{"id":31873,"date":"2019-08-08T11:49:48","date_gmt":"2019-08-08T08:49:48","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=31873"},"modified":"2019-08-08T12:42:34","modified_gmt":"2019-08-08T09:42:34","slug":"kazdaglari-kirazli-altin-madeni-teknik-veriler-siyanur-kullanimi-ve-olasi-tehlikeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/kazdaglari-kirazli-altin-madeni-teknik-veriler-siyanur-kullanimi-ve-olasi-tehlikeler\/","title":{"rendered":"Kazda\u011flar\u0131-Kirazl\u0131 alt\u0131n madeni: Teknik veriler, siyan\u00fcr kullan\u0131m\u0131 ve olas\u0131 tehlikeler"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7anakkale Kirazl\u0131\u2019da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmek istenen madencilik faaliyetleri \u00fclke tarihinin en b\u00fcy\u00fck do\u011fa k\u0131r\u0131mlar\u0131ndan biriyle ba\u015flad\u0131. Peki projenin teknik detaylar\u0131 neler, maden talan\u0131 durdurulamazsa Kirazl\u0131\u2019y\u0131 ne bekliyor, siyan\u00fcr kullan\u0131m\u0131 nas\u0131l ve ne boyutta yap\u0131lacak, olas\u0131 tehlikeler neler? \u015eubat 2013 tarihinde yay\u0131mlanan ve \u00c7evre \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u2018olumlu\u2019 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc verilen \u201cKirazl\u0131 Alt\u0131n ve G\u00fcm\u00fc\u015f Madeni Kapasite Art\u0131\u015f\u0131 ve Zenginle\u015ftirme Projesi Nihai \u00c7ED Raporu\u201d verilerini kullanarak konuya \u0131\u015f\u0131k tutmak istedik.<\/p>\n<h5 id=\"projenin-detaylari\"><strong>Projenin detaylar\u0131<\/strong><\/h5>\n<p>Kirazl\u0131 Alt\u0131n ve G\u00fcm\u00fc\u015f Madeni Projesi i\u015fletme s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00c7anakkale ili merkez il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Kirazl\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019ne 1.5 km mesafede bulunuyor. Proje alan\u0131 1997,16 hektar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki i\u015fletme ruhsat alan\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131yor. Proje sahibi Kanadal\u0131 Alamos Gold, madencilik faaliyetleri Alamos Gold taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de kurulan Do\u011fu Biga Madencilik \u015firketi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/h_1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-31874\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/h_1.png\" alt=\"\" width=\"1746\" height=\"848\" \/><\/a><br \/>\nMaden kaz\u0131s\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k i\u015fletme madencili\u011fi y\u00f6ntemi planlanm\u0131\u015f. Projede kullan\u0131lacak milyonlarca metrek\u00fcp su i\u00e7in madenden 30 km uzakl\u0131ktaki Zeybek\u00e7ay\u0131r K\u00f6y\u00fc \u00fczerindeki B\u0131\u00e7k\u0131 Deresi belirlenmi\u015f. Dere \u00fczerinde g\u00f6let olu\u015fturulmas\u0131 ve bu g\u00f6let suyunun kullan\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015f. Proje kapsam\u0131nda 221 hektarl\u0131k alanda 45 bin 650 a\u011fa\u00e7 kesilece\u011fi belirtilse de mevcut durumda 195 bin a\u011fa\u00e7 kesildi.