{"id":32078,"date":"2019-10-01T18:07:41","date_gmt":"2019-10-01T15:07:41","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=32078"},"modified":"2019-10-01T18:10:02","modified_gmt":"2019-10-01T15:10:02","slug":"acil-durumlarda-mobil-cihazlar-uzerinden-nasil-iletisim-kurabiliriz-diyar-saracoglu-sendika-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/acil-durumlarda-mobil-cihazlar-uzerinden-nasil-iletisim-kurabiliriz-diyar-saracoglu-sendika-org\/","title":{"rendered":"\u201cAcil\u201d durumlarda mobil cihazlar \u00fczerinden nas\u0131l ileti\u015fim kurabiliriz? – Diyar Sara\u00e7o\u011flu (Sendika.Org)"},"content":{"rendered":"

Peki deprem sonras\u0131nda ileti\u015fim kurmay\u0131 ba\u015faranlar bunu nas\u0131l yapt\u0131lar? Mobil hatlarda ya\u015fanan sorun sabit ses, geni\u015f bant ve fiber altyap\u0131s\u0131nda ya\u015fanmad\u0131. Bu nedenle de deprem sonras\u0131nda Wi-Fi eri\u015fimine sahip olanlar WhatsApp, Signal ve Telegram gibi uygulamalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kurabildiler. Peki Wi-Fi eri\u015fimine sahip de\u011filsek nas\u0131l ileti\u015fim kurabiliriz? \u201cAcil\u201d durumlarda mobil cihazlar \u00fczerinden nas\u0131l ileti\u015fim kurabiliriz?<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde \u0130stanbul\u2019da ya\u015fanan deprem sonras\u0131nda ya\u015fanan \u201coperat\u00f6r krizin\u201dden pek \u00e7o\u011fumuz etkilendik. Deprem sonras\u0131nda mobil hatlardaki yo\u011funluk kaynakl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan bu problem, bu gibi \u201cdo\u011fal afet\u201d durumlar\u0131nda (veya siyasal iktidarlar\u0131n \u0130nternet\u2019in fi\u015fini \u00e7ekti\u011fi durumlarda) nas\u0131l ileti\u015fim kurabilece\u011fimiz sorusunu da tekrardan g\u00fcndeme getirdi.<\/p>\n

\u00d6ncelikle problemimizi biraz tan\u0131yal\u0131m. Mobil cihazlar, baz istasyonlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kurarlar. Baz istasyonlar\u0131 lokasyonlarda ba\u011flant\u0131 kuran ki\u015fi say\u0131s\u0131 hesaplanarak konumland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130stiklal Caddesi\u2019ne yerle\u015ftirilmesi gereken baz istasyonu say\u0131s\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabaya yerle\u015ftirilmesi gereken baz istasyonu say\u0131s\u0131 ayn\u0131 de\u011fildir. Kabaca baz istasyonlar\u0131n\u0131n ve merkezi birimlerin birbirleriyle haberle\u015fmesiyle mobil ileti\u015fim altyap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar diyebiliriz. Deprem sonras\u0131nda cep telefonlar\u0131 \u00fczerinden pek \u00e7ok ki\u015finin ayn\u0131 anda ileti\u015fim kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ise bu altyap\u0131n\u0131n kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 kadar y\u00fck olu\u015fmas\u0131na neden oldu. \u0130stanbul kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015fehirde bu \u201cy\u00fck\u201d\u00fcn y\u00f6netimi ise olduk\u00e7a zor ve \u00e7etrefilli bir konu, hele de k\u00e2r maksimizasyonu her durumda en ba\u015fat \u015feyse\u2026<\/p>\n

Peki deprem sonras\u0131nda ileti\u015fim kurmay\u0131 ba\u015faranlar bunu nas\u0131l yapt\u0131lar?<\/p>\n

Mobil hatlarda ya\u015fanan sorun sabit ses, geni\u015f bant ve fiber altyap\u0131s\u0131nda ya\u015fanmad\u0131. (En az\u0131ndan operat\u00f6rler bunu iddia ediyor.) Bu nedenle de deprem sonras\u0131nda Wi-Fi eri\u015fimine sahip olanlar WhatsApp, Signal ve Telegram gibi uygulamalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kurabildiler.<\/p>\n

Peki Wi-Fi eri\u015fimine sahip de\u011filsek (ya da daha k\u00f6t\u00fc bir durumda sabit ses, geni\u015f bant ve fiber altyap\u0131s\u0131nda da bir sorun oldu\u011fu takdirde) nas\u0131l ileti\u015fim kurabiliriz?<\/p>\n

