Bili\u015fim tekelleri,\u00a0 \u00e7o\u011fu zaman son derece belirsiz ama \u00e7ok \u015fey vadeden yeniliklerle t\u00fcketiciyi yan\u0131ltma yoluna gidebiliyorlar. Son zamanlarda s\u0131k\u00e7a s\u00f6z\u00fc edilen ve bir \u00e7ok sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olaca\u011f\u0131 iddia edilen bulut bili\u015fim (cloud computing) \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi…<\/p>\n
Bili\u015fim Sanayicileri Derne\u011fi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Bulut Bili\u015fim Dosyas\u0131 raporunun ba\u015f\u0131nda bulut bili\u015fim a\u015fa\u011f\u0131daki gibi tan\u0131mlan\u0131yor [1]:<\/p>\n
Bulut Bili\u015fim, ortak kullan\u0131lan kaynaklar \u00fczerinde, ihtiyaca g\u00f6re \u00f6l\u00e7eklenebilen, an\u0131nda kullan\u0131ma haz\u0131r, kaynak atamas\u0131 ve y\u00f6netimi kolay yap\u0131labilen BHT-Bili\u015fim ve Haberle\u015fme Teknolojileri servisleri olarak tan\u0131mlanabilir. Bulut platformlar\u0131; hemen her t\u00fcrl\u00fc elektronik cihaz\u0131n ba\u011flanabildi\u011fi, Web servisleri \u00fczerinden donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m gibi mevcut BHT kaynaklar\u0131n\u0131n dinamik olarak payla\u015ft\u0131r\u0131labildi\u011fi ve \u00f6l\u00e7ek ekonomisinin avantajlar\u0131 ile yayg\u0131n hizmet sunan servis sa\u011flay\u0131c\u0131lardan olu\u015fan \u0130nternet ortam\u0131n\u0131 ifade eder.<\/p>\n
Hemen ard\u0131ndan gelen yaz\u0131da\u00a0 zaten y\u0131llard\u0131r bulut bili\u015fimi kullanmakta oldu\u011fumuzu \u00f6\u011freniyoruz:<\/p>\n
…bulut bili\u015fim teknolojilerini, son kullan\u0131c\u0131lar ve kurumlar MSN Hotmail, Yahoo Mail ya da Gmail gibi e-posta ya da ajanda servisleri ile 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kullan\u0131yorlar.<\/p>\n
Oracle’\u0131n CEO’su Larry Ellison bulut bili\u015fimin bu geni\u015f i\u00e7eri\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle ele\u015ftiriyor [2]:<\/p>\n
Bulut bili\u015fim konusunda ilgin\u00e7 olan \u015fey bug\u00fcne kadar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015feyin bulut bili\u015fim i\u00e7erisine al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131. Bulut bili\u015fim hakk\u0131nda yap\u0131lan duyurulardan sonra, bulut bili\u015fim kapsam\u0131na girmeyecek herhangi bir \u015feyin olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum. Bili\u015fim end\u00fcstrisi, kad\u0131n modas\u0131ndan daha \u00e7ok modac\u0131lar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen tek end\u00fcstri. Belki budalan\u0131n biriyim, fakat insanlar\u0131n ne konu\u015ftu\u011funu anlayam\u0131yorum…<\/p>\n
\u015eirketler ve kurumlar bulut bili\u015fime b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131yorlar. Sonra yaz\u0131l\u0131m tekellerinden birinin CEO’su \u00e7\u0131k\u0131p kral\u0131n \u00e7\u0131plak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.\u00a0 Fakat Ellison bu s\u00f6zlerinden ard\u0131ndan bulut bili\u015fim modas\u0131ndan geri kalmayacaklar\u0131n\u0131 da ekliyor.<\/p>\n
Ancak bir yandan da, \u00e7e\u015fitli bili\u015fim haber sitelerinde FSF’nin (Free Software Foundation – \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m Vakf\u0131) bulut bili\u015fime kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc muhalefete \u015fahit oluyoruz. Olmayan bir \u015feye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde neler oluyor? Bulut bili\u015fim var m\u0131 yok mu? \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m Vakf\u0131 neden bulut bili\u015fime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor? Bu yaz\u0131da bunlar\u0131 tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Bu sorulara yan\u0131t verebilmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle \u015firketlerin reklamlar\u0131ndan s\u0131yr\u0131larak akademik \u00e7al\u0131\u015fmalara bakmakta fayda var. Bili\u015fim teknolojilerinin geli\u015fim s\u00fcrecindeki farkl\u0131 d\u00f6nemlere ait paradigmalar, neyin yeni neyin eski oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi veriyor:<\/p>\n
Birinci d\u00f6nemde, b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ana bilgisayar ve i\u015flemleri bunun \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftiren \u201captal\u201d eri\u015fim bilgisayarlar\u0131 var. Bu eri\u015fim bilgisayarlar\u0131, ana bilgisayar \u00fczerindeki programlar\u0131 kullanarak i\u015flem yap\u0131yorlar.<\/p>\n
