{"id":3030,"date":"2011-04-11T11:17:38","date_gmt":"2011-04-11T08:17:38","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=3030"},"modified":"2019-01-29T14:32:31","modified_gmt":"2019-01-29T11:32:31","slug":"kameralar-ne-ise-yarar-izlem-gozukeles","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/kameralar-ne-ise-yarar-izlem-gozukeles\/","title":{"rendered":"Kameralar Ne \u0130\u015fe Yarar – \u0130zlem G\u00f6z\u00fckele\u015f"},"content":{"rendered":"
Ge\u00e7en ay gazetelerde ‘s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131’ bir haber yay\u0131nland\u0131. Hatta baz\u0131lar\u0131 bu haberi man\u015fetten verdi. \u0130smi a\u00e7\u0131klanmayan \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir i\u015f adam\u0131 kameralar y\u00fcz\u00fcnden sevgilisini Galatasaray’\u0131n yeni stadyumunda kiralad\u0131\u011f\u0131 locas\u0131na g\u00f6t\u00fcremeyince sorunu Meclis Sporda \u015eiddet ve Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu’na ta\u015f\u0131d\u0131.\u00a0Adamca\u011f\u0131z \u015f\u00f6yle dert yan\u0131yordu [1]:\u00a0E\u015fimi, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131, dostlar\u0131m\u0131, i\u015f arkada\u015flar\u0131m\u0131 a\u011f\u0131rlamak i\u00e7in Arena Stad\u0131’nda loca kiralad\u0131m.. Y\u0131ll\u0131\u011f\u0131 300 bin dolardan 3 senelik 900 bin dolar \u00f6dedim.. \u0130lk ma\u00e7\u0131 da yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen sevgilimle izlemek istedim.. Ancak stada girer girmez her taraf\u0131n kameralarla dolu oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu yetmiyormu\u015f gibi polis kameralar\u0131 da stada girenleri izliyordu.. Sevgilimi orada b\u0131rakarak ko\u015far ad\u0131m stattan ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131m.. \u00d6zel hayat denilen bir \u015fey var.. B\u00f6yle \u015fey mi olur? 900 bin dolar \u00f6dedim stada sevgilimi g\u00f6t\u00fcremeyeceksem, ben bu locay\u0131 ne yapay\u0131m.<\/div>\n
<\/div>\n
Ayn\u0131 g\u00fcnlerde \u00a0bas\u0131nda bir ba\u015fka ‘s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131’ haber yer ald\u0131. Bal\u0131kesir \u0130dare Mahkemesi, Bal\u0131kesir Valili\u011fi’nin il merkezi ve il\u00e7elerdeki b\u00fct\u00fcn i\u015fyerleri ba\u015fta olmak \u00fczere hastane, dershane, al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, \u00e7ay bah\u00e7eleri, apartman, okul ve i\u015f hanlar\u0131na g\u00fcvenlik kameras\u0131 koyma zorunlulu\u011fu getiren karar\u0131n\u0131 durdurdu [2].\u00a0<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Bu haberler sonras\u0131 H\u00fcrriyet Gazetesi’nin web sitesinden yap\u0131lan ankette her yere kamera konulmas\u0131n\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 soruldu. Ankete 60 binin \u00fczerinde bir kat\u0131l\u0131m oldu ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %48.5’i \u201cBu kameralar su\u00e7lular\u0131 yakal\u0131yor. Su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.\u201d derken, %50.2’si \u201cHer yere kamera konulmas\u0131, habersiz \u00e7ekim yap\u0131lmas\u0131 insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r.\u201d dedi. Di\u011ferleri ise konu hakk\u0131nda karars\u0131z oldu\u011funu belirtti [3].<\/div>\n
<\/div>\n
Haber s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131yd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc, bug\u00fcne kadar kameralar\u0131 ele\u015ftiren, onlar\u0131 \u00f6zel hayat\u0131n ihlali olarak de\u011ferlendiren haberlere pek rastlamam\u0131\u015ft\u0131k. Kameralar\u0131n g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in oldu\u011fu iddia ediliyordu. G\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden vazge\u00e7ebilirdik. \u00a011 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve El Kaide’nin daha sonraki eylemleri kamuoyunda bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin daha da g\u00fc\u00e7lenmesine neden oldu.<\/div>\n
