{"id":33386,"date":"2020-06-08T11:08:30","date_gmt":"2020-06-08T08:08:30","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=33386"},"modified":"2020-06-08T16:34:26","modified_gmt":"2020-06-08T13:34:26","slug":"teknoloji-isini-sorgulamak-ai-now-enstitusu-sendika-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/teknoloji-isini-sorgulamak-ai-now-enstitusu-sendika-org\/","title":{"rendered":"Teknoloji i\u015fini sorgulamak \u2013 AI Now Enstit\u00fcs\u00fc (Sendika.Org)"},"content":{"rendered":"<p>Bu misafir yaz\u0131 Joan Greenbaum taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Joan Greenbaum bir aktivist, yazar ve profes\u00f6rd\u00fcr. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7al\u0131\u015fma, teknoloji ve toplumsal cinsiyet ile ilgili yaz\u0131yor. 1960\u2019lar\u0131n sonunda ba\u015flayan askeri \u00e7al\u0131\u015fmaya muhalefet eden ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmesi ve toplumsal e\u015fitlik \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6rg\u00fctlenen bir grup teknoloji i\u015f\u00e7isinin olu\u015fturdu\u011fu Bar\u0131\u015f i\u00e7in Bilgisayarc\u0131lar\u2019\u0131n kurucular\u0131ndan biriydi.<\/p>\n<p>Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fi sorgulamak, teknoloji sanayinin tarihini olu\u015fturan hik\u00e2yedir. 1960\u2019lar\u0131n sonu, 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 hareketin i\u00e7erisinde Bar\u0131\u015f i\u00e7in Bilgisayarc\u0131lar<strong>[i]<\/strong> (CPP) adl\u0131 bir gruba \u00fcyeyken, ilk oda\u011f\u0131m\u0131z askeri \u00e7al\u0131\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ile ilgilenirken, eylemler s\u0131ras\u0131nda \u015fimdi teknoloji sanayi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7erisinde birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131, hepsi de anabilgisayarlar<strong>[ii]<\/strong> \u00e7a\u011f\u0131nda emekleme a\u015famas\u0131nda olan \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve cinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan, gizlilik hakk\u0131, kirac\u0131 haklar\u0131 ve g\u00f6zetim ve i\u015f\u00e7i haklar\u0131na kadar \u00e7ok say\u0131da sorunu ele almam\u0131z gerekti\u011fini fark ettik. CCP, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki teknoloji i\u015f\u00e7ilerinin eylemlerine bir\u00e7ok y\u00f6nden i\u015faret eden yerli bir direni\u015fi temsil ediyor.<\/p>\n<p>CCP, yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l boyunca, New York\u2019taki ve \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki faaliyetleri haberle\u015ftiren Interrupt<strong><\/strong><strong>[iii]<\/strong> ad\u0131nda bir haber b\u00fclteni yay\u0131nlad\u0131, b\u00fclten gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde sanayideki i\u015f\u00e7iler olarak bizleri ilgilendiren ko\u015fullar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesini yapmaya do\u011fru y\u00f6neldi. Her ne kadar o g\u00fcnler \u015fimdikinden olduk\u00e7a farkl\u0131 g\u00f6z\u00fckse ve hissedilse de, CCP\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri ve eylemleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki teknoloji i\u015f\u00e7ileri ve teknoloji sanayisinin sorunlar\u0131yla dikkate de\u011fer benzerlikler payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Kara balonlar \/ Askeri \u00e7al\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f i\u00e7in Bilgisayarc\u0131lar 1968\u2019de New York\u2019ta kurulduk ve 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda gev\u015fek bir ulusal a\u011f haline geldi. \u00d6ncelikle, i\u015flerimizdeki g\u00fcndelik d\u00fcnyan\u0131n gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde sava\u015f\u0131n ve \u015firketlerin geni\u015f \u00e7er\u00e7evesine buland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffeden bilgisayar programc\u0131lar\u0131n\u0131n bir \u00f6rg\u00fctlenmesiydik. