{"id":28392,"date":"2018-02-08T17:40:28","date_gmt":"2018-02-08T14:40:28","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=28392"},"modified":"2019-01-28T20:40:13","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:13","slug":"yerli-ve-milli-bir-whatsapp-olabilir-mi-diyar-saracoglu-sendika-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/yerli-ve-milli-bir-whatsapp-olabilir-mi-diyar-saracoglu-sendika-org\/","title":{"rendered":"\u201cYerli ve Milli Bir Whatsapp\u201d olabilir mi? \u2013 Diyar Sara\u00e7o\u011flu (Sendika.Org)"},"content":{"rendered":"<p>PTT Messenger isimli yaz\u0131l\u0131m, Ba\u015fbakan Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u201cZeytin Dal\u0131\u201d Harekat Merkezi\u2019ne canl\u0131 olarak ba\u011flanmas\u0131yla birlikte birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce kamuoyuna duyuruldu.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ptt-mesenger.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"478\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ptt-mesenger.jpg\" alt=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-28394\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u015eu anda uygulamaya dair elimizdeki bilgiler a\u011f\u0131rl\u0131kla resmi web sitesindeki birka\u00e7 sat\u0131rl\u0131k a\u00e7\u0131klama, PTT\u2019nin kurumsal Twitter hesab\u0131ndan payla\u015f\u0131lan birka\u00e7 tweet ve bakanlar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan olu\u015fuyor.<\/p>\n<p><strong>\u015eimdi bu bilgileri derleyelim:<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger, kurumsal m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f bir \u00e7\u00f6z\u00fcm.<\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger, g\u00fcvenli\u011fi d\u00fcnyaca ispatlanm\u0131\u015f metodoloji ve teknolojiler dikkate al\u0131narak geli\u015ftirilmi\u015ftir. PttMessenger, signal tabanl\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak kod kullan\u0131larak geli\u015ftirilmi\u015f.<\/p>\n<p>\u2013 Zebrachat, PttMessenger\u2019\u0131n geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan proje ve \u00fcr\u00fcn ad\u0131.<\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger\u2019\u0131n t\u00fcm geli\u015ftirme haklar\u0131 PTT A.\u015e.\u2019ye ait.<\/p>\n<p>\u2013 Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n do\u011frudan indirebilece\u011fi bir uygulama (apk) dosyas\u0131 hen\u00fcz yok. \u00c7e\u015fitli internet sitelerinde sunulan PttMessenger adl\u0131 dosyalar\u0131n, PTT A.\u015e\u2019nin kurumsal anl\u0131k mesajla\u015fma ve haberle\u015fme \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olan PttMessenger ile ilgisi bulunmuyor.<\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger, platform ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fabilir yap\u0131s\u0131 ile etkin bir eri\u015filebilirlik sa\u011flayacak.<\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger\u2019da sunucularda herhangi bir veri depolanmayacak.<\/p>\n<p>\u2013 PttMessenger, tamamen mill\u00ee m\u00fchendislik kabiliyetleriyle geli\u015ftirilmesi nedeni ile, g\u00fcncellenmeye elveri\u015fli bir tasar\u0131ma sahip olacak.<\/p>\n<p>\u2013 Ula\u015ft\u0131rma, Denizcilik ve Haberle\u015fme Bakan\u0131 Ahmet Arslan\u2019\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re birinci hedef kamu kurumlar\u0131n\u0131n ve \u00f6zel \u015firketlerin kendi i\u00e7inde yapt\u0131klar\u0131 i\u015f ve i\u015flemlerle ilgili g\u00fcvenli bir \u015fekilde haberle\u015fme sa\u011flayabilmeleri. Hedef 6 ay i\u00e7erisinde bireysel olarak vatanda\u015flar\u0131n uygulamay\u0131 kullanabilmesi.<\/p>\n<p>Bu kadar k\u0131s\u0131tl\u0131 bilgiyle uygulamaya dair detayl\u0131 bir yorumda bulunmak elbette ki m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak hem bu a\u00e7\u0131klamalardan hem de anl\u0131k yaz\u0131\u015fma i\u00e7in geli\u015ftirilen di\u011fer uygulamalara dair bilgilerimizden hareketle baz\u0131 sorular sorup, yan\u0131tlar arayal\u0131m.<\/p>\n<p><strong>PttMessenger\u2019\u0131 \u015fu anda indirip kurabiliyor muyuz?