme Derne\u011fi ve bir\u00e7ok kurulu\u015f i\u015fverenlere, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 konu hakk\u0131nda bilgilendirmelerini \u00f6nermektedir. Me\u015fru gerek\u00e7elere dayanan takibin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n arkas\u0131ndan d\u00fczenlenmesine gerek yoktur. Takibin amac\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n, elektronik ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullan\u0131rken \u015firket politikas\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesidir. E\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar \u015firketin e-postalar\u0131 ya da Internet eri\u015fimini takip etti\u011fini bilirlerse kurallara uymak konusunda daha dikkatli davran\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131n ne zaman izlendiklerini bilmeye haklar\u0131 vard\u0131r. \u0130nsanlara haber vermeden e-postalar\u0131 okumak hem aldat\u0131c\u0131 bir harekettir hem de derin bir gizlilik ihlalidir.<\/p>\n

TAK\u0130P HANG\u0130 DURUMLARDA SINIRLANDIRILMALIDIR?<\/strong>
\u0130\u015fverenlerin takip programlar\u0131n\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131 destekleyen bir\u00e7ok me\u015fru nedenleri vard\u0131r. \u015eirket e-posta sistemlerinin uygunsuz sonu\u00e7lar do\u011furabilecek \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlar olmu\u015ftur. \u0130nternet’teki sonsuz enformasyon \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u015fte a\u015f\u0131r\u0131 bir \u015fekilde web’de s\u00f6rf yapmaya s\u00fcr\u00fckleyebilmektedir. \u0130\u015fverenler bu durumlarla ba\u015f etmeye gereksinim duyarlar. Fakat hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r tan\u0131madan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beraberinde ciddi gizlilik ihlallerini de getirmektedir. \u0130nsanlar robot de\u011fildir. \u0130\u015f yerinde havay\u0131, sporu, ailelerini ve i\u015fle ilgili olmayan bir\u00e7ok \u015feyi tart\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130\u015fle ilgili olmayan bu konu\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu zarars\u0131z olmas\u0131na ra\u011fmen baz\u0131s\u0131 son derece ki\u015fiseldir. Bir \u00e7al\u0131\u015fan en iyi arkada\u015f\u0131na kocas\u0131yla ilgili problemlerinden ya da \u00e7ocu\u011funun uyu\u015fturucu kulland\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcphelerinden bahsedebilir. \u00c7o\u011fu i\u015fveren r\u00f6ntgenci de\u011fildir. \u00c7o\u011funlukla da i\u015f performans\u0131yla ilgisi olmayan konular hakk\u0131nda bilgi sahibi de\u011fillerdir. Ancak nadiren ki\u015fisel ve i\u015f ileti\u015fimini ay\u0131rmak konusunda giri\u015fimde bulunulur. Bir i\u015fveren \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n ki\u015fisel ileti\u015fimini takip etmeden de i\u015flerini verimli ve \u00fcretken bir \u015fekilde idare edebilir.<\/p>\n

\u015euras\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, gizlili\u011fi en \u00e7ok zedeleyen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n du\u015flarda ve soyunma odalar\u0131nda g\u00f6zetlenmesi gibi pratiklerin i\u015fle ilgisi yoktur ve a\u00e7\u0131k se\u00e7ik tacizdir. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu tarz yerlerde son derece y\u00fcksek bir gizlilik ve ki\u015fisel imtiyaz gereksinimi vard\u0131r. Bu, son derece onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir uygulamad\u0131r ve bi\u00e7imsizce kad\u0131nlar\u0131 gizlice foto\u011fraflanmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu tarz hassas yerlerde hangi durumlar\u0131n ve hangi dereceye kadar su\u00e7 kabul edilebilece\u011fi iyi bir hukuk mahkemesinin gerek\u00e7eli karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.

