{"id":305,"date":"2008-07-24T20:41:17","date_gmt":"2008-07-24T17:41:17","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=305"},"modified":"2019-01-28T21:01:36","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:36","slug":"yine-stanbulun-bana-bir-su-projesi-belas-sarmaya-hazrlanyorlar-tahir-oenguer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/yine-stanbulun-bana-bir-su-projesi-belas-sarmaya-hazrlanyorlar-tahir-oenguer\/","title":{"rendered":"Yine \u0130stanbul’un Ba\u015f\u0131na Bir Su Projesi Belas\u0131 Sarmaya Haz\u0131rlan\u0131yorlar – Tahir \u00d6NG\u00dcR"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Ge\u00e7en y\u0131l \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 halk\u0131m\u0131za bir su bir m\u00fcjdesi daha vermi\u015fti. \u0130stanbul’un bat\u0131s\u0131ndaki t\u00fcketilmi\u015f ve kirletilmi\u015f eski bir yeralt\u0131suyu akiferi, i\u00e7inde yeralt\u0131suyu birikip dola\u015fabilen kaya ortam\u0131, barajlardan ta\u015f\u0131nacak su ile geri beslenecekmi\u015f! <\/p>\n

Ba\u015fkan’a g\u00f6re bu i\u015f \u00e7ok hay\u0131rl\u0131. Deprem sak\u0131ncas\u0131n\u0131 bile hafifletebilir. <\/p>\n

Medyada s\u0131k s\u0131k g\u00f6rmeye al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuz baz\u0131 bilim insanlar\u0131 o g\u00fcnlerde soranlara, beklenen bu yarar\u0131n sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Ne var ki, \u015fimdi baz\u0131 bilim adam\u0131 unvanl\u0131 m\u00fchendisler, konunun tozunu al\u0131p panellerde, sempozyumlarda yeniden \u0131s\u0131tmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

Elbette, bu uygulama birdenbire ortaya at\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Daha \u00f6nce DS\u0130 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn bu projeyi olgunla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6revlendirildi\u011fi ve bunun i\u00e7in baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyordu. Yani \u0130stanbul, Ankara’da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f yeni bir uygulamay\u0131 daha fazla s\u0131rtlaman\u0131n e\u015fi\u011finde idi. Daha \u00f6ncekiler gibi, “7 Tepeye 7 T\u00fcnel”, “Burgu Kuleler”, “Galataport”, “Haydarpa\u015fa”, “3. 4. 5. k\u00f6pr\u00fcler” vb gibi \u0130stanbul’un kaynaklar\u0131n\u0131 talana y\u00f6nelik ve gelece\u011fini karartmaya te\u015fne yeni bir bulu\u015f mu idi, bu?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bunu \u0130BB Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Dr. Mimar Kadir Topba\u015f ve \u0130SK\u0130’den DS\u0130’ne Genel M\u00fcd\u00fcr gidip sonra da Bakan olan Say\u0131n Dr. Veysel Ero\u011flu a\u00e7\u0131klamak durumunda. <\/p>\n

Ama yurtsever m\u00fchendislerin de mesleki bilgilerini halk\u0131n esenli\u011fi do\u011frultusunda yeniden \u00fcretme sorumlulu\u011fu gere\u011fi, s\u00f6yleyecek s\u00f6zleri var ku\u015fkusuz. <\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki ya da neyse ki, perdenin arkas\u0131ndakileri ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak ve ac\u0131 s\u00f6ylemek te hep onlara d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130stanbul, bug\u00fcnk\u00fc yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve yap\u0131lan\u0131\u015f\u0131 ile yeralt\u0131suyu a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir kent de\u011fil. Yoksul\u2026<\/p>\n