<\/strong><br \/>\nAPK1\u2019nin k\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 (ve sonradan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131) bir\u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan belirtiliyor. Ancak yaz\u0131l\u0131m \u015fu anda son kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in hi\u00e7bir platformda resmi olarak yay\u0131nda de\u011fil. Farkl\u0131 web sitelerinde yay\u0131mlanan APK dosyalar\u0131n\u0131 indirmemek ve kurmamak \u015fu an i\u00e7in do\u011fru bir tercih. Bu APK\u2019ler (veya programlar) cihaz\u0131n\u0131za zarar verebilir ya da bilgilerinizin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n eline ge\u00e7mesine neden olabilir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamalarda da ad\u0131 ge\u00e7en Zebrachat yaz\u0131l\u0131m\u0131 ile PttMessenger\u2019\u0131n yay\u0131mlanacak kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcn ne derecede benzer olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fu anda tam olarak bilemiyoruz.<br \/>\n<strong><br \/>\nPttMessenger\u2019\u0131 kimler kullanabilecek?<\/strong><br \/>\nPTT Kurumsal hesab\u0131nda uygulaman\u0131n kurumsal bir \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011fu belirtilirken, Ahmet Arslan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re ba\u015flang\u0131\u00e7ta kamu kurumlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lacak uygulaman\u0131n k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde \u00f6nce \u00f6zel sekt\u00f6re ve ard\u0131ndan son kullan\u0131c\u0131lara a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Uygulaman\u0131n \u201cyerli ve milli\u201d olaca\u011f\u0131 vurgusuyla birlikte farkl\u0131 diller i\u00e7in destek sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131 ise \u015fu an i\u00e7in bilinmiyor.<br \/>\n<strong><br \/>\nPttMessenger hangi platformlarda \u00e7al\u0131\u015fabilecek?<\/strong><br \/>\nUygulaman\u0131n platform ba\u011f\u0131ms\u0131z olaca\u011f\u0131, yani farkl\u0131 platformlarda da \u00e7al\u0131\u015fabilecek bir \u015fekilde yay\u0131mlanaca\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu da hem masa\u00fcst\u00fcnde hem de farkl\u0131 i\u015fletim sistemlerine sahip (Android, iOS) ak\u0131ll\u0131 mobili cihazlarda uygulaman\u0131n \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor.<br \/>\n<strong><br \/>\nPttMessenger ne gibi \u00f6zelliklere sahip olacak?<\/strong><br \/>\nUygulaman\u0131n; anl\u0131k mesajla\u015fmaya, anl\u0131k grup mesajla\u015fmas\u0131na, sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmeye, foto\u011fraf, video, konum ve dosya payla\u015f\u0131m\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayaca\u011f\u0131 belirtiliyor.<br \/>\n<strong><br \/>\nPttMessenger ger\u00e7ekten g\u00fcvenli mi?<\/strong><br \/>\nUygulamaya dair az bilgi sahibi olmam\u0131z bu soruyu yan\u0131tlamam\u0131z\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Uygulaman\u0131n Signal tabanl\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak kod kullan\u0131larak geli\u015ftirildi\u011fi beyan\u0131 bizlerde olumlu bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapsa da uygulaman\u0131n tam olarak g\u00fcvenli oldu\u011funu s\u00f6ylememiz i\u00e7in elbette yeterli de\u011fil. Bu sorunun yan\u0131tlanabilmesi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m\u0131n kaynak kodlar\u0131n\u0131n (ki yaz\u0131l\u0131m\u0131n a\u00e7\u0131k kaynak kodlu olaca\u011f\u0131 belirtiliyor) incelenmesi ilk \u015fart olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor.<\/p>\n<p><strong>PttMessenger yayg\u0131nla\u015f\u0131r m\u0131?<\/strong><br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n anl\u0131k mesajla\u015fma uygulamas\u0131 olarak olduk\u00e7a yayg\u0131n olan Whatsapp, Telegram ve Signal gibi uygulamalar\u0131 b\u0131rak\u0131p PttMessenger\u2019i tercih etmeleri i\u00e7in olduk\u00e7a iyi nedenlere ihtiya\u00e7lar\u0131 olacak. Son tahlilde Whatsapp bir \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131m olarak olduk\u00e7a yayg\u0131n ve Facebook gibi b\u00fcy\u00fck bir \u015firketin g\u00fcc\u00fcne sahipken ve Signal de \u00f6zg\u00fcr ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yap\u0131s\u0131yla olduk\u00e7a tercih sebebiyken insanlar\u0131n PttMessenger\u2019\u0131 tercih etmesi \u015fimdilik d\u00fc\u015f\u00fck bir olas\u0131l\u0131k. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki ileti\u015fimin PttMessenger \u00fczerinden sa\u011flanmas\u0131 bu a\u015famada uygulaman\u0131n en \u00e7ok tercih edilecek y\u00f6n\u00fc gibi duruyor.