NEDEN H\u00dcK\u00dcMETLERE \u00d6ZEL \u0130\u015eLETMELERE M\u00dcDAHELE HAKKI VER\u0130LMEL\u0130D\u0130R?<\/strong>
H\u00fckumetler, i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na do\u011fru ve adil davranmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla zaman zaman m\u00fcdahale edebilir. Amerikan Kongresi’nin ge\u00e7mi\u015fte \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn faaliyetlerini k\u0131s\u0131tlayan kararlar\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7ocuk i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n yasaklanmas\u0131, kad\u0131nlara ve az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n engellenmesi ve asgari \u00fccret uygulamas\u0131 gibi. Ayr\u0131ca y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasalar \u00e7al\u0131\u015fanlara sendikalarda \u00f6rg\u00fctlenme ve kapat\u0131lmas\u0131 beklenen i\u015fletmeler hakk\u0131nda \u00f6nceden haber alma hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gizlili\u011fini ve onurunu korumak ad\u0131na i\u015fverenlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 elektronik takibe yasal s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar getirilmelidir.<\/p>\n

FEDERAL YASAMA TAR\u0130H\u0130<\/strong>
Amerikan Kongresi’ne \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mahremiyet hakk\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na son on be\u015f y\u0131lda iki yasa tasar\u0131s\u0131 sunulmu\u015ftur. Bu tasar\u0131lar, \u00e7e\u015fitli insan haklar\u0131 ve emek \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan desteklenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i ve T\u00fcketici Gizlili\u011fi Hakk\u0131nda Kanun (\u0130TGHK) :<\/strong><\/em>
27 \u015eubat 1991 tarihinde eski senat\u00f6r Paul Simon ve milletvekili Pat Williams \u0130TGHK’y\u0131 sundu. Tasar\u0131 i\u015fverenlerin gizlilik politikalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 ve bundan etkilenmesi olas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 konu hakk\u0131nda bilgilendirmeleri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc getiriyordu. G\u00f6zetim sadece i\u015fle ilgili konularla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131yor ve ki\u015fisel ileti\u015fimin g\u00f6zetimi gibi durumlar yasaklan\u0131yordu. Du\u015flar gibi son derece ki\u015fisel yerlerdeki video g\u00f6zetimi yasaklan\u0131yordu (yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dair \u015f\u00fcpheli durumlar d\u0131\u015f\u0131nda) ve telefon takibinde uyar\u0131 zorunlulu\u011fu getiriliyordu. Ayr\u0131ca, \u00e7al\u0131\u015fanlara, haklar\u0131nda g\u00f6zetim sonucu elde edilen kay\u0131tlara eri\u015fim hakk\u0131 tan\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n

Elektronik Takibin Bilgilendirilmesi Hakk\u0131nda Kanun (ETBHK):<\/strong><\/em>
\u0130TGHK’n\u0131n daha s\u0131n\u0131rl\u0131 bir versiyonu 20 Temmuz 2000 tarihinde Senat\u00f6r Schumer taraf\u0131ndan sunuldu. ETBHK, i\u015fverenlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n takip konusunda uyarma zorunlulu\u011fu getirmekteydi. Kanuna g\u00f6re uyar\u0131 uygulanan takibin tipini, ara\u00e7lar\u0131n\u0131, i\u015f d\u0131\u015f\u0131 hangi ki\u015fisel verilerin topland\u0131\u011f\u0131n\u0131, takibin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve elde edilen bilginin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7ermeliydi. Ancak i\u015fverenin \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetler y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcne dair \u015f\u00fcpheler ta\u015f\u0131mas\u0131 ve g\u00f6zetimin bu konuda delil bulmaya y\u00f6nelik olmas\u0131 istisnai bir durum olu\u015fturmaktayd\u0131. ETBHK, i\u015fverene gerekli uyar\u0131lar\u0131 yapmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma getirmiyordu.<\/p>\n