Ancak bu yaz\u0131da, kameralar\u0131n birey ve toplum \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkiler tart\u0131\u015f\u0131lmayacak. Ku\u015fkusuz kameralar en temel insan haklar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayabiliyor. Fakat yaz\u0131da bunun yerine kamera savunucular\u0131n\u0131n temel iddias\u0131, kameralar\u0131n g\u00fcvenli\u011fimizi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, tart\u0131\u015f\u0131lacak. Bu ba\u011flamda, \u00a0kameralar\u0131n tarihsel geli\u015fim s\u00fcreci anlat\u0131lacak ve \u00a0kameralar\u0131n ger\u00e7ekten g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131na hizmet edip etmedi\u011fi \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar aktar\u0131lacak. Ayr\u0131ca farkl\u0131 kamera g\u00f6zetim t\u00fcrleri vard\u0131r: \u0130\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 takip etmek amac\u0131yla i\u015fveren taraf\u0131ndan kurulan kameralar, \u00f6zel m\u00fclklerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan ve \u00f6zel alanlar\/kamusal alan aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fi kontrol eden kameralar, kamusal alanlar\u0131 g\u00f6zetleyen kameralar… Bu yaz\u0131n\u0131n konusu sadece kamusal alanlar\u0131 g\u00f6zetleyen, genel literat\u00fcrde CCTV (Kapal\u0131 devre televizyon), T\u00fcrkiye’de ise MOBESE olarak adland\u0131r\u0131lan kamera sistemleri olacak.<\/div>\n
<\/div>\n
Tarih\u00e7e<\/strong><\/div>\n
Foto\u011frafsal g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve su\u00e7un kontrol\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fki 19. yy’a kadar gider. Bir di\u011fer deyi\u015fle, ticari olarak kullan\u0131\u015fl\u0131 foto\u011fraflama tekniklerinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan hemen sonra bu teknolojinin su\u00e7la m\u00fccadelede kullan\u0131labilece\u011finin fark\u0131na var\u0131l\u0131r. 1850’lerin ortalar\u0131nda \u0130ngiltere’de ve Fransa’da hapishaneden ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131 engellemek ve su\u00e7a e\u011filim g\u00f6steren mahkumlar\u0131 belgelemek amac\u0131yla mahkumlar\u0131n foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilir. Televizyonda da benzer bir geli\u015fme ya\u015fan\u0131r. 1926’da ilk televizyon yay\u0131n\u0131 yap\u0131l\u0131r ve 1936’da BBC’nin kurulmas\u0131yla beraber \u00a0kamu hizmeti yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015flar. \u00a01947 y\u0131l\u0131nda polis, BBC’nin kraliyet d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcndeki canl\u0131 yay\u0131n\u0131n\u0131n polis devriyelerinin yerle\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, fakat maliyeti nedeniyle bu plandan vazge\u00e7ilir. Ama bir kere kameralar\u0131n potansiyeli ke\u015ffedilmi\u015ftir. 1950’lerde \u0130ngiltere’de trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6netimine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 amac\u0131yla CCTV \u00a0kullan\u0131l\u0131r. 1960’da da CCTV kameralar\u0131 ge\u00e7ici bir s\u00fcre Trafalgar Meydan\u0131’na yerle\u015ftirilir. 1969 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde \u0130ngiltere’de 67 CCTV kameras\u0131 vard\u0131r. Video kaydetme \u00f6zelli\u011finin eklenmesiyle beraber CCTV kameralar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle perakende sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131nda ve marketlerde ya\u015fanan h\u0131rs\u0131zl\u0131klarla m\u00fccadele amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenir [4].<\/div>\n
<\/div>\n