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Bilgisayarc\u0131lar\u2019\u0131n bro\u015f\u00fcrleri, b\u00fcltenleri ve eylemleri bilgisayar sanayinde \u00e7al\u0131\u015fan di\u011ferlerine y\u00f6nelikti, o zamanlar \u201cbilin\u00e7lendirme\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan\u0131 yap\u0131yorduk -bu, o d\u00f6nem b\u00fcy\u00fcyen feminist harekette \u00f6nemli bir hamleydi. 1970 y\u0131l\u0131ndaki faaliyetlerimiz bizi panel ve bildirilerle birlikte yeni donan\u0131mla dolu Atlantic City\u2019deki ACM\u2019nin<strong>[iv]<\/strong> Birle\u015fik Bilgisayar Konferans\u0131\u2019na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Konferansa 25000 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyordu.<\/p>\n<p>Electronic News\u2019teki (11 May\u0131s 1970 say\u0131s\u0131ndaki) bir yaz\u0131da bildirildi\u011fine g\u00f6re, Honeywell\u2019in \u201csava\u015f \u00fcretimi i\u015fi\u201d hakk\u0131ndaki bro\u015f\u00fcrlerimizi da\u011f\u0131tt\u0131k ve daha sonra \u201cHoneywell \u00d6ld\u00fcr\u00fcr\u201d yaz\u0131s\u0131yla s\u00fcslenmi\u015f \u201ckara balonlarla birlikte b\u00fcy\u00fck bilgisayar konferans\u0131n\u0131n ana salonundan polis e\u015fli\u011finde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131k\u201d. Derdimiz y\u00fczle\u015fmek de\u011fildi ama Honeywell\u2019i se\u00e7memizin nedeni, sat\u0131\u015flar\u0131n %34\u2019\u00fcne tekab\u00fcl eden sava\u015f i\u015fiydi, IBM ve RCA gibi b\u00fcy\u00fck bilgisayar firmalar\u0131n\u0131 ge\u00e7mesiydi.<\/p>\n<p>O y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda, bilgisayar i\u015f\u00e7ileri ACM 70 konferans\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n toplumsal etkilerine y\u00f6nelik paneller i\u00e7ermesi y\u00f6n\u00fcnde u\u011fra\u015ft\u0131lar. Stanford\u2019dan Toplumsal ve Politik Eylem i\u00e7in Bilimciler ve M\u00fchendisler\u2019le birlikte CCP, askeri anla\u015fmalara sahip firmalarda \u201c\u00e7al\u0131\u015fmama\u201d taahh\u00fcd\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. B\u00f6ylece, \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fctlerden teknoloji i\u015f\u00e7ileri, askeri i\u015flerde art\u0131k yer almama talebi etraf\u0131nda topland\u0131lar.<\/p>\n<p>CCP di\u011fer sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 ve i\u015f\u00e7i \u201chareketi\u201d gruplar\u0131yla yak\u0131n ittifaklar kurmu\u015f olsa da, genel bir uygulama olarak, \u00f6\u011frencilerle pek kesi\u015fmedik, \u00e7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nem bilgisayar bilimleri az say\u0131daki matematik b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden yeni ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu ve kendilerini bilgisayar bilimcisi olarak g\u00f6ren \u00f6\u011frenci \u00e7ok azd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Feodal hiyerar\u015filer ve g\u00fc\u00e7 yap\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>CCP\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131nda ve haber b\u00fclteni Interrupt arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, bilgisayar sanayindeki, \u201cfiili s\u0131n\u0131f yap\u0131s\u0131\u201d haline geldi\u011fini hissetti\u011fimiz g\u00fc\u00e7 yap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmledik. Philadelphia Ak\u015fam B\u00fclteni Birle\u015fik ACM konferans\u0131ndaki