\u00a0
Engellilik, toplumsal bir sorundur ve sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de engellilerin t\u00fcm kamusal haklar\u0131n\u0131 kullanabilmesine olanak sa\u011flayan sosyal politikalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131ndad\u0131r. Bu do\u011frultuda, engellilere y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi gerekmektedir. Bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, do\u011frudan olabilece\u011fi gibi dolayl\u0131 da ger\u00e7ekle\u015febilmektedir. Do\u011frudan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, engellilerle di\u011fer vatanda\u015flar\u0131n e\u015fit tutulmamas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Dolayl\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ise, daha belirgin ve yayg\u0131nd\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir belediye y\u00f6netiminin tekerlekli sandalyelilere uygun kald\u0131r\u0131mlar yapmay\u0131 reddetmesi bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir.
\u00a0
Bu ba\u011flamda, Web sitelerinin, engellilerin dezavantajl\u0131 oldu\u011fu durumlar g\u00f6zetilmeden tasarlanmas\u0131 da dolayl\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k kapsam\u0131na girer. Web sitelerinin, \u201cengelli ki\u015filerin alg\u0131layabilece\u011fi, anlayabilece\u011fi, gezinebilece\u011fi, etkili bir \u015fekilde kullanabilece\u011fi ve bunun yan\u0131nda i\u00e7erik yarat\u0131p, katk\u0131da bulunabilece\u011fi bir \u015fekilde tasarlanmas\u0131\u201dna web eri\u015filebilirli\u011fi ad\u0131 verilir. Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin s\u00f6yledi\u011fi gibi [1],
“Web’in g\u00fcc\u00fc onun evrenselli\u011fidir. Herkesin, engellerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Web’e eri\u015fimi esast\u0131r.”
<\/em>\u00a0
Fakat, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojinin yanl\u0131\u015f, eksik ya da \u00f6zensiz kullan\u0131m\u0131 web eri\u015febilirli\u011fi konusunda\u00a0 b\u00fcy\u00fck sorunlar yaratabilmektedir. Bu yaz\u0131da, sahip olunan engellerin web kullan\u0131m\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fi ve bu engellerin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in yap\u0131labilecekler tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Sorunun fark\u0131nda olduktan sonra, yap\u0131labilecekler ve talep edilecekler o kadar basittir ki…<\/p>\n
Web’e E\u015fit Eri\u015fim Hakk\u0131n\u0131n \u00d6n\u00fcndeki Engeller [2]<\/strong>\u00a0 G\u00f6rsel Engeller G\u00f6rsel engelleri \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda inceleyebiliriz.<\/p>\n K\u00f6rl\u00fck<\/strong><\/em><\/p>\n Her iki g\u00f6zde var olan ve d\u00fczeltilemez g\u00f6r\u00fc\u015f kayb\u0131d\u0131r. Bu engel, ekran okuyucu ad\u0131 verilen yard\u0131mc\u0131 teknolojilerle a\u015f\u0131labilmektedir. Ekran okuyucular, ekrandaki metni konu\u015fmaya ve\/veya Brail alfabesine \u00e7evirebilir. Baz\u0131 insanlar, grafik aray\u00fczl\u00fc web taray\u0131c\u0131lar yerine (Firefox, Internet Explorer, Chrome vs.) yerine lynx gibi metin tabanl\u0131 web taray\u0131c\u0131lar kullan\u0131labilmektedir. Kullan\u0131lan ekran okuyuculara ra\u011fmen, a\u015fa\u011f\u0131daki engellerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nabilmektedir:<\/p>\n \u2022\u00a0Sayfada kullan\u0131lan resimlerin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131 D\u00fc\u015f\u00fck G\u00f6r\u00fc\u015f Kabiliyeti<\/em><\/strong><\/p>\n G\u00f6r\u00fc\u015f kabiliyetinin tam olmad\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 durumlar s\u00f6z konusu olabilmektedir: Net olarak g\u00f6rememe, belirli bir alan\u0131n sadece ortas\u0131n\u0131 ya da sadece kenarlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilme vs. G\u00f6r\u00fc\u015f kabiliyetinde yetersizlik olan ki\u015filer bu engeli normalden daha b\u00fcy\u00fck monit\u00f6rler kullanarak, ekrandaki yaz\u0131lar\u0131 ve resimleri b\u00fcy\u00fcterek a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ya da belirli g\u00f6rme sorunlar\u0131na uygun