Bu durum hep b\u00f6yle de\u011fildi. Ge\u00e7mi\u015fte bundan farkl\u0131 idi. Kentin n\u00fcfusu 1, 2, 3 milyon kadar iken yeralt\u0131suyu \u00fcretimi yap\u0131lan akiferleri olan ve \u00e7ekilen bu suyun end\u00fcstriye ve kentsel kullan\u0131ma sunulabildi\u011fi bir kentti, \u0130stanbul. \u0130SK\u0130 \u00f6ncesi Belediye Kurumu olan \u0130stanbul Sular \u0130daresi’nin \u00e7ok say\u0131da yeralt\u0131suyu \u00fcretim kuyusu, bunlardan su \u00e7eker ve kente basard\u0131. Bu konuda \u0130S\u0130’ne DS\u0130 yard\u0131mc\u0131 olurdu. <\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan \u0130stanbul’un en de\u011ferli yeralt\u0131suyu akiferi varl\u0131\u011f\u0131, kentin bat\u0131s\u0131ndaki Eosen ya\u015fl\u0131 kire\u00e7ta\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7inde yerle\u015fmi\u015fti. Bug\u00fcnk\u00fc Bah\u00e7e\u015fehir-Alt\u0131n\u015fehir-G\u00fcne\u015fli-\u00c7oban\u00e7e\u015fme-Atak\u00f6y aras\u0131nda uzanan bir ku\u015fakta \u00f6rt\u00fcl\u00fc durumda yay\u0131lan bu kire\u00e7ta\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7inde zengin bir yeralt\u0131suyu akiferi vard\u0131. Bu akifer, daha y\u00fcksek yerlerde y\u00fczeyleyen kire\u00e7ta\u015flar\u0131ndan beslendi\u011fi i\u00e7in \u00e7o\u011fu yerde bas\u0131n\u00e7l\u0131 idi. Kuyu a\u00e7\u0131l\u0131nca artezyen yapard\u0131. O d\u00f6nemde \u00e7al\u0131\u015fan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00c7oban\u00e7e\u015fme’de (bug\u00fcnk\u00fc Havaalan\u0131 Kav\u015fa\u011f\u0131’nda) a\u00e7\u0131lan ilk kuyudan bo\u015falan su 15-16 m y\u00fckse\u011fe p\u00fcsk\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Bu b\u00f6lgede ilk kuyular kente su sa\u011flamak i\u00e7in kamu eliyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ama daha sonraki y\u0131llarda \u00e7ok su gereksinen her t\u00fcrl\u00fc sanayi ve \u00f6zellikle de tekstil ve boyama sanayi tesisleri G\u00fcne\u015fli-\u0130kitelli eksenine y\u0131\u011f\u0131ld\u0131. \u0130zinli ya da izinsiz say\u0131s\u0131z kuyu a\u00e7\u0131ld\u0131 bu ku\u015fakta. Daha g\u00fcneyde de Atak\u00f6y konutlar\u0131 ve ba\u015fka tesisler i\u00e7in daha derin kuyular a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bu de\u011ferli akiferin beslenmesini \u00e7ok a\u015fan miktarlarda su \u00e7ekildi ve akifer t\u00fckenmeye ba\u015flad\u0131. Suyun kuyulardan artezyen bas\u0131n\u00e7la kendi kendine akmas\u0131 bir hayal oldu. Pompalar 10, 20, 40, 60, 90 m derinlere indirildi. Gitgide daha h\u0131zl\u0131 bir t\u00fckenme s\u00fcreci ya\u015fand\u0131. Akifer bas\u0131n\u00e7l\u0131 akifer niteli\u011finde iken serbest akifere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 5-6 y\u0131l \u00f6nce yine \u00c7oban\u00e7e\u015fme’de statik su d\u00fczeyi 60 m derine inmi\u015fti. \u015eimdi ise yok. Evet, art\u0131k doymu\u015f akifer yok. Yeralt\u0131ndaki bu kire\u00e7ta\u015f\u0131 tabakalar\u0131 kurutuldu.<\/p>\n