eylemlerimizden sonra \u015fu haberi yapm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<blockquote><p>Delgi operat\u00f6rlerinin (delgi kartlar\u0131na bilgiyi basanlar) b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu az\u0131nl\u0131k grubu kad\u0131nlar; bilgisayar operat\u00f6rleri ise b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolej mezunu olmayan erkekler, \u00e7o\u011funlukla az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131ndan; programc\u0131lar ve analistler genellikle kolej e\u011fitimi alm\u0131\u015f orta s\u0131n\u0131f beyazlar; y\u00f6neticiler ve genel merkez \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n neredeyse hepsi erkek.<\/p>\n<p>(Kari Abraham, \u201cComputer Activists Attend Parley\u201d, Philadelphia Evening Bulletin, 6 May\u0131s 1970.)<\/p><\/blockquote>\n<p>Haftal\u0131k Computerworld yay\u0131n\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda bir kad\u0131n \u015fu yorumu yapm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<blockquote><p>\u2018Bilgisayar alan\u0131 \u015fimdi, kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla tabandaki delgicilik ve daha d\u00fc\u015f\u00fck programlama i\u015fleri yapt\u0131\u011f\u0131 feodal bir hiyerar\u015fi gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.\u2019 O zamanlar d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mlarken \u2018Ticaret yay\u0131nlar\u0131 s\u0131kl\u0131kla, elbette tamamen giyinik olmayan kad\u0131nlar\u0131 son moda donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m z\u0131mb\u0131rt\u0131lar\u0131yla g\u00f6steren reklamlar i\u00e7eriyor\u2019 diye ifade ediyor.<\/p>\n<p>(Joan Dublin, \u201cWoman Terms Computer Industry \u2018Feudal Hierarchy\u201d, Computerworld Magazine, Temmuz 1970.)<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00d6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan hususlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki teknoloji i\u015f\u00e7ilerinin, Kas\u0131m 2018\u2019deki cinsel tacizin \u00fczerine gitme talebine y\u00f6nelik \u00fcnl\u00fc Google i\u015f b\u0131rakma eylemi gibi eylemlerle bir benzerlik g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>Veri bankalar\u0131, gizlilik ve bask\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Gizlilik, Bar\u0131\u015f i\u00e7in Bilgisayarc\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli bir konuydu. 1971\u2019de, \u201crastgele eri\u015fimli\u201d[v] dosyalar\u0131n hen\u00fcz yeni tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, \u201cVeri Bankalar\u0131, Gizlilik ve Bask\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir kitap\u00e7\u0131k yay\u0131nlad\u0131k. CCP, daha eri\u015filebilir bir verinin toplanmas\u0131n\u0131n ve kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n neye yol a\u00e7aca\u011f\u0131na ili\u015fkin sorular sordu. Veri Bankalar\u0131 kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcn \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc g\u00f6z\u00fcken bir eylem listesini bir kongre oturumuna \u00f6neriyordu.<br \/>\nListede \u015funlar vard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; Veri i\u00e7in teknik g\u00fcvencelerin olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmeli<br \/>\n&#8211; Veri toplama s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r ve \u015firketler ve h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 sat\u0131\u015f veya takasa izin verilmemelidir; ve<br \/>\n&#8211; Teknik i\u015f\u00e7iler sadece i\u015fverenlerine kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011filler, ayr\u0131ca kamuya kar\u015f\u0131 verinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131n\u0131n zararl\u0131 etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan onlar\u0131 bilgilendirmek ve korumakla da y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Halk\u0131n ara\u015ft\u0131rma organ\u0131 ve veri etkisizle\u015ftirme ekipleri<\/strong><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca,<\/p>\n<blockquote><p>T\u00fcketici \u00e7\u0131kar \u00f6rg\u00fctleri, yasal hak gruplar\u0131, yurtta\u015f yarar\u0131 komiteleri ve bilgisayar alan\u0131ndan i\u015f\u00e7ilerden olu\u015facak ve \u201ch\u00fck\u00fcmetten ayr\u0131\u201d bir \u201chalk\u0131n ara\u015ft\u0131rma organ\u0131\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunduk.<\/p><\/blockquote>\n<p>1967 y\u0131l\u0131nda, Bilgiye Eri\u015fme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Yasas\u0131, her ne kadar zay\u0131f olsa da, 1969 y\u0131l\u0131ndaki Adil Kredi Raporlama Yasas\u0131 ile birlikte yurtta\u015flar\u0131 koruman\u0131n ilk i\u015faretlerini sunuyordu. Bu yasalara ek olarak CCP, mevcut veri bankalar\u0131n\u0131n mahkeme himayesinde imhas\u0131n\u0131 takip edecek \u201cVeri Etkisizle\u015ftirme Ekiplerini\u201d destekliyordu.<\/p>\n<p><strong>Irk\u00e7\u0131l\u0131k ve temsil<\/strong><\/p>\n<p>Bilgisayarc\u0131lar ayr\u0131ca, (d\u00f6nemin son modeli olan) IBM 360\/50\u2019nin G\u00fcney Afrika\u2019da, Siyah n\u00fcfusu izlemeye y\u00f6nelik olarak polisin bilgi sahibi olmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak \u015fekilde Irk\u00e7\u0131 Apartheid rejiminin korunmas\u0131 i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmak i\u00e7in bir Project IBM olu\u015fturdular. IBM\u2019nin CEO\u2019su, 24 Nisan 1972\u2019de Wall Street Journal\u2019a a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde projelerini savunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<blockquote><p>\u015eirketin G\u00fcney Afrika\u2019da \u00e7al\u0131\u015fan 1017 eleman\u0131ndan 84\u2019\u00fc beyaz \u0131rktan de\u011fildir. \u2018E\u011fer i\u015fler iyi giderse\u2019, diye devam etti, \u2018bu y\u0131l 14 Siyah ekleyebilmeyi umuyoruz.\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p>Project IBM, CPP\u2019nin, New York \u015fehrinde Kara Panter 21\u2019lerinden biri olarak tutuklanan ve NASA\u2019da \u00e7al\u0131\u015fmak da dahil olmak \u00fczere 12 y\u0131ldan fazla deneyime sahip bir bilgisayar programc\u0131s\u0131 olan Clark Squire i\u00e7in kefalet toplamas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 (Clark Squire, \u015fimdi Sundiata Acoli ad\u0131yla biliniyor, 1979\u2019den beri \u015fartl\u0131 tahliye hakk\u0131 olmadan hapiste bulunuyor, bkz. buraya ve buraya). Squire, t\u0131pk\u0131 di\u011ferleri gibi, s\u00f6z\u00fcm ona \u201ckamusal alanlar\u0131 bombalamak i\u00e7in komplo kurmak\u201d su\u00e7lamas\u0131yla tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Zaman\u0131n\u0131n klasik \u201ckomplo\u201d davalar\u0131ndan (Chicago 8, Seattle 7 ve Berrigan davas\u0131 gibi) biri haline gelen dava s\u00fcreci Ekim 1970\u2019ten Mart 1971\u2019e kadar s\u00fcrd\u00fc. J\u00fcri, davan\u0131n uzunlu\u011funa ra\u011fmen, b\u00fct\u00fcn Panterlere, t\u00fcm su\u00e7lamalar i\u00e7in beraat verdi. Bunu 1 saat 40 dakikada yapt\u0131lar.