<\/p>\n<p>Proje, 25.6 milyon ton cevher ve 46.9 milyon ton \u2018ekonomik olmayan\u2019 kaya olmak \u00fczere toplam 72.5 milyon ton kaz\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. \u00c7ED raporunda kaz\u0131lar sonras\u0131 495 bin ons alt\u0131n ve 3 milyon ons g\u00fcm\u00fc\u015f \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<h5 id=\"proje-asamalari-yigin-lici-ve-siyanur-kullanimi\"><strong>Proje a\u015famalar\u0131, y\u0131\u011f\u0131n li\u00e7i ve siyan\u00fcr kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/h5>\n<p>Projede \u015fu ak\u0131\u015f \u015femas\u0131 planlan\u0131yor: Maden oca\u011f\u0131 delme patlatma y\u00f6ntemi ile kaz\u0131lar yap\u0131larak basamaklar \u015feklinde olu\u015fturuluyor. Kaz\u0131 sonras\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan cevher (alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f i\u00e7erikli kaya malzemesi) kamyonlarla k\u0131rma\/boyut k\u00fc\u00e7\u00fcltme i\u015flemi sonras\u0131 y\u0131\u011f\u0131n li\u00e7i denilen y\u00f6nteme tabi tutuluyor.<\/p>\n<p>Y\u0131\u011f\u0131n li\u00e7i y\u00f6nteminde belirli bir boyutun alt\u0131na indirilmi\u015f alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f i\u00e7erikli cevher alt\u0131 \u2018ge\u00e7irimsiz\u2019 bir membran (yer \u00f6rt\u00fcs\u00fc malzemesi) ile kapat\u0131lm\u0131\u015f a\u00e7\u0131k bir alanda y\u0131\u011f\u0131l\u0131yor. \u0130\u00e7erisinde siyan\u00fcr bulunan \u00e7\u00f6zelti pompalar\u0131 yard\u0131m\u0131yla y\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne sulama veya ya\u011fmurlama \u015feklinde veriliyor. Siyan\u00fcr \u00e7\u00f6zeltisi y\u0131\u011f\u0131n i\u00e7erisinden ilerlerken alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7\u00f6zeltiye ge\u00e7erek \u2018ekonomik olmayan\u2019 maddelerden yani y\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/h_2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-31875\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/h_2.png\" alt=\"\" width=\"1676\" height=\"1214\" \/><\/a><\/p>\n<p>Alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f i\u00e7erikli \u00e7\u00f6zelti, \u00e7\u00f6zelti havuzlar\u0131nda toplan\u0131yor. Siyan\u00fcr kullanarak alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn \u00e7\u00f6zelti haline getirilmesinin ard\u0131ndan elde edilen \u00e7\u00f6zelti \u00e7e\u015fitli i\u015flemler sonras\u0131 f\u0131r\u0131nlarda dore (saf olmayan) k\u00fcl\u00e7e haline getiriliyor. Burada \u00fcretilen dore k\u00fcl\u00e7eler bir alt\u0131n rafinerisine g\u00f6nderilip k\u00fcl\u00e7e alt\u0131n haline getiriliyor.<\/p>\n<p>Bu i\u015flemlere zenginle\u015ftirilme i\u015flemleri deniyor. \u015eekil-2\u2019de g\u00f6sterilen zenginle\u015ftirme i\u015flemleri sonras\u0131 alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015ften ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan siyan\u00fcrl\u00fc, asidik ve ekonomik olmayan malzeme de at\u0131k baraj\u0131na\/sahas\u0131na g\u00f6nderiliyor.<\/p>\n<h5 id=\"yilda-3150-ton-siyanur-kullanilacak\"><strong>Y\u0131lda 3150 ton siyan\u00fcr kullan\u0131lacak!<\/strong><\/h5>\n<p>\u00c7ED raporuna g\u00f6re bu projede a\u00e7\u0131k alanda y\u0131\u011f\u0131n li\u00e7i ile birlikte siyan\u00fcr kullan\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade ediliyor ve madende g\u00fcnde 9 ton, y\u0131lda 3150 ton sodyum siyan\u00fcr (NACN) kullan\u0131laca\u011f\u0131 belirtiliyor. Zenginle\u015ftirme i\u015fleminde siyan\u00fcr haricinde y\u0131lda 455 bin litre de hidroklorik asit (HCL) kullan\u0131laca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n<h5 id=\"peki-olasi-tehlikeler-neler\"><strong>Peki olas\u0131 tehlikeler neler?