fontlar kullan\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fc\u015f kabiliyetine sahip ki\u015filerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 olas\u0131 engeller a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<\/p>\n \u2022\u00a0Web sitesinde de\u011fi\u015fmez boyutlarda yaz\u0131 karakterlerinin kullan\u0131lmas\u0131 Renk K\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n Belirli renklere kar\u015f\u0131 olan duyars\u0131zl\u0131kt\u0131r. Genellikle k\u0131rm\u0131z\u0131 ve ye\u015filin veya sar\u0131 ve mavinin ay\u0131rt edilememesinde kendini g\u00f6sterir. Baz\u0131 durumlarda, t\u00fcm renklerin alg\u0131lanmas\u0131nda sorunlar ya\u015fanabilmektedir. Bu tarz sorunu olan ki\u015filerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck engel do\u011fal olarak sayfalarda kullan\u0131lan renklerin se\u00e7iminden kaynaklanmaktad\u0131r. Yanl\u0131\u015f kullan\u0131lan arka planla metinlerin rengi okumay\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilmekte hatta olanaks\u0131z k\u0131labilmektedir. <\/p>\n \u0130\u015fitsel Engeller<\/u><\/strong><\/p>\n \u0130nternet eri\u015fim h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131yla web sitelerinde video ve ses dosyalar\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011fu da artmaktad\u0131r. Do\u011fal olarak bu durum i\u015fitme engelliler i\u00e7in bir dezavantaj olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n Sa\u011f\u0131rl\u0131k<\/em><\/strong><\/p>\n Her iki kulakta olan ve tedavi edilemeyen i\u015fitme kayb\u0131d\u0131r. Baz\u0131 durumlarda ki\u015fi sadece i\u015faret dili ile ileti\u015fime ge\u00e7ebilmekte ve okumakta da zorluklar ya\u015fayabilmektedir. <\/p>\n Bu sorunlar, ses i\u00e7eri\u011finin ba\u015fl\u0131klarla ve\u00a0 alt yaz\u0131 ile desteklenmesiyle a\u015f\u0131labilmektedir. Ya da kullan\u0131c\u0131lara yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla sayfadaki g\u00f6rsel uyaranlar artt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, sa\u011f\u0131rl\u0131k engeline sahip olanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck sorun ses i\u00e7eri\u011finin metinsel i\u00e7erikle desteklenmedi\u011fi durumlard\u0131r. \u0130\u015fitsel engel \u00e7o\u011fu zaman konu\u015fma engelini de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, ses girdisini zorunlu k\u0131lan web siteleri de \u00f6nemli bir engel te\u015fkil etmektedir. Ayr\u0131ca, i\u015fitme engellilerin normal dilin okunmas\u0131nda zorlanabilecekleri de dikkate al\u0131narak daha a\u00e7\u0131k ve basit bir dil kullan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n \u0130\u015fitme Zorlu\u011fu<\/em><\/strong><\/p>\n G\u00f6rsel engellerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, ses i\u00e7eri\u011finin oldu\u011fu sitelerde de sesin sabit olup, kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan artt\u0131r\u0131lam\u0131yor olmas\u0131 i\u015fitme zorlu\u011fu \u00e7eken insanlar i\u00e7in \u00f6nemli bir handikapt\u0131r. Ayr\u0131ca, yukar\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi web’de yer alan ses i\u00e7eri\u011finin alt yaz\u0131 ile desteklenmesi i\u015fitme zorlu\u011fu olan bir \u00e7ok insan i\u00e7in de \u00e7ok yararl\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n Fiziksel Engeller<\/u><\/strong><\/p>\n Fiziksel hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 durumlard\u0131r. Fiziksel engelliler, \u00f6zellikle farenin (mouse) kullan\u0131m\u0131nda sorun ya\u015fayabilmektedir. Bu nedenle, kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda geli\u015ftirilmi\u015f \u00f6zel fareler kullanmaktad\u0131rlar. Fiziksel engellilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca sorunlar a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<\/p>\n \u2022\u00a0Baz\u0131 web sayfalar\u0131nda olan zaman s\u0131n\u0131rlamas\u0131. \u00d6rne\u011fin, bir formun doldurulmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131c\u0131ya belirli bir zaman\u0131n tan\u0131nmas\u0131, bu