<\/p>\n<p>Squire i\u00e7in kefalet toplama \u00e7abalar\u0131m\u0131z s\u0131ras\u0131nda, bilgisayar konferanslar\u0131, g\u00f6steriler ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015firketlerin i\u00e7erisindeki tart\u0131\u015fmalar da dahil olmak gitti\u011fimiz her yerde \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k hakk\u0131nda konu\u015ftuk. \u0130lk ba\u015fta hem 100000 dolarl\u0131k kefaletin 50000\u2019e indirilmesini (birka\u00e7 bin dolarl\u0131k kefalet senediyle toplanabilirdi) ve kefalet senedi i\u00e7in fon toplamakta ba\u015far\u0131l\u0131 olduk. Bir ACM konferans\u0131nda CCP\u2019liler konferans kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131ndan 470 dolar toplad\u0131lar ve ACM taraf\u0131ndan davay\u0131 inceleme g\u00fcvencesi ald\u0131lar. Fakat Aral\u0131k 1970\u2019de New York Times haberine g\u00f6re:<\/p>\n<blockquote><p>H\u00e2kim Murtagh, hem Squire hem de mevcut t\u00fcm m\u00fcdafiler hakk\u0131nda \u2018mahkemenin sahip oldu\u011fu bilgiler\u2019den dolay\u0131 hapisteki m\u00fcdafiler i\u00e7in davan\u0131n geri kalan\u0131nda kefaletle serbest b\u0131rakmay\u0131 iptal etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>\u00d6rg\u00fctlenme ba\u015flar<\/strong><\/p>\n<p>1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda ABD, uzun bir resesyon ve teknoloji sanayi i\u00e7inde 1960\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndaki alt\u0131n \u00e7a\u011fa g\u00f6re k\u00f6t\u00fcle\u015fen \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 d\u00f6nemine girdi. Programc\u0131lar ve operat\u00f6rler i\u015flerini kaybediyordu, \u015firketler i\u015fe al\u0131mlardan ka\u00e7\u0131n\u0131yordu, maa\u015flar durgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve mesleki gruplar aras\u0131ndaki ve i\u00e7erisindeki kat\u0131 hiyerar\u015fi yo\u011funla\u015f\u0131yordu. Bu gibi ko\u015fullar ve (40\u2019tan b\u00fcy\u00fck olarak belirtilen) daha ya\u015fl\u0131 programc\u0131lar\u0131n k\u00f6t\u00fc hali, d\u00fczenli Interrupt b\u00fcltenlerimizde haberle\u015ftiriliyordu.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck bir CCP\u2019li grubuyla birlikte, bilgisayar i\u015f\u00e7ilerinin ulusal sendikas\u0131n\u0131 olu\u015fturmakla ilgilenen daha yerle\u015fik sanayilerden \u00f6rg\u00fctleyicilerle bir araya geldik. Bulu\u015fmalar\u0131m\u0131z ve bro\u015f\u00fcrlerimiz i\u015f\u00e7ileri kendi \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7erisindeki di\u011ferleriyle toplu s\u00f6zle\u015fme i\u00e7in konu\u015fmaya cesaretlendirmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. Belki de amac\u0131m\u0131z olduk\u00e7a kapsay\u0131c\u0131yd\u0131 (grev yapabilecek ve dolay\u0131s\u0131yla ekonominin t\u00fcm sekt\u00f6rlerinde hesaplamay\u0131 durdurabilecek bir ulusal sendika umuyorduk), h\u00e2lihaz\u0131rda \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131ndan memnun olmayan yerel gruplarla ve ulusal CPP b\u00f6lge \u00fcyeleriyle \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Bilgisayar i\u015f\u00e7ilerinin bu endi\u015feleri, \u201ciyi \u00e7al\u0131\u015fma nedir\u201d ve bilgisayarlarla iyi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sanayinin i\u00e7erisindeki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rg\u00fctlenmelerle ve i\u015f\u00e7i kolektifleriyle yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki devam eden tart\u0131\u015fmalara neden oldu. Tart\u0131\u015fmalar h\u0131zla \u00e7o\u011falsa da ve devam eden \u201cbilin\u00e7lenmenin\u201d \u00f6nemli bir bi\u00e7imi olsa da, merkezi sendika kavram\u0131 ilgi g\u00f6rmedi. Bunun bir\u00e7ok farkl\u0131 nedeni var ve muhtemelen bug\u00fcn\u00fcn sendika \u00f6rg\u00fctlenmesinde kullan\u0131lmak i\u00e7in al\u0131nacak bir\u00e7ok ders de var. Ancak \u00f6nemli bir tanesi, geleneksel sanayi \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri \u00e7evresinde \u00f6rg\u00fctlenen merkezi bir sendika kavram\u0131n\u0131n, hem