\u00d6rg\u00fc a\u011flar\u0131<\/h5>\n

\u0130nternet\u2019in (hatta \u0130nternet sonras\u0131n\u0131n) gelece\u011fi ile ilgili son d\u00f6nemdeki bir\u00e7ok tart\u0131\u015fma ve pratik \u00f6rg\u00fc (mesh) a\u011flar\u0131 \u00fczerinden ileti\u015fimin olanaklar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yor.[1] Merkezi bir otorite ya da arac\u0131 olmadan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendi aralar\u0131nda ileti\u015fim kurabilmeleri \u00f6zellikle de g\u00f6zetimin iyice artt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ileti\u015fim ortam\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli. Arada operat\u00f6rler, hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar, devlet(ler)in g\u00f6zetim mekanizmalar\u0131 olmadan ileti\u015fim kurabilmek g\u00fczel olmaz m\u0131? Kesin bilgi: g\u00fczel oluyor \ud83d\ude09<\/p>\n

Basit\u00e7e anlatacak olursak \u00f6rg\u00fc a\u011flar\u0131nda bir kullan\u0131c\u0131 farkl\u0131 ba\u011flant\u0131 teknolojileri \u00fczerinden yak\u0131n\u0131ndaki bir di\u011fer kullan\u0131c\u0131yla ba\u011flant\u0131 kuruyor, ba\u011flant\u0131 kurulan da bir yak\u0131n\u0131ndakiyle ba\u011flant\u0131 kuruyor derken belirli bir lokasyondaki pek \u00e7ok insan birbirleri \u00fczerinden birbirleriyle ileti\u015fim kurabiliyorlar. Tercih edilen uygulaman\u0131n ve teknolojilerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlara g\u00f6re ise bu \u00f6rg\u00fc a\u011f\u0131n\u0131n boyutu ya da kurulma bi\u00e7imi de\u011fi\u015febiliyor. Baz\u0131 uygulamalar da bir \u00f6rg\u00fc a\u011f\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmadan \u00e7evremizdekilere bluetooth \u00fczerinden mesaj g\u00f6nderebilmemizi sa\u011fl\u0131yor. Baz\u0131 durumlarda bu basit \u00f6zellik bile olduk\u00e7a faydal\u0131 olabiliyor.<\/p>\n

\u00d6te yandan \u0130nternet ba\u011flant\u0131s\u0131na sahip olmadan ileti\u015fim kurulabilmesine imk\u00e2n sa\u011flayan bu uygulamalar farkl\u0131 \u015fekillerde de kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin da\u011fc\u0131lar y\u00fcksek zirve t\u0131rman\u0131\u015flar\u0131nda kendi aralar\u0131ndaki ileti\u015fimleri bu gibi uygulamalarla kurabiliyor ya da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir konser ya da spor m\u00fcsabakas\u0131nda izleyiciler\/dinleyiciler kendi aralar\u0131nda bu uygulamalarla haberle\u015febiliyorlar.<\/p>\n

Acil durumlarda i\u015finize yarayacak birka\u00e7 uygulamaya k\u0131saca bakacak olursak:<\/p>\n

Briar<\/h5>\n

Briar bluetooth, Wi-Fi ya da (TOR arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla) \u0130nternet \u00fczerinden ileti\u015fim kurman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan bir uygulama. Wi-Fi ya da \u0130nternet\u2019e eri\u015fim imk\u00e2n\u0131n\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda bluetooth\u2019u aktif hale getirip Briar\u2019\u0131 kullanabilirsiniz.\"\"<\/a><\/p>\n

Briar u\u00e7tan uca \u015fifreleme sunuyor ve mesajlar\u0131n\u0131z\u0131 buluttan ziyade cihaz\u0131n\u0131zda sakl\u0131yor. Bu da g\u00fcvenli\u011finiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli. En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise Briar\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu bir yaz\u0131l\u0131m olmas\u0131. Android i\u015fletim sistemine sahip cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fabilen Briar uygulamas\u0131n\u0131 Play Store\u2019dan veya F-Droid\u2019den indirebilirsiniz.<\/p>\n

Bridgefy<\/h5>\n

Bridgefy bluetooth, Wi-Fi ya da \u0130nternet \u00fczerinden ileti\u015fim kurman\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Uygulama i\u00e7erisinde farkl\u0131 modlar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00d6rne\u011fin broadcast modundayken ba\u011flant\u0131 kurabilece\u011finiz uzakl\u0131kta olan herkese ayn\u0131 anda mesaj g\u00f6nderebiliyorsunuz.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bridgefy maalesef \u00f6zg\u00fcr ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu bir yaz\u0131l\u0131m de\u011fil L Android ve iOS i\u015fletim sistemine sahip cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fabilen Bridgefy uygulamas\u0131n\u0131 Play Store\u2019dan veya App Store\u2019dan indirebilirsiniz.<\/p>\n