zaman\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilememesi Bili\u015fsel ve N\u00f6rotik Engeller<\/u><\/strong><\/p>\n Web eri\u015fimini olumsuz etkileyen farkl\u0131 bili\u015fsel ve n\u00f6rolojik engeller de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, dikkat eksikli\u011fi ve \u00f6\u011frenme zorlu\u011fu olan ki\u015filerin de web sayfalar\u0131ndan yararlanabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen durumlarda bili\u015fsel ve n\u00f6rotik engele sahip kullan\u0131c\u0131lar\u0131n web sitesinden faydalanmas\u0131 zorla\u015facakt\u0131r: Engellerin A\u015f\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n Bir web sitesine sahipsek, do\u011fal olarak onun m\u00fcmk\u00fcn olan en \u00e7ok say\u0131da insana eri\u015fmesini isteriz. Fakat yukar\u0131daki engellerden de g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi tasar\u0131mdaki hatalardan ve \u00f6zensizlikten kaynakl\u0131 olarak sitelerimize eri\u015fimi bizzat kendimiz engellemekteyiz. B\u00f6ylece, insanlar\u0131n bilgiye e\u015fit eri\u015fimi i\u00e7in icat edilmi\u015f olan web’i tam tersi y\u00f6nde kullanarak toplumda var olan e\u015fitsizlikleri daha da derinle\u015ftiriyoruz. Asl\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131nda olmasak da engellilere, web’de engel \u00e7\u0131kartarak dolayl\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131yoruz.<\/p>\n Bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00fclkede kamuya ait web sitelerinin engelliler g\u00f6zetilerek tasarlanmas\u0131 bir tercih de\u011fil zorunluluktur. ABD’de 1973 tarihli Engellileri \u0130\u015fg\u00fcc\u00fcne Kazand\u0131rma Yasas\u0131’na eklenen ve 508. madde olarak bilinen b\u00f6l\u00fcmle beraber kamu web sitelerine eri\u015filebilirlik kurallar\u0131na uyma zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir [4]. AB i\u00e7inde de, e-\u0130\u00e7erme ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, web sitelerinin eri\u015filebilirli\u011fi y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131r [5].<\/p>\n T\u00fcrkiye’de web eri\u015filebilirli\u011fi konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ise ABD’nin ve AB’nin \u00e7ok gerisinde kalmaktad\u0131r. Tabi bu, hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemelidir. \u00d6rne\u011fin, TR.Net ve Vak\u0131fbank 2004 y\u0131l\u0131nda web sitelerini g\u00f6rme engellilerin faydalanabilece\u011fi hale getirmi\u015ftir.\u00a0 ODT\u00dc, b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Engelsiz ODT\u00dc Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc,\u00a0 g\u00f6rme engellilerin teknolojiden faydalanabilmesine katk\u0131da bulunmay\u0131 hedeflemektedir [6]. \u201cKamu Kurumlar\u0131 \u0130nternet Siteleri Standartlar\u0131 ve \u00d6nerileri Rehberi\u201d (KAK\u0130S) adl\u0131 site (http:\/\/www.kakis.gov.tr\/<\/a>) kamu kurumlar\u0131na \u00e7e\u015fitli \u00f6neriler getirmektedir. Sitede yer alan rehberin 2.2. b\u00f6l\u00fcm\u00fc Eri\u015filebilirli\u011fe ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r [7].<\/p>\n Eri\u015febilirlik standartlar\u0131 hakk\u0131nda en kapsaml\u0131 bilgiyi Web Konsorsiyumu’nun Web Eri\u015filebilirlik \u0130nisiyatifi (Web Accessibility Initiative\u00a0 -WAI) web sitesinden\u00a0 (http:\/\/www.w3.org\/WAI\/<\/a>) edinebilirsiniz. KAK\u0130S, WAI taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan rehberlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evirmi\u015ftir. WAI taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan web i\u00e7eri\u011fi eri\u015febilirlik k\u0131lavuzu d\u00f6rt temel ilke etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir [8,9]:<\/p>\n \u2022\u00a0Kavranabilirlik: Bilgi ve\u00a0 kullan\u0131c\u0131 ara y\u00fcz\u00fc bile\u015fenleri kullan\u0131c\u0131lara kavrayabilecekleri \u015fekillerde sunulabilir olmal\u0131d\u0131r . \u00d6rne\u011fin, metin d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erik i\u00e7in metin se\u00e7enekleri sunulmal\u0131d\u0131r. Web sitelerini eri\u015filebilir k\u0131lmak, engelleri kald\u0131rmak \u00e7o\u011fu zaman son derece kolayd\u0131r ve fazla bir \u00e7aba gerektirmez. Yukar\u0131daki maddelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 somutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda web tasar\u0131m\u0131na yabanc\u0131 olanlar bile i\u015fin basitli\u011fini rahat\u00e7a g\u00f6rebilecektir.