{"id":33571,"date":"2020-08-03T11:42:32","date_gmt":"2020-08-03T08:42:32","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=33571"},"modified":"2020-08-03T11:42:32","modified_gmt":"2020-08-03T08:42:32","slug":"sucul-hayata-en-fazla-zarar-veren-pestisitler-bulent-sik-bianet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/sucul-hayata-en-fazla-zarar-veren-pestisitler-bulent-sik-bianet\/","title":{"rendered":"Sucul hayata en fazla zarar veren pestisitler – B\u00fclent \u015e\u0131k (Bianet)"},"content":{"rendered":"

Su, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli olan en \u00f6nemli fiziksel varl\u0131kt\u0131r. \u0130\u00e7inde su olmayan bir gezegenin bildi\u011fimiz \u015fekliyle hayata ev sahipli\u011fi yapmas\u0131 olanaks\u0131z.<\/p>\n

\u0130klim krizi nedeniyle d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde susuzluk ve kurakl\u0131k gibi sorunlarda art\u0131\u015flar bekleniyor. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131llarda su varl\u0131klar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda azalabilece\u011fi tahmin ediliyor. T\u00fcrkiye su zengini bir \u00fclke de\u011fil, aksine su fakiri bir \u00fclke ve mevcut \u015fartlarda su varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumak son derece kritik bir sorumluluk olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Su yetersizli\u011fi ya da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, sadece ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azalmas\u0131 ile ilgili de\u011fil, sosyal, ekonomik, ekolojik bir dizi fakt\u00f6rle i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f, karma\u015f\u0131k bir sorundur. \u0130ktisadi faaliyetlerde kullan\u0131lan su miktar\u0131 ve her bir iktisadi faaliyetin sularda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kirlilik, su varl\u0131klar\u0131ndaki kirlili\u011fin izlenmesi ve \u00f6nlenmesi, suyun tasarruflu kullan\u0131m\u0131na olanak sa\u011flayacak bir altyap\u0131n\u0131n ve idari sistemin varl\u0131\u011f\u0131 vb. gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rleri dikkate alarak bir de\u011ferlendirme yapmak gerekir. Ancak en \u00f6nemli fakt\u00f6r su varl\u0131klar\u0131n\u0131n teminat\u0131 olan orman ekosistemlerinin ve sulak alanlar\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde korunabildi\u011fi ya da ne \u00f6l\u00e7\u00fcde tahrip edildi\u011fidir. Koruma yap\u0131labildi\u011fi ya da tahribat engellenebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde bir co\u011frafi b\u00f6lgedeki hayat\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn olabilecek.<\/p>\n

Kimyasal kirlenme<\/strong><\/p>\n

\u00dclkemizdeki sulak alanlar\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn kentle\u015fme, tar\u0131msal ve end\u00fcstriyel faaliyetler nedeniyle s\u00fcrekli k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi y\u0131llard\u0131r dile getirilen bir sorun. Bu kapsamda dile getirilmesi gereken bir di\u011fer \u00f6nemli sorun sulak alanlardaki kimyasal kirlenmedir. \u00d6rne\u011fin tar\u0131msal faaliyetler nedeniyle su varl\u0131klar\u0131na bula\u015fan nitratlar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kirlilik, zaman i\u00e7inde sular\u0131 i\u00e7ilemez hale getirebiliyor. S\u00f6z konusu olan sadece nitratlar da de\u011fil. Kentsel at\u0131klar, tar\u0131msal ve end\u00fcstriyel faaliyetler neticesinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan ve sular\u0131 kirletmesi muhtemel y\u00fczlerce kimyasal madde var. Bu kimyasallar\u0131n sulara bula\u015f\u0131p bula\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ne \u00f6l\u00e7\u00fcde bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer bir bula\u015fma varsa gerekli \u00f6nlemleri alabilmek i\u00e7in bu bula\u015fman\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

Su varl\u0131klar\u0131n\u0131 kimyasal kirlilik unsurlar\u0131ndan korumak sadece insanlar i\u00e7in de\u011fil, sucul hayat i\u00e7in de \u00f6nemli. Sularda ya\u015fayan bitkisel ve hayvansal canl\u0131 t\u00fcrleri de kirlilikten olumsuz etkilenir.<\/p>\n