\u0130kinci d\u00f6nemde, ana bilgisayara ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz bilgisayarlar paradigmas\u0131 yerini PC’lere (ki\u015fisel bilgisayarlara) b\u0131rak\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131 kendi bilgisayar\u0131na program kurabiliyor, bu programlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7e\u015fitli i\u015flemler yapabiliyor. Birinci d\u00f6neme ait paradigma g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015flem kabiliyeti isteyen kurumlarda hala ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. Fakat PC’ler de bir\u00e7ok bilgisayar kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131na cevap verebiliyor ve bilgisayarlar\u0131n \u00fcniversitelerden ve ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131ndan, evlere girmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde, PC’ler i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rabilmek amac\u0131yla birbirlerine ve daha y\u00fcksek i\u015flem g\u00fcc\u00fcne sahip sunucu bilgisayarlar\u0131na ba\u011flanarak yerel a\u011flar olu\u015fturuyorlar.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde belirleyici paradigma ise a\u011flar\u0131n a\u011f\u0131 \u0130nternet oluyor. Yerel a\u011flar t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 saran bir a\u011f\u0131n alt\u0131nda birle\u015fiyor. Kullan\u0131c\u0131lar, yerel a\u011f d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklar\u0131 da kullanabiliyorlar.<\/p>\n
Grid Bili\u015fim olarak adland\u0131r\u0131lan be\u015finci d\u00f6nemde ise kullan\u0131c\u0131 PC’leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131k bilgisayarlar\u00a0 taraf\u0131ndan sa\u011flanan i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve saklama kapasitesini kullan\u0131yor.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde bulut bili\u015fim taraf\u0131ndan vadedilen ise\u00a0 kaynaklar\u0131n \u0130nternet \u00fczerinden, \u00f6l\u00e7eklenebilir ve daha basit \u015fekilde ortak kullan\u0131m\u0131. Bir bak\u0131ma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yere d\u00f6n\u00fcyoruz. Fakat \u015fimdi, tek bir ana bilgisayar yerine \u0130nternet \u00fczerinden \u00e7ok say\u0131da bilgisayar\u0131n bir araya gelmesiyle olu\u015fan neredeyse s\u0131n\u0131rs\u0131z bir i\u015flem g\u00fcc\u00fcne sahibiz. Ayr\u0131ca bu g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015flem g\u00fcc\u00fcne eri\u015fimi, aptal eri\u015fim bilgisayarlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, veri depolayabilen, kendi \u00fczerinde de i\u015flem yapabilen ki\u015fisel bilgisayarlar\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011fl\u0131yoruz.<\/p>\n
Buna g\u00f6re, bulut bili\u015fimin temel \u00f6zelliklerini \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Altyap\u0131, kullan\u0131c\u0131 talebine g\u00f6re \u00f6l\u00e7eklenen sunuculardan, depolama alanlar\u0131ndan ve a\u011flardan olu\u015fur.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130\u00e7erdi\u011fi uygulama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 web tabanl\u0131d\u0131r. Bir di\u011fer deyi\u015fle, bilgisayar\u0131n\u0131za herhangi bir yaz\u0131l\u0131m kurmadan, web taray\u0131c\u0131n\u0131zla ya da web hizmetlerine eri\u015fim sa\u011flayan ara\u00e7larla uygulama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yeni bulut bili\u015fim uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve var olan bulut bili\u015fim uygulamalar\u0131yla entegrasyon i\u00e7in altyap\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sistem y\u00f6netimi ve kullan\u0131m\u0131n izlenmesi h\u0131zl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede bulut bili\u015fim, bili\u015fim teknolojisi donan\u0131m\u0131n\u0131n ihtiyaca g\u00f6re \u00f6l\u00e7eklenebilir olmas\u0131 ve her yerden eri\u015fime a\u00e7\u0131k olmas\u0131yla ilgi \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. BT kullan\u0131c\u0131s\u0131 \u015firketler, gereksiz donan\u0131m yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan ve a\u015f\u0131r\u0131 al\u0131mlardan ka\u00e7\u0131nabilecek, istihdam etmesi gereken BT personeli