ABD ise CCTV teknolojisini ilk kez Vietnam’da kullan\u0131r. 1970’lerin ba\u015f\u0131nda, Amerikan polis kuvvetleri bir \u00e7ok \u015fehirde 24 saatlik izleme sistemleri kurar [5]. Fakat hem \u0130ngiltere’de hem de ABD’de CCTV’nin geni\u015f \u00e7apl\u0131 kullan\u0131m\u0131 1980’lerden sonra, bili\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle daha geli\u015fmi\u015f ve ekonomik sistemlerin piyasaya girmesiyle ger\u00e7ekle\u015fir. Ancak CCTV’nin bu yayg\u0131nla\u015fma s\u00fcrecinde bile genel kullan\u0131m\u0131 daha \u00e7ok sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131 ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin 1991’e gelindi\u011finde \u00a0a\u00e7\u0131k sokak sistemleri ile kontrol edilen \u015fehir say\u0131s\u0131 sadece 10’dur. \u00dcstelik bu sistemler k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklidir, yerel olarak finanse edilmektedir ve \u00e7o\u011funlukla yerel polisin bireysel giri\u015fimi ile hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.\u00a0<\/div>\n
<\/div>\n
Fakat 1993 tarihinde ya\u015fanan trajik bir olay \u0130ngiltere’de CCTV’nin yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olur. Jamie Bulger adl\u0131 2.5 ya\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuk bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinde annesinin anl\u0131k bir dikkatsizli\u011fi sonucu 10 ya\u015f\u0131nda iki \u00e7ocuk taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Eldeki tek delil al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin CCTV g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleridir. CCTV g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ulusal haberlerde tekrar tekrar yay\u0131nlan\u0131r. CCTV, Jamie’nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini engelleyememi\u015ftir, ama zanl\u0131lar\u0131n yakalanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Halk b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe i\u00e7indedir. D\u00f6nemin \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Michael Howard, sokaklar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in CCTV’ye 2 milyon poundluk bir b\u00fct\u00e7e ay\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 duyurur. \u00a0 Yerel y\u00f6netimlerden a\u015f\u0131r\u0131 bir talep vard\u0131r, daha sonra ayr\u0131lan pay daha da artt\u0131r\u0131l\u0131r. 1990’lar\u0131n ortas\u0131na gelindi\u011finde \u0130ngiliz H\u00fckumetinin su\u00e7la m\u00fccadele i\u00e7in ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7enin %75’yi CCTV i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Muhafazakarlar’\u0131n ya da \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin iktidarda olmas\u0131 CCTV’ye olan yakla\u015f\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmez. 1994-2004 y\u0131l\u0131nda CCTV’ye harcanan paran\u0131n 4-5 milyon pound civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir [4].<\/div>\n
<\/div>\n
ABD’de CCTV kullan\u0131m\u0131 ise yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi CCTV teknolojisinin ucuzlamas\u0131yla 1990’larda h\u0131zlan\u0131r. 1990’larda 282 milyon dolar olan CCTV harcamalar\u0131, \u00a02000 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131karak 1 milyar dolara ula\u015f\u0131r. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131yla beraber bu \u00a0miktar 1.6 milyar dolar olur. 2002 y\u0131l\u0131nda ise 2 milyar dolara eri\u015filir [4].<\/div>\n
<\/div>\n
\u0130ngiltere ve ABD CCTV sistemlerinin kullan\u0131m\u0131 konusunda ba\u015f\u0131 \u00e7ekse de, \u00a0Almanya, Avusturya, Rusya, \u00c7in, Japonya, \u0130srail, Hindistan, Pakistan vs gibi bir\u00e7ok \u00fclke CCTV sistemlerini \u00a0kullanmakta ve bunlar giderek daha \u00e7ok yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
Kamusal alanlar\u0131n g\u00f6zetlenmesinde kullan\u0131lan CCTV sistemleri T\u00fcrkiye’de MOBESE (Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu) olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye’de ilk MOBESE kullan\u0131m\u0131 2001 y\u0131l\u0131nda Diyarbak\u0131r’da olmu\u015ftur. Diyarbak\u0131r’\u0131 Mersin, Ankara ve \u0130stanbul takip etmi\u015ftir. Ekim 2010 sonu itibariyle 73 ilde ve 33 b\u00fcy\u00fck il\u00e7ede MOBESE kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu tarihe kadar b\u00fct\u00e7eden harcanan para 136.020.992 TL’dir [5].<\/div>\n