En \u00e7ok su t\u00fcketen kurulu\u015flar, bu kez daha bat\u0131ya ve \u00c7erkezk\u00f6y’e gittiler. \u015eimdi, ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 orada ba\u015flad\u0131. <\/p>\n

Ama olan yaln\u0131z t\u00fckenme de\u011fil. Bu akifer vah\u015fice t\u00fcketilirken, daha da vah\u015fice kirletildi. S\u00f6z\u00fc edilen b\u00fct\u00fcn sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131v\u0131 at\u0131klar\u0131 y\u00fczeyden Ayamama Deresine bo\u015falt\u0131ld\u0131. Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine de\u011fin bu dere mor, lacivert, k\u0131rm\u0131z\u0131 ve ye\u015fil ak\u0131yordu. Her t\u00fcrl\u00fc boya, sentetik madde, kimyasal madde, PCB’ler, pestisitler, organoklor\u00fcrler vb maddeler y\u0131llarca bu akifere s\u00fcz\u00fcld\u00fc, durdu. Kentin bu y\u00f6nde geli\u015fen yerle\u015fim yerlerinin evsel at\u0131klar\u0131 da bu akiferi besledi!<\/p>\n

\u015eimdi, yeralt\u0131na inilebilse de, suyu t\u00fcketilmi\u015f bu akiferin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 Eosen kire\u00e7ta\u015flar\u0131na bir bak\u0131labilse. Bu ortamda su \u00e7ok azald\u0131; ama buras\u0131 pislik ve kanser yap\u0131c\u0131 kimyasallarla dolu.<\/p>\n

\u0130stanbul’un ba\u015fka kesimlerinde ba\u015fka jeolojik birimlerin i\u00e7indeki daha zay\u0131f yeralt\u0131suyu akiferlerinin kaderi de ayn\u0131 oldu. T\u00fcketildiler, zay\u0131flat\u0131ld\u0131lar ve kirletildiler.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu akiferlerin beslenme alanlar\u0131 yerle\u015fim yerleri ya da sanayi tesisleri ile kapland\u0131.<\/p>\n

<\/p>\n

Pekiyi, o zaman soral\u0131m : “\u0130stanbul’un yeralt\u0131 suyu akiferleri neden geri beslensin ki?”<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Bu akiferlere suyu isterseniz kaynat\u0131p da bo\u015falt\u0131n. O su, hemen o akiferlerin i\u00e7inde birikmesine g\u00f6z yumulan zehirli kimyasallarla y\u00fcklenecek. <\/p>\n

Bu akiferlerde depolanacak olan su stratejik bir rezerv de olamaz. Yani, sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi bir sava\u015f ya da ter\u00f6r eylemi sonucunda kente su sa\u011flayan y\u00fczey su rezervuarlar\u0131 kirletilir ve kullan\u0131lamazsa, yeralt\u0131nda biriktirdi\u011finiz bu suyu kullanamazs\u0131\u0131n\u0131z. Sak\u0131n ola buradan kente su vermeye kalkmay\u0131n. D\u00fc\u015fman\u0131n\u0131za verin ki, zehirlensinler.<\/p>\n

Bu akiferlerde depolanacak suyu bir kerede \u00e7ekip kentin bir g\u00fcnl\u00fck su gereksinimini kar\u015f\u0131lamaya kalksan\u0131z 300’den \u00e7ok sondaj kuyusu ve pompas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir. Yani \u00f6yle muslu\u011funu a\u00e7\u0131p kente an\u0131nda su da veremezsiniz.<\/p>\n

Bu akiferde depolanacak suyu ancak kentin art\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kesimini temsil eden bu \u0130kitelli-Atak\u00f6y ekseninde kullanabilirsiniz.<\/p>\n