say\u0131s\u0131 azalacak, geni\u015f bir co\u011frafyaya yay\u0131lm\u0131\u015f kurumlar, BT kaynaklar\u0131n\u0131 merkezile\u015ftirebilecek vs. Ayr\u0131ca \u00e7ok say\u0131da bilgisayar\u0131n entegrasyonundan olu\u015fan s\u0131n\u0131rs\u0131z i\u015flem g\u00fcc\u00fc potansiyeli \u00f6zellikle teknik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu konunun, \u00f6zellikle kamu bili\u015fim politikalar\u0131 ba\u011flam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131mda ya\u015fan\u0131lanlar gibi, kurumlar\u0131n \u015firketlere tam ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmesi gibi durumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, ulusal g\u00fcvenlik vs sorunlar\u0131 var.<\/p>\n
Fakat, bu yaz\u0131da bulut bili\u015fim konusunu\u00a0 son kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutaca\u011f\u0131z. FSF\u00a0 taraf\u0131ndan, Oracle’\u0131n CEO’sundan farkl\u0131 gerek\u00e7elerle bulut bili\u015fim modas\u0131na kar\u015f\u0131 \u0131srarl\u0131 bir muhalefet y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Sonu\u00e7ta, Oracle kar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak isteyen bir \u015firketken, FSF olgulara \u00fcretim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, t\u00fcketim e\u015fitli\u011fi penceresinden bakan bir \u00f6rg\u00fctlenme.<\/p>\n
FSF,\u00a0 Ellison ile ayn\u0131 noktadan yola \u00e7\u0131karak, bulut bili\u015fim teriminin belirsiz ve \u00e7ok \u015feyi i\u00e7eren bir anlam\u0131 oldu\u011funu ifade ediyor. Fakat Ellison’dan farkl\u0131 olarak, piyasan\u0131n bu moda s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanmay\u0131 reddediyor. Bulut bili\u015fimin kimi zaman \u0130nternet \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fen her \u015feyi kapsay\u0131c\u0131, belirsiz tan\u0131mlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n konu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesini de belirsizle\u015ftirdi\u011fini ve tart\u0131\u015f\u0131lan konuyu anla\u015f\u0131lmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Stallman’\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u201ci\u015f d\u00fcnyas\u0131 bizden, soru sormamam\u0131z\u0131, onlardan gelen her \u015feye duraksamadan g\u00fcvenmemizi istiyor. Bilgisayar i\u015flemlerimizi kimin kontrol etti\u011fi ve verilerimizin nerede sakland\u0131\u011f\u0131 konusunda endi\u015felenmemeliyiz. Sunulan hizmetin as\u0131l\u0131 oldu\u011fu oltadaki kancay\u0131 g\u00f6rmeyin ve yutun diyor.\u201d<\/p>\n
Bu do\u011frultuda FSF, bulut bili\u015fimi tart\u0131\u015fmak yerine, Bir\u00a0 Servis Olarak Yaz\u0131l\u0131m’\u0131\u00a0 (BSOY) tart\u0131\u015f\u0131yor. Piyasadaki tart\u0131\u015fmalardan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi bulut bili\u015fim her \u015feyi i\u00e7erdi\u011finden, tam anlam\u0131yla BSOY ile ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor, ama BSOY’u da kaps\u0131yor. FSF’nin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da BSOY.<\/p>\n
Stallman, BSOY’a neden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klarken, \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131mdaki tehlikelerin BSOY’la farkl\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirtiyor. A\u015fa\u011f\u0131da Stallman’\u0131n BSOY hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6zetleniyor[4].<\/p>\n
BSOY’a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi sorusuna yan\u0131t vermeden \u00f6nce FSF’nin, \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131ma neden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msayal\u0131m. Say\u0131sal teknolojiler bizleri \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilece\u011fi gibi var olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc de elimizden alabiliyor. Apple, Oracle ve Microsoft gibi \u015firketler geli\u015ftirdikleri \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131mla, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bilgisayar i\u015flemlerini \u00f6zg\u00fcrce ger\u00e7ekle\u015ftirmesini engelliyorlar. Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n ne i\u00e7erdi\u011fini bilmiyoruz, bilmedi\u011fimiz bu kod kimi zaman \u015firket taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclmeyen (\u00f6rne\u011fin telif haklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden) i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimi bizim irademize ra\u011fmen engelleyebiliyor. Kimiz zaman \u015firket, bizim irademiz d\u0131\u015f\u0131nda bilgisayar\u0131m\u0131za eri\u015febiliyor. FSF, bu nedenle \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m\u0131 geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. B\u00f6ylece, kullan\u0131c\u0131lar yaz\u0131l\u0131m\u0131 kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda de\u011fi\u015ftirebilecek ve kullanabilecek hale geldi. Kaynak koduna \u00f6zg\u00fcrce eri\u015filebildi\u011finden, yaz\u0131l\u0131m\u0131n bilgisayar\u0131m\u0131z \u00fczerinden bize ra\u011fmen i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor.<\/p>\n
BSOY’a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f gerek\u00e7eleri de ayn\u0131 noktadan hareket ediyor. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n, kendi bilgisayar i\u015flemleri \u00fczerinde tek yetkili olmas\u0131. BSOY’da \u015firketler taraf\u0131ndan belirli bilgisayar i\u015flemlerimizi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yaz\u0131l\u0131mlar i\u00e7eren (hesap tablolar\u0131, kelime i\u015flemciler, bir dilden di\u011ferine \u00e7eviri yapan yaz\u0131l\u0131mlar vs) a\u011f sunucular\u0131 kuruluyor ve \u0130nternet \u00fczerinden kullan\u0131ma a\u00e7\u0131l\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131lar bu sunuculara verilerini g\u00f6nderiyorlar ve sunucu bu verileri i\u015fliyor, sonucu kullan\u0131c\u0131ya d\u00f6n\u00fcyor. Burada \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131mdan daha b\u00fcy\u00fck bir risk var. \u00d6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131mda, elimizde en az\u0131ndan kaynak kodu olmayan, \u00e7al\u0131\u015fabilir dosya var. \u00c7al\u0131\u015fabilir dosyan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131m\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 imkans\u0131z k\u0131lm\u0131yor, ama olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131r\u0131yor ve kullan\u0131c\u0131ya bunu de\u011fi\u015ftirme olana\u011f\u0131 vermiyor. BSOY’da ise i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftiren yaz\u0131l\u0131ma hi\u00e7bir \u015fekilde eri\u015femiyorsunuz. Yaz\u0131l\u0131m\u0131n, size sunulan d\u0131\u015f\u0131nda, tam olarak ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemiyorsunuz ve onu kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z do\u011frultusunda de\u011fi\u015ftiremiyorsunuz.<\/p>\n
Microsoft platformlar\u0131nda kullan\u0131lan baz\u0131 uygulamalar (Media Player ve Real Player gibi), izledi\u011finiz ve dinledi\u011finiz i\u00e7eri\u011fi Microsoft’a g\u00f6nderiyor. BSOY’da ise daha vahim bir durum var: Verilerimizi\u00a0 kendi ellerimizle i\u015flem sunucusuna g\u00f6nderiyoruz. Her ofis dosyan\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131n Microsoft’a gitmesi gibi… Ayr\u0131ca sunuculardaki i\u00e7eri\u011fimizin gelece\u011fi, yine sunucu sahibi \u015firketin elinde oluyor.<\/p>\n
Stallman, baz\u0131 yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, \u00f6zel m\u00fclk yaz\u0131l\u0131ma kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledeki deneyimleri BSOY’a da uygulama \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funu, ancak bunun bo\u015funa bir \u00e7aba oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, sunucularda \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m\u0131n ve standartlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ya da BSOY’a ait kaynak kodunun kamuyla payla\u015f\u0131lmas\u0131, BSOY’daki tehlikeyi ortadan kald\u0131rm\u0131yor. Sunucularda \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131lmas\u0131, sunucuyu i\u015fletenlerin kendisi i\u00e7in olumludur. Fakat yine kendi i\u015flemleri \u00fczerinde tek s\u00f6z sahibi olamayacaklar\u0131ndan, bunun kullan\u0131c\u0131lara bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