<\/div>\n
Kameralar\u0131n \u00e7o\u011funlukla d\u00f6rt a\u015famal\u0131 bir geli\u015fim \u00e7izgisi seyretti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Birinci a\u015fama, kameralar\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6rde, \u00e7o\u011funlukla da sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131nda kullan\u0131m\u0131d\u0131r. \u0130kinci a\u015famada kameralar okullardan, h\u00fckumet binalar\u0131ndan ve sembolik \u00f6nemi olan mekanlardan kamusal alana do\u011fru yay\u0131l\u0131r. Burada kullan\u0131lan kameralar son derece basittir ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir i\u015fleve sahiptir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famada ise daha geli\u015fmi\u015f kameralar\u0131n \u015fehir merkezlerine yerle\u015fti\u011fi ve kamusal g\u00f6zetimin geni\u015fledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kamusal alanlar art\u0131k kameralar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, kontrol merkezlerinden bu i\u015f i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015f ve polisle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 personel taraf\u0131ndan izlenmektedir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve son a\u015famada ise kameralar art\u0131k farkl\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131na s\u0131zmaktad\u0131r. \u0130rili ufakl\u0131 bir\u00e7ok sistem tek bir kontrol \u00a0merkezinden takip edilir [4].\u00a0<\/div>\n
<\/div>\n
Bu s\u00fcre\u00e7te belirleyici olan fakt\u00f6rler ise \u00fclkenin sosyo-ekonomik durumu, yasalar\u0131, ekonomisi ve CCTV’nin politik olarak desteklenip desteklenmedi\u011fidir. Sosyo-ekonomik durumu kararl\u0131, \u00e7alkant\u0131lar ya\u015famayan \u00fclkelerin CCTV’ye ihtiyac\u0131 da daha az olacakt\u0131r. \u00d6zel hayat\u0131n, ki\u015fisel hak ve h\u00fcrriyetlerin yasalarca garanti alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde de CCTV kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck engeller olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, CCTV’nin finansman\u0131, h\u00fckumetlerin ve yerel birimlerin bu maliyeti kald\u0131r\u0131p kald\u0131rmayaca\u011f\u0131 da \u00f6nemli bir etkendir. Son olarak, politikac\u0131lar\u0131n CCTV’ye olan desteklerinin devam edip etmedi\u011fi \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u015fa\u011f\u0131da da g\u00f6rece\u011fimiz gibi kameralar\u0131n kendilerinden bekleneni yerine getirdikleri konusunda \u00e7ok \u00f6nemli \u015f\u00fcpheler vard\u0131r ve bu da CCTV sistemlerinin y\u00fcksek maliyetleriyle beraber dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda politikac\u0131lar\u0131 CCTV’nin desteklenmesi konusunda olumsuz etkileyebilmektedir.<\/div>\n
Kameralar Ger\u00e7ekten Su\u00e7u \u00d6nleyebiliyor mu?<\/div>\n
<\/div>\n
H\u00fcrriyet Gazetesi’nin anketinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik bir kez daha kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya konuluyordu. Fakat anket, kameralar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair bir \u00f6n kabulden yola \u00e7\u0131k\u0131yordu. Kameralar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak amac\u0131yla oraya konulmu\u015f olmas\u0131, bu i\u015flevi yerine getirdi\u011fi anlam\u0131 ta\u015f\u0131maz elbette.<\/div>\n
<\/div>\n
CCTV sistemlerinin, su\u00e7u g\u00f6r\u00fclebilir k\u0131lmas\u0131 nedeniyle cayd\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Oysa CCTV’ler \u00fczerine yap\u0131lan bir \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma CCTV’lerin su\u00e7un \u00f6nlenmesi konusunda san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Webster’\u0131n da belirtti\u011fi gibi bu sadece CCTV konusundaki mitlerden biridir [6]:<\/div>\n