o zamanlar hem de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u00e7in do\u011fru bir model olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sendika \u00f6rg\u00fctlenmesine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, FBI ve onun New York merkezli COINTEL projesinin<strong>[vi]<\/strong> artan bask\u0131s\u0131 vard\u0131. Taciz etmek ve \u00e7o\u011fu durumda kat\u0131lanlar\u0131 kara listeye almak amac\u0131yla g\u00f6zetlemek ve telefonlar\u0131m\u0131z\u0131 dinlemek \u00fczere casuslar\u0131n\u0131 g\u00f6nderdiler, baz\u0131lar\u0131m\u0131z bu y\u00fczden y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015famad\u0131lar.<\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f i\u00e7in Bilgisayarc\u0131lar\u2019\u0131n zengin radikal tarihi, teknolojinin politik ekonomisi ve toplumsal etkilerini anlamak i\u00e7in \u00f6nceki modellerden bir \u00f6rnektir. CCP, defteri kapatt\u0131\u011f\u0131nda, posta listesini, bilim ve teknoloji \u00e7er\u00e7evesinde ele\u015ftirel sorular soran ve ele alan bir aktivist grup olan Halk i\u00e7in Bilim\u2019e sundu. 1983 y\u0131l\u0131nda Seattle\u2019da olu\u015fturulan Toplumsal Sorumluluk i\u00e7in Bilgisayar Profesyonelleri (CPSR), Kongre ve di\u011fer h\u00fck\u00fcmet organlar\u0131yla \u00f6nemli politik tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmeye odaklanm\u0131\u015f bir ba\u015fka gruptu. 2013\u2019te da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131nda, yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u201cTeknolojiyi Sorgula\u201d idi ve bu yakla\u015f\u0131m\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve aktivist gruplar \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 etkileri oldu. Bu hik\u00e2yeler, direni\u015f ve eylem seyirlerinin nas\u0131l da teknoloji \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tarihine yerle\u015fik oldu\u011funu g\u00f6steren yaln\u0131zca birka\u00e7 \u00f6rne\u011fi anlat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Joan Greenbaum hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p>Joan Greenbaum, IBM ile birlikte erken ana bilgisayar d\u00f6neminde programc\u0131l\u0131\u011fa tutkun oldu\u011fundan beri teknoloji ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve hakk\u0131nda yaz\u0131yor.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, \u00f6zellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131 tasar\u0131ma odakl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fma, teknoloji ve toplumsal cinsiyet \u00fczerine yaz\u0131yor. Yazar\u0131 oldu\u011fu yay\u0131nlar aras\u0131nda \u015funlar var Windows on the Workplace (Monthly Review Press, 2004); Design at Work (Erlbaum Press, 1991, Morten Kyng ile birlikte); ve In the Name of Efficiency (Temple University Press, 1979).<\/p>\n<p>Greenbaum, New York \u015eehir \u00dcniversitesi (CUNY) Emerita Profes\u00f6r\u00fc, \u00c7evresel Psikoloji (mek\u00e2n ara\u015ft\u0131rmas\u0131) fak\u00fcltesinde ve Etkile\u015fimli Teknoloji ve Pedagoji program\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7ok farkl\u0131 ofis meslekleri i\u00e7in emek s\u00fcrecindeki de\u011fi\u015fimler ve teknolojileri incelemi\u015f olsa da, \u015fimdiki oda\u011f\u0131nda teknoloji i\u015f\u00e7ileri ve teknoloji i\u015f\u00e7ilerinin \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinin di\u011fer meslekler gibi de\u011fi\u015fmesini g\u00f6rme bi\u00e7imleri yer al\u0131yor. 30000 i\u015f\u00e7iyi temsil eden sendikas\u0131 PSC-CUNY\u2019de (AFT yerel 2334) bir aktivist ve y\u00fcr\u00fctme kurulunda yer al\u0131yor, \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi e\u015f direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de yapm\u0131\u015ft\u0131. Kendisi bir anne, b\u00fcy\u00fckanne ve New York \u015fehri a\u015f\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7evirenin notlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p><strong>[i]<\/strong> Computer People for Peace (\u00e7.n.).