<\/p>\n \u00d6nce, i\u011fneyi kendimize bat\u0131ral\u0131m. Sitelerin web eri\u015febilirli\u011fini kontrol eden AChecker adl\u0131 web sitesine (http:\/\/achecker.ca\/checker\/index.php<\/a>) gidelim ve oradaki alana Bilim ve Gelecek Dergisi’nin ana sayfas\u0131n\u0131n adresini girelim. En ba\u015fta g\u00f6ze \u00e7arpan problem sitede kullan\u0131lan resimlerin metinsel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131. Sayfa kodlan\u0131rken html koduna a\u015fa\u011f\u0131daki gibi yaz\u0131lm\u0131\u015f: Oysa, html koduna logonun metinsel anlam\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, g\u00f6rme engellilerin kulland\u0131\u011f\u0131 ekran okuyucular da html kodunu kavrayabilecekti: Sayfadaki problemlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 alt de\u011ferinin girilmemi\u015f olmamas\u0131ndan kaynakl\u0131. Bir ba\u015fka problem, sayfadaki metinleri koyu yapmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z <b> <\/b> i\u015fareti. Ekran okuyucular a\u015fa\u011f\u0131daki gibi olu\u015fturulmu\u015f html kodunu tam olarak kavrayamayacaklard\u0131r:<\/p>\n <b>Baha Okar’a \u00f6zg\u00fcrl\u00fck!<br><\/b><\/p>\n Ayn\u0131 ifade, Achecker’in da uyard\u0131\u011f\u0131 gibi, <b> i\u015fareti yerine em ve strong i\u015faretlerinin kullan\u0131lmas\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131 ekran okuyucular bizim Baha Okar’a \u00f6zg\u00fcrl\u00fck!\u00a0 \u015feklinde, vurgulu bi\u00e7imde okudu\u011fumuz metnin vurgusunu fark edebileceklerdi.<\/p>\n Ya da a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi sayfaya yaz\u0131 karakterlerini b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in art\u0131 ve eksi d\u00fc\u011fmelerinin eklenmesi bile bir\u00e7ok ya\u015fl\u0131 ya da k\u00fc\u00e7\u00fck karakterleri okumakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken kullan\u0131c\u0131n\u0131n okumas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r:<\/p>\n <\/p>\n Bunun yan\u0131nda sitede kullan\u0131lan resim dosyas\u0131n\u0131n renk k\u00f6rleri i\u00e7in sorun yarat\u0131p yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in ilgili resmi Renk K\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc Sim\u00fclat\u00f6r\u00fc’ne (http:\/\/www.etre.com\/tools\/colourblindsimulator\/<\/a>) y\u00fckleyerek test etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. WAI’ni sitesinde (http:\/\/www.w3.org\/WAI\/ER\/tools\/complete<\/a>) daha onlarca test arac\u0131 vard\u0131r ve bu ara\u00e7lar\u0131 kullanarak sitelerin eri\u015febilirli\u011fi test edilebilir, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinilebilir.<\/p>\n ***\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n K\u0131sacas\u0131, web sitelerini eri\u015filebilir hale getirmek \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ok da zor de\u011fildir. Sadece biraz \u00f6zen ve dikkat gerektirir. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n temel g\u00f6revlerinin t\u00fcm (!) vatanda\u015flara hizmet etmek oldu\u011fu dikkate al\u0131n\u0131rsa, bu kurumlar\u0131n sitelerinin eri\u015febilirlik konusunda daha hassas davranmas\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca e-demokrasi, herkesin (yoksullar\u0131n, engellilerin, ya\u015fl\u0131lar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n)\u00a0 \u0130nternet’e e\u015fit eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir durumda anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Bu nedenle, sans\u00fcrs\u00fcz \u00d6zg\u00fcr \u0130nternet yetmez, \u0130nternet’e e\u015fit eri\u015fim hakk\u0131 da gerekir!<\/p>\n Kaynaklar * Bu yaz\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin May\u0131s say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.