\u0130\u015eYER\u0130 MAHREM\u0130YET KANUNU
Bir Tasar\u0131<\/strong>
Amerika Birle\u015fik Devletleri Kanunu’nda yer alan 18. maddeyi de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131yla, i\u015fin normal ak\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ileti\u015fimini ve i\u015f yerindeki bilgisayar kullan\u0131m\u0131 g\u00f6zetlemek amac\u0131yla uygulanan elektronik takibi yetkilendirmek ve i\u015f yerinin hassas b\u00f6lgelerindeki elektronik takibi s\u0131n\u0131rland\u0131rmak.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm 1. K\u0131sa Ba\u015fl\u0131k
Bu kanun k\u0131saca \u201c\u0130\u015fyeri Mahremiyet Kanunu\u201d olarak adland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm 2. \u0130\u015f yerinde Elektronik Takip
(a) GENEL OLARAK (1) Bu b\u00f6l\u00fcmde aksi belirtilmedi\u011fi s\u00fcrece bir i\u015fveren ancak (b) ve (e) alt b\u00f6l\u00fcmlerinde ve a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen gereklilikler sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda elektronik ara\u00e7lar kullanarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kablo ya da s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimini ya da elektronik haberle\u015fmesini ve bilgisayar kullan\u0131m\u0131n\u0131 takip edebilir:
(A) Takip m\u00fclkiyetinin i\u015fverene ait oldu\u011fu bir alanda ger\u00e7ekle\u015fmektedir ve
(B) Takip \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n g\u00f6revini yapmak i\u00e7in faaliyette bulundu\u011fu ya da i\u015fverenin hak veya m\u00fclkiyetini korudu\u011fu istihdam\u0131n normal seyrinde yap\u0131lmaktad\u0131r.
(2) Bu b\u00f6l\u00fcme ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde bir takip y\u00fcr\u00fcten i\u015fverenin (f) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n zarar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir.<\/p>\n

(b) GENEL OLARAK (1) (d) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen durumlar haricinde bir i\u015fveren kasten elektronik ara\u00e7lar kullanarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kablo ya da s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimini ya da elektronik haberle\u015fmesini ve bilgisayar kullan\u0131m\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 uyarmadan takip ederse (f) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n zarar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r.
(2) Takip konusundaki uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131ktan sonra her y\u0131l, bir y\u0131ldan ge\u00e7 olmamak kayd\u0131yla, i\u015fveren, (b) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gereklili\u011fini yerine getirmek i\u00e7in, elektronik takibe maruz kalan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 uyarmal\u0131d\u0131r.
(3) Paragraf (1)’de belirtilen elektronik takipte maddi bir de\u011fi\u015fiklik olmas\u0131 durumunda i\u015fveren, (b) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gereklili\u011fini yerine getirmek i\u00e7in, elektronik takibe maruz kalan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fiklik konusunda uyarmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

(c) UYARI- Bu alt b\u00f6l\u00fcmde belirtilen uyar\u0131 net ve a\u015fa\u011f\u0131daki unsurlar\u0131 tan\u0131mlayacak \u015fekilde a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r:
(1) Takip edilen ileti\u015fimin ya da bilgisayar kullan\u0131m\u0131n\u0131n bi\u00e7imi
(2) Bu gibi bir takibin hangi ara\u00e7larla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ve bundan toplanan bilgilerin t\u00fcr\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f d\u0131\u015f\u0131 bilgilerinin de toplan\u0131p toplanmad\u0131\u011f\u0131 gibi..
(3) Takibin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve
(4) S\u00f6z konusu takipten elde edilen bilgilerin nas\u0131l saklanaca\u011f\u0131, kullan\u0131laca\u011f\u0131 ve a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131<\/p>\n

(d) \u0130ST\u0130SNA \u2013 Bir i\u015fveren, a\u015fa\u011f\u0131daki durumlar konusunda ciddi \u015f\u00fcpheleri varsa, (b) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen gerekli uyar\u0131y\u0131 yapmadan, (a) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen takibi uygulayabilir:
(1) Belirli bir \u00e7al\u0131\u015fan,
(A) Ba\u015fka birinin ya da i\u015fverenin yasal haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fniyorsa,
(B) \u0130\u015fverene ya da ba\u015fka birine zarar vermekteyse
(2) Elektronik takip bu gibi konularda delil sa\u011flayacaksa<\/p>\n

