{"id":29813,"date":"2018-09-03T17:16:55","date_gmt":"2018-09-03T14:16:55","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=29813"},"modified":"2019-01-28T20:40:01","modified_gmt":"2019-01-28T17:40:01","slug":"seka-nilgun-tunccan-ongan-evrensel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/seka-nilgun-tunccan-ongan-evrensel\/","title":{"rendered":"SEKA \u2013 Nilg\u00fcn Tun\u00e7can Ongan (Evrensel)"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8216;E\u011fer SEKA olsayd\u0131, k\u00e2\u011f\u0131t sekt\u00f6r\u00fcnde bug\u00fcn ya\u015fanan darbo\u011faz b\u00f6ylesi a\u011f\u0131r ko\u015fullarda olmayacakt\u0131&#8217;<\/strong><br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/seka_direnisi.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"610\" height=\"380\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/seka_direnisi.jpg\" alt=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-29814\" \/><\/a>T\u00fcrk Telekom\u2019un ak\u0131beti (demirba\u015flar\u0131 sat\u0131l\u0131p, k\u00e2r\u0131 transfer edildikten sonra bat\u0131k kredi mahiyetinde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc), \u00f6zelle\u015ftirme ideolojisinin \u00f6ncelik ve \u00f6zelliklerini ortaya koymak bak\u0131m\u0131ndan ibret verici nitelikte.<\/p>\n<p>Kur hareketlerine ba\u011fl\u0131 olarak k\u00e2\u011f\u0131t sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc darbo\u011faz ise SEKA \u00f6zelinde kamu i\u015fletmecili\u011finin ekonomik ve toplumsal i\u015flevini hat\u0131rlamam\u0131z bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli.<\/p>\n<p>SEKA ve benzeri te\u015fekk\u00fcller, ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi kalk\u0131nma ve sanayile\u015fme stratejisiyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan bir paradigman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Bu ba\u011flamda 1936 y\u0131l\u0131nda kurulan SEKA Fabrikas\u0131, 1980\u2019de 140 bin ton\/y\u0131l kapasiteli bir entegre tesis halini alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ancak 1980 sonras\u0131 h\u0131z kazanan politikalar, t\u00fcm kamu i\u015fletmelerinin tasfiyesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Bu \u00e7er\u00e7evede kamu i\u015fletmelerine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar durduruluyor ard\u0131ndan yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmayan bu i\u015fletmeler \u201czarar ediyor\u201d gerek\u00e7esiyle elden \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu tasfiye s\u00fcrecinden SEKA da nasibini ald\u0131. 1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131 itibar\u0131yla SEKA\u2019ya yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar durduruldu. O kadar ki; hammadde bile verilmeyerek \u00fcretim ve kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131 geriletildi. B\u00f6ylece T\u00fcrkiye\u2019nin en ileri sel\u00fcloz \u00fcretim teknolojisi at\u0131l hale getirildi.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu uygulamalara ra\u011fmen SEKA\u2019n\u0131n y\u0131ll\u0131k toplam \u00fcretimi ilk kez 1991 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn gerisinde kald\u0131. 1998 y\u0131l\u0131nda ise d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 150 k\u00e2\u011f\u0131t firmas\u0131 aras\u0131na girebilen tek yerli firma olmu\u015ftu. Ancak ayn\u0131 y\u0131l \u201cetkin olmad\u0131\u011f\u0131\u201d gerek\u00e7esiyle \u00f6zelle\u015ftirme program\u0131na dahil edildi.<\/p>\n<p>Kamu i\u015fletmelerinin i\u015fleyi\u015fi, toplumsal fayda amac\u0131 ve i\u015flevi do\u011frultusunda \u00f6zel sekt\u00f6rden farkl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bilan\u00e7o zarar\u0131 \u00f6zelle\u015ftirme gerek\u00e7esi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Bununla beraber SEKA\u2019n\u0131n bilan\u00e7o zarar\u0131n\u0131n oldu\u011fundan fazla g\u00f6sterildi\u011fini de not etmek gerekiyor. \u00d6rne\u011fin \u00f6zelle\u015ftirmeler dolay\u0131s\u0131yla SEKA\u2019dan \u00e7\u0131kart\u0131lan i\u015f\u00e7ilere \u00f6denen tazminatlar SEKA\u2019n\u0131n maliyet kalemlerine dahil edildi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan SEKA, iddia edilen d\u00fczeyde zarar etmi\u015f olsa bile ekonomide d\u00f6viz tasarrufu yarat\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 mahkeme tutanaklar\u0131nda yer ald\u0131. Bu ise a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015fu anlama geliyor: E\u011fer SEKA olsayd\u0131, k\u00e2\u011f\u0131t sekt\u00f6r\u00fcnde bug\u00fcn ya\u015fanan darbo\u011faz b\u00f6ylesi a\u011f\u0131r ko\u015fullarda olmayacakt\u0131.<\/p>\n<p>Bu konuya SEKA\u2019n\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 ortaya koydu\u011fumuz bilimsel itirazlar kapsam\u0131nda da dikkat \u00e7ekmi\u015ftik. Prof. Dr. \u0130zzettin \u00d6nder ve Prof. Dr. Hakan Ongan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde haz\u0131rlay\u0131p, kamuoyuyla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z raporda (2005); \u00f6zel sekt\u00f6r ve SEKA\u2019n\u0131n ithal girdi kullanma e\u011filiminden hareketle SEKA\u2019n\u0131n \u00fcretime devam etmesi halinde aramallarda ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131 olma e\u011filiminin azalaca\u011f\u0131 ve yerli \u00fcretimin i\u00e7 pazardaki pay\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131k.*<\/p>\n<p>* \u0130zzettin \u00d6nder, Hakan Ongan vd.(2005): Ka\u011f\u0131t Sekt\u00f6r\u00fc ve SEKA Analizi, http:\/\/sendika62.org\/depo\/sekaraporu.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#8216;E\u011fer SEKA olsayd\u0131, k\u00e2\u011f\u0131t sekt\u00f6r\u00fcnde bug\u00fcn ya\u015fanan darbo\u011faz b\u00f6ylesi a\u011f\u0131r ko\u015fullarda olmayacakt\u0131&#8217;&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[4205,3436],"class_list":{"0":"post-29813","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-kagit","9":"tag-seka"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29813\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}