\u00dcstelik bu akifer \u00f6yle kapal\u0131 bir kutu da de\u011fil. \u0130kitelli’de, G\u00fcne\u015fli’de yeralt\u0131na bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131n\u0131z su yay\u0131lacak ve g\u00fcneyde Marmara Denizi’nin alt\u0131nda \u00f6nce \u00fcstteki daha gen\u00e7 \u00e7\u00f6kellere ve daha sonra da denize s\u0131zacak. Yani bu suyu kullanmak \u00fczere orada bekletmek ve istendi\u011finde geri almak olanaks\u0131z, ayn\u0131 i\u015flem s\u00fcrekli yap\u0131lmak zorunda. <\/p>\n

Barajlardan geri basma kuyular\u0131na su basmak \u00fczere borular d\u00f6\u015feyecek, pompa istasyonlar\u0131 kuracak ve s\u00fcrekli enerji harcayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

<\/p>\n

\u00d6yleyse, yeniden soral\u0131m : “\u0130stanbul’un yeralt\u0131 suyu akiferleri neden geri beslensin ki?”<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u0130\u00e7ine su geri bas\u0131lacak olan katmanlar 45 milyon y\u0131l ya\u015f\u0131nda. Yani i\u00e7inden \u00e7ok su \u00e7ekildi\u011finde g\u00f6zenek suyu bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in s\u0131k\u0131\u015facak, hacmi k\u00fc\u00e7\u00fclecek ve y\u00fczeyde oturmalara neden olacak ya\u015f\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015fler. Buras\u0131, Eski\u015fehir Ovas\u0131, \u00c7i\u011fli ya da Konya de\u011fil. Zaten yeralt\u0131 suyu d\u00fczeyleri d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in y\u00fczeyde bir oturma olsa idi 1990’larda olacakt\u0131. \u015eimdi, kimsenin buna kar\u015f\u0131 akiferi yeniden doldurmak gibi bir gerek\u00e7esi olamaz.<\/p>\n

Bu akiferin i\u00e7inde yerle\u015fmi\u015f oldu\u011fu kaya birimlerini kesen diri bir fay yok ki, yeralt\u0131suyu d\u00fczeyindeki de\u011fi\u015fiklikler bundaki gerilmeleri bo\u015falts\u0131n ya da bu bo\u015falmay\u0131 erteletsin. \u00d6yle olsa idi, zaten yeralt\u0131na su bas\u0131p g\u00f6zenek suyu bas\u0131nc\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckseltmeyin; bu depremleri \u00f6ne al\u0131r, tetikler denip uyar\u0131l\u0131rd\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\u00d6yleyse yine, yeniden soral\u0131m : “\u0130stanbul’un yer alt\u0131 suyu akiferleri neden geri beslensin ki?”<\/strong><\/p>\n

Kim yararlanacak bu bo\u015f i\u015ften? Yukar\u0131daki sorunun yan\u0131t\u0131 bu sorunun yan\u0131t\u0131nda gizli olmal\u0131. Kim yararlanacak bu bo\u015f i\u015ften? Finans\u00e7\u0131lar, projeciler, y\u00fckleniciler, ta\u015feronlar, kontrollar, malzeme sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 ve en \u00f6nemlisi “bu akiferi t\u00fcketip kirletenlerden halen burada \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ve su diye k\u0131vranan bir ka\u00e7 tesis sahibi”. <\/p>\n

Yani bu i\u015ften yaln\u0131zca “bizim \u00e7ocuklar<\/strong>” yararlanacak denebilir mi?<\/p>\n

\u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Doktor Mimar Kadir Topba\u015f ve \u00f6nce \u0130SK\u0130, sonra DS\u0130 Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc, \u015fimdi de \u00c7evre ve Orman Bakan\u0131 Profes\u00f6r Doktor Veysel Ero\u011flu, bu soruyu yan\u0131tlar m\u0131? Siz de, bu i\u015fe bilim(!)sellik boyamaya kalkan hocam.<\/p>\n