(e) GENEL OLARAK \u2013 (1) Hi\u00e7bir i\u015fveren ya da i\u015fverenin temsilcisi a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen durum d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n k\u0131yafetlerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi du\u015f, soyunma odas\u0131 ya da tuvalet gibi yerlerde video ve ses kayd\u0131 yapamaz:
(A) Takip konusunda mahkeme izni varsa
(2) Bu tarz bir ihlalde bulunan i\u015fverenin, (f) alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n zarar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir.<\/p>\n

(f) \u00d6ZEL HUKUK DAVASI \u2013 (1) Bu b\u00f6l\u00fcmde yer alan hususlar konusunda herhangi bir hak ihlaline u\u011frayan ki\u015fi konuyu b\u00f6lge mahkemelerine ta\u015f\u0131yabilir. (2) \u0130lgili mahkeme a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde tahkim kararlar\u0131 verebilir:
(A) 5000 $’dan az olmayan fiili zararlar,
(B) Ceza gerektiren zararlar,
(C) Dava masraflar\u0131, avukatl\u0131k \u00fccretleri,
(D) Mahkemenin uygun g\u00f6rece\u011fi di\u011fer durumlar<\/p>\n

(g) SEKRETERL\u0130K TARAFINDAN Y\u00dcR\u00dcT\u00dcLEN HAC\u0130Z \u0130\u015eLEMLER\u0130
(a) Genel olarak bu b\u00f6l\u00fcmde belirtilen durumlar\u0131 ihlal eden i\u015fveren 10000 $’\u0131 a\u015fmayacak \u015fekilde para cezas\u0131na mahkum olacakt\u0131r. \u0130hlalin bilin\u00e7li olarak yap\u0131lmas\u0131 durumunda bu ceza 25000 $’a eri\u015febilecektir.
(b) Emek Sekreterli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Birle\u015fik Devletler Kanunu K\u0131s\u0131m 554 ba\u015fl\u0131k 5’e uygun olarak \u015fahitleri dinleyebilir.
(c) a alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen para cezas\u0131na karar verirken mahkeme a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 dikkate alacakt\u0131r:
(1) \u0130hlalin do\u011fas\u0131, ko\u015fullar\u0131, boyutu ve ciddiyeti
(2) \u0130hlali ger\u00e7ekle\u015ftirenin, \u00f6deme imkan\u0131, i\u015fini devam ettirebilme \u00fczerine etkisi, daha \u00f6nceki ihlalleri, kusurunun derecesi.<\/p>\n

(h) HAKLARDAN FERAGAT ETME: Bu kanunda yer alan haklardan hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fmeyle feragat edilemez.<\/p>\n

(i) Bu kanunda yer alan hi\u00e7bir i\u00e7erik, \u00e7al\u0131\u015fanlara daha \u00e7ok gizlilik hakk\u0131 sa\u011flayan herhangi bir kanununu ge\u00e7ersizle\u015ftirme ve de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131yla kullan\u0131lamaz.<\/p>\n

[NATIONAL WORKRIGHTS INSTITUTE raporundan \u0130zlem G\u00f6z\u00fckele\u015f taraf\u0131ndan Teknopolitika (Sendika.Org) i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir] <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Giri\u015fOfisteki herkes Gail’in mesaiden sonra spor yapmak i\u00e7in kendi b\u00f6lmesinde elbiselerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini biliyordu. \u0130\u015fverenleri, kendi b\u00f6lmesinin hemen yan taraf\u0131na yasad\u0131\u015f\u0131 etkinliklerinden ku\u015fkuland\u0131klar\u0131 kom\u015fusunu g\u00f6zetlemek i\u00e7in gizli bir kamera yerle\u015ftirdiklerinde, her g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu adeti de filme al\u0131nd\u0131. \u0130lk birka\u00e7 sefer hata olarak nitelendirilebilirdi, fakat Gail’in elbiselerini de\u011fi\u015ftirmesini be\u015f ayl\u0131k bir d\u00f6nem boyunca filme almak mazur g\u00f6r\u00fclemez.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2828","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}