{"id":30085,"date":"2018-12-03T16:57:49","date_gmt":"2018-12-03T13:57:49","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=30085"},"modified":"2019-01-28T22:00:02","modified_gmt":"2019-01-28T19:00:02","slug":"peyzaj-mimari-dinc-derelerin-yok-edilmesi-istanbulda-su-taskinlarini-arttiracak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/peyzaj-mimari-dinc-derelerin-yok-edilmesi-istanbulda-su-taskinlarini-arttiracak\/","title":{"rendered":"Peyzaj Mimar\u0131 Din\u00e7: Derelerin yok edilmesi \u0130stanbul\u2019da su ta\u015fk\u0131nlar\u0131n\u0131 artt\u0131racak"},"content":{"rendered":"

Politeknik Bilim, Teknik, Kent ve Emek S\u00f6yle\u015fileri\u2019nin alt\u0131nc\u0131s\u0131 \u201c\u0130stanbul\u2019un Kaybolmayan Dereleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi<\/strong><\/p>\n

Peyzaj Mimar\u0131 Dr. H\u00fclya Din\u00e7\u2019in 2015 y\u0131l\u0131nda \u0130T\u00dc \u015eehir ve B\u00f6lge Planlama Program\u0131\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130stanbul Derelerinin Fiziki De\u011fi\u015fimi ve Arazi Kullan\u0131m \u0130li\u015fkisi\u201d doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi 28 Kas\u0131m 2018 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n

Su ve sucul ya\u015fam\u0131n ekolojik de\u011ferinin ve canl\u0131 ya\u015fam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan neden \u00f6nemli oldu\u011fu ile ba\u015flayan s\u00f6yle\u015fi, \u0130stanbul\u2019un i\u00e7me suyu havza alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan derelerinin ve havzalar\u0131n arazi kullan\u0131m kararlar\u0131 sonucunda ne durumda olduklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. D\u00fcnyadaki ve T\u00fcrkiye\u2019deki yasal \u00e7er\u00e7eveler de\u011ferlendirildi.<\/p>\n

S\u00f6yle\u015finin videosuna ise Politeknik Youtube<\/a><\/strong><\/em><\/span> hesab\u0131ndan eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

S\u00f6yle\u015fiden notlar*:<\/strong><\/p>\n

Dereler ve havzalar kentin do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131d\u0131r, bu alanlar kaybedildi\u011fi vakit kurakl\u0131k, sel ve ta\u015fk\u0131nlar meydana geliyor<\/strong><\/p>\n

Su d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve hidrolojik d\u00f6ng\u00fc canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde en \u00f6nemli kavramlardan ikisi. Ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015f\u0131n \u00fc\u00e7te biri toprakla, \u00fc\u00e7te biri buharla\u015fmayla ve \u00fc\u00e7te biri y\u00fczey ak\u0131\u015f\u0131 ile tekrar atmosfere d\u00f6nerek bir d\u00f6ng\u00fc olu\u015fturuyor. Bu d\u00f6ng\u00fc sistemi ve sucul ya\u015fam k\u0131y\u0131 sistemi korundu\u011fu zaman kente ve kentliye sundu\u011fu faydalar suyun karaya da\u011f\u0131t\u0131larak canl\u0131lar\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olanak oluyor. Bu alanlar do\u011fal drenaj kanallar\u0131 olmas\u0131 itibari ile \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 zamanda canl\u0131lar\u0131n beslenme ortam\u0131, su kayna\u011f\u0131 ve kentler i\u00e7in fiziksel sa\u011fl\u0131k koridorlar\u0131d\u0131r. Hava sirk\u00fclasyonunu d\u00fczenleyen dereler sistemi kentin akci\u011ferleri, ku\u015f g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 gibi fauna, flora ve kentin do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n dengelendi\u011fi do\u011fal ekolojik koridorlard\u0131r.<\/p>\n

Sucul ya\u015fam alanlar\u0131 kaybedildi\u011fi vakit kurakl\u0131k, sel, ta\u015fk\u0131nlar meydana geliyor ve bio-zincirde kopukluklar meydana geliyor.<\/p>\n

Sucul ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n karakterinin de\u011fi\u015fmesi milyonlarca y\u0131l olu\u015fan dengeyi bozacakt\u0131r<\/strong><\/p>\n