<\/div>\n
Mit 1: CCTV \u0130\u015fe Yaramaktad\u0131r.<\/strong><\/div>\n
\u0130lk CCTV \u00a0sistemleri, CCTV’nin su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda etkili olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hayata ge\u00e7irilmi\u015fti. Fakat ilk CCTV uygulamalar\u0131ndan beri bir \u00e7ok akademisyen bu konudaki \u015f\u00fcphelerini dile getirdiler. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, CCTV’lerin ancak belirli durumlarda etkili olabildi\u011fini ve su\u00e7un \u00f6nlenmesi konusundaki rollerinin abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. GroomBridge, as\u0131l su\u00e7u, \u0130ngiltere’de \u0130\u00e7i\u015fleri ve Maliye Bakanl\u0131klar\u0131’n\u0131n su\u00e7u \u00f6nleyeyim derken \u00f6denen vergileri CCTV’ye yat\u0131rarak i\u015fledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor [7]. Ancak, CCTV \u00f6zel m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda kimi zaman ba\u015far\u0131 g\u00f6sterebiliyor [5].<\/div>\n
<\/div>\n
Mit 2: Vatanda\u015flar CCTV’yi istemektedir<\/strong><\/div>\n
Asl\u0131nda bu birinci mitle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. CCTV’ler konusunda geni\u015f bir kamuoyu deste\u011fi oldu\u011fu do\u011frudur, fakat bu destek birinci mitin sorgulanmaks\u0131z\u0131n kabul\u00fcnden gelmektedir. CCTV’lerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a bu destek azalabilmektedir.<\/div>\n
<\/div>\n
Mit 3: Vatanda\u015flar CCTV’nin teknolojik yetenekleri konusunda bilgi sahibidir<\/strong><\/div>\n
Farkl\u0131 yerlerde farkl\u0131 tipte kameralar kullan\u0131labilmektedir. \u00d6rne\u011fin, kay\u0131t ya da takip yapmayan sadece cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k amac\u0131yla kurulan kameralar vard\u0131r. Baz\u0131 kameralar, kay\u0131t yapmaktad\u0131r ve gerekli durumlarda delil sa\u011flamaktad\u0131r. Baz\u0131 kameralar ise bir kontrol merkezinden takip edilmekte ve olaylara an\u0131nda an\u0131nda m\u00fcdahale edebilmektedir. Fakat bir\u00e7ok insan\u0131n kameralar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgisi yoktur.<\/div>\n
<\/div>\n
Mit 4: \u00a0CCTV’ler bizi korumak ve su\u00e7u \u00f6nlemek i\u00e7in yerle\u015ftirilmi\u015ftir<\/strong><\/div>\n
Farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 CCTV’yi farkl\u0131 \u015fekillerde kavramsalla\u015ft\u0131racakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin kriminolojinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan CCTV’ler su\u00e7u \u00f6nlemenin ve azaltman\u0131n bir arac\u0131d\u0131r. Sosyologlar CCTV’de yeni kontrol ve iktidar ili\u015fkileri g\u00f6r\u00fcrler; yeni g\u00f6zetim teknolojilerinin toplumsal ili\u015fkilere etkisine odaklan\u0131rlar. Kimisine g\u00f6re CCTV sadece teknolojik devrimin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6r\u00fclen ise sadece kameran\u0131n ve bili\u015fim teknolojilerinin yararl\u0131 bir g\u00f6zetim arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Avukatlar ise CCTV’ye \u00f6zel hayat\u0131n mahremiyeti ba\u011flam\u0131nda yakla\u015facaklard\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan her biri ge\u00e7erli CCTV kavramsalla\u015ft\u0131rmalar\u0131 sunabilirler. Webster ise burada alternatif bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nerir: CCTV’nin, h\u00fckumet, siyaset\u00e7iler, medya, servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar ve kullan\u0131c\u0131lar,teknolojik ve politik s\u00fcre\u00e7ler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi. Bu tarz bir yakla\u015f\u0131m CCTV’yi sadece bir teknoloji olarak g\u00f6rmez; CCTV politikalar\u0131n\u0131 ve CCTV’nin yay\u0131l\u0131m s\u00fcrecini bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirir. Bu ba\u011flamda, \u0130ngiltere’de uygulanan CCTV politikalar\u0131ndaki de\u011fi\u015fime bakmak gerekir. CCTV’ler ilk olarak su\u00e7u \u00f6nlemek ve tespit \u00fczere ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde CCTV’ye insan haklar\u0131 ba\u011flam\u0131nda gelebilecek ele\u015ftirilere kar\u015f\u0131 \u00a0kamuoyu deste\u011fi al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n temel slogan\u0131, \u201cSaklayacak bir \u015feyiniz yoksa, korkacak bir \u015feyiniz de yoktur.