Sucul hayata zarar veren kimyasal maddelerle ilgili meselenin \u00e7er\u00e7evesi son derece geni\u015f ve o nedenle de bu yaz\u0131da sadece tar\u0131mda kullan\u0131lan pestisitlere odaklanaca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Tar\u0131msal faaliyetlerde kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli pestisitlerin su varl\u0131klar\u0131na bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve sulardaki canl\u0131 t\u00fcrleri i\u00e7in \u00e7e\u015fitli zararlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilinen bir sorun. Zaman zaman yap\u0131lan mevzuat g\u00fcncellemeleri ile su varl\u0131klar\u0131n\u0131 kirleten ve sucul hayata zarar veren pestisitlerin kullan\u0131m\u0131na s\u0131n\u0131rlamalar ya da yasaklamalar getiriliyor.<\/p>\n

Kara liste<\/strong><\/p>\n

Pestisitlerin zararlar\u0131 ve pestisit kullan\u0131m\u0131na alternatif uygulamalar konusunda d\u00fcnya genelinde faaliyet y\u00fcr\u00fcten Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (PAN) isimli organizasyon ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Mart ay\u0131nda yay\u0131nlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda sucul hayata \u00e7ok y\u00fcksek derecede zarar veren pestisitleri tek tek listeledi.<\/p>\n

PAN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bu listeyi dikkate alarak, T\u00fcrkiye\u2019de kullan\u0131ma izin verilen pestisitlerin hangilerinin sucul hayattaki canl\u0131lara en fazla zarar\u0131 verdi\u011fini tek tek bir kara listede toplamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Bitki Koruma \u00dcr\u00fcnleri Veri Taban\u0131\u2019nda yer alan pestisitlerin, PAN listesinde yer al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tek tek kontrol ederek yapt\u0131m. Tespit edilen pestisitler, \u00fclkemiz tar\u0131m\u0131nda \u00e7e\u015fitli g\u0131da maddelerinin \u00fcretiminde kullan\u0131lan ancak kullan\u0131m sonras\u0131 sulara kar\u0131\u015farak sucul hayata zarar veren pestisitlerdir. Ortaya \u00e7\u0131kan tablo a\u015fa\u011f\u0131da sunuldu.
\n\"\"
\nKimyasala son verilsin<\/strong><\/p>\n

Gerek tar\u0131msal ve gerekse end\u00fcstriyel faaliyetler neticesinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kirletici maddelerin sulara bula\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyecek \u00f6nlemlerin h\u0131zla al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. \u0130klim krizi nedeniyle \u00fclkemizdeki su varl\u0131klar\u0131nda azalma olaca\u011f\u0131 ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli toplumsal meselelerimizden biri olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k.<\/p>\n

Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece su varl\u0131klar\u0131n\u0131n miktar\u0131ndaki azalma olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f. Bir su varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kimyasal kirlilik dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7ilemez-kullan\u0131lamaz hale gelmesi de onu k\u0131t varl\u0131k yapar. Dolay\u0131s\u0131yla sular\u0131 kirletme, sucul hayata zarar verme potansiyeli olan kimyasal maddelerin kullan\u0131m\u0131na son vermek bir gerekliliktir. Y\u0131llard\u0131r dile getirilen bu sorunlar\u0131n h\u0131zla \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. Bu ba\u011flamda, yukar\u0131daki tabloda belirtilen 14 pestisitin tar\u0131msal faaliyetlerde kullan\u0131lmas\u0131na derhal son verilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Su, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli olan en \u00f6nemli fiziksel varl\u0131kt\u0131r. \u0130\u00e7inde…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[4087,3712,5172,125,5050,3230,5174,5173],"class_list":{"0":"post-33571","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-bulent-sik","9":"tag-manset","10":"tag-pstisitler","11":"tag-su","12":"tag-su-varliklari","13":"tag-tarim","14":"tag-tarim-ilaclari","15":"tag-tarimsal-ilaclar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33571"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33571\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}