Derelerin m\u00fcnferit de\u011fil sistematik bir yap\u0131ya sahiptir ve sucul ya\u015fam alan\u0131 ile birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Sucul ya\u015fam alan\u0131 yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit suyun karakteri de\u011fi\u015fiyor. Bunun anlam\u0131 ise bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve faunan\u0131n de\u011fi\u015fimi demektir. Bio-\u00e7e\u015fitlilik de\u011fi\u015fti\u011finde insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyadaki epigeneti\u011fi (2) de\u011fi\u015fecektir. Yani ya\u015famsal anlamda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her dokunu\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, sorgulamadan, do\u011fa merkezli yakla\u015fmadan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her m\u00fcdahale insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyecek. Bu nedenlerle bio-\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Milyonlarca y\u0131l olu\u015fan bu dengeyi okumak ve sonras\u0131nda do\u011fru politikalarla bir ya\u015fam kurgulamam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n

Havza sistemi bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ancak yasal mevzuat sadece i\u00e7me suyu havza alanlar\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131yor<\/strong><\/p>\n

5400 km2\u2019lik \u0130stanbul\u2019un bent, g\u00f6let, baraj g\u00f6l\u00fc ve do\u011fal g\u00f6lleri yakla\u015f\u0131k 135 km2 yani toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 2\u2019sini kapl\u0131yor. \u0130\u00e7me suyu havza alanlar\u0131 ise 2417 km2 ve bu alanlar bir tak\u0131m mevzuatlarla korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu s\u00f6yle\u015fide incelenecek konu i\u00e7me suyu havza alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan havzalard\u0131r.<\/em><\/strong> \u0130\u00e7me suyu havza alan\u0131 ve bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki havzalar\u0131n fark\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bir s\u0131rt d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130\u00e7me suyu havza alanlar\u0131 kapal\u0131 havza konumunda ve s\u0131rt\u0131n bir taraf\u0131nda. S\u0131rt\u0131n di\u011fer taraf\u0131 da s\u00f6yle\u015fiye konu olan a\u00e7\u0131k havzalar yani i\u00e7me suyu havza alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki havzalard\u0131r. Yani denizlere, g\u00f6llere ve Hali\u00e7\u2019e d\u00f6k\u00fclen dereler a\u00e7\u0131k havza alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Sistem asl\u0131nda bir b\u00fct\u00fcn ancak yasal mevzuatla sadece i\u00e7me suyu havza alanlar\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131n\u0131yor. \u0130\u00e7me suyu havza alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki havza alanlar\u0131ndaki dereler koruma alt\u0131nda de\u011fil. Ancak bu havza alanlar\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli. Bu havzalardaki kirlilik ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ayn\u0131 zamanda denizleri de kirletiyor.<\/p>\n

Derenin kuru olmas\u0131 dere vasf\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi anlam\u0131na gelmez<\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131k havza konumundaki derelerin bir \u00f6zelli\u011fi de derenin membas\u0131 (\u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131). Bir dere yer alt\u0131 suyundan da beslenebilir, ya\u011f\u0131\u015f suyundan da, kuru da olabilir. Belli periyotlarda kurak da ge\u00e7irebilir ancak bu dere vasf\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Do\u011fa 50, 100, 150 y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015flarda kurumu\u015f olan dereyi kullan\u0131r. Milyonlarca y\u0131lda olu\u015fturdu\u011fu morfolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6yle dengelemi\u015ftir zaten. A\u00e7\u0131k havzalar\u0131n membas\u0131 yan\u0131nda mansab\u0131 (\u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131) da kaynakt\u0131r. Derenin d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc nokta ayn\u0131 zamanda deniz i\u00e7in bir kaynakt\u0131r. Herhangi bir noktadaki m\u00fcdahale dere boyunun tamam\u0131nda da olsa k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda da olsa dere sistemi komple etkileniyor.<\/p>\n

Riva deresi en yak\u0131n zamanda drenaj s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekecek, yani sel ve ta\u015fk\u0131n olacak<\/strong><\/p>\n