<\/p>\n<p><strong>[ii]<\/strong> mainframe, milyonlarca kullan\u0131c\u0131ya e\u015f zamanl\u0131 olarak farkl\u0131 hizmetler verebilen, b\u00fcy\u00fck, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve pahal\u0131 bir bilgisayard\u0131r. 1950\u2019lerden, 1980\u2019lerin ortalar\u0131na dek temel bili\u015fim ayg\u0131t\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yordu (\u00e7.n.).<\/p>\n<p><strong>[iii]<\/strong> Kesme, bilgisayarlarda donan\u0131msal olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumu belirtmek i\u00e7in g\u00f6nderilen asenkron sinyal veya yaz\u0131l\u0131mda i\u015fletimde de\u011fi\u015fiklik olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan senkronize olay (\u00e7.n.).<\/p>\n<p><strong>[iv]<\/strong> Bilgisayar Derne\u011fi (Association of Computing Machinery), 1947\u2019de kurulmu\u015f, bilgisayar bilimleri alan\u0131ndaki en eski mesleki kurulu\u015ftur (\u00e7.n.).<\/p>\n<p><strong>[v]<\/strong> Rastgele eri\u015fim, bellekte ve dosyada herhangi bir (adreslenmi\u015f) konuma\/veriye (adresi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, verilere eri\u015firken s\u00fcre fark\u0131 olmadan) do\u011frudan eri\u015febilme olana\u011f\u0131 sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece veriyi okumak i\u00e7in belirli bir s\u0131ran\u0131n izlenmesi gerekmez. Herhangi bir s\u0131rada okunabilir ve de\u011fi\u015ftirilebilir (\u00e7.n.).<\/p>\n<p><strong>[vi]<\/strong> COINTELPRO (COunter INTELligence PROgram \u2013 Kar\u015f\u0131 \u0130stihbarat Program\u0131) (1956\u20131971), Birle\u015fik Devletler Federal Soru\u015fturma B\u00fcrosu (FBI) taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen gizli ve yasad\u0131\u015f\u0131 bir dizi projeydi. Amac\u0131 Amerikal\u0131 politik \u00f6rg\u00fctleri g\u00f6zetlemek, onlara s\u0131zmak, onlar\u0131 itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmak ve i\u015flerini aksatmakt\u0131. Feminist \u00f6rg\u00fctleri, ABD Kom\u00fcnist Parti\u2019sini, Vietnam sava\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctleyicilerini, sivil hak hareketi veya Siyah G\u00fc\u00e7 hareketi (Martin Luther King, \u0130slam Ulusu, Kara Panter) aktivistlerini, \u00e7evre ve hayvan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerini, Amerikan Yerlileri Hareketini, (Porto Riko ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k grubu gibi) ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerinin ve daha geni\u015f yeni solun bir par\u00e7as\u0131 olan \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fct\u00fc hedef alm\u0131\u015ft\u0131r (\u00e7.n.).<\/p>\n[medium.com\u2019daki \u0130ngilizce orijinalinden Tahir Emre Kalayc\u0131 taraf\u0131ndan Sendika.Org i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bu misafir yaz\u0131 Joan Greenbaum taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Joan Greenbaum bir aktivist, yazar&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[2555,3712,5138],"class_list":{"0":"post-33386","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-halkin-muhendisligi","9":"tag-manset","10":"tag-savas-sanayi"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33386"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33386\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}