Engelliler, \u00e7e\u015fitli yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7lar yard\u0131m\u0131yla bilgisayar kullanabilmektedir. Bu yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7lar web eri\u015fiminde kullan\u0131l\u0131rken, web sitelerinin standart ve tutarl\u0131 oldu\u011funu varsaymaktad\u0131r. Standartlara uymayan ya da tutars\u0131z olan web sitesi tasar\u0131mlar\u0131 engelleri a\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131lan bu yard\u0131mc\u0131 teknolojilerin \u00f6n\u00fcne yeni engeller \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Baz\u0131 durumlarda ise engellilerin \u00f6zel gereksinimleri olmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, Web’e e\u015fit eri\u015fimin \u00f6n\u00fcndeki engelleri d\u00f6rt kategori alt\u0131nda ele alabiliriz: g\u00f6rsel engeller, i\u015fitsel engeller, fiziksel engeller ve bili\u015fsel engeller.<\/p>\n
<\/u><\/em><\/strong>\u00a0
G\u00f6rsel engeller, g\u00f6zde veya beyinde olu\u015fan bir bozuklu\u011fa veya hastal\u0131\u011fa dayal\u0131 olarak g\u00f6rme yetisinin azalmas\u0131, k\u0131smen ya da tamamen kaybedilmesi olarak tan\u0131mlanabilir. 2002 verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada 161 milyondan fazla g\u00f6rme engelli insan vard\u0131r. Bu insanlardan 124 milyonu az g\u00f6rmekte ve 37 milyonu hi\u00e7 g\u00f6rmemektedir. T\u00fcrkiye’de ise n\u00fcfusun %0.6’s\u0131 g\u00f6rme engellidir [3]. Ayr\u0131ca istatistiklere g\u00f6re her 20 insandan biri renk k\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u2022\u00a0Karma\u015f\u0131k grafikler
\u2022\u00a0Ses ya da ekran okuyucunun alg\u0131layabilece\u011fi bi\u00e7imde metin olarak da ifade edilmeyen videolar
\u2022\u00a0Uygun tasarlanmam\u0131\u015f tablolar
\u2022\u00a0T\u00fcm komutlar i\u00e7in k\u0131sa yol i\u00e7ermeyen web taray\u0131c\u0131lar\u0131
\u2022\u00a0Kullan\u0131lan i\u015fletim sisteminin standartlar\u0131na uymayan web taray\u0131c\u0131lar
\u2022\u00a0Ekran okuyucular\u0131n tam ve do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen standart olmayan belge formatlar\u0131<\/p>\n
\u2022\u00a0Tutars\u0131z sayfa plan\u0131ndan dolay\u0131, sayfa b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yaz\u0131lar\u0131n ve resimlerin birbirine girmesi
\u2022\u00a0Sayfan\u0131n tasar\u0131m\u0131nda ya da kullan\u0131lan resimlerde z\u0131t renk tonlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f kullan\u0131lmas\u0131 (poor color contrast)
\u2022\u00a0Resim dosyas\u0131 olarak siteye konan metinlerin b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde a\u015fa\u011f\u0131 sat\u0131ra ge\u00e7meyerek sorun yaratmas\u0131<\/p>\n
\u2022\u00a0Fare yerine klavyenin de kullan\u0131labilece\u011fini dikkate almayan web taray\u0131c\u0131lar\u0131
\u2022\u00a0Form \u00fczerinde yer alan bir alandan sonrakine tab tu\u015fu ile ge\u00e7emeyi\u015f<\/p>\n
\u2022\u00a0Kullan\u0131c\u0131ya sitedeki animasyonlar\u0131 kapatma olana\u011f\u0131n\u0131n verilmemesi
\u2022\u00a0A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve g\u00f6rsel \u00f6gelerin yoklu\u011fu
\u2022\u00a0Site tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k ve tutars\u0131z olmas\u0131
\u2022\u00a0Sitede gereksiz ve karma\u015f\u0131k bir dilin kullan\u0131lmas\u0131 <\/p>\n
\u2022\u00a0Uygulanabilirlik: Kullan\u0131c\u0131 ara y\u00fcz\u00fc bile\u015fimleri ve gezinim uygulanabilir olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, fare ile yap\u0131lan t\u00fcm i\u015flemler klavye ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmelidir.