<\/strong><\/h5>\n<p>Kirazl\u0131 maden projesi benzeri alt\u0131n madencili\u011fi faaliyetleri i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlike kayna\u011f\u0131; ilk a\u015famada a\u00e7\u0131k alanda yap\u0131lan siyan\u00fcrl\u00fc y\u0131\u011f\u0131n li\u00e7i cevher zenginle\u015ftirmesi i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasallar, ikinci a\u015famada da maden \u00fcretimi\/zenginle\u015ftirilmesi sonras\u0131 siyan\u00fcr ve yo\u011fun miktarda asidik kimyasal i\u00e7erikli, y\u00fcz y\u0131llar boyunca a\u00e7\u0131k alanda duracak olan maden at\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Siyan\u00fcrl\u00fc maden\/cevher zenginle\u015ftirme i\u015flemleri nedeniyle meydana gelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunan ve ge\u00e7mi\u015fte de ya\u015fanm\u0131\u015f, siyan\u00fcr ve tehlikeli kimyasallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 esnas\u0131nda ya\u015fanan kazalar, asidik madde i\u00e7erikli at\u0131k baraj\u0131 y\u0131k\u0131lmas\u0131 ya da s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131, membran\/zemin kaplamas\u0131n\u0131n delinmesi sonras\u0131 siyan\u00fcr i\u00e7erikli \u00e7\u00f6zeltinin yeralt\u0131 suyuna kar\u0131\u015fmas\u0131 ve ta\u015fma gibi ekolojik y\u0131k\u0131ma neden olabilecek tehlikeler mevcut.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31878\" aria-describedby=\"caption-attachment-31878\" style=\"width: 1714px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/screen-shot-2019-08-08-at-11-55-00.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-31878 size-full\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/screen-shot-2019-08-08-at-11-55-00.png\" alt=\"\" width=\"1714\" height=\"968\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31878\" class=\"wp-caption-text\">Fatsa Alt\u0131n Maden ve Y\u0131\u011f\u0131n Li\u00e7i \u00d6rne\u011fi<\/figcaption><\/figure>\n<h5 id=\"altin-madeni-atik-baraji-sizdirmalari-ve-kaza-ornekleri\"><strong>Alt\u0131n madeni at\u0131k baraj\u0131 s\u0131zd\u0131rmalar\u0131 ve kaza \u00f6rnekleri*<\/strong><\/h5>\n<p>\u015eili\u2019de 1965 y\u0131l\u0131nda, deprem sonucu 14 at\u0131k baraj\u0131n\u0131n 10\u2019u hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f ve s\u0131z\u0131nt\u0131 sonucu 200\u2019den fazla ki\u015fi zehirlenerek ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<br \/>\nG\u00fcney Afrika\u2019da 1994 y\u0131l\u0131nda siyan\u00fcrl\u00fc alt\u0131n havuzunun ta\u015fmas\u0131 sonucu 150 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Afrika\u2019n\u0131n Victoria G\u00f6l\u00fc\u2019nde 1994 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan incelemede alt\u0131n madenlerinden s\u0131zan siyan\u00fcr nedeni ile do\u011fal ya\u015fam\u0131n sona erdi\u011fi tespit edildi.<\/p>\n<p>ABD\u2019de Montana Zortman Landusky Madenleri, Summitv\u0131lle, New Mexico, Virginia Alt\u0131n Madenleri: Zortman Landusky madeninden do\u011fal ortama akan siyan\u00fcr ve a\u011f\u0131r metal s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131, asit ka\u00e7aklar\u0131 hayvan \u00f6l\u00fcmlerine, t\u00fcm i\u00e7me suyu kaynaklar\u0131n\u0131n kirlenmesine, maden \u00e7evresinde yo\u011fun toprak zehirlenmesine neden oldu. Summitville alt\u0131n madeninde \u015firket, at\u0131k baraj\u0131ndan \u201cs\u0131f\u0131r de\u015farj\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131, do\u011faya hi\u00e7bir zehirli at\u0131k b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 garanti etse de, madenin i\u015fletilmesinden bir ay sonra, at\u0131k baraj\u0131ndan at\u0131\u011f\u0131n s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. B\u00f6lgedeki Alamosa Nehri 27 km buyunca siyan\u00fcr bile\u015fikleri, asit ve