\u201d \u00a0Daha sonra CCTV’nin kapsam\u0131 anti-sosyal davran\u0131\u015flar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 \u015feklinde geni\u015fletilir.\u00a0<\/div>\n
<\/div>\n
\u0130ngiliz Polisi’ne g\u00f6re anti-sosyal davran\u0131\u015flar \u015f\u00f6yledir:<\/div>\n
\u2022 Sokaklarda alkol t\u00fcketimi<\/div>\n
\u2022 Dilencilik<\/div>\n
\u2022 Havai fi\u015feklerin uygunsuz kullan\u0131m\u0131<\/div>\n
\u2022 G\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fi<\/div>\n
\u2022 Sarho\u015flar\u0131n \u00e7evreyi rahats\u0131z etmesi<\/div>\n
\u2022 Kom\u015fular aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar<\/div>\n
\u2022 Hayvanlar\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k alanlarda serbest b\u0131rakma<\/div>\n
\u2022 Duvarlara yaz\u0131 yazmak ya da uygun olmayan yerlere \u00e7\u00f6p atmak gibi \u00e7evreye zarar veren davran\u0131\u015flar<\/div>\n
\u2022 Yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 koklama gibi maddelerin uygunsuz kullan\u0131m\u0131\u00a0<\/div>\n
<\/div>\n
Bu kapsam de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra CCTV kullan\u0131m\u0131 \u015fehir ve kasaba merkezlerinden di\u011fer yerle\u015fim alanlar\u0131na do\u011fru geni\u015fler. 11 Eyl\u00fcl ve 7 Temmuz sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra CCTV art\u0131k ulusal g\u00fcvenlik ve ter\u00f6rle m\u00fccadele ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilir. Yeni teknolojik geli\u015fmelerle beraber CCTV’lere plaka ve y\u00fcz tan\u0131ma deste\u011fi eklenir. Daha \u00f6nce kullan\u0131lmakta olan sistemlerin merkezi bir sistem alt\u0131nda toplanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde giri\u015fimlerde bulunulur. Dolay\u0131s\u0131yla ilk etapta belli bir ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131lan herhangi bir teknoloji, farkl\u0131 s\u00fcre\u00e7lerin etkisiyle daha sonra kendine farkl\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131 bulabilir. Sonu\u00e7 olarak, tek bir CCTV yoktur. Mekana, zamana, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7indeki akt\u00f6rler aras\u0131ndaki etkile\u015fime, teknolojik ve politik s\u00fcre\u00e7lere ba\u011fl\u0131 ve bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fiminin bir sonucu olarak farkl\u0131 CCTV’ler vard\u0131r.\u00a0<\/div>\n
<\/div>\n
Sonu\u00e7<\/strong><\/div>\n
CCTV’ler ya daT\u00fcrkiye’deki ad\u0131yla \u00a0MOBESE’ler g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok hayat\u0131m\u0131za sokuluyor. Bug\u00fcn, trafikte h\u0131z kontrol\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 ya da cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k \u00f6zelli\u011fiyle su\u00e7u \u00f6nledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kameralar yar\u0131n yeni teknolojik geli\u015fmeler ve de\u011fi\u015fen bir siyasal konjonkt\u00fcrle kar\u015f\u0131m\u0131za bamba\u015fka \u00e7\u0131kabilir. Kendimizi Zamyatin’in ‘Biz’inde ya da Orwell’in ‘1984’\u00fcnde bulabiliriz.<\/div>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz sene 1 May\u0131s eylemlerinin odak noktas\u0131 haline gelen D\u0130SK’in \u015ei\u015fli’deki merkez binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne polis taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 tane g\u00fcvenlik kameras\u0131 yerle\u015ftirildi…<\/div>\n