Dere havzas\u0131 ayn\u0131 zamanda drenaj yo\u011funlu\u011funu etkiler. Derenin uzunlu\u011fu, derenin dallanma \u015fekli, havzan\u0131n konumu, havzan\u0131n derelerle olan ili\u015fkisi drenaj yo\u011funlu\u011funu etkiliyor. \u0130stanbul Avrupa yakas\u0131nda en geni\u015f y\u00fczeye sahip olan havza Kula Dere havzas\u0131 194 km2, Hali\u00e7\u2019e d\u00f6k\u00fclen Ka\u011f\u0131thane, Cendere, Kemerdere deresi de 167 km\u2019dir. Anadolu Yakas\u0131\u2019nda ise en geni\u015f y\u00fczeye sahip havza Riva Deresi Havzas\u0131 247 km2\u2019dir. Dere uzunlu\u011funun havza b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne oran\u0131 drenaj yo\u011funlu\u011funu veriyor. Anadolu Yakas\u0131\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck olan deresi olan ve uzunlu\u011fu 247 km olan Riva deresi en yak\u0131n zamanda drenaj s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekecek, yani sel ve ta\u015fk\u0131n olacak. Yeri ve konumu itibari ile bo\u011faz giri\u015finde ve Bo\u011fazi\u00e7i\u2019ne a\u00e7\u0131l\u0131yor. Oradaki herhangi bir kirlilik ve ta\u015fk\u0131n direkt Karadeniz a\u011fz\u0131ndan o b\u00f6lgedeki sirk\u00fclasyonu ve kirlili\u011fi etkileyecek. \u00d6zel bir durumu var. Yap\u0131la\u015fmaya dikkat edilmedi\u011fi durumda orada problemler ya\u015fanmaya ba\u015flanacak. O b\u00f6lgede \u00e7ok ciddi bir yap\u0131la\u015fma da hakim.<\/p>\n

\u0130stanbul \u00f6nemli bir havza sistemati\u011fi var ve etkisi kendiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul incelenmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda \u0130stanbul\u2019un \u00f6nemli bir su havza alan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Su havzas\u0131 deyince sadece kapal\u0131 havzalar\u0131 (\u00d6merli, Terkos, Durusu) anla\u015f\u0131lmamal\u0131. \u0130stanbul\u2019da Karadeniz, Marmara, Bo\u011fazi\u00e7i, Hali\u00e7, K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece ve B\u00fcy\u00fck\u00e7ekmece g\u00f6l\u00fcyle beraber sadece kendi co\u011frafyas\u0131 ile de\u011fil kuzeyden g\u00fcneye, bat\u0131dan do\u011fuya birbirini ba\u011flayan \u00e7ok \u00f6nemli bir havza sistemi var. Bu havzalardaki herhangi bir kirlilik sadece \u0130stanbul\u2019daki sular\u0131, karay\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 de\u011fil Tuna vas\u0131tas\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7ine ve kuzey b\u00f6lgelere kadar bir etkiye sahip olacakt\u0131r.<\/p>\n

Havzalar\u0131n da bir sistemati\u011fi vard\u0131r. Bir dere havzas\u0131 tek ba\u015f\u0131na da bir \u00fcst dere havzas\u0131 olabilir, birden fazla dere havzas\u0131 ile birle\u015ferek \u00fcst zirve kotuna da ba\u011flanarak \u00fcst dere havzas\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir. Bunlar toplan\u0131p bir arada \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131nda dere havza birli\u011fini olu\u015fturur. \u0130stanbul\u2019da 5 dere havza birli\u011fi var. Bunlar Karadeniz, Marmara, Bo\u011fazi\u00e7i, Hali\u00e7 ve g\u00f6ller havza birlikleridir. Bu sistemin tamam\u0131 denizi, Hali\u00e7\u2019i ve g\u00f6lleri besliyor. Ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck makro \u00f6l\u00e7ekteki iklimi de y\u00f6netir ve y\u00f6nlendirirler. \u00d6rne\u011fin, Arnavutk\u00f6y, Bebek ve K\u00fc\u00e7\u00fck Bebek dereleri asl\u0131nda yan yana biti\u015fik havzalard\u0131r. Bunlar\u0131n bir de Ka\u011f\u0131thane deresiyle s\u0131rt olan \u00fcst zirve kotu vard\u0131r. O kot da esas \u00fcst tepe kotunu olu\u015fturuyor. \u0130stanbul\u2019un bir dere-havza sistemati\u011fi var. Yani \u00fcst havza birimleri var ve \u0130stanbul, bu \u00fcst havza birimlerinin di\u011fer i\u00e7me suyu havzalar\u0131 ve jeolojik olu\u015fumlarla birle\u015fti\u011fi vakit b\u00fcy\u00fck su sistemleriyle entegre bir yap\u0131ya d\u00f6nen \u00f6zel bir duruma sahip. \u0130stanbul\u2019un 23 adet \u00fcst dere havzas\u0131 var ve bunlar da daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz 5 dere havza birli\u011fini olu\u015fturuyor.<\/p>\n

\u0130\u00e7me suyu havza alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki havzalar\u0131n y\u00fczde 80\u2019i yerle\u015fim yeri i\u00e7inde<\/strong><\/p>\n

Doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda i\u00e7me suyu havza alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan alanlarda 2007 halihaz\u0131r haritalar\u0131nda yap\u0131lan analizlere g\u00f6re 168 adet akar dere havzas\u0131 ve 3344 adet dere tespit edildi. Dere havzalar\u0131n\u0131n 33 adeti yerle\u015fim yeri d\u0131\u015f\u0131nda yer al\u0131rken %80\u2019lik bir k\u0131sm\u0131 yerle\u015fim yeri i\u00e7erisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

3344 adet derenin ise %73\u2019\u00fc do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyan derelerken \u201c\u0131slah edilmi\u015f\u201d dereler %27\u2019lik bir orana sahip. Bir derenin \u201c\u0131slah edilmesi\u201d demek m\u00fchendislik uygulamas\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, kapal\u0131 ya da a\u00e7\u0131k kesit sistemli dereler oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Derelerin do\u011fal vasf\u0131n\u0131 yitirmesi \u0130stanbul\u2019da sel, ta\u015fk\u0131n, kurakl\u0131k ve sa\u011fl\u0131k problemlerine yol a\u00e7acak<\/strong><\/p>\n

Bir derenin herhangi bir yerindeki de\u011fi\u015fim t\u00fcm havzaya yay\u0131l\u0131r ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi etkileyerek ekolojik koridorlar\u0131 da etkiler. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada i\u00e7me suyu havza alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki havzalardaki derelerin %64\u2019\u00fc do\u011fal vasf\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f durumda. Yani 107 dere havzas\u0131nda muhakkak bir kaybolu\u015f var ve bu halen daha devam etmekte. Bu derelerin do\u011fal vasf\u0131n\u0131 yitirmesi o alanlar\u0131n sel ve ta\u015fk\u0131n riski ta\u015f\u0131mas\u0131; havzalarda kurakl\u0131k ve sa\u011fl\u0131k problemlerinin ya\u015fanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Arazi kullan\u0131m kararlar\u0131 ve politikalar\u0131 derelerin fiziki yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nemli bir oranda etkiliyor<\/strong><\/p>\n

Dere havzalar\u0131n\u0131n canl\u0131lara ve kente en \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131ndan biri de hava koridorlar\u0131d\u0131r. Dere taban\u0131 kadar derenin tepeleri de \u00e7ok k\u0131ymetlidir. B\u00fcy\u00fck makro iklimleri y\u00f6neten ve y\u00f6nlendiren vadi tabanlar\u0131na dereleri atan sistem o koridorlardan gelir. Tepelerdeki yap\u0131la\u015fmalar da hava koridorlar\u0131n\u0131 keserek vadi tabanlar\u0131ndan havzan\u0131n kara i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na havan\u0131n sirk\u00fclasyonunu kesiyor ve bug\u00fcn kentler hava alm\u0131yor. Dere kendi do\u011fal sisteminde akmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bio-\u00e7e\u015fitlilik de\u011fi\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. Bu de\u011fi\u015fim b\u00fcy\u00fck zarar getirecek.<\/p>\n

Derelerin arazi kullan\u0131m\u0131 kararlar\u0131 ile ili\u015fkisine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ise kuzeyde orman alanlar\u0131, g\u00fcneye do\u011fru indik\u00e7e konut ve ticaret art\u0131yor. Avrupa yakas\u0131n\u0131n g\u00fcney bat\u0131s\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda tar\u0131m alanlar\u0131 ba\u015fl\u0131yor ve k\u0131y\u0131larda konut alanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Derenin fiziki yap\u0131s\u0131 ve arazi kullan\u0131m ili\u015fkisini de\u011ferlendirdi\u011fimizde do\u011fal dereler k\u0131rsal alanda yer al\u0131rken fiziksel de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f derelerin kentsel alanlarda oldu\u011fu tespit edildi. Bu durum arazi kullan\u0131m politikalar\u0131n\u0131n derelerin fiziki yap\u0131s\u0131 \u00fczerindeki etkisini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de derelerin korunmas\u0131na y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yasa yok<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de yasal uygulama ara\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde dereleri koruma i\u00e7erisine alan, planlayan, i\u015fletilmesini sa\u011flayan, yetki ve i\u00e7erik ay\u0131rmaks\u0131z\u0131n bir b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7eren bir yasas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Uygulamalar dere havza sistemini par\u00e7alayan \u00f6zel amaca y\u00f6nelik \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f yasa, y\u00f6netmeliklerden g\u00f6ndermeler \u015feklinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Planlama s\u00fcrecinde ise 1\/100.000 \u00c7evre D\u00fczeni Plan\u0131\u2019nda derelerin korunmas\u0131na ili\u015fkin plan ve y\u00f6netim plan\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Dere koruma bantlar\u0131n\u0131n 10 metre \u00e7ekilmesi karar\u0131 bir yok etme projesidir<\/strong><\/p>\n