a\u011f\u0131r metaller i\u00e7eren maden at\u0131klar\u0131yla zehirlendi. New Mexico\u2019da 1992 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan incelemede 800 den fazla s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n oldu\u011fu belirlendi. ABD\u2019de 1993 y\u0131l\u0131nda tonlarca at\u0131\u011f\u0131n \u0130doha\u2019daki Silver Madeninden s\u0131zarak \u00e7evre sular\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Bat\u0131 Virginia\u2019da 1972 y\u0131l\u0131nda, \u015fiddetli ya\u011fmurlar sonucu at\u0131k baraj\u0131 baraj\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc, 155 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p>Romanya, Baia Mare Alt\u0131n Madeni: 2000 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131 ba\u015f\u0131nda Romanya\u2019n\u0131n Baia Mare B\u00f6lgesi\u2019nde Aurul Alt\u0131n Madeni\u2019nden s\u0131zan siyan\u00fcr\u00fcn 100 bin metrek\u00fcpl\u00fck siyan\u00fcr at\u0131klar\u0131, Tizsa Nehri\u2019nden, Tuna Nehri\u2019ne oradan da Karadeniz\u2019e kadar ula\u015ft\u0131. Milyarlarca bal\u0131k ve su canl\u0131s\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Etkisi uzun s\u00fcre devam edecek olan bu geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan felaket \u201c\u00c7ernobil\u2019den sonra en b\u00fcy\u00fck \u00e7evre felaketi\u201d olarak kabul ediliyor.<\/p>\n<p>Tarihsel \u00f6rnekleri hat\u0131rlatma yaparak bitirmekte yarar var. \u00c7anakkale Kirazl\u0131 Alt\u0131n ve G\u00fcm\u00fc\u015f Madeni Projesi\u2019nin bulundu\u011fu alan 1. Derece Deprem B\u00f6lgesi\u2019nde ve Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131 Zonu i\u00e7inde yer al\u0131yor olmas\u0131 tehlike potansiyelini katl\u0131yor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31880\" aria-describedby=\"caption-attachment-31880\" style=\"width: 1720px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/r3.png\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-31880\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/r3.png\" alt=\"\" width=\"1720\" height=\"592\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31880\" class=\"wp-caption-text\">Baia Mare-Aurul Alt\u0131n Madeninde At\u0131k Baraj\u0131 S\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131ndan Sonra Tuna Nehri<\/figcaption><\/figure>\n<p><em><strong>politeknik.org.tr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>* Er\u015fat Akyaz\u0131l\u0131, Alt\u0131n Madencili\u011finin Di\u011fer Madencilik Faaliyetleri ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Alt\u0131n Politikalar\u0131 Sempozyumu, Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131, 20-21 \u015eubat 2019 Ankara. http:\/\/www.maden.org.tr\/yayinlar\/kitap_goster.php?kodu=163<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00c7anakkale Kirazl\u0131\u2019da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmek istenen madencilik faaliyetleri \u00fclke tarihinin en b\u00fcy\u00fck do\u011fa k\u0131r\u0131mlar\u0131ndan&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31877,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4692,2],"tags":[4899,1924,4897,3712],"class_list":{"0":"post-31873","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-enerji","8":"category-haberler","9":"tag-alamos-gold","10":"tag-kazdaglari","11":"tag-kazdaglari-maden","12":"tag-manset"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31873"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31873\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}