BSOY’un di\u011fer a\u011f hizmetleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bulut bili\u015fimin getirdi\u011fi kafa kar\u0131\u015f\u0131l\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderebilir:<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Web siteleri BSOY de\u011fildir. Web sitelerindeki bilgilere eri\u015fti\u011fimizde ya da blog \u00fczerinden bilgi payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda BSOY’daki tehlike yoktur. Sadece, \u00f6zel olmayan, kendi irademizle kamuya a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir bilginin payla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Arama motorlar\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z aramalar, BSOY de\u011fildir. Fakat, kendi sitemizde arama i\u015flemi i\u00e7in bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n arama motoru taraf\u0131ndan sunulan hizmeti kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu BSOY kapsam\u0131na girer.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Elektronik ticaret BSOY de\u011fildir.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wikipedia tarz\u0131 siteler BSOY de\u011fildir. Bu tarz sitelerde ger\u00e7ekle\u015fen, wikipedia’n\u0131n ortakla\u015fa olu\u015fturulmas\u0131 ve sizin de buna katk\u0131da bulunman\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ba\u015fka\u00a0 bilgisayar(lar) \u00fczerinden i\u015flem y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u0130nternet \u00fczerinden oynanan \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 oyunlar BSOY kapsam\u0131na girer. Fakat sunucuda tutulan bilgi s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece, buralardaki BSOY kullan\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir risk olu\u015fturmaz.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 BSOY’a en g\u00fczel \u00f6rneklerden biri Google Docs’tur. Kendi verilerinizi, Google Sunucular\u0131 \u00fczerinden i\u015flersiniz.<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Facebook, Flickr ve benzeri sosyal a\u011f siteleri normalde BSOY de\u011fildir. Fakat kimi zaman i\u00e7erikleri \u00e7e\u015fitli yaz\u0131l\u0131mlar BSOY kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilir. Flickr’\u0131n resim d\u00fczenleme uygulamas\u0131 gibi…<\/p>\n
BSOY benzeri yaz\u0131l\u0131mlara ra\u011fbet etmemek gerekiyor. Ofis belgelerini, LibreOffice ya da di\u011fer \u00f6zg\u00fcr uygulamalar yerine Google Docs ile d\u00fczenlemek, normal Microsoft Office ile d\u00fczenlemekten daha tehlikeli olabiliyor. Normal Microsoft Office’in, en az\u0131ndan \u015fu an bilindi\u011fi kadar\u0131yla, ofis dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131 bir yerde toplayan bir alt yap\u0131s\u0131 yok. Fakat, Microsoft’un Office 365 adl\u0131 adl\u0131 BSOY’u ve Google Docs’u ABD H\u00fckumeti’nin hizmetine sunulmu\u015f durumda. ABD yasalar\u0131 bunu gerekli k\u0131l\u0131yor. Bu \u00f6rnek\u00a0 bile BSOY’un i\u00e7erdi\u011fi potansiyel tehlikeyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n[1] Bulut Bili\u015fim Dosyas\u0131, www.tubisad.org.tr\/Tr\/Library\/Analizler\/bulut_bilisim_dosyasi.pdf, son eri\u015fim 20\/08\/2011<\/p>\n[2] Oracle’s Ellison nails cloud computing,\u00a0 http:\/\/news.cnet.com\/8301-13953_3-10052188-80.html, son eri\u015fim 20\/08\/2011<\/p>\n[3] Furht B. (2010), Cloud Computing Fundamentals, Handbook of Cloud Computing ed. B. Furht ve A. Escalante, Springer<\/p>\n[4] Who does that server really serve?<\/p>\n
,\u00a0 http:\/\/www.gnu.org\/philosophy\/who-does-that-server-really-serve.html,son eri\u015fim 20\/08\/2011<\/p>\n[5] Google also passes on European data to US authorities, http:\/\/www.h-online.com\/security\/news\/item\/Google-also-passes-on-European-data-to-US-authorities-1319434.html, son eri\u015fim 20\/08\/2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bili\u015fim tekelleri,\u00a0 \u00e7o\u011fu zaman son derece belirsiz ama \u00e7ok \u015fey vadeden yeniliklerle t\u00fcketiciyi yan\u0131ltma yoluna gidebiliyorlar. Son zamanlarda s\u0131k\u00e7a s\u00f6z\u00fc edilen ve bir \u00e7ok sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olaca\u011f\u0131 iddia edilen bulut bili\u015fim (cloud computing) \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi…\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4712],"tags":[1472,1445],"class_list":{"0":"post-3427","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilisim-yazilar","8":"tag-bulut-bilisim","9":"tag-izlem"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3427\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}