Ne olur bizi ikna edin<\/strong>.<\/p>\n

Yoksa “k\u00f6r parma\u011f\u0131m g\u00f6z\u00fcne” dedirtecek b\u00f6yle bir uygulamadan vazge\u00e7in de o para ile \u0130stanbul’da beklenen depremde hemen \u00f6lece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen 70.000 ile 90.000 aras\u0131ndaki ki\u015fiden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 kurtarmak \u00fczere ger\u00e7ek ve d\u00fcr\u00fcst bir “Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Projesi” uygulay\u0131n. Gelin, ayn\u0131 y\u00f6rede Sefak\u00f6y’de, G\u00fcne\u015fli’de, Mahmutbey’de depremden kurtulayamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olan semtlerde ya\u015fayan insanlar i\u00e7in bir \u015feyler yap\u0131n. Askeri \u015eura ve Anayasa Mahkemesi duru\u015fmalar\u0131 size \u015funu unutturmas\u0131n: 3 hafta sonra 17 A\u011fustos! Yine \u00f6v\u00fcnebilecek bir \u015fey yok yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n aras\u0131nda.<\/p>\n

Ayn\u0131 paray\u0131 bu i\u015f i\u00e7in harcay\u0131n. Bu i\u015fi ayn\u0131 “bizim \u00e7ocuklar<\/strong>“a yapt\u0131r\u0131n. Yine onlar kazans\u0131n. Raz\u0131y\u0131z. Yeter ki, y\u00fczlerce \u00e7ocuk ya\u015fas\u0131n ve b\u00fcy\u00fcyebilsin. \u00d6ks\u00fcz ya da yetim kalmas\u0131n. Analar\u0131 evsiz, babalar\u0131 i\u015fsiz, onlar a\u00e7 ve yoksul kalmas\u0131n. Aralar\u0131ndan biri ya\u015far da yar\u0131n bir m\u00fchendis olursa, sizin bu ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 giri\u015fiminizi onlara nas\u0131l a\u00e7\u0131klar\u0131z?<\/p>\n

Gelin bu komikli\u011fi yapmay\u0131n. <\/p>\n

Ola ki, uzmanlar\u0131n\u0131z\u0131n aras\u0131nda istenenlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma y\u00fcreklili\u011fini g\u00f6steremeyenler vard\u0131r da, siz yan\u0131lt\u0131lm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. B\u00f6yle ise, ne olur bizi kamuoyu \u00f6n\u00fcnde onlarla bir araya getirin de bunu konu\u015fal\u0131m.<\/p>\n

“Allah R\u0131zas\u0131 \u0130\u00e7in<\/em>” vazge\u00e7in bu, bilimi ve teknolojiyi k\u00f6t\u00fcye kullanma giri\u015fiminden. “Hay\u0131rlara Vesile Olur<\/em>“.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

sol.org.tr<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\nGe\u00e7en y\u0131l \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 halk\u0131m\u0131za bir su bir m\u00fcjdesi daha vermi\u015fti. \u0130stanbul’un bat\u0131s\u0131ndaki t\u00fcketilmi\u015f ve kirletilmi\u015f eski bir yeralt\u0131suyu akiferi, i\u00e7inde yeralt\u0131suyu birikip dola\u015fabilen kaya ortam\u0131, barajlardan ta\u015f\u0131nacak su ile geri beslenecekmi\u015f! \nBa\u015fkan’a g\u00f6re bu i\u015f \u00e7ok hay\u0131rl\u0131. Deprem sak\u0131ncas\u0131n\u0131 bile hafifletebilir. \nMedyada s\u0131k s\u0131k g\u00f6rmeye al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuz baz\u0131 bilim insanlar\u0131 o g\u00fcnlerde soranlara, beklenen bu yarar\u0131n sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\nNe var ki, \u015fimdi baz\u0131 bilim adam\u0131 unvanl\u0131 m\u00fchendisler, konunun tozunu al\u0131p panellerde, sempozyumlarda yeniden \u0131s\u0131tmaya ba\u015flad\u0131.\n\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[51],"class_list":{"0":"post-305","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-su-forumu"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}