\u0130dari i\u015fleyi\u015fteki yetki alanlar\u0131nda da \u00e7e\u015fitlilik vard\u0131r. Derenin birden fazla idari b\u00f6lgeden ge\u00e7mesi, \u00f6ncelikli yasalar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, imar aflar\u0131, yap-sat\u2019lar, \u0130SK\u0130\u2019de yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler gibi bir\u00e7ok etken dereleri yok saymakta ve yok etmektedir.<\/p>\n

2011 y\u0131l\u0131nda dere koruma bantlar\u0131n\u0131n yo\u011funluk hesab\u0131na kat\u0131lmas\u0131 ile birlikte yap\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. Daha sonra \u0130SK\u0130 2013 y\u0131l\u0131nda dere koruma bant geni\u015fliklerini 100 metreden 10 metreye \u00e7ekti. Bunun yan\u0131nda kuru dereler de dere stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Dere koruma bantlar\u0131 dere su k\u0131y\u0131s\u0131nda yer alan; sucul ya\u015fam ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, erozyonunun \u00f6nlendi\u011fi sucul ya\u015fam tabakas\u0131d\u0131r. Bio-\u00e7e\u015fitlilik rezerv alan\u0131d\u0131r. Bo\u011fazi\u00e7i\u2019ne d\u00f6k\u00fclen dereler \u0130SK\u0130\u2019nin dere koruma band\u0131yla yani 10 metre ile s\u0131n\u0131rl\u0131. Marmara, Hali\u00e7, Karadeniz ve g\u00f6llere d\u00f6k\u00fclen derelerin koruma bantlar\u0131 ise DS\u0130 taraf\u0131ndan belirlenir ve 35 metredir.<\/p>\n

Her dere havzas\u0131 kendi do\u011fas\u0131n\u0131n fizi\u011fini, taleplerini ve bio-\u00e7e\u015fitlili\u011fini olu\u015fturur. Bu nedenden dolay\u0131 100 metre koruma band\u0131 bile tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Derenin durumuna g\u00f6re bu bantlar belirlenmelidir. Dere koruma bantlar\u0131n\u0131n 10 metre \u00e7ekilmesi karar\u0131 bir yok etme projesidir.<\/p>\n

Dereler i\u00e7in acil \u00f6nlem planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor<\/strong><\/p>\n

2007 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla tespit edilen %64 oran\u0131nda do\u011fal vasf\u0131n\u0131 yitirmi\u015f derelerin oran\u0131n\u0131n bug\u00fcn itibari ile artan n\u00fcfusla oranland\u0131\u011f\u0131nda %76\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Bu duruma kar\u015f\u0131 acil \u00f6nlem planlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Veri tabanlar\u0131n\u0131n g\u00fcncellemesi ve ya\u015fam odakl\u0131 makro ve mikro \u00f6l\u00e7eklerde bir\u00e7ok disiplinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir planlama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmal\u0131. Dere sistemlerini su ekosisteminden ay\u0131rmadan ulusal ve uluslararas\u0131 su hukuku yasas\u0131nda havza \u00f6l\u00e7e\u011finde bir eylem program\u0131na ihtiya\u00e7 var. Planlama ile dere havza ili\u015fkisinin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. Fiziksel de\u011fi\u015fime u\u011frayan derelerin ve koruma bantlar\u0131n\u0131n hayata yeniden kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ile 234 km2\u2019lik bir alan bug\u00fcn \u0130stanbul akci\u011ferlerine, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fine, ekolojik koridorlar\u0131na ba\u011flanan ekosistemlerine kavu\u015fmu\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

*Notlar; s\u00f6yle\u015fi videosunun \u00e7evrilmesi ve d\u00fczenlenmesi ile olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n

politeknik.org.tr<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Politeknik Bilim, Teknik, Kent ve Emek S\u00f6yle\u015fileri\u2019nin alt\u0131nc\u0131s\u0131 \u201c\u0130stanbul\u2019un Kaybolmayan Dereleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4703],"tags":[2359,2395,4300,4298,4275,4274,3160,3457,164,4297,4296,4299,2096],"class_list":{"0":"post-30085","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga","8":"tag-bilim","9":"tag-dere","10":"tag-dogal-yasam","11":"tag-havza","12":"tag-istanbulun-dereleri","13":"tag-kent-ve-emek-soylesileri","14":"tag-kuraklik","15":"tag-politeknik-soylesi","16":"tag-sel","17":"tag-su-havzasi","18":"tag-sucul-yasam","19":"tag-taskin","20":"tag-teknik"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30085\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}