D\u00fcnya Basketbol \u015eampiyonas\u0131’nda Ba\u015fbakan’\u0131 protesto edenler kamera kay\u0131tlar\u0131ndan tespit edildi. Eylemcilere koltuk numaralar\u0131ndan ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor…<\/div>\n
Adnan Polat:<\/strong> “Kendilerini Galatasarayl\u0131 kabul etmiyoruz. Elimizde 200 stat, 40 polis kameras\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri var. \u0130ncelemelerini emniyetle birlikte yapaca\u011f\u0131z ve bu insanlar\u0131 stad\u0131m\u0131za sokmayaca\u011f\u0131z. Burada, ailelerin rahatl\u0131kla gelip, g\u00fcnlerini ge\u00e7irecekleri bir ortam yaratma iste\u011fi i\u00e7indeyiz. Bozulmas\u0131na m\u00fcsamaha etmeyece\u011fiz”<\/div>\n
<\/div>\n
Ayr\u0131ca, e\u011fer su\u00e7 kapsam\u0131na sadece protestolar ya da muhalif eylemler girmiyorsa, su\u00e7un k\u00f6kenine inmeden, su\u00e7un ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fini ya da azalt\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ne kadar mant\u0131kl\u0131d\u0131r? CCTV i\u00e7in harcanan paran\u0131n halk\u0131n paras\u0131 oldu\u011funu unutmamak gerekiyor…<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
\t<\/span><\/div>\n
Kaynaklar:<\/strong><\/div>\n
[1] http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/spor\/futbol\/16996546.asp?gid=373, son eri\u015fim 19.02.2011<\/div>\n
[2] http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/16984950.asp, son eri\u015fim 19.02.2011<\/div>\n
[3] http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/spor\/futbol\/17018195.asp?gid=373, son eri\u015fim \u00a019.02.2011<\/div>\n
[4] Norris C., McCahill M., Wood D.,The Growth of CCTV: a global perspective on the international diffusion of video surveillance in publicly accessible space, http:\/\/www.surveillance-and-society.org\/articles2(2)\/editorial.pdf, son eri\u015fim \u00a019.02.2011<\/div>\n
[5] \u00c7apar S., Birle\u015fik Krall\u0131kta CCTV, T\u00fcrkiye’de MOBESE CADDELERDE G\u00dcVENL\u0130K N\u00d6BET\u0130NDE KAMERALAR, \u00a0Turhan Kitabevi, 2011<\/div>\n
[6] Webster W., CCTV Policy in the UK: Reconsidering the Evidence Base, http:\/\/www.surveillance-and-society.org\/ojs\/index.php\/journal\/article\/view\/evidence\/evidence, son eri\u015fim \u00a019.02.2011<\/div>\n
[7] Groombridge, N. 2008. Stars of CCTV? How the Home Office wasted millions \u2013 a radical ‘Treasury\/Audit Commission’ view. Surveillance and Society 5(1): 73-80.<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Bu yazi Bilim ve Gelecek’in mart sayisinda yayinlandi.\u00a0<\/em><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ge\u00e7en ay gazetelerde ‘s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131’ bir haber yay\u0131nland\u0131. Hatta baz\u0131lar\u0131 bu haberi man\u015fetten verdi. \u0130smi a\u00e7\u0131klanmayan \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir i\u015f adam\u0131 kameralar y\u00fcz\u00fcnden sevgilisini Galatasaray’\u0131n yeni stadyumunda kiralad\u0131\u011f\u0131 locas\u0131na g\u00f6t\u00fcremeyince sorunu Meclis Sporda \u015eiddet ve Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu’na ta\u015f\u0131d\u0131.\u00a0Adamca\u011f\u0131z \u015f\u00f6yle dert yan\u0131yordu [1]:\u00a0E\u015fimi, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131, dostlar\u0131m\u0131, i\u015f arkada\u015flar\u0131m\u0131 a\u011f\u0131rlamak i\u00e7in Arena Stad\u0131’nda loca kiralad\u0131m.. Y\u0131ll\u0131\u011f\u0131 300 bin dolardan 3 senelik 900 bin dolar \u00f6dedim.. \u0130lk ma\u00e7\u0131 da yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen sevgilimle izlemek istedim.. Ancak stada girer girmez her taraf\u0131n kameralarla dolu oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4723,1991],"tags":[1334,1335,1336],"class_list":{"0":"post-3030","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga-yazilar","8":"category-yazilar","9":"tag-cctv","10":"tag-kameraler","11":"tag-kapali-devre-kamera-sistemi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}