<\/p>\n<p><strong>\u201cYerli ve Milli Bir Yaz\u0131l\u0131m\u201d m\u0131?<\/strong><br \/>\nBa\u015fl\u0131kta sordu\u011fum soruyu \u015fimdi yan\u0131tlamakta fayda var. \u201cYerli ve milli bir Whatsapp\u201d olabilir mi? Asl\u0131nda sorunun yan\u0131t\u0131 yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc PttMessenger\u2019\u0131n Signal protokol\u00fcn\u00fc kullanaca\u011f\u0131 ve Zebrachat \u00fczerinden geli\u015ftirildi\u011fi belirtiliyor. Haliyle \u201cYerli ve milli\u201d bir yaz\u0131l\u0131mdan s\u00f6z etmek pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>\u201cMilli yaz\u0131l\u0131m\u201d demi\u015fken biraz da eskiye gidelim. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere \u201cmilli i\u015fletim sistemi\u201d Pardus projesi bir d\u00f6nem olduk\u00e7a yo\u011fun ilgi \u00e7ekmi\u015f ve Pardus GNU\/Linux merakl\u0131lar\u0131 ve baz\u0131 kamu kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak onca \u00e7abaya ra\u011fmen projeye destek bir s\u00fcre sonra neredeyse sona ermi\u015f (kamu kurumlar\u0131nda Microsoft\u2019un i\u015fletim sistemlerinin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 devam etmi\u015f) ve geli\u015ftirilen bir\u00e7ok alt uygulamayla birlikte proje rafa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Son d\u00f6nemlerde teknik altyap\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilen Pardus projesi tekrardan canland\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da projenin hen\u00fcz \u00e7ok yayg\u0131nla\u015fabildi\u011fini s\u00f6yleyemeyiz. Pardus projesi haricinde de son kullan\u0131c\u0131ya sunulan ve yayg\u0131nla\u015fan \u201cmilli yaz\u0131l\u0131m\u201dlar bulmak pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Peki, \u201cNe yapmal\u0131?\u201d<br \/>\n\u0130lk etapta uygulaman\u0131n nas\u0131l bir teknik altyap\u0131ya sahip oldu\u011funu \u00f6\u011frenmemiz gerekiyor. Dijital g\u00f6zetimin de bu gibi uygulamalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, uygulama, son kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in resmi olarak yay\u0131mlansa dahi indirip kurmakta acele etmemek laz\u0131m.<\/p>\n<p>Uygulama yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 zaman baz\u0131 teknik sorulara yan\u0131t bulunmas\u0131 bize uygulaman\u0131n g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 verecektir. Bu sorulardan baz\u0131lar\u0131 \u00f6rne\u011fin \u015f\u00f6yle olacakt\u0131r:<\/p>\n<p>PttMessenger;<\/p>\n<p>\u2013 ne t\u00fcr bir lisansa sahip olacak? (\u00f6rne\u011fin Signal uygulamas\u0131 GPLv3 lisans\u0131na sahiptir.)<\/p>\n<p>\u2013 u\u00e7tan uca \u015fifrelemeyi destekleyip varsay\u0131lan olarak sunacak m\u0131?<\/p>\n<p>\u2013 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n metaverilerini \u015fifreleyecek mi?<\/p>\n<p>\u2013 zaman damgalar\u0131n\u0131n ve IP adreslerinin loglar\u0131n\u0131 tutacak m\u0131?<\/p>\n<p>\u2013 \u2026<\/p>\n<p>Yukar\u0131da PttMessenger \u00fczerinden s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorular ve yan\u0131tlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten ihtiyac\u0131m\u0131z olan\u0131n \u201cyerli ve milli bir yaz\u0131l\u0131m\u201ddan ziyade \u00f6zel m\u00fclk olmayan, \u00f6zg\u00fcr, a\u00e7\u0131k kaynak kodlu ve g\u00fcvenli bir yaz\u0131l\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunun i\u00e7in de uza\u011fa gitmeye hi\u00e7 gerek yok. Elimizde Signal gibi bir yaz\u0131l\u0131m var.<\/p>\n<p><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n[i]APK: Android Application Package. (Windows i\u015fletim sistemi tabanl\u0131 bilgisayarlardaki exe format\u0131 gibi) Android i\u015fletim sistemi tabanl\u0131 cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fabilen uygulama format\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"PTT Messenger isimli yaz\u0131l\u0131m, Ba\u015fbakan Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u201cZeytin Dal\u0131\u201d Harekat Merkezi\u2019ne canl\u0131&hellip;\n","protected":false},"author":3,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1360,3956],"class_list":{"0":"post-28392","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-ozgur-yazilim","9":"tag-pttmessenger"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28392\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}