Firechat<\/h5>\n

Firechat de bluetooth ve Wi-Fi \u00fczerinden ileti\u015fim kurman\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Uygulaman\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi firechat adl\u0131 chat kanallar\u0131. Firechatler \u00fczerinden 10.000 kullan\u0131c\u0131ya kadar bir chat kanal\u0131 kurabiliyorsunuz. \u00d6zellikle kalabal\u0131k bir etkinlikte (bir eylem, spor m\u00fcsabakas\u0131 vs.) bu \u00f6zellik olduk\u00e7a faydal\u0131 olabiliyor.\"\"<\/a><\/p>\n

Firechat de maalesef \u00f6zg\u00fcr ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu bir yaz\u0131l\u0131m de\u011fil L Android ve iOS i\u015fletim sistemine sahip cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fabilen FireChat uygulamas\u0131n\u0131 Play Store\u2019dan veya App Store\u2019dan indirebilirsiniz.<\/p>\n

Peki hangi uygulamay\u0131 tercih etmeli, nas\u0131l kullanmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n

\u00d6zellikle do\u011fal afet durumlar\u0131nda Wi-Fi ba\u011flant\u0131s\u0131na sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorusunun yan\u0131t\u0131 birincil derecede \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Wi-Fi ba\u011flant\u0131s\u0131na sahipseniz Signal ya da Whatsapp \u00fczerinden ileti\u015fim kurabilirsiniz. Wi-Fi eri\u015fiminiz yok ise bahsi ge\u00e7en uygulamalardan birini (veya benzeri bir uygulamay\u0131) kullanabilirsiniz. Briar \u00f6zg\u00fcr ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle tercih edilebilecek bir uygulama iken iOS i\u015fletim sistemine sahip cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 bu gibi durumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan dezavantaj yaratabilir.<\/p>\n

Sizin i\u00e7in en uygun olan uygulamay\u0131 tercih edip, hem kendi cihaz\u0131n\u0131za hem de \u00e7evrenizdekilerin cihazlar\u0131na bug\u00fcnden kurmakta fayda var. B\u00f6ylelikle hem uygulama stabil \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor mu \u00f6\u011frenebilir hem de \u00e7evrede uygulamay\u0131 kullananlar var m\u0131 g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n

\u00d6nemli not: Bu uygulamalar\u0131n \u00e7evredeki di\u011fer cihazlar\u0131 s\u00fcrekli taramas\u0131 mobil cihazlar\u0131n bataryalar\u0131n\u0131n \u00e7abuk bitmesine neden olabilir. Bu nedenle \u00f6zellikle deprem gibi afet durumlar\u0131nda bu uygulamalar\u0131 kullan\u0131rken dikkatli olmak gerekir. Bir g\u00f6\u00e7\u00fck alt\u0131nda bu uygulamalardan biriyle ileti\u015fim kurmak zorundaysan\u0131z uygulamay\u0131 arada kapatarak kullanmakta ve batarya t\u00fcketiminizi g\u00f6zlemlemekte fayda var.<\/p>\n

Dipnot:<\/h5>\n

[1]<\/strong> \u00d6rg\u00fc a\u011flar\u0131 ile ilgili birka\u00e7 pratik ve tart\u0131\u015fma i\u00e7in bkz: http:\/\/sendika63.org\/2016\/01\/sarantaporo-kby-kablosuz-orgu-agiyla-kirsal-yunanistanda-musterekleri-yaratiyor-320162\/ http:\/\/sendika63.org\/2018\/02\/web-oluyor-ancak-orgu-aglari-onu-kurtarabilir-andre-staltz-472213\/<\/p>\n

*<\/strong> Spot alt\u0131ndaki foto\u011frafta internet kesintisi ihtimaline kar\u015f\u0131 Bridgefy uygulamas\u0131 ile haberle\u015fen Hong Konglu protestocular g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Peki deprem sonras\u0131nda ileti\u015fim kurmay\u0131 ba\u015faranlar bunu nas\u0131l yapt\u0131lar? Mobil hatlarda ya\u015fanan…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[4931,4930,4932,4929,3712],"class_list":{"0":"post-32078","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-afet-durumunda-iletisim","9":"tag-deprem-kosullarinda-haberlesme","10":"tag-diyar-saracoglu","11":"tag-iletisim-araclari","12":"tag-manset"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32078\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}