\u2022\u00a0Anla\u015f\u0131labilirlik: Metin i\u00e7eri\u011fi okunabilir ve anla\u015f\u0131labilir olmal\u0131d\u0131r.
\u2022\u00a0Diren\u00e7lilik: \u0130\u00e7erik yard\u0131mc\u0131 teknolojilerle birlikte geni\u015f farkl\u0131l\u0131ktaki kullan\u0131c\u0131 ara\u00e7lar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00fcvenli bir \u015fekilde yorumlanabilecek kadar diren\u00e7li olmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n
<img src=”modules\/pagex\/img\/logo.jpg” mce_src=”modules\/pagex\/img\/logo.jpg” width=”268″ height=”58″ border=”0″ title=”Bilim ve Gelecek”><\/p>\n
<img src=”modules\/pagex\/img\/logo.jpg” mce_src=”modules\/pagex\/img\/logo.jpg” width=”268″ height=”58″ border=”0″ alt=”Bilim ve Gelecek Logosu” title=”Bilim ve Gelecek”><\/p>\n![](\"\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/izlem_yazi_mayis.JPG\")
<\/div>\n
<\/u><\/strong>[1] http:\/\/www.w3.org\/WAI\/intro\/accessibility.php<\/a>, son eri\u015fim 17.04.2011
[2] http:\/\/www.w3.org\/WAI\/EO\/Drafts\/PWD-Use-Web\/#diff<\/a>, son eri\u015fim 17.04.2011
[3] Y\u00fccel C., Acart\u00fcrk C., G\u00f6rme Engelliler i\u00e7in Web Sayfalar\u0131nda Eri\u015filebilirli\u011fin Sa\u011flanmas\u0131 ,http:\/\/ab.org.tr\/ab06\/sunum\/93.pdf, son eri\u015fim 17.04.2011
[4] http:\/\/www.section508.gov\/<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
[5] http:\/\/ec.europa.eu\/information_society\/activities\/einclusion\/policy\/accessibility\/index_en.htm<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
[6] https:\/\/kolmogorov.iam.metu.edu.tr\/claire\/index.php\/G\u00f6rme_Engelliler_i\u00e7in_Web_Sayfalar\u0131nda_Eri\u015filebilirli\u011fin_Sa\u011flanmas\u0131<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
[7] http:\/\/www.kakis.gov.tr\/files\/Bolum_2.2-Erisilebilirlik.pdf<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
[8] http:\/\/www.kakis.gov.tr\/standartlar-w3c-ceviriler\/web-icerigi-erisilebilirlik-kilavuzlari-wiek-20<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
[9] http:\/\/www.erisilebilirweb.com\/dokumanlar\/page\/2\/<\/a>, son eri\u015fim 19.04.2011
\u00a0<\/p>\n
<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Devlet \u0130statistik Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn 2003 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re n\u00fcfusumuzun %12’si engellidir. Renk k\u00f6r\u00fc olanlar\u0131 saymazsak, 420 bin ki\u015fi g\u00f6rme engellidir. Bu say\u0131lara, ya\u015fl\u0131l\u0131ktan kaynakl\u0131 olu\u015fan do\u011fal engeller dahil de\u011fildir. 2005 y\u0131l\u0131 itibariyle ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusun (65 ya\u015f \u00fcst\u00fc) toplam n\u00fcfusun %5,7’sini olu\u015fturdu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, var olan toplumsal yap\u0131da do\u011fal bir e\u015fitsizlik vard\u0131r.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4728],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3165","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tmmob-yazilar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3165\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}